ຂ ຄ ໍ້ ວາມສ າຄນ ັ ແລະ ການປະຕບ ິ ດ ັ ສ າລບັການປອ ໍ້ ງກນັ ແລະ ຄວບຄ ຸ ມການລະບາດພະຍາດອກັ ເສບປອດ ຈາກເຊ ໍ້ ອຈລ ຸ ະໂຣກສາຍພນັ ໃໝ່ ໂຄວດ ິ -19 ໃນໂຮງຮຽນ ມນ ີ າ 2020
2 ສາລະບານ I. ຂ ມໍ້ ູນຄວາມຈງິກ່ ຽວກບັ ໂຄວດິ -19 (COVID-19)............................................................................................3 ໂຄວດິ -19 ແມ່ນຫຍງັ?....................................................................................................................................3 ໂຄວດິ -19 ແມ່ນມອີາການຫຍງັແດ່ ? ..................................................................................................................3 ໂຄວດິ -19 ຕດິຕ ່ກນັ ໄດທໍ້ າງໃດ? ......................................................................................................................3 ໃຜທີ ່ມຄີວາມສ່ ຽງຫຼາຍທີ ່ສຸດ? ..........................................................................................................................3 ການປິ ່ ນປົວ ໂຄວດິ -19 ແມ່ນເຮດັແນວໃດ? ........................................................................................................4 ຈະເຮດັແນວໃດເພ ່ອໃຫກໍ້ ານແຜ່ກະຈາຍຂອງ ໂຄວດິ -19 ຊາໍ້ລງົ ຫລ ການປອໍ້ ງກນັແນວໃດ?.........................................4 II. ພາກສະເໜີ...........................................................................................................................................4 III. ຜູອໍ້ ານວຍການໂຮງຮຽນ, ຄູສອນ ແລະ ພະນກັ ງານ........................................................................................5 ຂ ຄໍ້ ວາມສ າຄນັ ແລະ ການປະຕບິດັ ....................................................................................................................5 ລາຍການກວດສອບສ າລບັຜູອໍ້ ານວຍການໂຮງຮຽນ, ຄູສອນ ແລະ ພະນກັ ງານ.............................................................8 IV. ພ ່ ແມ່/ຜູປໍ້ ົກຄອງ ແລະ ສະມາຊກິ ໃນຊຸມຊມົ ................................................................................................9 ຂ ຄໍ້ ວາມທີ ່ສ າຄນັ ແລະ ການປະຕບິດັ ......................................................................................................................9 ລາຍການກວດສອບສ າລບັພ ່ ແມ່ / ຜູດໍູ້ແລເດກັ & ສະມາຊກິ ຂອງຊຸມຊນົ ..................................................................11 V. ນກັ ຮຽນ ແລະ ເດກັ ..................................................................................................................................12 ລາຍການກວດສອບສ າລບັນກັ ຮຽນ ແລະ ເດກັ :..................................................................................................12 ການສກຶ ສາດາໍ້ນສຸຂະພາບສະເພາະ ກ່ ຸມອາຍຸ.......................................................................................................13
3 I. ຂ ມໍ້ ູນຄວາມຈງິກ່ ຽວກບັ ໂຄວດິ -19 (COVID-19) ໂຄວດິ-19 ແມ່ນຫຍງັ? ໂຄວດິ -19 ແມ່ນມສີາເຫດມາຈາກເຊ ໍ້ອຈລຸ ະໂຣກສາຍພນັ ໃໝ່ “CO” ແມ່ນຫຍ ມໍ້ າຈາກ Corona, “VI” ແມ່ນຫຍ ມໍ້ າຈາກ Virus, ແລະ “D” ແມ່ນຫຍ ມໍ້ າຈາກ disease. ໃນເມ ່ອກ່ອນ ພະຍາດດັ ່ງກ່າວແມ່ນເອີ ໍ້ນກນັວ່າ ‘2019 novel coronavirus’ ຫຼ ‘2019-nCoV.’. ໂຄ ວດິ -19 ແມ່ນໄວຣສັ ສາຍພນັ ໃໝ່ ທີ ່ ເຊ ່ອມໂຍງກນັກບັ ໄວຣສັ ຕະກູນດຽວກບັຊາສ Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) ແລະ ໄຂປໍ້ ົກກະຕທິ ົ ່ວໄປ. ໂຄວດິ-19 ແມ່ນມອີາການຫຍງັແດ່ ? ອາການລວມມີເປັນໄຂ,ໍ້ໄອ ແລະ ຫນັ ໃຈຝ ດ. ໃນກ ລະນຮີາໍ້ຍແຮງ ການຕດິ ເຊ ໍ້ອສາມາດເຮດັ ໃຫປອດ ໍ້ ອກັ ເສບ ຫຼ ຫນັ ໃຈຍາກ. ອດັຕາການຕາຍຈາກພະຍາດດັ ່ງກ່າວແມ່ນຍງັຕ ່າ. ອາການຂອງພະຍາດດັ ່ງກ່າວແມ່ນຄາໍ້ຍຄກ ບັ ອາການຂອງໄຂຫໍ້ ວດັ ໃຫຍ່ (influenza) ຫຼ ໄຂທໍ້ ົ ່ວໄປທີ ່ມຜີູເໍ້ປັນຫຼາຍກວ່າ ໂຄວດິ -19. ເພາະສະນັນໍ້ການກວດ ຫາເຊ ໍ້ອຈຶ ່ ງມຄີວາມຈາ ເປັນເພ ່ອຢັ ໍ້ງຢ ນການຕດິ ເຊ ໍ້ອ ໂຄວດິ -19. ໂຄວດິ -19 ຕດິຕ ່ກນັ ໄດທໍ້ າງໃດ? ການຕດິ ເຊ ໍ້ອພະຍາດແມ່ນສົ ່ງຫາກນັ ໄດໂໍ້ດຍການສ າພດັກບັພະຍາດໂດຍກງົຈາກຜູຕໍ້ ດິ ເຊ ໍ້ອ (ຈາກການໄອ ຫຼ ການຈາມ). ນອກນັນໍ້ຍງັສາມາດຕດິ ໄດໂໍ້ດຍການສ າພດັກບັວດັຖຸທີ ່ມເີຊ ໍ້ອພະຍາດຕດິຢ່ ູແລະ ເອາົມມ າຈບັໜາໍ້ ໂຕເອງ (ຕາ, ດງັ, ປາກ) ເຊ ໍ້ອໄວຣສັ ໂຄວດິ -19 ອາດຈະມຊີວີດິຢ່ ູລອດຢ່ ູເທງິພ ໍ້ນຜວິຕ່າງໆເປັນເວລາຫລາຍ ຊົ ່ວໂມງ ຊຶ ່ ງຢາຂາໍ້ເຊ ໍ້ອທ າມະດາສາມາດຂາໍ້ມນັ ໄດ.ໍ້ ໃຜທີ ່ມຄີວາມສ່ ຽງຫຼາຍທີ ່ ສຸດ? ພວກເຮາົກ າລງັຮຽນຮູເໍ້ພີ ່ມເຕມີ ກ່ ຽວກບັວ່າ ໂຄວດິ -19 ມຜີນົກະທບົແນວໃດຕ ່ຄນົ ໃນທຸກໆມ ໍ້ . ຜູສໍູ້ງອາຍຸແລະ ຜູທໍ້ ີ ່ມບີນັຫາໂຣກປະຈາ ຕວົ ເຊັ ່ນໂຣກເບາົຫວານ ແລະ ໂຣກຫວົ ໃຈ ປະກດົວ່າມຄີວາມສ່ ຽງເຮດັ ໃຫເໍ້ກດີ ອາການຮຸນແຮງຂຶ ໍ້ນ. ຍອໍ້ນວ່າ ໂຄວດິ -19 ແມ່ນໄວຣສັ ໃໝ່ , ພວກເຮາົຍງັສກຶ ສາຢ່ ູວ່າມນັມຜີນົກະທບົແນວໃດ ຕ ່ ເດກັ ນອໍ້ຍ. ພວກເຮາົຮູວໍ້່າມນັ ເປັນໄປໄດສໍ້ າລບັຄນົ ໃນທຸກເກນອາຍຸທີ ່ສາມາດຈະຕດິ ເຊ ໍ້ອໄວຣສັ ໄດ, ໍ້ ແຕ່ມາ ຮອດປະຈບຸ ນັນີ ໍ້ຍງັມກີ ານລາຍງານວ່າມກີ ານລະບາດຂອງ ໂຄວດິ -19 ໃນບນັດາເດກັ ນອໍ້ຍແມ່ນຍງັໜອໍ້ ຍ. ນີ ໍ້ ແມ່ນໄວຣສັ ໃໝ່ ແລະ ພວກເຮາົຈາ ເປັນຕອໍ້ງສກຶ ສາຕ ່ມອກີວ່າມນັມຜີນົກະທບົແນວໃດຕ ່ ເດກັ ນອໍ້ຍ. ອດັຕາ ການເສຍຊວີດີຂອງຜູຕໍ້ ດິ ເຊ ໍ້ອໄວຣສັ ນີ ໍ້ແມ່ນຍງັບ ່ສູງ, ມາຮອດປັດຈບຸ ນັສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຢ່ ູໃນກຸ່ມຜູສໍູ້ງອາຍຸທີ ່ມີ ບນັຫາດາໍ້ນສຸຂະພາບມາກ່ອນແລວໍ້.
