ภูมิศาสตร์หน่วยที่ 2 ลักษณะทางกายภาพกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

โครงสรา้ งหน่วยการเรียนรู้

กลุม่ สาระสังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 2 เวลาเรียน 4 ช่วั โมง

เรือ่ ง ลกั ษณะทางกายภาพกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ น้าหนกั คะแนน 3 คะแนน

สาระท่ี 5 ภูมศิ าสตร์

มาตรฐานการเรียนรู้ ส 5.1 ป.6/2

แผนการจัดการเรียนร้ทู ี่ เรอ่ื ง เวลา

60 อุทกภัย ดนิ โคลนถลม่ แผ่นดินไหว 2

61 ปรากฏการณ์พายุพดั รุนแรงและปรากฏการณ์สึนามิ 2

รวม 4

บันทึกการออกแบบการเรียนรู้ ช้ัน
กล่มุ สาระการเรียนร้สู ังคมศึกษาฯ เวลา
ประถมศึกษาปีท่ี 6
หน่วยท่ี 2 เร่อื ง ลกั ษณะทางกายภาพกบั ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ
4 ช่วั โมง
ผสู้ อน ..........................................................................

มาตรฐานการเรียนรู้
ส 5.1 เขา้ ใจลักษณะของโลกทางกายภาพ และความสัมพนั ธ์ของสรรพสิ่งซึ่ง มี

ผลต่อกันและกันในระบบของธรรมชาติ ใช้แผนท่ีและเคร่ืองมือทางภูมิศาสตร์ในการ
คน้ หา วิเคราะห์ สรุป และใชข้ ้อมูลภูมิสารสนเทศอยา่ งมีประสิทธิภาพ

ตัวชีว้ ัด
ส 5.1 ป.6/2 อธิบายความสมั พันธ์ระหว่างลกั ษณะทางกายภาพกบั
ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติของประเทศ

สาระสาคญั

ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติเกิดจากการเปลี่ยนแปลงลกั ษณะทางกายภาพของ
สิ่งแวดลอ้ มทางธรรมชาติ

สาระการเรียนรู้

ปรากฏการณท์ างธรรมชาติ อทุ กภัย ดินโคลนถล่ม แผ่นดินไหว วาตภัย และสึ
นามิ

คุณลักษณะอันพึงประสงค์

มีวินัย
ตวั ชีว้ ดั ที่ 3.1 ปฏิบตั ิตามขอ้ ตกลง กฎเกณฑ์ ระเบยี บ ข้อบงั คับของครอบครัว
โรงเรยี น
และสงั คม

สมรรถนะสาคญั ของผเู้ รียน

ความสามารถในการคดิ

ชิ้นงานหรือภาระงาน

ชิ้นงานท่ี 34 เร่อื ง ลกั ษณะทางกายภาพกับปรากฏการณท์ างธรรมชาติ

การจัดกิจกรรมการเรยี นรู้

1. ครูและนักเรยี นร่วมกันสนทนาและแสดงความคดิ เหน็ เกีย่ วกับลกั ษณะ
กายภาพ
ทางธรรมชาติ และครนู าสถานการณ์ข่าวการเกิดแผ่นดินไหวมาให้นกั เรยี นอ่านทห่ี น้า
ช้ันเรยี น แล้วรว่ มกันแสดงความคิดเห็น

2. ครตู ัง้ คาถามปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ 3 คาถาม และแบง่ นกั เรยี น
ออกเปน็ 3 กลุ่มเพื่อหาคาตอบ และชว่ ยกันสรุปออกนาเสนออธิบายหน้าช้ันเรยี น

3. ครูและนกั เรยี นรว่ มกันสรปุ ความรเู้ กีย่ วกบั ปรากฏการณท์ างธรรมชาติ
บันทึกเป็นแผนภาพบนกระดาน

4. ครแู ละนักเรยี นร่วมกันสนทนาเกี่ยวกบั ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติเรื่องพายุ
โดยให้นกั เรยี นตอบคาถาม

5. ให้นกั เรยี นรว่ มกันศึกษาเกี่ยวกับปรากฏการณ์พายุพัดรุนแรง และสรุป
ความรู้ เปน็ แผนภาพ

6. ใหน้ กั เรยี นรว่ มกันศึกษาปรากฏการณ์คลื่นนา้ ขนาดใหญพ่ ดั เข้าถล่มชายฝั่ง
(สึนามิ)
และรว่ มกนั แสดงความคิดเหน็

7. สรปุ ความรู้เกีย่ วกบั สึนามิ เป็นแผนภาพ
7.1 ลกั ษณะทางกายภาพทาใหเ้ กิดสึนามิ
7.2 การป้องกันภยั จากสึนามิ

8. ให้นักเรยี นทาชิน้ งานท่ี 34 เร่อื ง ลกั ษณะทางกายภาพกับปรากฏการณ์
ทางธรรมชาติ

