ประวัติศาสตร์ ม.๓ สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.)
วิธีการทางประวัติศาสตร์ กับการศึกษาเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ ๑ หน่วยการเรียนรู้
วิชา ประวัติศาสตร์ ม.๓ ๑. วิเคราะห์เรื่องราวเหตุการณ์ส าคัญทางประวัติศาสตร์ได้ อย่างมีเหตุผลตามวิธีการทางประวัติศาสตร์ (ส ๔.๑ ม.๓/๑) ๒. ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ในการศึกษา เรื่องราวต่าง ๆ ที่ตนสนใจ (ส ๔.๑ ม.๓/๒) ตว ั ชี ้ วัด
ผังสาระการเรียนรู ้ วิธีการทางประวัติศาสตร์ กับการศึกษาเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ การศึกษาวิเคราะห์เหตุการณ์ ทางประวัติศาสตร์สมัยรัตนโกสินทร์ โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ขั้นตอนของวิธีการทางประวัติศาสตร์ ส าหรับการศึกษาเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในท้องถิ่นของตนเอง ตัวอย่างการใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ศึกษาเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับท้องถิ่นของตนเอง ตัวอย่างการวิเคราะห์ประวัติศาสตร์สมัยรัตนโกสินทร์ โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ เรื่อง“กรณีวิกฤตการณ์ ร.ศ. ๑๑๒” การใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ วิเคราะห์เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ วิชา ประวัติศาสตร์ ม.๓
เหตุการณ์ส าคัญทางประวัติศาสตร์มีความส าคัญและเกี่ยวเนื่องกับผู้คนในสังคม เพราะเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นมักมีผลกระทบและเกี่ยวข้องโดยตรงหรือโดยอ้อมต่อผู้คนในสังคม จนถึงปัจจุบัน การศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับเหตุการณ์ต่าง ๆ จะช่วยให้ผู้ศึกษามีความรู้และความเข้าใจ เกี่ยวกับภูมิหลัง ความเป็นมาและพัฒนาการของสังคมของตนมากขึ้น การศึกษาค้นคว้าเรื่องราว ที่เกิดขึ้นในอดีตจ าเป็นจะต้องใช้ความระมัดระวังในการสืบค้นและวิเคราะห์ข้อมูล ผู้ศึกษาจึงสามารถใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์เป็นแนวทางในการศึกษา เพื่อให้ได้ ข้อมูลที่ถูกต้องและใกล้เคียงกับความจริงมากที่สุด การใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ วิเคราะห์เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ วิชา ประวัติศาสตร์ ม.๓
ขั้นตอนของวิธีการทางประวัติศาสตร์ ส าหรับการศึกษาเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในท้องถิ่นของตนเอง วิธีการทางประวัติศาสตร์ ✓การก าหนดประเด็นศึกษา ✓การรวบรวมหลักฐาน ✓การวิเคราะห์ การตีความ และการประเมินหลักฐาน ✓การสรุปและเชื่อมโยงข้อเท็จจริง ✓การน าเสนอข้อเท็จจริง วิชา ประวัติศาสตร์ ม.๓
๑. การก าหนดประเด็นศึกษา เป็นจุดเริ่มต้นของการค้นคว้าเรื่องราวในอดีตจนน าไปสู่การสืบค้นข้อมูลจากหลักฐาน ประเภทต่าง ๆ ประเด็นศึกษาอาจมาจาก ความต้องการอยากรู้อยากเห็น เรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับตนเองและครอบครัว หรือท้องถิ่นของตนเอง ความสงสัยในข้อมูลที่ได้รับว่าเป็นจริงเช่นนั้นหรือไม่ น าไปสู่วิธีการสืบค้นและแหล่งข้อมูลหลักฐานต่อไป วิชา ประวัติศาสตร์ ม.๓