4 ການປິ ່ ນປົວ ໂຄວດິ -19 ແມ່ນເຮດັແນວໃດ? ປະຈບຸ ນັຍງັບ ່ມຢີາວກັ ຊນີສ າລບັ ໂຄວດິ -19. ເຖງິຢ່ າງໃດກ ່ຕາມ, ອາການຫຼາຍຢ່ າງຂອງພະຍາດສາມາດປິ ່ ນປົວ ແລະ ຖາໍ້ໄດຮໍ້ ບັການດູແລໃນໄລຍະຕົນໍ້ ຈາກທ່ານໝ ແລະ ສາມາດເຮດັ ໃຫຄໍ້ ວາມອນັຕະລາຍຂອງພະຍາດຫຸຼດ ລງົ. ໄດມໍ້ ກີ ານປະເມນີຄວາມສາມາດບນັດາຄລນີກິ ແລະ ສະຖານປິ ່ ນປົວຫຼາຍແຫ່ງເພ ່ອເປັນເປົ ໍ້າໝາຍສ າລບັ ການປິ ່ ນປົວ ໂຄວດິ -19. ແຕ່ເບ ໍ້ອງຕົນໍ້ ອະນຸຍາດໃຫແໍ້ຕ່ ໂຮງໝ ລດັ ໃນການປິ ່ ນປົວ. ຈະເຮດັແນວໃດເພ ່ອໃຫກໍ້ ານແຜ່ກະຈາຍຂອງ ໂຄວດິ-19 ຊາໍ້ລງົ ຫລ ການປອໍ້ ງກນັແນວໃດ? ເຊັ ່ນດຽວກບັການຕດິ ເຊ ໍ້ອທາງເດນີຫາຍໃຈອ ່ນໆເຊັ ່ນໄຂຫໍ້ ວດັ ຫຼ ໄຂຫໍ້ ວດັທ າມະດາ, ສະນັນໍ້ການປະເມນີ ສະພາບສຸຂະພາບຈຶ ່ ງເປັນສິ ່ ງທີ ່ ຈາ ເປັນເພ ່ອເຮດັ ໃຫກໍ້ ານແຜ່ຂອງພະຍາດຊາໍ້ລງົ. ການປະເມນີສະພາບສຸຂະພາບ ແມ່ນ ການປອໍ້ ງກນັປະຈາ ວນັ ເຊິ ່ ງປະກອບມ:ີ - ຢ່ ູເຮອ ນເມ ່ອເຈບັປ່ ວຍ ຫຼ ມອີາການບ ່ສະບາຍ - ປິດປາກ ແລະ ດງັດວໍ້ ຍແຂນສອກ ຫຼເ ຈຍໍ້ທດິຊູໃນເວລາໄອ ຫຼ ຈາມ. ຖີມໍ້ ເຈຍໍ້ທດິຊູທີ ່ ໃຊແໍ້ລວໍ້ທນັທີ - ລາໍ້ງມເ ລ ໍ້ອຍໆດວໍ້ ຍສະບູແລະ ນ ໍ້າ; ແລະ - ອະນາໄມພ ໍ້ນຜວິ ແລະ ວດັຖຸທີ ່ຖກ ສ າພດັ ເລ ໍ້ອຍໆ. ໃນຂະນະທີ ່ພວກເຮາົຮຽນຮູເໍ້ພີ ່ມເຕມີ ກ່ ຽວກບັ ໂຄວດິ -19 ສະນັນໍ້ພະນກັ ງານສາທາລະນະສຸກ ຫຼ ອສບ ອາດຈະ ແນະນ າວທິ ກີ ານປະຕບິດັລະອຽດເພີ ່ມຕ ່ມໃຫແໍ້ກ່ທ່ານ. II. ພາກສະເໜ ີ ການລະບາດ ພະຍາດອກັ ເສບປອດຈາກເຊ ໍ້ອຈລຸ ະໂຣກສາຍພນັ ໃໝ່ ໂຄວດິ -19 ໄດຖໍ້ ກ ປະກາດເປັນພາວະສຸກ ເສນີທາງດາໍ້ນສາທາລະນະສຸກໃນລະດບັສາກນົ ເພ ່ອເຝົ ໍ້າລະວງັ (Public Health Emergency of International Concern (PHEIC) ແລະໄວຣສັ ດັ ່ງກ່າວໄດແໍ້ຜ່ລາມໄປສ່ ູຫລາຍປະເທດ ແລະ ເຂດ ແຄວນໍ້. ໃນຂະນະທີ ່ຫລາຍໆຄນົຍງັບ ່ທນັຮູກໍ້່ ຽວກບັ ໄວຣສັທີ ່ ເປັນສາເຫດໃຫເໍ້ກດີ ໂຄວດິ -19, ພວກເຮາົຮູໍ້ ແລວໍ້ ວ່າມນັຖກ ສົ ່ງຜ່ານໂດຍການສ າພດັ ໂດຍກງົກບັ ໄວຣສັ ຈາກຜູຕໍ້ ດິ ເຊ ໍ້ອທີ ່ ແຜ່ອອກມາຜ່ານລະບບົການຫາຍ ໃຈ (ສາໍ້ງຂຶ ໍ້ນໂດຍການໄອ ແລະ ຈາມ) ບຸກຄນົຍງັສາມາດຕດິ ເຊ ໍ້ອໄດຈໍ້າກການສ າຜດັກບັຜວິໜາໍ້ຂອງວດັຖຸທີ ່ປົນເປ ໍ້ອນດວໍ້ ຍໄວຣສັ ແລວມາ ໍ້ ສ າຜດັໜາໍ້ຂອງໂຕເອງັ (ເຊັ ່ນ: ຕາ, ດງັ, ປາກ). ໃນຂະນະທີ ່ ໂຄວດິ -19 ສບ ຕ ່ແຜ່ລາມໄປເລ ໍ້ອຍໆ, ມນັ ເປັນສິ ່ ງ ສ າຄນັທີ ່ບນັດາຊຸມຊນົຄວນດ າເນນີການປອໍ້ ງກນັການແຜ່ລະບາດຂອງພະຍາດ,ຫຸຼດຜ່ອນຜນົກະທບົຈາກການ ລະບາດ ແລະ ສະໜບັສະໜນູ ມາດຕະການຄວບຄຸມພະຍາດ.