9. ให้นักเรยี นทากิจกรรมแบบฝึกหดั ท้ายบทเรยี นหรอื ตามที่ครูกาหนด
10. นักเรยี นและครูรว่ มกันสรุปความรู้ ดังนี้

เปลีย่ นแปลงลกั ษณะทางกายภาพกอ่ ใหเ้ กิดปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ
ท่สี ่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

สอ่ื การเรียนรู้

1. สถานการณ์ข่าวแผ่นดินไหว
2. สถานการณข์ ่าว/ภาพการเกิดสึนามิ
3. ชิ้นงานท่ี 34 เรอ่ื ง ลักษณะทางกายภาพกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

การประเมินผล

1. การประเมินผลตัวชีว้ ดั

ชนิ้ งานท่ี 34 เร่อื ง ลกั ษณะทางกายภาพกบั ปรากฏการณท์ างธรรมชาติ

เกณฑก์ าร ระดบั คะแนน

ประเมิน 4 3 2 1

เลือก เลือก เลือก เลือก เลือก

ปรากฏการณท์ าง ปรากฏการณ์ทาง ปรากฏการณท์ าง ปรากฏการณท์ าง ปรากฏการณ์ทาง

ธรรมชาติมา ธรรมชาติมา ธรรมชาติมา ธรรมชาติมา ธรรมชาติมา

1 อย่าง เขียน 1 อย่าง เขียน 1 อย่าง เขียน 1 อย่าง เขียน 1 อย่าง เขียน

อธิบายหรอื สรปุ อธิบายหรอื สรุป อธิบายหรอื สรุป อธิบายหรอื สรปุ อธิบายหรอื สรุป

ได้สัมพันธ์กนั มี ได้ มีการจาแนก ได้สอดคลอ้ งกบั ได้ แตย่ ังไมส่ ออด

การเชือ่ มโยงให้ ข้อมลู แสดงให้ ขอ้ มลู มีการเขียน คล้อง

เห็นภาพโดยรวม เห็นถึง ขยายความหรอื กับขอ้ มลู เขียน

แสดงใหเ้ ห็นถึง ความสัมพันธก์ บั ยกตวั อยา่ ง ตามขอ้ มูลท่อี า่ น

ความสัมพันธ์กบั ตนเองอยา่ ง เพิ่มเติมให้เข้าใจ ไมม่ ีการอธิบาย

ตนเองและผ้อู ืน่ เป็นเหตุเป็นผล ง่าย เพิม่ เติม

2. การประเมินผลคุณลักษณะอันพึงประสงค์ : มีวินยั

ตัวชี้วัดที่ 3.1 ปฏิบัติตามขอ้ ตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ขอ้ บังคบั ของครอบครวั โรงเรียน

และสังคม

พฤติกรรมบ่งชี้ ไมผ่ ่าน (0) ผ่าน (1) ดี (2) ดีเยีย่ ม (3)

3.1.1 ปฏิบัติตาม ไมป่ ฏิบัติตนตาม ปฏิบตั ิตาม ปฏิบัติตาม ปฏิบตั ิตาม

ขอ้ ตกลง ขอ้ ตกลง กฎเกณฑ์ ขอ้ ตกลง ขอ้ ตกลง ข้อตกลง

กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบงั คบั กฎเกณฑ์ ระเบียบ กฎเกณฑ์ ระเบียบ กฎเกณฑ์ ระเบียบ

ระเบียบ ของครอบครัว ข้อบังคบั ของ ข้อบงั คับของ ข้อบังคบั ของ

ข้อบงั คบั ของ และโรงเรยี น ครอบครัวและ ครอบครัวและ ครอบครัวและ

ครอบครวั โรงเรยี น ตรงต่อ โรงเรยี น ตรงต่อ โรงเรยี น ตรงตอ่

โรงเรยี น เวลา เวลา เวลา

และสังคม ในการปฏิบตั ิ ในการปฏิบตั ิ ในการปฏิบตั ิ

ไมล่ ะเมิดสิทธิ กิจกรรมตา่ ง ๆ กิจกรรมตา่ ง ๆ กิจกรรมต่าง ๆ

ของผอู้ ื่น ในชีวติ ประจาวัน ในชีวติ ประจาวัน ในชีวติ ประจาวัน

3.1.2 ตรงตอ่ เวลา แตต่ อ้ งมีการเตือน แต่ต้องมีการเตือน และรับผิดชอบ

ในการปฏิบตั ิ เปน็ สว่ นใหญ่ เปน็ บางคร้งั ในการทางานได้

กิจกรรมต่าง ดว้ ยตนเอง

ๆ

ใน

ชีวติ ประจาวัน
และรบั ผิดชอบ
ในการทางาน

แบบทดสอบ

ได_้ ________คะแนน
คะแนนเต็ม 10 คะแนน

ชื่ อ ______________________ น า ม ส กุ ล ________________ เล ข ท่ี ________ ช้ั น