๒. การรวบรวมหลักฐาน เป็นการสืบค้นข้อมูลจากหลักฐานต่าง ๆ เพื่อให้เข้าถึงข้อเท็จจริงที่เราต้องการ สืบค้น วิธีการสืบค้นข้อมูลท าได้หลายวิธี เช่น การสอบถาม การสัมภาษณ์ การศึกษา วิเคราะห์เอกสารหรือหนังสือ การไปชมสถานที่จริง การฟังค าบรรยายจากผู้ทรงคุณวุฒิ การวิเคราะห์จากรูปภาพ แผนที่ กราฟ สถิติ วิชา ประวัติศาสตร์ ม.๓
๒. การรวบรวมหลักฐาน (ต่อ) ๑. บุคคลที่เป็นผู้รู้ คือ ผู้มีความเกี่ยวข้องโดยตรง มีส่วนร่วมรู้เห็นกับเหตุการณ์ หรือเป็นผู้ศึกษาค้นคว้าเรื่องราวนั้น ๆ เช่น นักโบราณคดี นักจดหมายเหตุ นักภาษาศาสตร์ ๒. สถานที่ส าคัญและแหล่งข้อมูลในท้องถิ่น เช่น วัด มัสยิด โบสถ์คริสต์ พิพิธภัณฑ์ แหล่งโบราณสถาน ศูนย์วัฒนธรรม ๓. ห้องสมุดและแหล่งรวบรวมเอกสารทางประวัติศาสตร์ เช่น ห้องสมุดประชาชน หอสมุดแห่งชาติ หอจดหมายเหตุแห่งชาติ แหล่งข้อมูล ที่เกี่ยวข้อง วิชา ประวัติศาสตร์ ม.๓
๓. การวิเคราะห์ การตีความ และการประเมินหลักฐาน ประเมินภายนอก หลักฐานชั้นต้น (ปฐมภูมิ) เป็นหลักฐานที่เกิดขึ้นร่วมสมัยกับเหตุการณ์นั้น หรือ เกิดจากบุคคลที่มีความเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์นั้น ๆ หลักฐานชั้นรอง (ทุติยภูมิ) เป็นหลักฐานที่เกิดขึ้นภายหลังเหตุการณ์ หรือจากผู้ที่ ไม่มีส่วนร่วมกับเหตุการณ์แต่ได้ศึกษาค้นคว้ารวบรวมขึ้นในภายหลัง หลักฐานโบราณคดี เช่น โครงกระดูก เครื่องมือเครื่องใช้ของมนุษย์โบราณ ศิลาจารึก วรรณกรรมโบราณ ซึ่งจ าเป็นต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน เช่น นักโบราณคดี นักภาษาศาสตร์ เป็นผู้วิเคราะห์และประเมินหลักฐานดังกล่าว วิชา ประวัติศาสตร์ ม.๓
๓. การวิเคราะห์ การตีความ และการประเมินหลักฐาน การตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล ที่ปรากฏในหลักฐานกับ ข้อมูลจากหลักฐานร่วมสมัยอื่น ๆ ว่าสอดคล้องกันหรือแตกต่างกันหรือไม่ หลักฐานทุกชิ้นที่จะน ามาศึกษาเรื่องราวในท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นหลักฐานชั้นปฐมภูมิหรือ ทุติยภูมิก็ต้องตรวจสอบโดยการวิเคราะห์และประเมินหลักฐานทั้งการประเมินภายในและประเมิน ภายนอก โดยผู้ประเมินต้องตีความหลักฐาน หรือพยายามอธิบายข้อเท็จจริง อย่างเป็นเหตุ เป็นผล และมีความเป็นกลาง ปราศจากอคติ ประเมินภายใน วิชา ประวัติศาสตร์ ม.๓
การน าข้อเท็จจริงที่ผ่านการวิเคราะห์ การตีความ และการ ประเมินหลักฐานแต่ละชิ้นมาประมวลหรือเชื่อมโยงเข้าด้วยกัน เพื่อให้ได้ ข้อเท็จจริงที่สามารถอธิบายประเด็นศึกษาที่ตั้งไว้ การสรุปข้อเท็จจริงนั้นผู้ศึกษาต้องรวบรวมจากหลักฐานที่ หลากหลาย พยายามเข้าใจความคิดของผู้คนในยุคนั้น โดยไม่ใช้ค่านิยม ของตนเองไปตัดสินพฤติกรรมของคนในอดีต ๔ การสรุปและเชื่อมโยงข้อเท็จจริง วิชา ประวัติศาสตร์ ม.๓