5 ການປົກປອໍ້ ງເດກັ ແລະ ສະຖານທີ ່ການສກຶ ສາແມ່ນມຄີວາມສ າຄນັ ເປັນພເິສດ. ຈັດໍ້ຕັ ໍ້ງຂ ຄໍ້ ວນລະວງັ ທີ ່ມຄີວາມຈາ ເປັນເພ ່ອປອໍ້ ງກນັການແຜ່ກະຈາຍຂອງ ໂຄວດິ -19 ໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ສະຖານການສກຶ ສາອ ່ນໆ; ເຖງິຢ່ າງໃດກ ່ຕາມ ກ ຄວນລະວງັເພ ່ອຫລກີລ່ ຽງການລງັກຽດນກັ ຮຽນ ແລະ ພະນກັ ງານທີ ່ມຄີວາມສ່ ຽງຕດິ ເຊ ໍ້ອ ໄວຣສັ . ສິ ່ ງທີ ່ສ າຄນັຄພ ວກເຮາົຕອໍ້ງຈ ່ ໄວວໍ້່າ ໂຄວດິ -19 ບ ່ ໄດມໍ້ ກີ ານຈາ ແນກລະຫວ່າງຊາຍແດນ, ຊນົ ເຜົ ່າ, ສະຖານະພາບຄວາມພກິ ານ, ອາຍຸ ຫຼ ເພດ. ການຈດັການໃຫຄໍ້ ວາມຮູຄໍ້ ວນສບ ຕ ່ຮບັຟັງ, ເຄາົລບົນບັຖ, ກວມ ທຸກດາໍ້ນ ແລະ ສະໜບັສະໜູນໃຫແໍ້ກ່ທຸກຄນົ . ມາດຕະການທີ ່ ໂຮງຮຽນເຮດັສາມາດປອໍ້ ງກນັການເຂົ ໍ້າ ແລະ ແຜ່ກະຈາຍຂອງ ໂຄວດິ -19 ຈາກນກັ ຮຽນ ແລະ ພະນກັ ງານ ຜູທໍ້ ີ ່ອາດຈະໄດຮໍ້ ບັການຕດິ ເຊ ໍ້ອໄວຣສັ , ແລະກ ຕອໍ້ງຫຸຼດການລບົກວນ ແລະ ປົກປອໍ້ ງນກັ ຮຽນ ແລະ ພະນກັ ງານຈາກການຈາ ແນກ. ຄ າແນະນ ານີ ໍ້ປະກອບມີ ຂ ຄໍ້ ວາມທີ ່ສ າຄນັ ແລະ ພຈິ າລະນາການມສີ່ວນຮ່ວມສ າລບັຜູບໍ້ ລຫິ ານ ໂຮງຮຽນ, ຄູອາຈານ ແລະ ພະນກັ ງານ, ພ ່ ແມ່, ຜູເໍ້ບິ ່ ງແຍງ ແລະ ສະມາຊກິ ຊຸມຊນົ , ພອໍ້ມທງັເດກັ ນອໍ້ຍເອງໃນ ການສາງໍ້ ໂຮງຮຽນທີ ່ປອດໄພ ແລະ ສຸຂະພາບດ.ີ ຈດຸ ປະສງົຂອງເອກະສານນີ ໍ້ແມ່ນເພ ່ອໃຫຄໍ້ າແນະນ າທີ ່ຈະແຈງໍ້ ແລະ ສາມາດປະຕບິດັ ໄດສໍ້ າລບັການດ າເນນີ ງານທີ ່ປອດໄພໂດຍຜ່ານການປອໍ້ ງກນັ , ການກວດພບົແຕ່ເບ ໍ້ອງຕົນໍ້ ແລະ ການຄວບຄຸມ ໂຄວດິ -19 ໃນ ໂຮງຮຽນ ແລະ ສະຖານທີ ່ການສກຶ ສາອ ່ນໆ. III. ຜູອໍ້ ານວຍການໂຮງຮຽນ, ຄູສອນ ແລະ ພະນກັ ງານ ຂ ຄໍ້ ວາມສ າຄນ ັ ແລະ ການປະຕບິດັ ຫຼກັ ການພ ໍ້ນຖານ ການປະຕບິດັຕາມຫລກັ ການພ ໍ້ນຖານສາມາດຊ່ວຍຮກັ ສານກັ ຮຽນ, ຄູ ແລະ ພະນກັ ງານໃຫປໍ້ ອດໄພໃນໂຮງ ຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍຢຸດການແຜ່ລະບາດຂອງພະຍາດນີ ໍ້ . ຄ າແນະນ າສ າລບັການສາໍ້ງໂຮງຮຽນທີ ່ມສີຸຂະພາບດແີມ່ນ: - ນກັ ຮຽນ, ອາຈານ ແລະ ພະນກັ ງານທີ ່ ເຈບັປ່ ວຍບ ່ຄວນມາໂຮງຮຽນ. - ໂຮງຮຽນຄວນບງັຄບັ ໃຊກໍ້ ານລາໍ້ງມເ ປັນປະຈາ ດວໍ້ ຍນ ໍ້າສະອາດ ແລະ ສະບູ, ທາດເຫຼົ ໍ້າ/ເຈວລາໍ້ງມ ຫຼ ນ ໍ້າຢາ ປະສມົ ຄລ ລນີ ແລະ ຢ່ າງໜອໍ້ ຍດ າເນນີການຂາໍ້ເຊ ໍ້ອ ແລະ ເຮດັການອະນາໄມບ ລເິວນພ ໍ້ນທີ ່ຂອງໂຮງຮຽນ ເປັນປະຈາ ທຸກວນັ . - ໂຮງຮຽນຄວນສະໜອງນ ໍ້າ ແລະ ສິ ່ ງອ ານວຍຄວາມສະດວກສຸຂະອະນາໄມ ແລະ ການຈດັການສິ ່ ງເສດ ເຫຼອ ແລະ ປະຕບິດັຕາມຂັນໍ້ຕອນການເຮດັຄວາມສະອາດ ແລະ ລາໍ້ງສານເຈອ ປົນທີ ່ ເປັນມດິຕ ່ ສິ ່ ງແວດລອໍ້ມ.