________

ให้ระบายคาตอบที่ถูกต้องลงในวงกลมตวั เลือกให้เตม็ วง (ห้ามระบายนอกวง)

1. ข้อใดเป็นสาเหตุทีท่ าให้เกิดแผน่ ดินไหว

1 การเกิดคลื่นรนุ แรงในมหาสมทุ ร 2 การสรา้ งทอ่ี ยูอ่ าศัย และ

อาคารตา่ ง ๆ

3 การเคลือ่ นตัวของแมกมาใต้เปลือกโลก 4 การเกิดความกดอากาศท่ี

แตกต่างกนั

2. วาตภัย หมายถึงขอ้ ใด
1 ภยั อันตรายทเ่ี กิดจากน้าท่วม
2 ภยั อันตรายทเ่ี กิดจากดินโคลนถล่ม
3 ภัยอันตรายทีเ่ กิดจากลมพัดรุนแรง
4 ภยั อนั ตรายทเ่ี กิดจากคลื่นในทะเล

3. ถ้าตน้ ไมบ้ นภูเขาถูกตดั ไปเมื่อฝนตกหนกั อาจก่อให้เกิดภยั ธรรมชาติในข้อใด

1 นา้ ทว่ ม 2 ไฟป่า

3 ลมพายุ 4 ดินโคลนถล่ม

4. เพือ่ ป้องกนั ภัยธรรมชาติในขอ้ 3 ควรแกป้ ัญหาอย่างไร
1 สรา้ งทอ่ี ยอู่ าศยั เพือ่ กาบังลม
2 ใสป่ ยุ๋ เพื่อเพิม่ ธาตอุ าหารในดิน
3 ปรับพืน้ ผิวหน้าดินให้เรียบเสมอกัน
4 ปลกู ตน้ ไม้ เพื่อใหร้ ากของตน้ ไมย้ ึดเกาะผิวหน้าดิน

5. การปอ้ งกันหรอื ลดความสูญเสียจากภัยธรรมชาติสามารถทาได้หรอื ไม่ อยา่ งไร
1 สามารถทาได้ โดยการสวดมนตภ์ าวนา
2 สามรถทาได้ โดยการติดตามข่าวพยากรณ์อากาศ
3 ไมส่ ามารถทาได้ เพราะภยั ธรรมชาติจะเกิดขึน้ อยา่ งรวดเร็ว
4 ไม่สามารถทาได้ เพราะธรรมชาติเปน็ สิ่งท่ีไมส่ ามารถควบคมุ ได้

6. ขอ้ ใดเปน็ ปรากฏการณ์ทีเ่ กิดจากอากาศเย็นจัด

1 ฝนตกหนัก 2 น้าค้างแข็ง

3 อณุ หภูมิในอากาศสูงขึน้ 4 ช่วงเวลากลางคนื ยาวกวา่

ชว่ งเวลากลางวัน

7. การตัง้ บ้านเรอื นบริเวณริมฝ่ังแม่น้าอาจกอ่ ใหเ้ กิดภัยธรรมชาติในขอ้ ใด

1 วาตภยั 2 อทุ กภัย

3 อัคคีภัย 4 แผ่นดินไหว

8. พืน้ ทใ่ี นบริเวณใดมีโอกาสเกิดอุทกภัยมากท่สี ุด

1 บริเวณทีด่ อนท่ไี กลจากแม่น้าสายใหญ่ 2 พื้นท่บี นยอดดอยท้ังหมด

3 แอ่งที่ราบระหว่างภูเขา 4 บริเวณท่ลี าดเชิงเขา

9. การเกิดคลื่นสึนามิมีสาเหตุมาจากขอ้ ใด 2 การเกิดภาวะโลกร้อน
1 การตดั ไม้ทาลายปา่ 4 ฝนตกหนักติดตอ่ กนั เป็น
3 แผ่นดินไหวรุนแรงใตม้ หาสมุทร

เวลานาน

10. จังหวดั ใดทม่ี ีโอกาสได้รับผลกระทบจากคลืน่ สึนามิมากทีส่ ดุ

1 พงั งา 2 นราธิวาส

3 ราชบรุ ี 4 นนทบรุ ี

เฉลยแบบทดสอบ

1. 3 2. 3 3. 4 4. 4

5. 3

6. 2 7. 2 8. 3 9. 3

แผ1น0ก.ารจ1ดั การเรียนรูท้ ี่ 60 เรอ่ื ง อทุ กภัย ดินโคลนถลม่ แผน่ ดินไหว

กลมุ่ สาระการเรียนร้สู ังคมศึกษาฯ ชน้ั

ประถมศึกษาปีท่ี 6

หน่วยท่ี 2 เร่อื ง ลักษณะทางกายภาพกบั ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

