องค์ความรู้ งานประเพณี กิจกรรมทางวัฒนธรรมของจังหวัดนครราชสีมา

รายงาน
ตวั อย่างงานประเพณี ศิลปะ และวฒั นธรรม

ของจงั หวดั นครราชสีมา

โดย
นายเกรยี งไกร ห่วงเอี่ยม
นักวิชาการวฒั นธรรมปฏบิ ัตกิ าร

สำนกั งานวฒั นธรรมจังหวดั นครราชสมี า
พ.ศ. ๒๕๖๔

ตัวอยา่ งงานประเพณี ศิลปะ และวัฒนธรรมของจังหวัดนครราชสีมา
ทั้ง 32 อำเภอ

1.อำเภอนครราชสมี า

- วันฉลองแหง่ ชัยชนะทา้ วสรุ นารี

งานฉลองวันแหง่ ชัยชนะท้าวสรุ นารี หรือ “งานย่าโม”เป็นงานประจำปีของจงั หวดั นครราชสมี า
กำหนดจดั ระหวา่ งวนั ที่ 23 มีนาคม- 3 เมษายนของทกุ ปี ซ่งึ ถอื เปน็ วนั ทค่ี ุณหญงิ โมได้รับชัยชนะจากขา้ ศึกใน
งานมีการแสดงศิลปวฒั นธรรมและมีกจิ กรรมท่ีจดั ขน้ึ เพ่ือเป็นการสกั การะ การเคารพซึ่งวรี กรรมของคณุ หญิง
โม ท้ังนี้รูปแบบการจดั งานที่น่าสนใจมีมากมาย อาทิ ขบวนสกั การะ และขบวนรำบวงสรวงคุณยา่ โม การวิ่งคบ
ไฟและจดุ พลุ ในวนั เปดิ งาน การแสดงศิลปวฒั นธรรมของดีเมอื งโคราชย้อนยคุ การจัดนิทรรศการ การออกรา้ น
ของสว่ นราชการ หนว่ ยงานรัฐวสิ าหกจิ สถานศกึ ษา และองค์กรเอกชนการแสดงและจำหน่ายสินค้าผลิตภัณฑ์
ชุมชน อาหารพื้นเมือง การแสดงดนตรี คอนเสริ ์ต ลกู ทงุ่ สตริง 12 วนั 12 คนื การแข่งขนั กีฬาฟตุ บอล
บาสเกตบอล เซปักตระกรอ้ ฯลฯ การประกวดนางสาวนครราชสมี า ประกวดร้องเพลง ประกวดสขุ ภาพเด็ก
ประกวดวาดภาพโดยเด็กและเยาวชน ประกวดผลผลิตทางการเกษตร ชมการฉายภาพยนตรบ์ นกำแพง ชมฟรี
ตลอด 12 วนั 12 คนื

2.อำเภอครบรุ ี

- สะพานไม้ 100 ปี

ตงั้ อยูท่ ี่บา้ นโคกกระชาย ต.โคกกระชาย อ.ครบรุ ี จ.นครราชสมี า ซ่ึงเป็นสะพานไม้เกา่ แก่อายุกวา่
100 ปี ทพ่ี าดผ่านทงุ่ นาข้าวของชาวบา้ นในพืน้ ทที่ ี่กำลงเขียวขจีเต็มทอ้ งทุ่งเนื้อที่กว่าร้อยไร่ เป็นระยะทางยาว
เกือบหนึง่ กิโลเมตร

สำหรบั สะพานไม้ 100 ปีแหง่ นเี้ ป็นสะพานไม้เก่าแกท่ ่มี ีความสำคัญบอกเลา่ เร่ืองราววิถีชีวติ ชาวบา้ น
ดง้ั เดิม เนือ่ งจากเป็นสะพานที่ก่อสรา้ งข้ึนเพื่อใหช้ าวบา้ นได้ใช้สัญจรไปมาหาสพู่ ร้อมลำเลียงผลผลติ ทางการ
เกษตรมาแตช่ ้านานในอดีต และยังคงสภาพเชน่ เดิมมานานกว่า 100 ปีแล้ว ดว้ ยความรกั สามัคคีของชาวบ้าน
ทชี่ ว่ ยกนั ดูแลรกั ษาและอนรุ ักษ์ไวใ้ หค้ งอยู่มาจนถงึ ปจั จุบนั จึงถือเปน็ สถานท่ีท่ีชาวบ้านในพ้ืนทใ่ี ห้ความสำคัญ
และดแู ลรกั ษามาไว้เป็นอยา่ งดี

3.อำเภอเสงิ สาง

- ต้นตะเคียนทองพันปี “รกุ ขมรดกของแผ่นดนิ ใต้รว่ มพระบารมี รชั กาลที่ 10”
ต้นตะเคยี นทอง อายุกวา่ พนั ปี ขนาดใหญ่ถึง 13 คนโอบ ซ่ึงเปน็

ต้นตะเคียนทอง ทใ่ี หญ่ที่สดุ ในประเทศไทย และได้ประกาศจาก กระทรวง
วฒั นธรรม หน่ึงในต้นไมส้ ำคัญของชาติ พรอ้ มตพี ิมพล์ งในหนังสือ “รกุ ขม
รดกของแผ่นดนิ ใตร้ ม่ พระบารม”ี เฉลิมพระเกียรติสมเดจ็ พระเจา้ อยูห่ วั
มหาวชิรลงกรณ บดนิ ทรเทพยวรางกูร รชั กาลท่ี 10 ที่มีอยู่ท้งั หมดเพยี ง
65 ต้นเทา่ นัน้

โดยต้นตะเคยี นดังกลา่ ว ตงั้ อยู่ในปา่ อทุ ยานแหง่ ชาติทับลาน หา่ ง
จากหน่วยพทิ ักษ์อทุ ยานแห่งชาติทบั ลานท่ี 18 บ้านด่านละกอล่าง เกือบ
5 กิโลเมตร

4.อำเภอคง

- บวงสรวงทา้ วสุรนารี ของดีเมืองคง บุญกุ้มขา้ วใหญ่
“บุญกมุ้ ข้าวใหญ่” หรือบญุ คุณลานนนั้ เปน็ บุญประเพณีของชาวอีสานทแ่ี สดงให้เหน็ จติ วญิ ญาณของ

ชุมชนทดี่ ำรงอยูด่ ว้ ยวถิ ีเกษตรกรรมมาชา้ นาน ดว้ ยความอดุ มสมบรู ณ์ของแผ่นดิน ด้วยสาํ นกึ ในบญุ คุณของข้าว
ทห่ี ล่อเล้ียงชวี ิตคนทกุ คน นอกจากนเี้ ป็นการแสดงออกถงึ พลงั แห่งความรว่ มแรงร่วมใจของชมุ ชนเพ่ือสบื ทอด
จิตวญิ ญาณท่กี ล้าแกร่งของชาวนา มีการทำพิธพี ราหมณ์บายศรสี ูข่ วญั ขา้ วทกุ ปี ซ่งึ ในอำเภอคงไดจ้ ดั งาน
รว่ มกบั การทำพิธบี วงสรวงทา้ วสรุ นารีเขา้ ไปด้วย

5.อำเภอบา้ นเหลือ่ ม

- ผา้ ไหมมัดหม่ี

ผา้ ไหมมัดหม่ี เป็นผลิตภัณฑ์พื้นบา้ นของอำเภอบ้านเหล่ือม ซึ่งขึ้นอยู่ในคำขวญั ของอำเภอ “แตงโม
หวาน อ้อยโรงงาน ข้าวสารมะลิ ปลามากมี ผา้ ไหมมัดหมี่ ลำชไี หลผ่าน ละหานลกู นก”