6 - ບນັດາໂຮງຮຽນຄວນສົ ່ງເສມີ ບ ່ ໃຫມໍ້ ກີດິຈະກ າທີ ່ຜູເໍ້ຂົ ໍ້າຮ່ວມແອອດັ ແລະ ໃຫແໍ້ຕ່ລະຄນົຢ່ ູຫ່າງກນັຢ່ າງ ນອໍ້ຍ 2 ແມດັ (ໃນກ ລະນທີ ີ ່ຕອໍ້ງໄດດໍ້ າເນນີການເພ ່ອປອໍ້ ງກນັການລະບາດຂອງພະຍາດໃນກລ ະນຮີາໍ້ຍ ແຮງ, ລວມທງັການຈາ ກດັການຊຸມນຸມຂອງກຸ່ມຄນົຈາ ນວນຫຼາຍໃນສະຖານທີ ່ດຽວກນັ ). ຂ ຄໍ້ ວາມເປັນຈງິລາໍ້ສຸດ ເຂົ ໍ້າໃຈຂ ມໍ້ ູນພ ໍ້ນຖານກ່ ຽວກບັພະຍາດອກັ ເສບປອດຈາກເຊ ໍ້ອຈລຸ ະໂຣກສາຍພນັ ໃໝ່ (ໂຄວດິ -19), ລວມທງັ ອາການ, ອາການແຊກຊອໍ້ ນ, ວທິ ກີ ານຕດິຕ ່ ແລະ ວທິ ປີອໍ້ ງກນັການຕດິຕ ່ ໂດຍການຮບັຂ ມໍ້ ູນກ່ ຽວກບັ ໂຄວດິ -19 ຜ່ານ ແຫ່ ຼງຂ ມໍ້ ູນທີ ່ໜາໍ້ເຊ ່ອຖ ເຊັ ່ນ: ອງົການສະຫະປະຊາຊາດສ າລບັ ເດກັ (UNICEF), ອງົການອະນາໄມໂຣກ (WHO) ແລະ ຄ າແນະນ າ ຂອງກະຊວງສາທາລະນະສຸກ. ມສີະຕລິະວງັຕວົກ່ ຽວກບັການຮບັຂ ມໍ້ ູນ/ຂ່າວປອມ ທີ ່ອາດຈະແຜ່ລາມ ໄປດວໍ້ ຍການເວົ ໍ້າປາກຕ ່ປາກ ຫຼ ຜ່ານສ ່ສງັຄມົ ອອນລາຍຕ່າງໆ. ຮບັປະກນັການດ າເນນີງານຂອງໂຮງຮຽນໃຫມໍ້ ຄີວາມປອດໄພ ເບິ ່ ງ 'ລາຍການກວດສອບກ່ ຽວກບັການສາໍ້ງສະພາບແວດລອໍ້ມທີ ່ປອດໄພໃຫໂຮງຮຽນ ໍ້ ' ດາໍ້ນລ່ ຸມ ປັບປຸງ ຫຼສ າໍ້ງແຜນການ ການກຽມຄວາມພອໍ້ມໃນພາວະສຸກເສນີສ າລບັ ໂຮງຮຽນ. ພຈິ າລະນາຍກົ ເລກີທຸກໆກດິຈະກ າ ຂອງຊຸມຊນົ /ກອງປະຊຸມທີ ່ຈະຈດັຂຶ ໍ້ນໃນສະຖານທີ ່ ໃນໂຮງຮຽນ, ໂດຍອງີຕາມຄວາມສ່ ຽງ. ສົ ່ງເສມີ ການລາໍ້ງມ ແລະ ສຸຂະອະນາໄມເປັນປະຈາ ແລະ ຈດັຫາສິ ່ ງທີ ່ຈາ ເປັນ. ກຽມ ແລະ ຈດັຫາບ່ອນລາໍ້ງມ ດວໍ້ ຍສະບູ ແລະ ນ ໍ້າ, ແລະ ຖາໍ້ເປັນໄປໄດໃໍ້ຫລໍ້າໍ້ງດວໍ້ ຍນ ໍ້າຢາລາໍ້ງມທ ີ ່ມທາດ ີ ເຫຼົ ໍ້າ (ເຈວລາໍ້ງມ) ໃນແຕ່ລະຫອໍ້ງຮຽນ ຢ່ ູ ປະຕູທາງເຂົ ໍ້າ ແລະ ອອກ, ແລະໃກກໍ້ ບັຫອໍ້ງອາຫານ ແລະ ຫອໍ້ງນ ໍ້າ. ເຮດັອະນາໄມ ແລະ ຂາໍ້ເຊ ໍ້ອອາຄານຮຽນ, ຫອໍ້ງຮຽນ ແລະ ໂດຍສະເພາະນ ໍ້າ ແລະ ສິ ່ ງອ ານວຍຄວາມສະດວກ ດາໍ້ນສຸຂະອະນາໄມ ຢ່ າງໜອໍ້ ຍມ ໍ້ລະໜຶ ່ ງຄັ ໍ້ງ, ໂດຍສະເພາະພ ໍ້ນຜວິທີ ່ຖກ ສ າຜດັ ໂດຍຫລາຍຄນົ (ຮົວໍ້ ຮາວ, ໂຕະອາຫານ, ອຸປະກອນກລິາ, ມຈ ບັປະຕູແລະ ປ່ ອງຢຽໍ້ມ, ເຄ ່ອງຫຼີ ໍ້ນ, ສ ່ການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ອ ່ນໆ) ປະຕບິດັການແຍກຕວົອອກຈາກສງັຄມົ ເຊິ ່ ງອາດຈະປະກອບມ:ີ • ດ າເນນີການສງັເກດການ ກ່ອນເຂົ ໍ້າ ແລະ ຫຼງັເລກີຮຽນ • ຍກົ ເລກີການຮ່ວມຊຸມນຸມ, ເກມກລິາ ແລະ ງານອ ່ນໆທີ ່ ເປັນເງ ່ອນໄຂໃຫຄໍ້ ນົມາແອອດັກນັ • ຖາໍ້ເປັນໄປໄດໃໍ້ຫຈໍ້ ດັ ໂຕະນກັ ຮຽນໃຫຫໍ້່າງກນັ ຢ່ າງໜອໍ້ ຍແມດັ ເຄິ ່ ງ (90 ຊມ) • ສອນ ແລະ ສາໍ້ງຮູບແບບການສອນໃຫມໍ້ ໄີລຍະຫ່າງ ແລະ ຫລກີລ່ ຽງການສ າພດັທີ ່ບ ່ຈາ ເປັນ ສາໍ້ງຂັນໍ້ຕອນການປະຕບິດັ ໃນກລ ະນຖີ າໍ້ມນີກັ ຮຽນ ຫຼ ພະນກັ ງານບ ່ສະບາຍ ວາງແຜນລ່ວງໜາໍ້ກບັ ເຈົ ໍ້າໜາໍ້ທີ ່ ສາທາລະນະສຸກທອໍ້ງຖິ ່ ນ, ພະນກັ ງານສາທາລະນະສຸກໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ປັບປຸງລາຍຊ ່ ຜູຕໍ້ ດິຕ ່ສຸກເສນີ. ຮບັປະກນັຂັນໍ້ຕອນໃນການແຍກນກັ ຮຽນ ແລະ ພະນກັ ງານ ທີ ່ບ ່ສະບາຍອອກຈາກຜູທໍ້ ີ ່ມສີຸຂະພາບດີ-