การน าเสนอเป็นการสรุปสาเหตุและเหตุผลที่ท าให้เกิดเหตุการณ์ต่าง ๆ แล้วเรียบเรียงข้อเท็จจริงที่ค้นพบได้ด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย มีความต่อเนื่อง เป็นเหตุ เป็นผลกัน วิธีการน าเสนอที่เหมาะสม เช่น การเรียงล าดับเหตุการณ์ก่อน-หลัง เพื่อให้ เข้าใจง่าย รวมทั้งมีการวิเคราะห์และสรุปประเด็นให้ชัดเจน และมีการอ้างอิงหลักฐาน หรือแหล่งข้อมูลอย่างถูกต้อง เพื่อให้สามารถตรวจสอบได้ การน าเสนอข้อเท็จจริง ควรจะน าเสนอโดยมีการวิเคราะห์และสรุปประเด็น เรื่องที่ศึกษา และบอกแหล่งที่มาของข้อมูลที่สามารถตรวจสอบได้ เพื่อความ น่าเชื่อถือและเป็นที่ยอมรับ ๕ การน าเสนอข้อเท็จจริง วิชา ประวัติศาสตร์ ม.๓
ตัวอย่างการใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ๑. การก าหนดประเด็นศึกษา ๑.๒ ประเพณีและวัฒนธรรม เช่น ประเพณีสงกรานต์ของชาวมอญพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ประเพณีแห่เทียนพรรษา จังหวัดอุบลราชธานี ๑.๓ เศรษฐกิจ ๑.๑ ความเป็นมาของท้องถิ่น เช่น การตั้งถิ่นฐานของชุมชนเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ความเป็นมาของชาวโยนก จังหวัดราชบุรี เช่น เครื่องปั้นดินเผาของชาวสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย ผ้าไหมมัดหมี่ของชาวโคราช จังหวัดนครราชสีมา
๒. การรวบรวมหลักฐาน นักเรียนอาจสืบค้นข้อมูลเบื้องต้นจากอินเทอร์เน็ต หรือสัมภาษณ์บุคคล ในท้องถิ่น โดยใช้วิธีการตั้งค าถาม จดบันทึก หรือบันทึกเทปการสัมภาษณ์ ตลอดจนการศึกษาจากภาพถ่ายในอดีต แผนที่ของชุมชน การศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นจังหวัดราชบุรี สามารถศึกษาได้จาก เรื่อง เสด็จประพาสไทรโยค พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่อง สมุดราชบุรี จัดท าขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๖
๓. การวิเคราะห์ การตีความ และการประเมินหลักฐาน ข้อมูลที่น ามาใช้อ้างอิงในการศึกษาจะต้องน ามาวิเคราะห์ ตีความหลักฐานให้ สมบูรณ์ รวมถึงประเมินหลักฐานทั้งภายนอกและภายใน เพื่อให้ได้ข้อมูลที่มีความ น่าเชื่อถือ ๔. การสรุปและเชื่อมโยงข้อเท็จจริง เป็นการประมวลข้อมูลจากหลักฐานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ได้ข้อมูล ที่ครบถ้วน และได้ข้อเท็จจริงที่สมบูรณ์
๕. การน าเสนอข้อมูล เมื่อรวบรวมข้อมูลทั้งที่เป็นเนื้อหาและประเด็นวิเคราะห์ได้แล้ว ผู้ศึกษาสามารถ น าเสนอเป็นรายงานการศึกษาค้นคว้าที่เกี่ยวกับท้องถิ่นของเราได้ โดยเลือกการน าเสนอ ด้วยวิธีการต่าง ๆ ที่น่าสนใจ เช่น การจัดนิทรรศการ การเล่าเรื่อง การแสดงบทบาทสมมุติ
ภูมิภาคของโลก กับพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์
• ทวีปที่เล็กที่สุดรองจากทวีปออสเตรเลียและโอเชียเนีย • ประกอบด้วยประเทศ รัฐและนครรัฐอิสระกว่า 40 แห่ง • สหพันธรัฐรัสเซียเป็นประเทศที่ใหญ่ที่สุด • นครรัฐวาติกันเป็นนครอิสระที่เล็กที่สุด • ดินแดนแห่งคาบสมุทร • ไม่มีทะเลทราย ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ ทวีปยุโรป