ผ้ามดั หม่ี เปน็ การทอผา้ อย่างหน่ึงทีม่ ีการสร้างลวดลายก่อนท่ี
จะทำการยอ้ มสี การทำลายผ้ามดั หมี่เปน็ การเอาเชือกมามัดด้ายหรอื
มดั เสน้ ไหมตามลวดลายที่ได้ออกแบบไว้ การมัดและย้อมลายจะมกี าร
ทำทั้งเส้นทางแนวยนื และแนวนอนหรอื ท่ีเรยี กว่าแนวพุ่ง มีการ
สนั นษิ ฐานว่าการมัดลายในแนวยนื น่าจะมมี าก่อนในแนวพุ่ง และจาก
การสืบค้นมีข้อสนั นิษฐานวา่ น่าจะได้รับแบบอย่างมาจากประเทศ
อินเดีย โดยในสมยั โบราณที่มีการคา้ ขายกันและติดมากบั สินค้าอื่น

6.อำเภอจกั ราช

- หมอลำกลอน

หมอลำกลอน เปน็ การแสดงศิลปะพนื้ บา้ นของชาวอสิ าน เริ่มมีมานานแลว้ เทา่ ใดไม่ปรากฏหลกั ฐาน
ทราบเพียงแตว่ ่าเปน็ ศลิ ปะทีแ่ ทรกซึมอยู่ในสายเลือดของชาวอสิ าน เปน็ มรดกทางวัฒนธรรมของพวกเขา
นกั แสดงจะมชี ่อื เรียกกนั วา่ "หมอลำ" คำว่า"หมอ" ก็แปลวา่ ผู้เช่ยี วชาญทางใดทางหนง่ึ คำว่ากห็ มอกลอน คือ
หมอกวที ีช่ ำนาญการขับร้องลำนำ คำบท คำกลอนนน่ั เอง

เพลงหมอลำกลอน มไี ว้เพื่อให้ชาวบา้ นไดน้ ำมาร้องมารำในยามมงี านบญุ ตา่ ง ๆ ในหมู่บ้าน หรือใน
งานวัด ท้งั งานสขุ และงานทุกข์ ชาวบ้านก็จะนำเอาหมอลำกลอนมาเลน่ กนั ให้สนกุ สนาน โดยเฉพาะในชว่ งหลงั
ฤดกู าลเก็บเกี่ยวขา้ ว โดยมกั นำเอาเร่ืองราวในวรรณคดี นทิ านพืน้ เมืองความเปน็ อยูห่ รือสภาพของสังคม
ตลอดจนเหตุการณ์ทว่ั ไป มาแตง่ เป็นเรอ่ื งราวเพือ่ ขับร้องเพื่อให้ผู้ฟงั ได้เกดิ ความเขา้ ใจและบันเทิง

7.อำเภอโชคชยั

- เทศกาลกินหม่ี ประเพณีแห่เทียนพรรษา

งานประจำปีของอำเภอโชคชัย โดยมกี จิ กรรม
การประกวดขบวนแหต่ ้นเทียนพรรษา ชมกระบวนการ
หล่อเทยี นพรรษา การประกวดหมโี่ ชคชยั ทมี่ ีความ
พิเศษเปน็ ลกั ษณะเฉพาะของเมืองโชคชัย ความเหนียว
นุ่ม ความอร่อยของเสน้ หมเ่ี ป็นที่ตดิ ใจของใครหลายคน
ที่แวะเวยี นและมาชิม “ควั่ หมี่” ยังดินแดนแหง่ น้ี และ
กิจกรรมมหกรรมอาหารพ้นื เมอื ง สินค้า OTOP

8.อำเภอดา่ นขุนทด

- งานสมโภชพระบรมสารีริกธาตุ วดั บา้ นไร่

พิธสี มโภชพระบรมสารรี กิ ธาตุ ของ วัดบ้านไร่ ต.กดุ พมิ าน อ.ด่าน ขุนทด จ.นครราชสมี า จดั ขนึ้ เป็น
ประจำทกุ ปี นับตั้งแตว่ นั ที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2538 เป็นต้นมา

วัดบ้านไรเ่ ป็นวดั เกา่ แกว่ ดั หนึ่งใน อ.ด่านขนุ ทด หลวงพอ่ คูณ ปริสุทโธ ได้ปลกู สร้างขนึ้ เป็นสำนักสงฆ์
เลก็ ๆ เม่ือประมาณปี พ.ศ.2496 โดยเร่มิ สรา้ งอุโบสถ มชี าวบา้ นไดช้ ่วยกันเข้าปา่ ตัดไม้ ซึง่ ในสมยั ก่อนมีอยู่
มาก การตัดไม้ในสมยั น้ัน ไม่ค่อยสะดวกนกั ไม่มเี คร่ืองจักร ไมม่ ถี นน กวา่ จะไดไ้ มท้ เ่ี ล่ือยแปรสภาพสำเร็จ ต้อง
เผชญิ กับการขนย้ายทย่ี ากลำบาก อาศัยโคเทียมเกวยี นหรือใช้แรงงานคนลากจงู บนทางที่แสนทรุ กันดาร แต่
หลวงพ่อคูณก็สามารถนำชาวบ้านช่วยกันสรา้ งอโุ บสถจนสำเร็จ (ปจั จบุ นั ได้รื้อลงแลว้ และก่อสรา้ งหลงั ใหม่
แทน) นอกจากการก่อสรา้ งอโุ บสถแล้ว หลวงพอ่ คณู ยังสรา้ งกุฏิสงฆ์ ศาลาการเปรยี ญ ขุดสระน้ำไว้เพ่ืออุปโภค
และบรโิ ภค และทีส่ ำคัญยงั สร้างโรงเรียนไวเ้ พ่ือเด็กบา้ นไร่อีกดว้ ย ปัจจบุ นั วัดบ้านไรไ่ ด้มีการพฒั นาและมผี ใู้ ฝ่
บญุ จากทว่ั ทุกสารทิศเดินทาง
มาแสวงบญุ

9.อำเภอโนนไทย

- งานมะขามเทศยักษ์

เป็นงานเปดิ ตวั พชื เศรษฐกจิ ชนิดใหมข่ องอำเภอโนนไทย มะขามเทศ(ยักษ์) “เพชรโนนไทย” ซ่ึงถือ
เป็นพชื เศรษฐกจิ ทางเลือกใหมอ่ ีกชนิดหน่ึง ให้กับพีน่ ้องเกษตรกรได้ยกระดบั และพฒั นาคุณภาพชีวติ ใหม้ ีราบ
ไดม้ ากกข้ึน

มะขามเทศ(ยกั ษ์) “เพชรโนนไทย” ถือวา่ สรา้ งชอ่ื เสยี งให้กับประเทศไทยเป็นอยา่ งมาก เปน็ ที่
รู้จักกํนโดยทัว่ ไปทงั้ ชาวไทย และชาวตา่ งชาตทิ ่ีเคยมาสมั ผัสและชิมมะขามเทศของโนนไทย มีความโดเดน่ เป็น
พชื เศรษฐกจิ ทเี่ มีพีน่ ้องเกษตรกรปลูกกนั มากทั้ง
10 ตำบล ในพ้ืนท่ีของอำเภอโนนไทย พืน้ ท่ีปลกู
กว่า 3,000 ไร่ มากกว่า 270 สวน ซงึ่ ถอื วา่
เป็นเอกลักษณ์ของชาวอำเภอโนนไทย ทท่ี ำให้
สามารถสร้างงาน สร้างอาชีพ และสามารถสรา้ ง
รายไดใ้ ห้กบั พนี่ ้องในชมุ ชนและพ่ีน้องเกษตรกรใน
พน้ื ท่ี และทสี่ ำคญั ยงั เปน็ การสง่ เสรมิ พรอ้ มท้งั
เป็นการสนบั สนุนใหเ้ ป็นประเพณี เปน็ การ
สง่ เสรมิ ดา้ นเกษตรกรรม รวมทง้ั เปน็ การ
สง่ เสริมการท่องเที่ยวของ จ.นครราชสมี า