เวลา 4 ชัว่ โมง

สอนวันที่............เดือน..........................................พ.ศ. ............ เวลา 2

ช่วั โมง

มาตรฐานการเรียนรู้
ส 5.1 เขา้ ใจลักษณะของโลกทางกายภาพ และความสัมพันธ์ของสรรพสิง่ ซึ่งมี

ผลตอ่ กนั และกนั ในระบบของธรรมชาติ ใช้แผนท่ีและเครื่องมือทางภมู ิศาสตรใ์ นการ
คน้ หา วิเคราะห์
สรุป และใชข้ อ้ มูลภูมิสารสนเทศอยา่ งมีประสิทธิภาพ

ตวั ชี้วดั
ส 5.1 ป.6/2 อธิบายความสมั พนั ธ์ระหว่างลักษณะทางกายภาพกบั
ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติของประเทศ

จุดประสงคก์ ารเรียนรสู้ ู่ตัวชีว้ ัด

1. อธิบายลักษณะทางกายภาพกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ (K)
2. จาแนกปรากฏการณ์ทางธรรมชาติท่เี กิดขึ้นในประเทศไทย (P)
3. สนใจศึกษาเรียนรู้และรจู้ ักการสังเกตปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ
เปรียบเทยี บกบั ลักษณะทางกายภาพของพื้นที่ เพื่อรจู้ กั การแก้ไข และปอ้ งกันภยั จาก
ธรรมชาติ (A)

สาระสาคัญ

ลกั ษณะทางกายภาพมีความสมั พันธก์ นั กับการเกิดปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

สาระการเรียนรู้

อทุ กภยั ดินโคลนถลม่ แผ่นดินไหว

คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์

มีวินัย
ตวั ชีว้ ดั ที่ 3.1 ปฏิบัติตามขอ้ ตกลง กฎเกณฑ์ ระเบยี บ ข้อบังคบั ของครอบครวั
โรงเรยี น
และสังคม

สมรรถนะสาคญั ของผเู้ รียน

ความสามารถในการคดิ

ชิ้นงานหรือภาระงาน

แผนภาพ ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

การจดั กิจกรรมการเรยี นรู้

1. ครแู ละนักเรยี นร่วมกันสนทนาเกีย่ วกบั ลกั ษณะกายภาพทางธรรมชาติแลว้
ใหน้ กั เรยี นรว่ มกนั แสดงความคดิ เห็น โดยครูใช้คาถาม ดังนี้

ลักษณะกายภาพทางธรรมชาติ ประกอบดว้ ย อะไรบา้ ง (ตวั อย่างคาตอบ
ภูมิประเทศ
ภูมิอากาศ ภมู ิธรณี หนิ แรธ่ าตุ ดิน แหล่งน้า ป่าไม้ สัตว์ปา่ ฯลฯ)

ลกั ษณะกายภาพทางธรรมชาติอย่างใดอย่างหนึ่งเปลีย่ นแปลงจะสง่ ผล
อยา่ งไรบ้าง (ครูเขียนเป็นแถบประโยค แลว้ ให้นกั เรยี นหาคาตอบ)

การตดั ตน้ ไมท้ าลายป่า ผล (ทาใหอ้ ากาศแห้งแล้ง สัตว์ป่าลดลง เกิดน้าทว่ ม

การระเบิดหินทา ฉับพลนั )
อุตสาหกรรม ผล (เกิดมลพิษทางอากาศ ป่าไม้และสัตวป์ ่าถกู
การถางป่าเชิงลาดเขา
เพาะปลกู ทาลาย)
ผล (เกิดดินถล่ม ทรพั ยากรธรรมชาติเสือ่ มโทรม)

2. ครูและนกั เรยี นรว่ มกันสนทนาเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ โดยครู
นาสถานการณ์ การเกิดแผ่นดินไหวมาใหผ้ แู้ ทนนกั เรยี นอา่ นให้เพือ่ นฟังหน้าช้ันเรยี น
ดังนี้

จากหนงั สือพิมพ์คมชัดลึกและหนงั สือพิมพเ์ ดลินิวส์
เหตุการณ์แผ่นดินไหว 7.9 ริกเตอร์ในมณฑลเสฉวน ประเทศจีน สร้างความเสียหาย
อย่างใหญ่หลวง แม้ว่าขณะนี้รัฐบาลจีนจะระดมกาลังเจ้าหน้าท่ีนับแสนคนค้นหา
ผู้รอดชีวิตอย่างสุดความสามารถ แต่ดูเหมือนว่าตัวเลขผู้เสียชีวิตและผู้บาดเจ็บกลับ
เพิม่ ทวคี ณู มากขนึ้ นน้ั