• ประกอบด้วยที่ราบลุ่ม ที่ราบสูง เทือกเขา และคาบสมุทรจ านวนมาก เช่น คาบสมุทรจัตแลนด์คาบสมุทร สแกนดิเนเวีย คาบสมุทรโคลา • ประเทศส่วนใหญ่มีผืนดินติดต่อทะเล และมีชายฝั่งทะเลยาวมาก บาง ประเทศเป็นเกาะ ซึ่งเหมาะแก่การท า ประมงและการเดินเรือ • ส่วนประเทศที่เป็นผืนดินและมีที่ราบ กว้างใหญ่และมีแม่น ้าส าคัญๆ ไหล ผ่านหลายสาย เหมาะแก่การเพาะปลูก ประวัติศาสตร์ ม .3 กับครูจูเนียร์ ทวีปยุโรป
• มีอากาศอบอุ่นและหนาวเย็น ท าให้มี ผู้คนเข้ามาตั้งหลักแหล่งและสร้าง อารยธรรมต่างๆ มาตั้งแต่สมัยโบราณ จนถึงปัจจุบัน • เทือกเขาแอลป์มีอาณาเขตติดต่อ ประเทศฝรั่งเศส เยอรมนีลิกเตนสไตน์ ออสเตรีย สวิตเซอร์แลนด์อิตาลีและ สโลวีเนีย โดยมียอดสูงสุดชื่อ มงบล็อง ประวัติศาสตร์ ม .3 กับครูจูเนียร์ ทวีปยุโรป คาบสมุทรโคลา คาบสมุทรไอบีเรีย
ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ การแบ่งยุคสมัยในประวัติศาสตร์ตะวันตก สมัยโบราณ ศตวรรษที่ 9 ก่อนคริสต์ศักราช-ค.ศ.476 สมัยกลาง ค.ศ.476-1492 สมัยใหม่ ค.ศ.1492-1945 สมัยปัจจุบัน ค.ศ.1945-ปัจจุบัน
ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านการเมืองการปกครอง ทวีปยุโรป ระบอบกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญ เริ่มต้นจากการที่พระเจ้าจอห์นยอมรับ แมกนาคาร์ตา หรือมหากฎบัตร เกิดรัฐสภาที่ประกอบด้วย สภาขุนนาง และสภาสามัญ ท าให้อ านาจสิทธิ์ขาดของกษัตริย์ลดลง กษัตริย์ละเลยอ านาจของรัฐสภา น าไปสู่การปฏิวัติ อันรุ่งโรจน์ขับกษัตริย์ออกจากราชบัลลังก์และให้ กษัตริย์พระองค์ใหม่ยอมรับอ านาจรัฐสภา เกิดการปกครองแบบกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญอย่างแท้จริง
ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านการเมืองการปกครอง ทวีปยุโรป กฎบัตรแมกนา คาร์ตา (Magna Carta) เป็นข้อตกลงที่ขึ้นเกิดระหว่างพระเจ้าจอห์นแห่งอังกฤษ และขุน นางชั้นสูงหลายคนซึ่งไม่สามารถทนต่อพฤติกรรมในการใช้อ านาจ อย่างไม่เป็นธรรมและขูดรีดภาษีจากประชาชนของพระเจ้าจอห์นได้ จึงยื่นข้อเสนอให้เกิดการปฏิรูปการใช้อ านาจของ พระมหากษัตริย์และขอให้อ านาจของกษัตริย์อยู่ภายใต้กฎหมาย มีการลงนามข้อตกลงกันที่รันนีมี้ด (Runnymede) ริมฝั่งแม่น ้า เทมส์เมื่อวันที่15 มิถุนายน ค.ศ. 1215
ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านการเมืองการปกครอง ทวีปยุโรป ระบอบกษัตริย์แบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ฝรั่งเศสและประเทศมหาอ านาจในอดีตอื่นๆ ได้แก่ ปรัสเซีย (รัฐหนึ่งใน ดินแดนเยอรมัน ต่อมามีบทบาทในการรวมชาติเยอรมัน) ออสเตรียและ รัสเซีย กลับมีพัฒนาในการปกครองระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ พระเจ้าหลุยส์ที่16 แห่งฝรั่งเศส ราชวงศ์บูร์บง จักรพรรดิแฟร์ดีนันท์ที่ 1 แห่งออสเตรีย ราชวงศ์ฮับบูร์กส-ลอแรน ไกเซอร์วิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี (ปรัสเซีย) ซาร์นิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย ราชวงศ์โรมา นอฟ