10.อำเภอขามสะแกแสง

- งานวันพรกิ ของดีอำเภอขามสะแกแสง

อำเภอขามสะแกแสง มีคำขวัญประจำวา่ "แหล่งพริกพันธ์ดุ ี หมเี่ ส้นสวย กล้วยลูกใหญ่ แตงไทย
หวาน สบื สานวัฒนธรรม" แสดงถงึ เอกลกั ษณ์อนั โดดเดน่ ของชุมชน และสร้างความภาคภมู ิใจให้คนในท้องถน่ิ

เมอื่ ผลผลติ "พรกิ " สรา้ งอาชีพและรายได้ให้กับเกษตรกร หนว่ ยงานภาครฐั และองคก์ รปกครองส่วน
ท้องถ่นิ จึงจดั งาน "วันพรกิ และของดีอำเภอขามสะแกแสง" เป็นประเพณีทุกๆ ปี เพื่อสง่ เสริมการท่องเทยี่ ว
กระตุ้นเศรษฐกิจภายในจังหวัด และสง่ เสรมิ
สินค้าประจำอำเภอให้เป็นทีร่ ู้จกั อย่าง
แพรห่ ลาย ซงึ่ ประกอบไปด้วยกิจกรรม การ
ประกวดพริกนานาชนิด ประกวดมะละกอ
มะพรา้ ว กล้วยนำ้ ว้า และมันหัวใหญ่ และมี
การแขง่ ขันเดด็ ขั้วพรกิ

11.อำเภอโนนสูง

- ชุมชนบา้ นปราสาทใต้
เปน็ ชุมชนเกา่ แกซ่ ่ึงประกอบไปด้วยวัฒนธรรมทอ้ งถิ่นมากมายและแหลง่ โบราณคดี ซึง่ มีกิจกรรมผ้เู ข้า

เยยี่ มชมสามารถเขา้ ร่วมได้ดังน้ี
1. เรียนร้เู รอ่ื งราวความเปน็ มาของชมุ ชนโบราณ ผ่านพิพธิ ภณั ฑ์บ้านปราสาท
2. เรียนรูห้ ตั ถกรรมเสน้ ใยพืช ภูมิปัญญาโบราณจากรมิ น้ำธารปราสาท
3. ชมวธิ ีการทอผ้าไหมมดั หม่ี ของฝากเมอื งโคราช
4. สักการะศาลปตู่ า สถานท่ีศักดส์ิ ทิ ธิ์ประจำหมูบ่ า้ น
5. ลัดเลาะเขา้ สวน บกุ แปลงปลกู ดอกรักแหลง่ ใหญข่ องหมู่บา้ น
6. ชมหลมุ ขุดคน้ ยคุ ก่อนประวตั ิศาสตร์ ทแี่ หล่งโบราณคดีบา้ นปราสาท
7. เดินเลน่ รับลมชมววิ ขา้ มลำน้ำธารปราสาท บนสะพานตะโกนรัก
8. จบั ตะหลวิ เขา้ ครวั ทำผดั หมีโ่ คราช รสชาตแิ ซบ่ หลายอาหารพ้ืนถ่นิ

12.อำเภอบัวใหญ่

- งานประเพณีบัวไหมบวั ใหญ่

การจัดงานประเพณีบวั ไหมบัวใหญม่ ีมกี ารจัดขบวนแห่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และโรงเรยี น
ในพนื้ ท่ี การรำบวงสรวงท้าวสุรนารี โดยกลมุ่ สตรีและแมบ่ ้านในพน้ื ท่ี อ.บวั ใหญ่ การแสดงของนักเรยี นใน อ.
บัวใหญ่ การประกวดธดิ าหญงิ กลา้ การจำหนา่ ยผา้ ไหมพ้นื บ้าน การเดนิ แฟชั่นผา้ ไหม นิทรรศการผลงาน
นักเรยี นและนิทรรศการฝึกอาชพี สรา้ งรายได้ให้แก่พ่อแมพ่ ่ีน้องประชาชนชาว อ.บัวใหญ่ และการออกรา้ นขาย
ของภาคเอกชนต่างๆ จำนวนมาก

งานประเพณีบวั ไหมบวั ใหญ่ จัดขน้ั เพื่อประกาศเกียรตคิ ุณความภาคภมู ิใจในชยั ชนะของทา้ วสรุ นารี
(คุณย่าโม) รวมท้ังแสดงถงึ ความรัก ความสามัคคี และมนี ้ำใจ ทด่ี ีต่อกันของชาว อ.บวั ใหญ่ พร้อมกันนย้ี ังเป็น
การเผยแพร่คณุ ค่าผา้ ไหมบวั ใหญ่ อนั เป็นภมู ปิ ัญญาดั่งเดมิ ของชาวบวั ใหญใ่ ห้เป็นท่รี จู้ ักทว่ั โลก และเปน็ การ
ส่งเสริมเศรษฐกจิ ตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี งของพระบาทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหาภมู ิพลอดุล

13.อำเภอประทาย

- งานประเพณีฉลองศาลเจา้ พ่อ เจา้ แม่ ดงเคง็ (งานง้ิว)

ประกอบดว้ ยพธิ ีอัญเชญิ เจา้ พ่อ เจา้ แม่ ดงเค็ง แหร่ อบตลาดประะทาย เพื่อใหป้ ระชาชนได้กราบไหว้
และขอพร ซึง่ ถอื ไดว้ ่าเป็นขนบธรรมเนยี มประเพณีที่คนไทยเชือ้ สายจีนได้ปฏิบัตสิ ืบทอดกนั มาหลายชวั่ อายคุ น
ในขบวนแห่ มกี ารฝ้อนรำชาวประทาย อำเภอประทาย จงั หวัดนครราชสีมา

14.อำเภอปักธงชัย

- การเล่นสะบา้
เปน็ การละเล่นของทั้งเด็กและผูใ้ หญ่ สำหรับเดก็ จะเล่นกนั ทุกฤดูกาล แต่สำหรบั ผใู้ หญ่มักจะเลน่

ในช่วงเทศกาลสงกรานต์เท่านั้น
โดยการเล่นสะบ้ามลี ูกสะบา้ เปน็ เคร่ืองมอื ในการเลน่ ลูกสะบ้าจะมเี ปลือกแขง็ มลี ักษณะกลม ขนาด

เท่ากับสะบ้าของหัวเข่าคน ลักษณะกลมแบนแต่ตรงกลางนนู การเล่นสะบ้ามีทัง้ หมด 48 บท ท่ีนยิ มเลน่ กันคือ
สะบา้ รำ โดยแบ่งเปน็ ชายหน่ึงฝา่ ย หญิงหนง่ึ ฝา่ ย ฝ่ายแพ้ต้องเปน็ ฝ่ายรำ

15.อำเภอพิมาย

- งานประเพณแี ข่งเรอื พิมาย จงั หวัดนครราชสมี า

ประเพณกี ารแขง่ เรือเปน็ รปู แบบของการเล่นในฤดนู ำ้ หลากทสี่ รา้ งความสามัคคขี องคนในหม่บู ้าน
และคนต่างหมู่บ้านได้พบปะกัน เป็นการสรา้ งความสมานสามคั คีของสังคมได้ทางหนึง่