ล่าสุดเมื่อวานนี้ (14 พฤษภาคม) สานักข่าวซินหัวของทางการจีนรายงานว่า
ขณะนี้เจ้าหน้าท่ีสามารถเดินทางไปถึงเมืองอิงสิ้วจุดศูนย์กลางของเหตุแผ่นดินไหว
พบว่าประชาชน 8 ใน 10 ของเมืองนี้สญู หายไป โดยเมืองดังกลา่ วมีประชากรประมาณ
1 หมื่นคนและคาดว่าจะเสียชีวิตอย่างน้อย 7,700 คน แถมในบรรดาผู้รอดชีวิต
2,300 คนนนั้ ยังมีผไู้ ดร้ บั บาดเจ็บสาหสั อีกถงึ กว่า 1,000 คนดว้ ย

ทั้งนี้ เจ้าหน้าท่ีทางการผู้หนึ่งท่ีเดินเท้าเข้าไปถึงเมืองอิงสิ้วเปิดเผยว่า
สถานการณ์ในเมืองน้ันเลวร้ายกว่าท่ีคาดการณ์เอาไว้มาก ยังคงมีเสียงร้องขอความ
ชว่ ยเหลือดังมาจากใต้ซากปรกั หักพงั ของโรงเรียนแห่งหนึ่ง ทาให้ผ้ทู ร่ี อดชีวติ ใชม้ ือเปล่า
ขุดช่วยเหลือผู้ท่ีอยู่ใต้ซากออกมา ส่วนถนนหลายสายเสียหายอย่างหนัก ทาให้
หน่วยกภู้ ยั ไม่สามารถเดินทางมายังพืน้ ที่ได้

ส่วนท่ีเมืองเมียนหยางท่ีอยู่ใกล้เคียง มีรายงานว่ามีผู้เสียชีวิตกว่า 7,000 คน
และคาดวา่ มีผู้ถกู ฝงั อยู่ใต้ซากปรกั หักพงั ราว 1.8 หมืน่ คน ส่วนท่เี มืองเมียนจู มีรายงาน
ผูส้ ูญหาย 1 หมืน่ คน ไมน่ ับรวม 3,000 คน ทไ่ี ด้รับการยืนยนั วา่ เสียชีวติ แล้ว

จากนน้ั ครใู ช้คาถามให้นักเรยี นรว่ มกนั แสดงความคิดเห็น ดังนี้
ปรากฏการณ์น้าทว่ มหรอื อุทกภัยเกิดจากสาเหตใุ ด
ปรากฏการณ์ดนิ โคลนถล่ม เกิดจากสาเหตใุ ด
ปรากฏการณแ์ ผ่นดินไหว เกิดจากสาเหตใุ ด

ครูแบง่ นกั เรยี นออกเป็น 3 กลมุ่ เพื่อค้นหาคาตอบแตล่ ะข้อ แล้วสรุป นาเสนอ
อภิปรายให้เพือ่ นฟังหนา้ ช้ันเรยี น

3. ครูและนกั เรยี นร่วมกันสรปุ ความรเู้ กี่ยวกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ
เป็นแผนภาพบนกระดาน ดงั นี้

ตัวอยา่ งแผนภาพ

พื้นท่ีขวางเส้นทางน้า

พื้นท่แี อ่งหุบเขา พืน้ ท่เี ชิงเขาลาดชัน

พืน้ ท่ีขาดป่าไมอ้ ดุ ม บริเวณ พื้นทล่ี มุ่ บริเวณ พื้นท่แี อ่งหุบเขา
แม่นา้ ดินโคลนถลม่
สมบูรณ์ พื้นท่เี ชิงเขาท่ขี าดปา่ ไม้ปก
พืน้ ท่ปี ่าถกู ทาลาย นา้ ทว่ ม คลุม

ไมส่ ามารถดดู ซับนา้ ได้

การขยายตวั ของ สาเห ปรากฏการณ์ พื้นท่ปี ่าบนเขาถูกทาลาย
ทางธรรมชาติ สาเห พื้นทเ่ี ชิงลาดเขาถกู บกุ
ชุมชน ตุ ตุ เกิดฝนตรกกุ ต่อเนื่อง
ขวางเสเ้นกทิดาฝงนนต้ากตอ่ เนือ่ งยาวนาน
เกิดยกาาวรนเคาลนื่อนตวั ของแมกมาใต้
โลกเกิดภาวะโลกรอ้ นทาใหป้ รมิ าณน้าระเหยมาก
แผ่นดินไหว

พืน้ ท่ีทอ่ี ยบู่ ริเวณรอยเลื่อนของพื้น สาเห เปลือกโลก
โลก บริเวณ ตุ

พืน้ ท่ีทอ่ี ย่ใู นแนวรอยเลื่อนในประเทศไทย โลกเกิดการโก่งตัว แยก เลื่อน และ
กาญจนบุรี ตาก เชียงราย แม่ฮ่องสอน แตกของพืน้ ผิวใต้เปลือกโลก