7 ໂດຍບ ່ຕອໍ້ງສາໍ້ງການແບ່ງແຍກ ແລະ ຂັນໍ້ຕອນການແຈງໍ້ໃຫພໍ້ ່ ແມ່/ຜູດໍູ້ແລ, ແລະ ປຶກສາກບັຜູໃໍ້ຫບໍ້ ລກິ ານດາໍ້ນສຸຂະພາບ/ ພະນກັ ງານສາທາລະນະສຸກໃນເວລາທີ ່ ເປັນໄປໄດ.ໍ້ ນກັ ຮຽນ/ພະນກັ ງານອາດຈາ ເປັນຕອໍ້ງຖກ ສົ ່ງໂດຍກງົໄປທີ ່ ໂຮງໝ , ຂຶ ໍ້ນກບັສະພາບການ/ເງ ່ອນໄຂ, ຫລສ ົ ່ງກບັບາໍ້ນ. ສ ່ສານຂັນໍ້ຕອນຕ່າງໆໃຫພໍ້ ະນກັ ງານ, ພ ່ ແມ່ ແລະ ນກັ ຮຽນຮບັຮູກໍ້່ອນ ລ່ວງໜາໍ້. ສົ ່ງເສມີ ການແລກປ່ ຽນຂ ມໍ້ ູນຂ່າວສານ ປະສານງານ ແລະ ປະຕບິດັຕາມຄ າແນະນ າ ຈາກກະຊວງສາທາລະນະສຸກ ແລະ ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານແລະກລິາ. ແບ່ງປັນຂ ມໍ້ ູນທີ ່ຮູຈໍ້ກັກບັພະນກັ ງານ, ຜູດໍູ້ແລເດກັ ແລະ ນກັ ຮຽນ, ສະໜອງຂ ມໍ້ ູນຫຼາໍ້ສຸດ ກ່ ຽວກບັສະພາບການລະບາດ ຂອງພະຍາດ, ລວມທງັຄວາມພະຍາຍາມໃນການປອໍ້ ງກນັ ແລະ ຄວບຄຸມພະຍາດໃນໂຮງຮຽນ. ຮບັປະກນັວ່າຜູດູແລ ໍ້ ເດກັ ຕອໍ້ງແຈງໍ້ໃຫພໍ້ ະນກັ ງານຂອງໂຮງຮຽນ ແລະ ຂະແໜງສາທາລະນະສຸກຮບັຊາບ ຖາໍ້ມຄີນົຢ່ ູໃນເຮອ ນຂອງເຂາົເຈົ ໍ້າ ໄດຮໍ້ ບັການກວດຫາ ໂຄວດິ -19 ແລະ ໃຫລໍູ້ກຂອງພວກເຂາົຢ່ ູເຮອ ນ. ນ າໃຊເໍ້ຄອ ຂ່າຍ ຄະນະພດັທະນາການສກຶ ສາຂັນໍ້ ບາໍ້ນ (ຄພສບ) ແລະ ຄູອາຈານ ແລະ ກນົ ໄກອ ່ນໆເພ ່ອສົ ່ງເສມີ ການແລກປ່ ຽນຂ ມໍ້ ູນ. ພອໍ້ມທງັຮບັປະກນັການຕອບຄ າ ຖາມ ແລະ ຄວາມກງັວນົຕ່າງໆຂອງເດກັ ນອໍ້ຍ, ລວມທງັຜ່ານການພດັທະນາເຄ ່ອງມທ ີ ່ ເປັນມດິກບັ ເດກັ ເຊັ ່ນ: ໂປສເຕທີ ີ ່ ສາ ມາດຕດິໃສ່ເທງິກະດານຂ່າວ, ໃນຫອໍ້ງການຄູແລະ ສະຖານທີ ່ສູນຊຸມນຸມອ ່ນໆ. ການປັບນະໂຍບາຍຂອງໂຮງຮຽນໃຫເໍ້ໝາະສມົ ກບັສະຖານະການ ພດັທະນານະໂຍບາຍການເຂົ ໍ້າຮຽນ ແລະ ການລາພກັ ຜ່ອນທີ ່ມຄີວາມຍດ ຍຸ່ນ ທີ ່ສາມາດສົ ່ງເສມີ ໃຫນໍ້ກັ ຮຽນ ແລະ ພະນກັ ງານຢ່ ູເຮອ ນໃນເວລາບ ່ສະບາຍ ຫຼໃ ນເວລາທີ ່ ຕອໍ້ງເບິ ່ ງແຍງສະມາຊກິ ໃນຄອບຄວົທີ ່ບ ່ສະບາຍ. ຫຼກີລ່ ຽງ ການໃຫລໍ້າງວນັ ຫຼໃ ຫສໍ້ ິ ່ ງຈງູໃຈເພ ່ອໃຫນໍ້ກັ ຮຽນຜູທໍ້ ີ ່ ເຂົ ໍ້າຮຽນແບບສມົ ບູນແບບ. ວາງແຜນສ າລບັການປ່ ຽນປະຕທິ ນິ ການຮຽນ-ການສອນທີ ່ ເປັນໄປໄດ, ໍ້ ໂດຍສະເພາະກ່ ຽວຂອໍ້ງກບັການພກັ ພາກຮຽນ ແລະ ການສອບເສງັ. ວາງແຜນສ າລບັການຮຽນຢ່ າງຕ ່ ເນ ່ອງ ໃນກ ລະນຂີອງການຂາດຮຽນ/ການບ ່ສະບາຍ ຫຼກ ານປິດໂຮງຮຽນຊົ ່ວຄາວ, ສົ ່ງເສມີ ໃຫມໍ້ ກີ ານສກຶ ສາທີ ່ມຄີຸນນະພາບ ຢ່ າງຕ ່ ເນ ່ອງ. ຊຶ ່ ງປະກອບມ:ີ • ການນ າໃຊການຮຽນ ໍ້ -ການສອນຜ່ານທາງອອນລາຍ (online/e-learning) • ມອບໝາຍໃຫອໍ້່ານ ແລະ ບດົຝຶກຫດັ ສ າລບັການຮຽນຢ່ ູເຮອ ນ • ນ າໃຊໂໍ້ທລະໂຄ່ງບາໍ້ນ, ວທິ ະຍຸ ຫລ ໂທລະພາບ ເພ ່ອອອກອາກາດບດົຮຽນ • ການແຕ່ງຕັ ໍ້ງຄູອາຈານສອນເພ ່ອດ າເນນີການຕດິຕາມນກັ ຮຽນແບບທາງໄກ ປະຈາ ວນັ ຫຼປ ະຈາ ອາທດິ ກ ານດົກ່ ຸມເປົ ໍ້າໝາຍເພ ່ອຄວາມຮູດໍ້າໍ້ນສຸຂະພາບ