แต่เดมิ แขง่ ทีท่ ่าน้ำบา้ นวงั หิน ตอ่ มายา้ ยมาแขง่ ทีล่ ำตลาด ท่ีอำเภอพมิ าย โดยจดั ต่อเนื่องกันทุกปี
จนถงึ ปจั จบุ นั แตเ่ ดมิ เมื่อแต่ละหมู่บ้านทราบกำหนดการแข่งเรอื ล่วงหนา้ กจ็ ะฝึกซ้อมฝีพาย ซง่ึ เป็นชายฉกรรจ์
ในหม่บู ้านจนชำนาญ เม่ือใกล้ถงึ วันแข่งเรือจะนำขึ้นมาขัดท้องเรอื ด้วยใบตองแหง้ เสร็จแล้วทาสีและลวดลายท่ี
เรอื และใบพาย แลว้ ทำพิธีไหว้เซ่นแมย่ ่านางเรือเสรจ็ แลว้ ลากเรือลงนำ้ ฝีพายลงเรือโหเ่ อา ฤกษเ์ อาชัย เรือแข่ง
ของแต่ละหมูบ่ า้ นจะมาพร้อมกันทบ่ี รเิ วณสถานที่แข่งขันเมื่อพระฉัน จังหนั แล้ว เม่ือไดเ้ วลาเจ้าหนา้ ท่จี ะให้เรือ
แต่ละลำพาย แสดงตวั ตามลำดบั ซึง่ จะเรยี กช่ือตามทม่ี าถึงก่อนหลังตามช่อื เรือ เช่น มุนจี อมขวัญ เสมยี น
เสนาะเพราะสน่นั หมนื่ สะท้านแผ่นดินไหว เป็นต้น เมือ่ ครบจำนวนแลว้ จับสลากคแู่ ขง่ กันในแต่ละประเภท โดย
กำหนดที่ฝีพายเป็นเรอื ขนาดใหญ่ กลาง เล็ก แข่งขนั จนกวา่ จะได้เรือท่ีชนะเลิศของแตล่ ะร่นุ ซ่งึ ขณะแข่งขนั
ผชู้ มการแข่งขันสองฟากฝงั่ จะโห่ร้องเม่ือเรือหมบู่ ้านของตน ไดร้ บั ชัยชนะเป็นทส่ี นกุ สนาน

16.อำเภอหว้ ยแถลง

- ประเพณบี ุญดอกไหม-ดอกเงิน

หรอื สมยั ก่อนเรยี กว่า "บุญดอกผา้ " เปน็ ประเพณสี ำคัญของชนุ ชนหล่งุ ประด(ู่ ประกอบด้วยบ้านหลงุ่
ประดู่ หมทู่ ี่ ๑,บา้ นหลุ่งประดู่พัฒนา หมทู่ ่ี ๑๑ และบ้านหลุ่งประดสู่ ามัคคี หม่ทู ี่ ๑๒ ต.หลงุ่ ประดู่ อ.ห้วยแถลง
จ.นครราชสมี า)ซึ่งเกิดขน้ึ จากทีชาวบ้านไดใ้ ชเ้ วลาว่างหลังจากการประกอบอาชพี เกษตรกรรม มาปลกู หมอ่ น
เล้ียงไหม ทอผ้าไหม การสาวไหม ทำใหเ้ กดิ ความรสู้ กึ วา่ เป็นบาปท่ีทำใหต้ วั หนอนไหม(ดักแด)้ เสียชวี ิต จงึ จะ
ไดท้ ำบญุ เพื่ออุทิศส่วนกุศลให้ โดยใช้ผา้ ไหมถวายพระเพ่ือท่ีจะใช้ในการเยบ็ สบง จวี ร ต้อมาไดเ้ ปลย่ี นทำบุญ
ดว้ ยปอยไหม เพ่อื ท่ีจะสามารถไปแปรสภาพเปน้ ปัจจยั อน่ื ๆ ไดง้ ่าย ประเพณบี ุญดอกไหม-ดอกเงินมกี าร
ดำเนินงานอยู่ ๒ วนั โดยวันแรกเรียกว่า "วันโฮม" หรอื "วันชุมงาน" ชาวบา้ นจะนำเอาปอยไหมหรอื ปัจจยั อน่ื
ๆ ตามศรทั ธา เช่น ข้าวสาร อาหารแหง้ ฯ มารวมกันที่ศาลากลางบ้าน โดยจดั ทำหอไหมที่สรา้ งคล้ายบา้ นทรง
ไทย และเอาปอยไหมมาประดบั ประดา และตอนบ่ายก็จะออกมารว่ มกนั แห่บุญดอกไหม-ดอกเงินรอบหมู่บา้ น
โดยมีดนตรนี ำขบวน และกลางคืนมีมหรสพสมโภชน์ รุ่งข้ึนวันต่อมา ชาวบา้ นจะแต่งตวั ด้วยชุดผา้ ไหมสวยงาม
ถือตน้ ดอกเงนิ ท่ที ำขึ้นอย่างง่าย ๆ รว่ มกนั แห่ไปถวายวดั หลุ่งประดุ๋ เปน้ อันเสร็จพธิ ี ประเพณบี ญุ ดอกไหม-ดอก
เงินนยิ มจดั ข้ึนในเดอื นพฤศจิกายน - ธนั วาคม หรอื ในช่วงหลงั ออกพรรษาของทุก ๆ ปี

17.อำเภอชุมพวง

- ประเพณีนาวาน หรือประเพณี ลงแขกเก่ียวข้าว

คำวา่ “วาน” ใน พจนานุกรมฉบับราชบัณฑติ ยสถาน ให้ความหมายว่า หมายถงึ การขอให้
ช่วยทำแทนตวั เชน่ วานไปซอ้ื ตัว๋ รถไฟ แตค่ ำวา่ “วาน” ในท่นี ีม้ คี วามหมายแตกตา่ งไปจากความหมายของ
พจนานกุ รมฉบบั ราชบัณฑิตยสถาน กล่าวคอื เมื่อเจ้าของนาไหว้วานใครให้ชว่ ยเหลือ เจา้ ของนาก็ต้องร่วมทำ
ดว้ ย มไิ ด้ปลอ่ ยให้คนมาชว่ ยทำงานอย่างโดดเดย่ี ว นอกจากน้ยี ังเป็นธรุ ะในการอำนวยความสะดวกและตอบ
แทน ด้วยการจัดหาเหล้ายาปลาปิง้ เพอ่ื เลีย้ งดูปูเส่อื อยา่ งเอาอกเอาใจ ไมว่ า่ ตนจะมีฐานะยากจนเพยี งใด ซ่ึง
เปน็ การแสดงน้ำใจที่เปย่ี มไปด้วยความงดงามท่ีนบั วนั จะหายากในสังคมปจั จุบนั

การมีส่วนรว่ มแรงงานของเพ่อื นบา้ นทมี่ าช่วยกันทำงานเชน่ นกี้ ็คือ “การลงแขก” หรอื ที่
ภาคใตเ้ รียกวา่ “ซอมือ” ท่ีเรารู้จักกนั ดนี ่ันเอง อน่ึง “นาวาน” ในวัฒนธรรมประเพณีของคนโคราช มิได้เป็น
เรื่องเฉพาะแต่การทำนาเท่าน้ัน แต่ยังหมายถงึ การชว่ ยแรงงานในเรอ่ื งอนื่ ๆ เชน่ การสรา้ งบา้ น ทำไร่ การขน
ย้ายส่งิ ของ การสร้างศาลาวดั ขุดสระ ฯลฯ กเ็ รียกวา่ “นาวาน” เชน่ กนั อย่างไรก็ตามมีข้อสงั เกตวา่ “นา
วาน”เปน็ เรอ่ื งของการขอความร่วมมือกันในลกั ษณะแลกเปล่ียนแรงงานกนั ตามความจำเป็น ดงั นั้นผู้ทไ่ี ปขอ
แรงคนอน่ื ใหม้ าทำงานนาวานน้ี ต่อมาเมื่อคนท่ถี ูกขอมาช่วยงานมีความจำเปน็ ต้องขอให้ไปช่วยทำงานของตน
บา้ ง ผ้นู ัน้ จะปฏิเสธหรอื อิดเอื้อนบิดพลิว้ ด้วยอา้ งว่าตดิ ธุระ ไม่ได้ หรอื เขามาช่วยเราก่แี รง เรากต็ ้องไปชว่ ยเขา
เทา่ ๆ กบั แรงที่เขามาช่วยเรา เหมอื นเปน็ พันธะสัญญาทางใจและประเพณีท่ถี ือปฏิบัติสบื ทอดกันมาอยา่ งหนง่ึ
เปน็ กฎเกณฑม์ ใิ ห้เอาเปรยี บ