หลังจากสงครามสามสิบปี (ค.ศ.1618-1648) ปรัสเซีย และ ออสเตรียจัดการปกครองแบบรวม ศูนย์อ านาจไว้ที่กษัตริย์ ค.ศ.1682 - 1725 เป็นยุคแห่ง สมบูรณาญาสิทธิราชย์ของรัสเซีย ค.ศ. 1792 ฝรั่งเศสสถาปนาระบอบการ ปกครองแบบสาธารณรัฐแต่ไม่ประสบ ความส าเร็จ ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านการเมืองการปกครอง ทวีปยุโรป ระบอบกษัตริย์แบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ค.ศ.1614 สภาฐานันดรในฝรั่งเศส ประกาศยุบตัว และประกาศให้ อ านาจอธิปไตยสูงสุดเป็นของกษัตริย์ ค.ศ. 1789 ปฏิวัติ ฝรั่งเศส สมัยจักรพรรดิโปเลียนที่ 1 (ค.ศ. 1804 - 1815) ฝรั่งเศสกลับไปปกครองในระบอบกษัตริย์อีกครั้ง
ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านการเมืองการปกครอง ทวีปยุโรป การปฏิวัติฝรั่งเศส ค.ศ.1789
ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านการเมืองการปกครอง ทวีปยุโรป ระบอบกษัตริย์แบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ในคริสต์วรรษที่19 อ านาจของกษัตริย์เริ่มถูก ต่อต้าน เนื่องจากการแพร่ขยายของลัทธิเสรีนิยม และชาตินิยม ท าให้เกิดการเปลี่ยนแปลงรูปแบบ การปกครองให้กษัตริย์อยู่ภายใต้อ านาจของรัฐสภา ในดินแดนต่างๆ ทั่วยุโรป หลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ ๑ (ค.ศ. 1914 - 1918) ระบบการปกครองแบบ กษัตริย์ในรัสเซีย เยอรมนีออสเตรีย สิ้นสุดลง
ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านการเมืองการปกครอง ทวีปยุโรป ระบอบการปกครองของยุโรปในปัจจุบัน เกิดขึ้นตั้งแต่สมัยกรีกโบราณ เน้น ความเป็นปัจเจกบุคคลนิยมและ เสรีภาพ มีหลักการส าคัญ คือ สิทธิเสรีภาพ ของประชาชน ประชาชนเป็นที่มาของ อ านาจอธิปไตย ทุกคนมีสิทธิเสรีภาพ และความเสมอภาคภายใต้กฎหมาย ใช้ครั้งแรกในสหภาพโซเวียต หลังจาก การปฏิวัติรัสเซีย และขยายไปในหลาย ประเทศหลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นระบอบการปกครองที่มุ่งเน้นการ สร้างสังคมที่ปราศจากชนชั้นและให้มี ความเสมอภาคกันในด้านต่างๆ ระบอบประชาธิปไตย ระบอบสังคมนิยมคอมมิวนิสต์
ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านเศรษฐกิจ ทวีปยุโรป ในช่วงของยุคกลางตอนต้น ระบบเศรษฐกิจของยุโรปอยู่ใน ลักษณะของแมเนอร์ซึ่งเน้นการผลิตเพื่อเลี้ยงตนเองเป็นหลัก การเกิดสงครามครูเสด ส่งผลให้เศรษฐกิจของยุโรปเริ่มฟื้นตัวเพราะ มีการเดินทางเข้ามาติดต่อค้าขายจากคนภายนอก ท าให้เกิดเมือง ศูนย์กลางการค้า และเกิดเป็นระบบทุนนิยม การประดิษฐ์คิดค้นวิทยาการและเทคโนโลยีสมัยใหม่ในสมัยกลางตอนปลาย น าไปสู่ ยุคแห่ง การค้นพบและการส ารวจ เกิดเป็นการปฏิวัติทางการค้า ท าให้ระบบเศรษฐกิจ แบบพาณิชย นิยม ทุนนิยม และสังคมนิยมถูกพัฒนาให้เติบโต ขึ้นมาจนถึงปัจจุบัน
ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านเศรษฐกิจ ทวีปยุโรป ระบบเศรษฐกิจแบบแมเนอร์ในยุคกลางเน้นการผลิตเพื่อเลี้ยงตนเองเป็นหลัก
ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านด้านสังคมและศิลปวัฒนธรรม ทวีปยุโรป สมัยกลางตอนต้น สังคมยุโรป มีระบอบฟิวดัล (ทาสติดที่ดิน) ประกอบด้วย ชนชั้นกษัตริย์ขุน นาง นักบวช และชาวนาชาวไร่ คริสต์ศตวรรษที่ ๑๑ เกิดชนชั้นกระฎุมพีหรือชนชั้น กลาง ซึ่งมีบทบาทส าคัญในการสร้างสรรค์สังคมยุโรป ให้มีความก้าวหน้าและทันสมัย
ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านด้านสังคมและศิลปวัฒนธรรม ทวีปยุโรป การขยายตัวของเมืองในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม สังคมเมืองเริ่มขยายตัวอย่างเด่นชัดใน กลางคริสต์ศตวรรษที่ ๑๙ มา จนกระทั่งถึงปัจจุบัน ซึ่งพบว่า ประชากรยุโรป ในปัจจุบันอาศัยอยู่ ในเขตเมืองเป็นส่วนใหญ่ ภาพการขยายตัวของเมืองอุตสาหกรรมในเมืองแมนเชสเตอร์
สมัยกลาง ศิลปะแบบกอธิก ได้รับความนิยมไปทั่วยุโรป ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาการ เกิดรูปแบบ ศิลปะที่เน้นความงามของธรรมชาติ และกายวิภาคของมนุษย์ ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ พัฒนาการด้านด้านสังคมและศิลปวัฒนธรรม ทวีปยุโรป การสร้างสรรค์ทางศิลปวัฒนธรรม ต้นคริสต์ศตวรรษที่ ๑๘ เกิดงาน ศิลปะแบบบาโรก หรือศิลปะโรโกโก กลางคริสต์ศตวรรษที่ ๑๙ เกิดศิลปะแบบเรียล ลิสต์หรือสัจนิยม และศิลปะอิมเพรสชันนิสต์ หลังสงครามโลกครั้งที่ ๑ และ ๒ ศิลปะของยุโรปเน้นพัฒนาในด้านเทคนิคและ การแสดงออกโดยนิยมสร้างสรรค์งานศิลปะที่สอดคล้องกับความต้องการของสังคม
อิทธิพลของทวีปยุโรปต่อสังคมโลก แนวคิดประชาธิปไตยสมัยกรีกเป็น แม่แบบของระบอบการปกครองแบบ ประชาธิปไตยและระบอบกษัตริย์ ภายใต้รัฐธรรมนูญ ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ ทวีปยุโรป กฎหมายสิบสองโต๊ะของโรมันที่ให้ความ ยุติธรรมทุกชนชั้นเป็นแม่แบบของ ประมวลกฎหมายในนานาประเทศ
อิทธิพลของทวีปยุโรปต่อสังคมโลก งานศิลปะแขนงต่างๆ สมัยกรีกโรมัน เป็นต้นแบบในงานสร้างสรรค์ทั่วโลก โดยเฉพาะงานสถาปัตยกรรม ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ ทวีปยุโรป เมืองและระบบการปกครองแบบ เทศาภิบาลในสมัยกลางเป็นแม่แบบของ เมือง และการจัดระบบการปกครองใน ปัจจุบัน
อิทธิพลของทวีปยุโรปต่อสังคมโลก การปฏิวัติด้านต่างๆ ในยุคภูมิธรรม น า โลกเข้าสู่สังคมแห่งอุตสาหกรรม ทุน นิยม เทคโนโลยีประชาธิปไตย และ ชาตินิยม ยุคการค้นพบ เกิดลัทธิพาณิชยนิยม และการปฏิวัติทางการค้า คริสต์ศาสนา ภาษาตะวันตก และเชื้อโรคบางชนิด แพร่ไปทั่วโลก ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ ทวีปยุโรป
อิทธิพลของทวีปยุโรปต่อสังคมโลก หลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 เกิดการจัดตั้งองค์กรระว่างประเทศ เพื่อเสริมสร้างสันติภาพและความ ร่วมมือของโลก ประวัติศาสตร์ม.3 กับครูจูเนียร์ ทวีปยุโรป ผลจากลัทธิสังคมนิยมน าไปสู่การ ปฏิวัติรัสเซีย เกิดการปกครอง ระบอบคอมมิวนิสต์และขยายตัว ไปยังที่ต่างๆ ทั่วโลก การจัดตั้งสหภาพยุโรปหรืออียูกลาย เป็นแม่แบบในการจัดตั้งอาเซียนใน ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้