4. ให้นกั เรยี นและครูรว่ มกนั สรปุ ความรู้ ดังนี้
การเกิดปรากฏการณ์ทางธรรมชาติมีความสมั พันธ์กับลกั ษณะทาง

กายภาพ
ของแต่ละพื้นท่ี

5. ให้นักเรยี นร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใชค้ าถามท้าทาย ดังนี้
นกั เรยี นมีวิธีป้องกนั ตนเองให้รอดพ้นจากภัยทเ่ี กิดจากปรากฏการณท์ าง

ธรรมชาติอยา่ งไร

สอ่ื การเรียนรู้

สถานการณ์ข่าวปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

การวดั และประเมินผลการเรียนรู้

1. วิธีการวดั และประเมินผล
1.1 สงั เกตพฤติกรรมของนกั เรยี นในการเข้าร่วมกิจกรรม
1.2 สังเกตพฤติกรรมของนักเรยี นในการเขา้ ร่วมกิจกรรมกลุ่ม

2. เครื่องมือ
2.1 แบบสงั เกตพฤติกรรมการเขา้ รว่ มกิจกรรม
2.2 แบบสงั เกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลมุ่

3. เกณฑก์ ารประเมิน
3.1 การประเมินพฤติกรรมการเขา้ ร่วมกิจกรรม
ผ่านต้งั แต่ 2 รายการ ถอื ว่า ผา่ น
ผา่ น 1 รายการ ถอื ว่า ไมผ่ ่าน
3.2 การประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุม่
คะแนน 9-10 ระดบั ดีมาก
คะแนน 7-8 ระดับ ดี
คะแนน 5-6 ระดับ พอใช้
คะแนน 0-4 ระดับ ควรปรบั ปรงุ

ข้อเสนอแนะของผบู้ ริหาร
สถานศึกษา

_____________________________________________________________________
_________

_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

(ผ้บู ริหารสถานศึกษา) ลงช่ือ_________________________

(_________________________)
________/________/_______

บนั ทึกหลงั การสอน

 ผลการจดั การเรียนการสอน
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

 ปญั หา/อุปสรรค
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

 แนวทางแกไ้ ข
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

ลงช่อื _____________________________ (ผู้
บนั ทึก)

(____________________________)

_________/__________/____

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 61 เรอ่ื ง ปรากฏการณ์พายพุ ัดรุนแรงและปรากฏการณ์สึนามิ

กลุ่มสาระการเรียนร้สู ังคมศึกษาฯ ชั้น

ประถมศึกษาปีท่ี 6

หน่วยท่ี 2 เร่อื ง ลกั ษณะทางกายภาพกบั ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

เวลา 4 ช่วั โมง

สอนวันที่............เดือน..........................................พ.ศ. ............ เวลา 2

ช่ัวโมง

มาตรฐานการเรียนรู้
ส 5.1 เขา้ ใจลกั ษณะของโลกทางกายภาพ และความสัมพนั ธ์ของสรรพสิง่ ซึ่งมี

ผลตอ่ กนั และกนั ในระบบของธรรมชาติ ใช้แผนท่ีและเครื่องมือทางภมู ิศาสตรใ์ นการ
ค้นหา วิเคราะห์
สรุป และใชข้ อ้ มูลภูมิสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ

ตวั ชีว้ ัด
ส 5.1 ป.6/2 อธิบายความสัมพนั ธร์ ะหว่างลักษณะทางกายภาพกับ
ปรากฏการณท์ างธรรมชาติของประเทศ

จุดประสงค์การเรียนรสู้ ่ตู วั ชีว้ ัด

1. อธิบายปรากฏการณ์วาตภัยและสึนามิ (K)

2. คน้ หาคาตอบจากปรากฏการณ์วาตภยั และสึนามิ (P)
3. สนใจศึกษาเรียนรู้แสวงหาคาตอบจากปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ (A)

สาระสาคัญ

ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ วาตภัยและสึนามิ เป็นปรากฏการณ์ทส่ี รา้ งความ
สูญเสียทรัพย์สินและชีวติ ของผู้คนจานวนมากในประเทศไทย

สาระการเรียนรู้

1.1 ปรากฏการณพ์ ายพุ ัดรุนแรง (วาตภัย)
1.2 ปรากฏการณ์คลื่นน้าขนาดใหญพ่ ดั เข้าถลม่ ชายฝ่ัง (สึนามิ)

คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์

มีวินยั
ตวั ชีว้ ดั ที่ 3.1 ปฏิบตั ิตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ของครอบครวั
โรงเรยี น
และสังคม