18.อำเภอสูงเนิน

- งานกินเข่าค่ำ ของดเี มืองสูงเนนิ

จดั ขึน้ ในชว่ งเดอื นมีนาคมของทุกปี ณ บริเวณปราสาทเมืองแขก บ้านกกกอก ตำบลโคราช อำเภอสงู
เนิน ซ่ึงจัดขึ้นเปน็ ครง้ั แรกเม่อื ปี พ.ศ. 2538 โดยจัดแบบเรยี บง่าย เป็นการเตรียมอาหารมารับประทาน
ร่วมกนั และมีการแสดงพน้ื บา้ น ต่อมาได้มกี ารปรับปรุงรปู แบบใหก้ ระชับทันสมัยขน้ึ และเพม่ิ การแสดงแสง สี
เสียง ชดุ ศรจี นาศะปรุ ะ ซงึ่ เป็นการแสดงทเี่ ก่ยี วกับตำนานพน้ื เมืองของเมืองสงู เนนิ และปรับปรงุ การ
รับประทานอาหารใหเ้ ปน็ แบบขันโตก

การจดั งานประเพณีกนิ เขา่ คำ่ ของดเี มอื งสงู เนิน ถือเป็นกจิ กรรมทจ่ี ดั ขึ้นในสัปดาห์ทีส่ องของเดือน
มีนาคมของทุกปี และจากคำขวญั ของเมอื งสงู เนนิ “ถนิ่ เดมิ โคราช พระพุทธไสยาสน์ศลิ า ธรรมจักรลำ้ คา่
ปราสาทหนิ โบราณ สม้ โอหวาน รสดี ประเพณีกนิ เข่าคำ่ แดนธรรมวะภแู กว้ ” อนั เป็นจดุ เร่มิ ต้น เป็นการร่วม
แรงร่วมใจของชาวอำเภอสูงเนิน ความมมี ติ รไมตรที ี่ดงี ามถูกถา่ ยทอดผา่ นวิถีชวี ติ อันควรแก่การอนุรักษ์
เหตกุ ารณ์ในอดตี ทผ่ี ้คู นล้อมวงนั่งขนั โตกรบั ประทานอาหารเยน็ ท่ามกลางการรา่ ยรำทส่ี วยงาม และสบื สาน
ประเพณีส่ชู นรุ่นหลัง “การแสดงท่ีวจิ ิตรงดงาม ความอ่อนชอ้ ยของท่วงท่ารา่ ยรำ สอดคลอ้ งกบั อารยธรรม
โบราณทีล่ ้ำค่า” ดว้ ยภาพลักษณท์ สี่ วยงาม การแสดงทีเ่ ป็นท่ีดงึ ดดู ทุกกล่มุ ระดับนักเดินทาง อันจะทำใหเ้ กดิ
การพฒั นาดา้ นการท่องเท่ยี ว เศรษฐกิจทีย่ ่งั ยนื มัน่ คง และจะทำให้การเดินทางท่องเท่ียวสูตรใหม่ เทยี่ วหัวใจ
ใหม่ เมืองไทยยั่งยืน

19.อำเภอขามทะเลสอ

- เส้นหมน่ี ำ้ ฉ่า

จากการบอกเลา่ ของป่ยู า่ ตายาย ไดม้ ีการเล่าขานตาํ นานกันเปน็ ทอดๆ ว่า การทําเส้นหมี่บา้ นน้ำฉา่
มากว่า ๒๐๐ ปแี ลว้ ตน้ ตาํ รับการทาํ เส้นหมบ่ี า้ นน้ำฉา่ คนแรก มกี ารสบื เช้ือสายจนถึงรุน่ ลูกรุ่นหลาน ใน
ปจั จบุ นั คือ คุณยายคุณทวดเภา สายหยดุ ซงึ เปน็ ลูกของทวดจา่ ย แม่ของทวดจ่าย คือ ทวดเมา่ และแมข่ อง
ทวดเมา่ คอื คุณทวดเภา นน่ั เอง ซ่ึงนบั เปน็ 4 ชว่ งอายคุ น ในการทําเส้นหมี่ในอดีตนัน้ จะเปน็ การทำเพอื่
บริโภคในครัวเรือนเทา่ น้ัน นำไปแลกเปล่ยี นกับผลผลติ ทางการเกษตร เช่น ข้าว เกลือ ปลา เนอ้ื สัตว์
เครอื่ งน่งุ ห่มหรือปจั จัยอ่นื ๆ เป็นสิ่งสะทอ้ นให้เห็นถึงความเป็นอยขู่ องคนในอดีต ท่มี ีการพ่ึงพาอาศัยซ่ึงกนั และ
กนั จากแนวความคดิ ของชาวบา้ นซ่ึงมองว่าการท่ีทำนาปลูกขา้ วแลว้ นำข้าวไปแลกเปล่ยี นผลผลิตทางการ
เกษตรอน่ื หรอื นําไปขายจะได้น้อย เน่ืองจากขา้ วเปลือกมีราคาตำ่ ชาวบ้านนำ้ ฉ่าจึงหนั มาทาํ เสน้ หมี่ โดยการนาํ
ขา้ วเปลือกท่ไี ด้ มาแปรรูปผา่ นกระบวนการผลิตจนออกมาเปน็ เส้นหมี ซ่ึงทําให้ไดร้ าคาดีกว่า การบรโิ ภคเสน้
หมี่ในครวั เรือนและงานประเพณี งานเลย้ี งต่างๆ จึงเป็นทีน่ ิยมกนั อย่างแพร่หลายในเวลาต่อมาและมากขึน้ เปน็
ลําดบั จนกลายเปน็ อาหารวา่ ง และอาหารประจํางานพิธีต่าง ๆ เพราะสามารถนาํ ไปปรงุ อาหารได้หลายอย่าง
เช่น แกงหมี่นำ้ ฉา่ คั่วหม่ี (ผัดหม่)ี ซ่ึงแขกท่ีมาร่วมงานจะต้องถามหาอาหารเหลา่ นีเ้ สมอ การผลติ และการ
บริโภคเสน้ หมนี่ ้ำฉ่าไดร้ บั การปรบั ปรงุ พฒั นาตามยุคสมยั เชน่ เสน้ หมแ่ี หง้ หมีอ่ อ่ นสอดไส้ คัว่ หม่(ี ผดั หม)่ี ยำ
หม่ี เปน็ ต้น

20.อำเภอสคี ว้ิ

- ประเพณีงานเลย้ี งพ่อพญาส่ีเขยี้ ว

ประเพณงี านเล้ยี งพ่อพญาสีเ่ ขี้ยวตรงกบั วนั ขน้ึ 6 ค่ำ เดอื น 6 มกี ารเซ่นสังเวย การเฉลมิ ฉลองของ
ไทยยวนสีค้วิ เช่น การฟ้อนรำ ฟ้อนดาบ