8 ລວມເອາົການປອໍ້ ງກນັ ແລະ ການຄວບຄຸມພະຍາດ ເຂົ ໍ້າໃນກດິຈະກ າ ແລະ ບດົຮຽນປະຈາ ວນັ . ຮບັປະກນັວ່າເນ ໍ້ອໃນແມ່ນກວມເອາົເກນອາຍຸ, ເພດ, ຊນົ ເຜົ ່າ - ແລະ ມາດຕະການສ າລບັຄນົພກິ ານ ແລະ ກດິຈະກ າ ເຂົ ໍ້າໃນວຊິ າຮຽນທີ ່ມຢີ່ ູແລວໍ້. (ເລອ ກເກນອາຍຸທີ ່ ເໝາະສມົ ເພ ່ອໃຫຄໍ້ ວາມຮູດໍ້າໍ້ນສຸຂະພາບທີ ່ ສອດຄ່ອງ) ການປົວແປງສະພາບຈດິໃຈ ແລະ ຄວາມຕອໍ້ງການດາໍ້ນຈດິຕະວທິ ະຍາ ຊຸກຍູໃໍ້ຫເໍ້ດກັ ມກີ ານສນົທະນາກ່ ຽວກບັບນັຫາ ແລະ ຄວາມກງັວນົຂອງພວກເຂາົ. ອະທບິ າຍວ່າມນັ ເປັນເລ ່ອງ ປົກກະຕທິ ີ ່ພວກເຂາົອາດຈະມປີະຕກິ ລິຍິ າທີ ່ ແຕກຕ່າງກນັ ແລະ ຊຸກຍູໃໍ້ຫພໍ້ ວກເຂາົປຶກສາກບັຄູອາຈານ ຖາໍ້ພວກເຂາົມີ ຄ າຖາມ ຫຼຄ ວາມກງັວນົ ໃຈ. ໃຫຂໍ້ ມໍ້ ູນຕາມຄວາມເປັນຈງິ ແລະ ເໝາະສມົ ກບັອາຍຸ. ແນະນ ານກັ ຮຽນກ່ ຽວກບັວທິ ກີ ານ ຊ່ວຍເຫຼອ ກນັ ແລະ ເພອ ປອໍ້ ງກນັການແບ່ງແຍກ ແລະ ການຂົ ່ມເຫງັກນັ . ຮບັປະກນັ ໃຫຄໍູ້ອາຈານມຄີວາມຮູກໍ້່ ຽວກບັ ຊບັພະຍາກອນພາຍໃນທອໍ້ງຖິ ່ ນເພ ່ອຄວາມສະຫວດັດພີ າບຂອງທຸກຄນົ . ເຮດັວຽກກບັພະນກັ ງານສາທາລະນະສຸກໃນ ໂຮງຮຽນ/ພະນກັ ງານພດັທະນາສງັຄມົ ເພ ່ອກ ານດົ ແລະ ສະໜບັສະໜນູ ນກັ ຮຽນ ແລະ ພະນກັ ງານ ຜູທໍ້ ີ ່ມສີະພາບ ຄວາມຫຍຸງໍ້ຍາກ. ຊ່ວຍເຫຼອ ປະຊາຊນົຜູທໍ້ ີ ່ມຄີວາມສ່ ຽງ ພຈິ າລະນາຄວາມຕອໍ້ງການສະເພາະສ າລບັ ເດກັ ພກິ ານ ແລະ ວທິ ກີ ານທີ ່ປະຊາຊນົຜູທໍ້ ີ ່ມຄີວາມສ່ ຽງໄດຮໍ້ ບັຜນົ ກະທບົຫຼາຍຈາກການເຈບັປ່ ວຍໂດຍກງົ ຫເຼ ປັນຜູທໍ້ ີ ່ ໄດຮໍ້ ບັຜນົກະທບົລະດບັສອງ. ກວດກາຜນົກະທບົສະເພາະໃດໜຶ ່ ງ ສ າລບັ ເດກັ ຍງິ ທີ ່ອາດຈະເພີ ່ມຄວາມສ່ ຽງຂອງເຂາົເຈົ ໍ້າ, ເຊັ ່ນ: ຄວາມຮບັຜດິຊອບໃນການເບິ ່ ງແຍງຄນົ ເຈບັຢ່ ູເຮອ ນ, ຫຼ ການຖກ ຂູດຮດີເມ ່ອອອກໂຮງຮຽນ. ລາຍການກວດສອບສ າລບັຜູອໍ້ ານວຍການໂຮງຮຽນ, ຄູສອນ ແລະ ພະນກັ ງານ 1. ສົ ່ງເສມີ ແລະ ສະແດງໃຫເໍ້ຫນັການລາໍ້ງມເ ປັນປະຈາ ແລະ ພດຶຕກິ າສຸກຂະອະນາໄມທີ ່ຖກ ຕອໍ້ງ ແລະ ຕດິຕາມການຈດັຕັ ໍ້ງປະຕບິດັ . ຮບັປະກນັວດິຖ່າຍໃຫພໍ້ ຽງພ , ສະອາດ ແລະ ແຍກຕ່າງຫາກສາ ລບັ ເດກັ ຍງິ ແລະ ເດກັ ຊາຍ • ຮບັປະກນັສະບູແລະ ນ ໍ້າທີ ່ປອດໄພໃຫມໍ້ ຢີ່ ູໃນສະຖານທີ ່ລາໍ້ງມຕ າມອາຍຸ • ຊຸກຍູກໍ້ ານລາໍ້ງມເ ລ ໍ້ອຍໆ ແລະ ລະອຽດ (ຢ່ າງໜອໍ້ ຍໃຊເໍ້ວລາໃນການລາໍ້ງມ 20 ວນິ າທ)ີ • ວາງນ ໍ້າຢາລາໍ້ງມ ໃນຫອໍ້ງນ ໍ້າ, ຫອໍ້ງຮຽນ, ຫອໍ້ງໂຖງ ແລະ ໃກກໍ້ ບັທາງອອກໃນບ່ອນທີ ່ມຄີວາມເປັນ ໄປໄດໍ້ • ຮບັປະກນັວດິຖ່າຍທີ ່ ເໝາະສມົ , ສະອາດ ແລະ ແຍກຕ່າງຫາກສ າລບັ ເດກັ ຍງິ ແລະ ເດກັ ຊາຍ 2. ເຮດັອະນາໄມ ແລະ ຂາໍ້ເຊ ໍ້ອອາຄານໂຮງຮຽນ, ຫອໍ້ງຮຽນ ແລະ ໂດຍສະເພາະສິ ່ ງອ ານວຍຄວາມສະດວກ ລະບບົນ ໍ້າ ແລະ ອຸປະກອນສຸຂະອະນາໄມຢ່ າງໜອໍ້ ຍມ ໍ້ລະໜຶ ່ ງຄັ ໍ້ງ, ໂດຍສະເພາະພ ໍ້ນຜວິທີ ່ຫຼາຍຄນົສ າພດັ
9 (ຮາວຮົວໍ້, ໂຕະອາຫານ, ອຸປະກອນກລິາ, ມຈ ບັປະຕູແລະ ປ່ ອງຢຽໍ້ມ, ເຄ ່ອງຫຼີ ໍ້ນ, ອຸປະກອນການສດິສອນ ແລະ ການຮຽນ ແລະ ອ ່ນໆ) • ໃຊໍ້sodium hypochlorite 0,5% (ເທົ ່າກບັ 5000 ppm) ສ າລບັການຂາໍ້ເຊ ໍ້ອ ແລະ ເຫຼົ ໍ້າ 70% (ethyl alcohol 70%) ສ າລບັຂາໍ້ເຊ ໍ້ອສິ ່ ງຂອງນອໍ້ ຍໆ ແລະ ຮບັປະກນັອຸປະກອນທີ ່ ເໝາະ ສມົ ສ າລບັພະນກັ ງານເຮດັອະນາໄມ. 