สมรรถนะสาคัญของผเู้ รียน

ความสามารถในการคดิ

ชิน้ งานหรือภาระงาน

ชิน้ งานท่ี 34 เร่อื ง ลักษณะทางกายภาพกับปรากฏการณท์ างธรรมชาติ

การจดั กิจกรรมการเรียนรู้

1. ครูและนักเรยี นร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติเรือ่ งพายุ
แล้วให้นักเรยี นร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครใู ช้คาถาม ดงั นี้

ลมเป็นปรากฏการณท์ างธรรมชาติทีเ่ กิดข้ึนไดอ้ ย่างไร (ตัวอย่างคาตอบ
เกิดจาก
ความกดอากาศทแ่ี ตกตา่ งกนั )

ความกดอากาศเกิดจากอะไร (ตวั อยา่ งคาตอบ เกิดจากในบรรยากาศท่ี
มีอุณหภูมิที่
แตกตา่ งกัน ระหว่างความร้อนกับความเยน็ จะทาใหเ้ กิดการเคลือ่ นตวั ของอากาศทว่ี ิ่ง
เข้าหากนั แลว้ เกิดลมพดั )

ความกดอากาศหรอื การเคลือ่ นตัวของอากาศส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์
ใด
ทางธรรมชาติ (ตัวอย่างคาตอบ ลมพดั และลมพายุ)
2. ใหน้ กั เรยี นรว่ มกนั ศึกษา เกี่ยวกบั ปรากฏการณ์พายพุ ดั รุนแรง (วาตภัย)
แลว้ ใหน้ กั เรยี นร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใชค้ าถาม ดังนี้

ประเทศไทยตง้ั อย่ใู นเขตร้อนชื้นสง่ ผลให้เกิดลมพายปุ ระเภทใดบา้ ง (ครู
สรุป
คาตอบของนกั เรยี นเป็นแผนภาพ ดงั นี้)
ตวั อยา่ งแผนภาพ

พายุ ความเร็วลม 61 กิโลเมตร/ช่ัวโมง

ดีเปรสชัน ความเรว็ ลม 62-117
พายโุ ซนรอ้ น

ลมพายุ พายุไต้ฝุ่น คกวิโาลมเมเรตว็ รล/มชั่วโ1ม1ง8 กิโลเมตร/
ชัว่ โมง
พายไุ ต้ฝุ่นเกย์ ความเรว็ ลมมากกว่า 118 กิโลเมตร/
พายไุ ต้ฝนุ่ นากีส ช่วั โมง
เป็นพายมุ หาวาตภยั ทาลายชีวติ และ

จากนนั้ ครใู ช้คาถามให้นักเรยี นรว่ มกทนั รแพั สยดส์ งินคขวาอมงผคู้ิดคเนหจ็นานดวงันนมี้ หาศาล

พายุลกู ใดท่สี ร้างความสูญเสียชีวติ และทรพั ยส์ ินของประเทศไทยเป็น

จานวนมาก

และเกิดใน พ.ศ. ใด (พายุไตฝ้ ่นุ เกย์ เป็นพายทุ เ่ี กิดเพียงลูกเดียวในรอบ 52 ปี พดั ผา่ น

ประเทศไทยที่จังหวดั ชมุ พร เมื่อ พ.ศ. 2532 มีประชาชนเสียชีวติ กว่า 600 คน)

พายไุ ต้ฝุ่นชนิดใดที่เกิดข้ึนในมหาสมุทรอินเดียพดั ผ่านเข้าประเทศพม่า

ทาใหม้ ีคนเสียชีวติ เกือบหนึ่งแสนคน (พายนุ ากีส)

3. ให้นักเรยี นร่วมกันศึกษาปรากฏการณ์คลืน่ น้าขนาดใหญพ่ ัดเข้าถลม่ ชายฝง่ั
(สึนามิ)
ใหน้ กั เรยี นร่วมกนั แสดงความคดิ เห็น โดยครูใชค้ าถาม ดงั นี้

ลักษณะทางกายภาพแบบใดที่ทาใหเ้ กิดสึนามิ

การปอ้ งกันภัยจากสึนามิ
สึนามิเกิดข้นึ คร้ังแรกในประเทศไทยที่บรเิ วณใด ปีใด
ครูให้นกั เรยี นช่วยกันตอบคาถามแลว้ สรุปคาตอบบนั ทึกเป็นแผนภาพ ดังนี้
ตัวอย่างแผนภาพ

ภเู ขาไฟปะทรุ ุนแรงในทะเล ฟังคาเตือนจากกรม
แผ่นดินไหวรุนแรงท่ศี ูนย์กลางใตท้ ะเล อตุ ุนิยมวิทยา