จากการที่ชาวไทยยวนบา้ นสีคิ้วมคี วามเชื่อในพทุ ธศาสนาทกุ หมู่บ้าน จะมวี ดั เปน็ ศูนย์รวมของหมู่บา้ น
ในการประกอบพิธกี รรมทางศาสนา และเช่ือในเรื่องผสี างเทวดา เคารพในเรื่องผบี รรพบุรุษ ทั้งผีบรรพบรุ ุษที่
สืบทอดโดยสายเลือด และผีบรรพบุรษุ ผนู้ ำกลมุ่ ชน คือพ่อพญาส่เี ขยี้ ว ซึง่ มีฐานะเป็นเสือ้ บา้ นเสื้อเมือง พ่อ
พญาสเี่ ขีย้ วเปน็ ดวงวญิ ญาณศักด์ิสิทธิ เปน็ รา่ งเทพสามารถสถติ อยู่ไดใ้ น 32 ชั้นฟ้า 35 ชัน้ ดิน สามารถดล
บันดาลให้ผู้บนบานศาลกล่าวประสบผลสำเร็จตามปรารถนา พระองค์แยกรา่ งออกเปน็ 4 องคค์ ือ - องค์พญา
ร่มแก้ว อายุ 1,000 ปี รักษาเมืองทางทิศเหนอื (ศาลหัวบึง)- องค์พญาร่มเขียว อายุ 1,500 ปี รกั ษาเมือง
ทางทิศใต้ (ศาลบ้านโนนกมุ่ )- องค์พญาร่มขาว อายุ 1,200 ปี รกั ษาเมืองทางทศิ ตะวันออก (ศาลบ้านบุ่ง
ลำใย)- องค์พญาแสนคำรามสิรชิ ัยโย อายุ 2,600 ปี รักษาเมอื งทางทิศตะวันตก (ศาลพ่อพญาสเี่ ขีย้ ว)ทง้ั นี้
เร่อื งความเชื่อของไทยยวนสคี ้ิวมีอยู่ 2 ระดบั คือระดับแรกเป็นการนับถือผรี ะดับบ้าน เน่ืองจากเชื่อว่าเมอื่
บคุ คลในบา้ นตายไปแล้ววญิ ญาณจะวนเวยี นอยใู่ กล้ ๆ ทำหนา้ ทีป่ กป้องคุ้มครองทุกคนในบ้าน ชาวบา้ นจะ
"ตานขนั ข้าว" คอื การนำอาหารหวานคาวจดั ลงสำรับถวายพระภิกษุสงฆ์ เพื่ออุทศิ สว่ นกุศลใหผ้ ทู้ ลี่ ว่ งลบั ไปแล้ว
นยิ มตานขนั ข้าวในทุกๆ วนั สำคัญทางศาสนา ผบี รรพบุรษุ ในระดบั บ้านเรียกว่า "ผปี ยู่ ่า" ผูท้ อ่ี ย่รู ว่ มวงศ์ตระกลู
เดยี วกันจะจดั พธิ เี ล้ยี งผีปู่ย่าร่วมกนั ในชว่ งระหว่างเดือน 6 ของทกุ ปี ระดบั ท่สี องเป็นการนบั ถอื ระดบั เมืองผี
บรรพบุรุษบ้านเมืองของไทยยวนสคี ้วิ คอื "พอ่ พญาสีเ่ ขย้ี ว" หรอื ดวงวญิ ญาณอันศักด์สิ ทิ ธ์ิของ "เจา้ พญาแสน
คำรามสิริชยั โย" เจา้ เมอื งเชยี งแสนเมอื่ อดีตกาลท่ีไทยยวนบ้านสีคิว้ เช่อื ว่าพระองค์ท่านทรงเปน็ ผ้นู ำลกู บ้าน
หลานเมอื งจากเชียงแสนมาตั้งรกรากที่บา้ นสีค้วิ ในปัจจบุ ัน พอ่ พญาสเี่ ขีย้ วดำรงสภาวะเป็นกายทิพย์ อนั
เนื่องจากการสั่งสมบารมีในภพวญิ ญาณหลายชั่วกปั หลายช่ัวกัลป์ เมือ่ ถงึ วนั ข้นึ 6 คำ่ เดอื น 6 ของทกุ ปี
พระองคจ์ ะเสดจ็ ลงมาร่วมงานเลี้ยงพ่อพญาส่เี ข้ยี วประจำปี ท่ีบริเวณสี่แยกตลาดสดอำเภอสคี ิว้ ในภาคเช้าจะมี
การจดั เคร่ืองเซ่นสงั เวย แล้วเชญิ พ่อพญาส่ีเข้ียวประทับทรงรับเคร่ืองสงั เวย พรอ้ มทง้ั ทำนายเหตุการณ์
บา้ นเมอื ง สว่ นในภาคค่ำมีพธิ สี วดมนต์และก่อพระทราย ในการตดิ ต่อสือ่ สารกับมนุษย์พระองค์จะทำผา่ นรา่ ง
ทรง ปจั จุบันพอ่ พญาส่ีเขย้ี วลงประทับทรงทกุ วันทล่ี ูกบ้านหลานเมืองมาหา ยกเวน้ วันพระวนั เดียว เพราะในวนั
พระดวงวญิ ญาณพ่อพญาสเ่ี ข้ียวต้องไปปฏิบัติธรรม การสักการะหรือบนบานน้ันต้องสกั การะด้วย ดอกไม้ขาว
เทียน 1 คู่ และธปู 9 ดอก และเม่ือสัมฤทธ์ิ
ผลตามท่บี นบานไว้ต้องรบี มาแกบ้ น เพราะ
พอ่ พญาสเ่ี ขยี้ วจะพูดเสมอวา่ เป็นคนต้องมี
สัจจะ โดยในการเขา้ ทรงนนั้ เมื่อดวงวิญญาณ
พระองคป์ ระทบั ร่างทรงแล้วจะทักทายดว้ ย
"คำยวน" หรือทีไ่ ทยยวนสคี ิ้วเรยี กว่า "ฟู่ยวน"
พระองค์พดู ภาษาไทยได้บา้ งแตจ่ ะมภี าษาไทย
เหนือแทรกตลอด

21.อำเภอปากช่อง

- งานนอ้ ยหนา่ ของดีเมืองปากช่อง
อำเภอปากชอ่ งจัดกจิ กรรมชวนชอ้ ป ชมิ แชะเช็คอนิ ปัน่ จักรยานแรลลี่ ชมของดีเมืองปากช่อง

ทอ่ งเทย่ี วชมสวนน้อยหน่า สวนทุเรียน สวนผกั ปลอดสารพิษ และกิจกรรมกาชาด โดยงานจะถูกจัดขึน้ ณ
สนามข้างโรงทอกระสอบปากชอ่ ง รมิ ถนนมติ รภาพสายเกา่ ตำบลหนองสาหร่าย อำเภอปากช่อง

โดยงานน้ีจดั ขึ้นเพื่อ หารายได้สมทบทนุ ชว่ ยเหลือผู้ยากไร้ หรอื ผทู้ ไ่ี ดร้ ับความเดือดรอ้ นจากสาเหตุ
ต่างๆ ในพน้ื ท่อี ำเภอปากช่อง และยงั เปน็ การจัดแสดง นอ้ ยหน่า เปน็ ผลไม้อัตลักษณ์ของอำเภอปากช่องที่ขึน้
ชอื่ ของอำเภอปากช่องแล้ว ยงั มีผลไม้อ่ืนๆ อีกมากมาย เช่น ทุเรยี น อะโวคาโด้ แก้วมงั กร โดยเฉพาะทุเรยี น
ปากช่อง นับไดว้ า่ เปน็ ผลไมย้ อดนยิ ม มีแนวโน้มทางการตลาดค่อนข้างดี เนื่องจากทุเรียนสายพนั ธ์ตุ ่างๆ ทป่ี ลูก
ในอำเภอปากช่อง มีรสชาตทิ ี่เปน็ เอกลักษณ์ ถูกปากนกั ท่องเท่ยี ว และผู้ท่ีชนื่ ชอบในการทานทุเรียนทสี่ ร้าง
รายได้ใหช้ าวสานทเุ รียนจำนวนมาก