ลักษณะทางกายภาพท่ที าให้เกิดสึนา สึนามิ การปอ้ งกนั ภัยจากสึนามิ
มิ
เกิดการทรดุ ตัวของพืน้ ดินขนาดใหญใ่ ต้ สังเกตความผิดปกติ
ทะเล การพงุ่ ชนของอุกกาบาตในทะเล ของการขึ้น-ลงน้า
ทะเล
สงั เกตอาการของ
สัตวท์ ม่ี ีพฤติกรรม
ผิดปกติ

คลื่นยกั ษส์ ึนามิ ซดั เขา้ ถล่มชายหาดป่าตอง จังหวดั ภเู ก็ต
ปี 2547
มีชาวไทยและนักท่องเทีย่ วตา่ งประเทศเสียชีวติ มากกวา่
ให้ครูนาภาพห4ร,อื 0ส0ถ0านคกนารณ์ขา่ วสึนามิมาประกอบคาอธิบาย
4. ให้นกั เรยี นและครูรว่ มกนั สรุปความรู้ ดังนี้
ปรากฏการณท์ างธรรมชาติ วาตภยั และสึนามิ เป็นปรากฏการณ์ทส่ี รา้ ง
ความสญู เสียแกช่ ีวิต และทรพั ยส์ ินของผู้คนเป็นจานวนมาก
5. ให้นกั เรยี นรว่ มกันแสดงความคิดเห็น โดยครใู ช้คาถามท้าทาย ดงั นี้
ถา้ เกิดภัยจากปรากฏการณท์ างธรรมชาติเฉพาะหน้า นกั เรยี นจะแก้ไข
สถานการณ์
อยา่ งไร
6. ให้นักเรยี นทาชิน้ งานท่ี 34 เร่อื ง ลักษณะทางกายภาพกบั ปรากฏการณท์ าง
ธรรมชาติ

ส่อื การเรียนรู้

1. ภาพ หรือข่าวสถานการณส์ ึนามิ
2. ชิ้นงานท่ี 34 เรอ่ื ง ลกั ษณะทางกายภาพกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

การวดั และประเมินผลการเรียนรู้

1. วิธีการวดั และประเมินผล
1.1 สังเกตพฤติกรรมของนกั เรยี นในการเขา้ ร่วมกิจกรรม
1.2 ตรวจชิ้นงานที่ 34

2. เครือ่ งมือ
- แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้ารว่ มกิจกรรม

3. เกณฑก์ ารประเมิน
- การประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม
ผ่านตง้ั แต่ 2 รายการ ถอื วา่ ผา่ น
ผ่าน 1 รายการ ถอื ว่า ไมผ่ ่าน

การประเมินชิ้นงานท่ี 34 ให้ผู้สอนพิจารณาจากเกณฑ์การประเมินผลตามสภาพจริง
(Rubrics)
เร่อื ง ลกั ษณะทางกายภาพกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ

เกณฑก์ าร ระดบั คะแนน

ประเมิน 4 3 2 1

เลือก เลือก เลือก เลือก เลือก

ปรากฏการณท์ าง ปรากฏการณท์ าง ปรากฏการณ์ทาง ปรากฏการณท์ าง ปรากฏการณท์ าง

ธรรมชาติมา ธรรมชาติมา ธรรมชาติมา ธรรมชาติมา ธรรมชาติมา

1 อย่าง เขียน 1 อยา่ ง เขียน 1 อย่าง เขียน 1 อย่าง เขียน 1 อย่าง เขียน

อธิบายหรอื สรุป อธิบายหรอื สรุป อธิบายหรอื สรุป อธิบายหรอื สรุปได้ อธิบายหรอื สรุป

ได้สัมพันธก์ ันมี ได้ มีการจาแนก สอดคล้องกับ ได้ แตย่ ังไม่

การเชื่อมโยงให้ ขอ้ มลู แสดงให้ ข้อมูล สอดคลอ้ งกบั

เห็นภาพโดยรวม เหน็ ถึง มีการเขียน ข้อมูลเขียนตาม

แสดงให้เห็นถึง ความสัมพันธ์กบั ขยายความหรอื ข้อมลู ทีอ่ ่าน ไม่มี

ความสัมพันธก์ ับ ตนเองอย่างเปน็ ยกตวั อยา่ ง การอธิบาย

ตนเองและผ้อู ื่น เหตเุ ปน็ ผล เพิ่มเติมใหเ้ ขา้ ใจ เพิม่ เติม
ง่าย

ขอ้ เสนอแนะของผ้บู ริหาร

สถานศึกษา

_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

(ผูบ้ รหิ ารสถานศึกษา) ลงช่ือ_________________________

(_________________________)
________/________/_______

บันทึกหลังการสอน

 ผลการจัดการเรียนการสอน
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

 ปญั หา/อปุ สรรค
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

 แนวทางแกไ้ ข
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________
_____________________________________________________________________
_________

ลงชอ่ื _____________________________ (ผู้
บันทึก)

(____________________________)

_________/__________/____