22.อำเภอหนองบุญมาก

- ปราสาทบ้านถนนหักและกลมุ่ ประติมากรรมหนิ ทรายบ้านถนนหัก
ปราสาทบ้านถนนหักเปน็ ปราสาทแบบเขมร สร้างดว้ ยศลิ าแลง

หนั หนา้ ไปทางทิศตะวันออก ประกอบดว้ ย ปราสาทองค์กลางใหญท่ ีส่ ุด
เปน็ องค์ประธาน ล้อมดว้ ยปราสาทขนาดเล็กตั้งอยู่ด้านละองค์ โดยมี
กำแพงแก้วโอบล้อมตัวอาคารทงั้ หมดไว้ ที่กำแพงแกว้ ด้านทิศตะวนั ออก
มีซุม้ ทางเขา้ (โคปรุ ะ) ต้ังอย่ตู รงกับประตูทางออกของอกี ดา้ น ปราสาท
แหง่ นี้ลอ้ มดว้ ยคนู ้ำแตเ่ วน้ ทางเดนิ ไว้ ใหต้ รงกบั ประตูเข้า – ออก และ
โดยรอบจะมสี ินค้าOTOP ที่ทำจากหนิ ทรายของคนในชมุ ชนวาง
จำหนา่ ยมากมาย

23.อำเภอแก้งสนามนาง

- งานเทศกาล มหัศจรรย์ทงุ่ ดอกจานบานสะพรั่ง
การชมความสวยงามของท่งุ ดอกจานบานกวา่ 200 ไร่ ซ่ึงจะมตี น้ จานให้ชมนับหมื่นตน้ การออกร้าน

นทิ รรศการจากทุกภาคส่วน การแสดงและจำหน่ายสนิ ค้าOTOP มหกรรมอาหาร การประกวดธดิ าดอกจาน
การประกวดคู่รักแห่งปี และกิจกรรมอน่ื ๆ อีกมากมาย

24.อำเภอโนนแดง

- ประเพณจี ุดบ้ังไฟเบิกบ้าน
ในชว่ งต้นเดือนพฤษภาคมของทกุ ปี จะเปน็ ชว่ งเร่มิ ตน้ ฤดูกาลทำนารอบใหม่ ในพ้ืนที่จะจัดประเพณี

บญุ บ้ังไฟเพื่อบอกกลา่ วเจา้ ทเ่ี จ้าทางและบอกพระยาแถน ใหฝ้ นตกตอ้ งตามฤดูกาล โดยถือเปน็ งานประเพณี
ใหญ่ของชาวบา้ นที่สืบทอดกันมามากกวา่ 50 ปี โดยคนในชุมชนจัดทำทำบั้งไฟกันข้ึนมาเองตามทีไ่ ด้สืบทอด
มาจากผ้เู ฒ่าผูแ้ ก่ และก่อนท่ีจุดบ้ังไฟจะมีการถวายเครื่องเซน่ เครอ่ื งบวงสรวง พร้อมทำพธิ ีบอกฟ้าบอกฝน
เพอ่ื ให้การทำนารอบใหม่ผ่านไปดว้ ยดีเหมือนกบั ทุกๆปที ี่ผา่ นมา

25.อำเภอวังนำ้ เขียว

- งานเบญจมาศบานในมา่ นหมอก
จดั ขึน้ ในชว่ งเดือนมกราคมของทกุ ปี ณ บริเวณสนามหนา้ ที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบลไทย

สามคั คี ภายในงานจดั ให้มกี ารประกวดดอกเบญจมาศ ชมแปลงเบญจมาศ สาธิตการเพาะเหด็ หอม เรียนรู้
เคลด็ ลบั การทำเกษตรอนิ ทรีย์ ผลติ ภณั ฑ์โอทอ็ ป เดินป่าศกึ ษาธรรมชาตอิ งคก์ ารบริหารส่วนตำบลไทยสามัคคี
อำเภอวงั น้ำเขยี ว จงั หวดั นครราชสีมาร่วมกบั การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย(ททท.)

26.อำเภอเทพารักษ์

- ดอยเจดีย์
เป็นยอดเขาที่สูงท่สี ุดในอำเภอเทพารกั ษ์ ต้ังอยู่ในพื้นที่บ้านดอยเจดีย์ หม่ทู ่ี ๕ ตำบลบึงปรอื อำเภอ

เทพารักษ์ จังหวดั นครราชสีมา เป็นทต่ี ้งั ของเจดีย์เก่าแก่ ปัจจุบนั ไดส้ ร้างเจดียส์ ูง ๓ ชัน้ ครอบไวบ้ ริเวณ
ดงั กลา่ วปกคลมุ ไปด้วยต้นไม้นานาชนดิ บรเิ วณยอดเขาจะมนี ำ้ ทรพั ย์ไหลออกมารอ่ งหนิ ตลอดเวลา มีลานหนิ
อายุ ๑๓๐ ลา้ นปี โดยมรี อยหนิ ตดั เปน็ เสน้ ตรงตามธรรมชาติ นอกจากน้ียงั มีลิขิตของ พระเทพวทิ ยาคม (หลวง
พ่อคูณ ปรสิ ุทฺโธ) จารึกไว้บนกอ้ นหนิ เมื่อสมัยออกเดนิ ธุดงค์ เหมาะสำหรบั การพักผอ่ นหย่อนใจ ชนื่ ชม
ธรรมชาติของปา่ เขาบริเวณรอบ ๆ ดอยเจดยี ์ถอื เป็นแหล่งทอ่ งเที่ยวทีส่ ำคัญของอำเภอเทพารักษ์ ปัจจุบันได้
ดำเนินการนำรปู หลอ่ เหมอื นของหลวงพ่อคณู ปรสิ ทุ โฺ ธ
(ปรางคธ์ ดุ งค์) ไดป้ ระดษิ ฐานไวบ้ นยอดเขาดอยเจดียเ์ พือ่ ให้
สาธุชนได้สักการบชู า

27.อำเภอเมอื งยาง

- ประเพณงี านข้าวใหมป่ ลามัน
เปน็ งานท่จี ัดขึน้ ในช่วงเดอื นธันวาคม - มกราคม ของทกุ ปีซึ่งเปน็ ระยะเวลาทีก่ ารเก็บเก่ียวเสรจ็ ส้นิ

แล้ว และเป็นช่วงเวลาน้ำแห้ง ปลาในช่วงนจ้ี ะมีรสชาติดีเปน็ เลศิ และอร่อย ประชาชนจงึ จัดให้มงี านประเพณี
ข้าวใหม่ปลามัน โดยมกี ิจกรรมการสูข่ วญั ขา้ ว เพอ่ื ใหไ้ ด้ข้าวปลาบรบิ รู ณ์ในปี ต่อไป มีการประกวดผลผลิตขา้ ว
หอมมะลิการประกวดการปรงุ อาหารจากปลาตัวโตและการจัดสํารบั อาหาร การประกวดผลผลิตทาง
การเกษตร และการแปรรูปอาหาร และการประกวดกจิ กรรมตา่ ง ๆ เพ่ือใหป้ ระชาชนได้สนุกสนานร่นื เรงิ เมื่อ
เสรจ็ สิน้ ฤดูกาลทํานา เปน็ ตน้

28.อำเภอพระทองคำ

- งานแห่เทยี นพรรษา
เปน็ งานประเพณีของอำเภอพระทองคำ ซ่งึ จะจดั เปน็ ประจำทุกปี ในงานจะประกอบไปด้วยการ

ประกวดตน้ เทียนพรรษา การประกวดขบวนแห่เทยี นพรรษา การประกวดขบวนแห่ท่มี ีประชาชนเขา้ รว่ ม
กจิ กรรมมากทส่ี ุด การถวายเทียนวัดทุกวัดในเขตอำเภอพระทองคำ การแสดงของนักเรยี นโรงเรียนตา่ งๆ โดย
ได้รับความรว่ มมือจากขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่นิ สว่ นราชการตา่ งๆ กำนนั ผู้ใหญ่บา้ น

29.อำเภอลำทะเมนชยั

- งานประเพณบี ุญกุ้มขา้ วใหญ่ (บุญคูณลาน)
งานบญุ กุม้ ข้าวใหญ่ หรอื เรยี กว่า บุญสขู่ วัญขา้ วเปน็ ประเพณหี น่ึงในฮีตสบิ สอง คือ ทำบุญสูข่ วญั ข้าว

เมอ่ื นวดขา้ วเสร็จเรยี บรอ้ ยแล้วนาํ ขา้ วกองในลานเพ่ือบชู าเทพยดา ในบางแหง่ ไดน้ าํ เอาบุญเบิกฟ้ามาประยกุ ต์
เขา้ ด้วยกน ซ่ึงบญุ เบิกฟ้า บญุ สขู่ วญั ข้าว เป็นการบชู าแม่โพสพเทพเจ้าแห่งความอดุ มสมบรู ณเ์ ป็นผนู้ ําความ
เจริญอุดมสมบรู ณ์มาสู่ไร่นา ซ่ึงจะจดั ขน้ึ ในช่วงเดือนมกราคมถึงเดือนกุมภาพันธ์ ของทุกปี ณ บรเิ วณสนาม
หน้าทว่ี าการอำเภอลำทะเมนชยั ภายในงานมีการจัดให้กลมุ่ อาชีพต่าง ๆ ในพ้นื ของอำเภอที่นําสนิ คา้ พืน้ เมือง
มาจําหนา่ ย

30.อำเภอบัวลาย

- ประเพณีบุญเบกิ บ้าน
เปน็ การล้างส่ิงทเ่ี ปน็ เสนียดจัญไรแกห่ มู่บ้าน ไมอ่ ยู่เยน็ เปน็ สุข จงึ ทำบญุ ชำระล้างสงิ่ อปั มงคลใหห้ มด

ไป โดยจะจัดในชว่ งประมาณเดือนพฤษภาคม มกี จิ กรรมให้ประชาชนในหมู่บา้ นรว่ มกนั ทำบุญตักบาตรท่ีศาลา
กลางบา้ น

31.อำเภอสีดา

- ประเพณีแหช่ ้างบอ่ ไก่แกว้ เมืองสดี า

เปน็ ประเพณคี วามเชื่อทางไสยศาสตร์ทีป่ ฏิบตั สิ บื ทอดต่อกันมานบั ร้อย ๆ ปีโดยไมข่ าดสาย เปน็
ประเพณที ีม่ ีเอกลักษณโ์ ดดเด่นของอำเภอสีดา คือใชช้ ้างแหจ่ ำนวน ๙ เชือกในช่วงตรษุ สงกรานต์ โดยมีความ
เช่ือวา่ เม่ือท้าวกำพร้ารบชนะพระยาจาตูม และชงิ ตวั นาง สีดากลับมาได้ จึงใช้ขบวนชา้ ง มา้ ไปรับนางสดี ามา
จากปรางค์สดี า และแหแ่ หนมายงั บอ่ ไกแ่ ก้ว เพื่อส่งนางสีดากลับไปยงั เมอื งบาดาล โดยชาวบ้านมคี วามเชอ่ื ว่า
ตรงบรเิ วณบอ่ ไก่แกว้ มี "ร"ู หรือ "ทางนำ้ " ท่ีเชือ่ มตอ่ ระหวา่ งเมืองบาดาลกับโลกมนุษย์ การจัดงาน
ประกอบการ ช่วงเช้า ชมริ้วขบวนชา้ งจำนวน ๙ เชือก และรวิ้ ขบวนแหจ่ าก อบต. และเทศบาล อันสวยงาม
ตระการตา จากโรงเรยี นสดี าวทิ ยามายงั ปรางคส์ ีดาและท่ีวา่ การอำเภอสดี า, พธิ ีสรงน้ำพระสงฆ์, พิธรี ดนำ้ ดำ
หวั ผู้เฒ่าผู้แกแ่ บบโบราณ ชว่ งบา่ ย ชมการแสดงโปงลางจากกล่มุ เด็กและเยาวชน วงโฮมโปงลาง, การประกวด
เพลงลูกทงุ่ , พธิ ีบวงสรวงท้าวกำพรา้ นางสดี าแบบดง้ั เดิม, พิธแี หช่ ้างแบบด้งั เดิมจากวัดบ้านดอนโกย่ มายงั บ่อ
ไกแ่ ก้ว

32.อำเภอเฉลมิ พระเกยี รติ

- ประเพณีกวนขา้ วทิพย์

การจดั งานประเพณกี วนขา้ วทพิ ย์ถือเป็นประเพณีท่ีมีการสืบทอดกนั มาเปน็ เวลาช้านานของอำเภอ
เฉลมิ พระเกยี รติ จังหวัดนครราชสีมา ซ่ีงึ กำหนดจดั ให้มขี ึ้นก่อนวันออกพรรษา ๒ วัน เชื่อกนั วา่ ถ้าชุมชนใดขาด
ความสามัคคี ชมุ ชนน้ันจะไม่สามารถจัดงานกวนข้าวทพิ ย์ได้ เพราะวา่ ข้าวทิพย์แตล่ ะกะทะต้องมีขั้นตอน
มากมาย และใชเ้ วลาในการกวนประมาณ ๕ - ๖ ชั่วโมง และต้องกวนตลอดเวลา ไมเ่ ชน่ นั้นขา้ วทพิ ย์จะไหม้
ก่อนสุก ส่วนประกอบของขา้ วทิพย์ ไดแ้ ก่ กะทิ น้ำตาล นม เนย ถว่ั งา ธัญญพืชตา่ งๆ กล้วย เผอื ก มนั ผลไม้
ตามฤดูกาล น้ำใบเตย ฯลฯ แลว้ แต่สูตรของแต่ละแห่ง เม่ือขา้ วทพิ ยส์ กุ แล้ว แม่บา้ นก็จะชว่ ยกนั หอ่ ใสใ่ บตอง
เพ่อื ไว้มอบใหแ้ ก่ผู้ที่มารว่ มงานตักบาตรเทโวในวันรงุ่ ขนึ้ ถือเป็นสง่ิ เปน็ มงคลสำหรบั ผทู้ ่ีได้รบั นำไปบริโภคถือวา่
เปน็ การรักษาโรคภัยไข้เจบ็ ท่ีอยใู่ นตวั ได้อย่างดี และเป็นส่ิงเป็นมงคลทน่ี ำไปฝากญาตพิ นี่ ้องที่ไม่ไดม้ าร่วมงาน
ผทู้ ไี่ ด้รบั จะยินดีมาก ในเขตอำเภอเฉลิมพระเกยี รติ จงั หวดั นครราชสมี า มวี ัดทจี่ ัดใหม้ ีการกวนข้าวทพิ ย์ อยู่ ๓
วัด คือ วดั ปา่ ครี วี ัลล์ิ ตำบลทา่ ชา้ ง วดั หนองยาง ตำบลหนองยาง และวดั เจริญสขุ ตำบลพระพุทธ