3. ເພີ ່ມການໄຫລວຽນຂອງອາກາດ ແລະ ການລະບາຍອາກາດບ່ອນທີ ່ມສີະພາບອາກາດເໝາະສມົ (ເປີດ ປ່ ອງຢຽໍ້ມ, ໃຊເໍ້ຄ ່ອງປັບອາກາດເທົ ່າທີ ່ຈາ ເປັນ, ແລະ ອ ່ນໆ) 4. ຕດິປາໍ້ຍຂ ມໍ້ ູນ ເພ ່ອສົ ່ງເສມີ ການລາໍ້ງມ ແລະ ການປະຕບິດັສຸຂະອະນາໄມທີ ່ຖກ ຕອໍ້ງ 5. ຮບັປະກນັວ່າຂີ ໍ້ ເຫຍ ໍ້ອ ແລະ ສິ ່ ງເສດເຫຼອ ຖກ ກ າຈດັທຸກໆມ ໍ້ແລະ ກ າຈດແບບ ັ ປອດໄພ IV. ພ ່ ແມ່/ຜູປໍ້ ົກຄອງ ແລະ ສະມາຊກິ ໃນຊຸມຊມົ ຂ ຄໍ້ ວາມທີ ່ສ າຄນັ ແລະ ການປະຕບິດັ COVID-19 ຍງັເປັນໄວຣດັ ໃໝ່ ແລະ ພວກເຮາົກ ຍງັສກຶ ສາວ່າພວກມນັສາມາດສົ ່ງຜນົ ແນວໃດຕ ່ ເດກັ ນອໍ້ຍ. ພວກເຮາົຮູວໍ້່າ ມນັ ສາມາດຕດິຕ ່ຫາຄນົ ໄດທໍ້ ຸກຊ່ວງອາຍຸ ແຕ່ມາຮອດປັດຈບຸ ນັ ລາຍງານກ່ ຽວກບັກ ລະນກີ ານຕດິ ເຊ ໍ້ອໃນກ່ ຸມຂອງເດກັ ນອໍ້ຍ ຍງັມ ີ ໜອໍ້ ຍຫຼາຍ. ໄວຣດັ ດັ ່ງກ່າວນີ ໍ້ສາມາດເຮດັ ໃຫເໍ້ສຍຊວີດິ ໄດ, ໍ້ ປັດຈບຸ ນັ ສ່ວນໃຫຍ່ຈະເກດີຂຶ ໍ້ນກບັກ່ ຸມຄນົຜູສໍູ້ງອາຍຸ ທີ ່ມ ີ ໂລກປະຈາ ຕວົມາກ່ອນແລວໍ້. ຮູຂໍ້ ໍ້ເທດັຈງິລ່າສຸດ ເຂົ ໍ້າໃຈຂ ມໍ້ ູນພ ໍ້ນຖານກ່ ຽວກບັພະຍາດອກັ ເສບປອດຈາກເຊ ໍ້ອຈລຸ ະໂລກສາຍພນັ ໃໝ່ (COVID-19), ລວມທງັອາການ, ອາການ ແຊກຊອໍ້ ນ, ວທິ ກີ ານຕດິຕ ່ ແລະ ວທິ ປີອໍ້ ງກນັການຕດິຕ ່ ໂດຍການຮບັຂ ມໍ້ ູນກ່ ຽວກບັ COVID-19 ຜ່ານແຫ່ ຼງຂ ມໍ້ ູນທີ ່ ໜາໍ້ເຊ ່ອຖ ເຊັ ່ນ: ອງົການສະຫະປະຊາຊາດສ າລບັ ເດກັ (UNICEF), ອງົການອະນາໄມໂລກ (WHO) ແລະ ຄ າແນະນ າຂອງ ກະຊວງ ສາທາລະນະສຸກ. ມສີະຕລິະວງັຕວົກ່ ຽວກບັການຮບັຂ ມໍ້ ູນ/ຂ່າວປອມ ທີ ່ອາດຈະແຜ່ລາມໄປ ດວໍ້ ຍການເວົ ໍ້າ ປາກຕ ່ປາກ ຫຼ ຜ່ານ ສງັຄມົ ອອນລາຍຕ່າງໆ.
10 ຮບັຮູອໍ້າການຕ່າງໆຂອງ COVID-19 (ໄອ, ເປັນໄຂ, ໍ້ຫາຍໃຈຝ ດ) ໃນຕວົຂອງລູກທ່ານ ໂທເພ ່ອປຶກສາກບັຜູໃໍ້ຫບໍ້ ລກິ ານ/ສະຖານທີ ່ສາທາລະນະສຸກ ແລະ ພາລູກຂອງທ່ານເຂົ ໍ້າກວດ ຕາມຄ າແນະນ າຂອງແພດໝ . ຈ ່ໄວໍ້ ວ່າອາການຂອງ COVID-19 ເຊັ ່ນວ່າ ໄອ ຫຼ ເປັນໄຂໍ້ເປັນອາການທີ ່ຄາໍ້ຍຄກ ບັ ໄຂຫໍ້ ວດັ ໃຫຍ່ ຫຼ ໄຂຫໍ້ ວດັທ າມະດາ ເຊິ ່ ງມຄີວາມ ຄາໍ້ຍຄກ ນັຫຼາຍ. ຖາໍ້ລກູ ຂອງທ່ານປ່ ວຍ ຄວນໃຫພໍ້ ວກເຂາົຢ່ ູບາໍ້ນ ແລະ ແຈງໍ້ໂຮງຮຽນກ່ ຽວກບັ ເຫດຜນົຂອງ ການຂາດຮຽນ ແລະ ອາການຂອງລູກຂອງທ່ານ. ຂ ອຸປະກອນອ່ານ ແລະ ວຽກບາໍ້ນ ເພ ່ອໃຫພໍ້ ວກເຂາົສາມາດສບ ຕ ່ການຮຽນໃນ ຂະນະທີ ່ຢ່ ູບາໍ້ນ. ອະທບິ າຍໃຫລໍູ້ກທ່ານຮູກໍ້່ ຽວກບັສິ ່ ງທີ ່ກ າລງັເກດີຂຶ ໍ້ນ ໃນຮູບແບບຄ າເວົ ໍ້າທີ ່ ເຂົ ໍ້າໃຈງ່າຍ ແລະ ເຮດັໃຫເໍ້ຂາົເຈົ ໍ້າ ໝັນໍ້ ໃຈວ່າເຂາົເຈົ ໍ້າ ປອດໄພ. ໃຫເໍ້ດກັ ນອໍ້ຍຢ່ ູໃນໂຮງຮຽນ ຖາໍ້ພວກເຂາົສຸຂະພາບດີ ຖາໍ້ລູກຂອງທ່ານບ ່ສະແດງອາການໃດໆ ເຊັ ່ນວ່າ ໄຂໍ້ຫຼ ໄອ, ດທີ ີ ່ສຸດແມ່ນໃຫພໍ້ ວກເຂາົຢ່ ູໃນໂຮງຮຽນ - ເວັນໍ້ ແຕ່ວ່າ ມກີ ານອອກ ແຈງໍ້ການ ໂດຍທີ ່ປຶກສາດາໍ້ນສາທາລະນະສຸກ ຫຼ ການແຈງໍ້ເຕອ ນທີ ່ກ່ ຽວຂອໍ້ງ ຫຼ ຄ າແນະນ າທາງການ ທີ ່ພວົພນັ ເຖງິໂຮງຮຽນຂອງ ລູກທ່ານ. ແທນທີ ່ຈະກນັໃຫພໍ້ ວກເຂາົຫ່າງໄກຈາກໂຮງຮຽນ ຄວນສອນວທິ ກີ ານທ າຄວາມສະອາດມ ແລະ ການປະຕບິດັກ່ຽວກບັການ ຫາຍໃຈທີ ່ດແີກ່ພວກເຂາົ ເຊັ ່ນວ່າ ການລາໍ້ງມຢ ່ າງເປັນປະຈາ (ເບິ ່ ງດາໍ້ນລ່ ຸມ), ການອດັປາກໃນເວລາໄອ-ຈາມດວໍ້ ຍມມູ ສອກ ຫຼ ເຈຍໍ້ອະນາໄມ ແລະ ຖິມໍ້ ໃສ່ຖງັຂີ ໍ້ ເຫຍ ໍ້ອແບບປິດ ແລະ ບ ່ ໃຫສໍ້ າພດັກບັຕາ, ປາກ ແລະ ດງັ ຖາໍ້ຫາກບ ່ທນັ ໄດປໍ້ ະຕບິດັການລາໍ້ງມ ຢ່ າງຖກ ຕອໍ້ງ. ການລາໍ້ງມຢ ່ າງຖກ ວທິ ີ ຂັນໍ້ຕອນ 1: ເຮດັມໃ ຫປໍ້ ຽກ ດວໍ້ຍນ ໍ້າທີ ່ສະອາດ ຂັນໍ້ຕອນ 2: ໃສ່ສະບູໃຫທໍ້ ົ ່ວມ ຂັນໍ້ຕອນ 3: ຖູພ ໍ້ນຜວິມໃ ຫທໍ້ ົ ່ວ – ລວມທງັຫຼງັມ, ລະຫວ່າງນິ ໍ້ວມ ແລະ ກອໍ້ງເລບັມ - ຢ່ າງໜອໍ້ ຍ 20 ວນິ າທີ ຂັນໍ້ຕອນ 4: ລາໍ້ງມໃ ຫທໍ້ ົ ່ວດວໍ້ ຍນ ໍ້າທີ ່ ເປີດໄຫຼຢ່ ູ ຂັນໍ້ຕອນ 5: ເຊດັມໃ ຫແໍ້ຫງໍ້ດວໍ້ ຍຜາໍ້ທີ ່ສະອາດ ແລະ ແຫງໍ້, ເຈຍໍ້ອະນາໄມທີ ່ ໃຊໄໍ້ດຄໍ້ ັ ໍ້ງດຽວ ຫຼ ເຄ ່ອງເປົ ່ າມ ຕາມທີ ່ມີ ລາໍ້ງມຂ ອງທ່ານເປັນປະຈາ ໂດຍສະເພາະກ່ອນ ແລະ ຫຼງັກນິເຂົ ໍ້າ; ຫຼງັຈາກທີ ່ສັ ່ງຂີມໍ້ ກູ , ໄອ ຫຼ ຈາມ; ໄປຫອໍ້ງນ ໍ້າ ຫຼ ວດິຖ່າຍ ແລະ ເມ ່ອໃດກ ່ຕາມທີ ່ມຂ ອງທ່ານເປ ໍ້ອນ. ຖາໍ້ບ ່ມສີະບູ ແລະ ນ ໍ້າ ໃຫໃໍ້ຊເໍ້ຈວລາໍ້ງມທ ີ ່ມທີ າດເຫຼົ ໍ້າຢ່ າງຕ ່າ 60%. ລາໍ້ງມຂ ອງທ່ານດວໍ້ ຍ ສະບູແລະ ນ ໍ້າ ຕະຫຼອດເວລາ ຖາໍ້ມຂ ອງທ່ານເປ ໍ້ອນ.
11 ຊ່ວຍລູກຂອງທ່ານຮບັມກ ບັຄວາມກດົດນັ ເດກັ ນອໍ້ຍອາດຈະມກີ ານຕອບສະໜອງກບັຄວາມກດົດນັ ໃນຫຼາຍໆທາງ, ການຕອບສະໜອງທົ ່ວໆໄປລວມມີ ບນັຫານອນຍາກ, ຍ່ ຽວໃສ່ບ່ອນ, ເຈບັທອໍ້ງ ຫຼ ຫວົ , ກະວນົກະວາຍ, ຢາກຢ່ ູຄນົດຽວ, ໃຈຮາໍ້ຍ, ຂີ ໍ້ຄານ ຫຼ ຢາໍ້ນເວລາຢ່ ູຄນົດຽວ. ຄວນຕອບສະໜອງ ປະຕກິ ລິຍິ າຂອງເດກັ ໃນທາງທີ ່ສະໜບັສະໜນູ ແລະ ອະທບິ າຍໃຫພໍ້ ວກເຂາົວ່າ ມນັ ເປັນອາການປົກກະຕໃິນສະຖານະການທີ ່ບ ່ ປົກກະຕເິຊັ ່ນນີ ໍ້ . ຮບັຟັງບນັຫາຂອງພວກເຂາົ ແລະ ໃຊເໍ້ວລາເພ ່ອປອບພວກເຂາົ ແລະ ໃຫຄໍ້ ວາມຮກັ ແກ່ພວກເຂາົ ແລະ ເຮດັ ໃຫໍ້ ເຂາົໝັນໍ້ ໃຈວ່າພວກເຂາົປອດໄພ ແລະ ໝັ ່ນຢົກຢອໍ້ ງພວກເຂາົເລ ່ອຍໆ. ຖາໍ້ເປັນໄປໄດໍ້ສາໍ້ງໂອກາດໃຫເໍ້ດກັ ນອໍ້ຍຫຼິ ໍ້ນ ແລະ ຜ່ອນຄາຍ, ຮກັ ສາກດິຈະວດັປະຈາ ວນັ ແລະ ຕາຕາລາງຕ່າງໆໃຫເໍ້ປັນປົກກະຕິ ຫຼາຍທີ ່ສຸດ ໂດຍສະເພາະໃນເວລາກ່ອນນອນ ຫຼ ສາໍ້ງກດິຈະກ າໃໝ່ຂຶ ໍ້ນມາໃນສະພາບແວດລອໍ້ມໃໝ່. ສະໜອງຂ ໍ້ເທດັຈງິ ໂດຍອງີ ໃສ່ກ່ ຸມອາຍຸ ກ່ ຽວກບັສິ ່ ງທີ ່ ເກດີຂຶ ໍ້ນ, ອະທບິ າຍສິ ່ ງທີ ່ກ າລງັເກດີຂຶ ໍ້ນ ແລະ ຍກົ ຕວົຢ່ າງທີ ່ຈະແຈງໍ້ ກ່ຽວກບັວທິ ທີ ີ ່ພວກເຂາົສາມາດ ປະຕບິດັ ເພ ່ອປອໍ້ ງກນັຕວົຂອງພວກເຂາົເອງ ແລະ ຄນົອ ່ນໆຈາກການຕດິ ເຊ ໍ້ອ. ແບ່ງປັນຂ ມໍ້ ູນກ່ ຽວກບັສິ ່ ງທີ ່ ເກດີຂຶ ໍ້ນໃຫໍ້ແຈ່ມແຈງໍ້ ທີ ່ສຸດ ຕວົຢ່ າງ: ຖາໍ້ລູກຂອງທ່ານຮູສໍ້ກຶ ເປັນໄຂໍ້ແລະ ຢ່ ູບາໍ້ນ ຫຼ ຢ່ ູໂຮງໝ , ທ່ານສາມາດເວົ ໍ້າວ່າ “ເຈົ ໍ້າຈາ ເປັນຈະຕອໍ້ງຢ່ ູບາໍ້ນ/ ໂຮງໝ ເພາະວ່າ ມນັປອດໄພກວ່າ ສ າລບັ ເຈົ ໍ້າເອງ ແລະ ໝ່ຂູ ອງເຈົ ໍ້າ. ຂອໍ້ ຍຮູວໍ້່າ ບາງຄັ ໍ້ງມນັອາດຈະຍາກຫຼາຍ (ອາດຈະເປັນຕາຢາໍ້ນ ຫຼ ອາດຈະໜາໍ້ ເບ ່ອ) ແຕ່ພວກເຮາົຈາ ເປັນຈະຕອໍ້ງປະຕບິດັຕາມກດົ ເພ ່ອຊ່ວຍຕວົຂອງພວກເຮາົເອງ ແລະ ຄນົອ ່ນໆໃຫປໍ້ ອດໄພ. ແລວໍ້ ໃນອກີ ບ ່ດນົ ທຸກຢ່ າງກ ຈະກບັມາເປັນປົກກະຕເິອງ”. ລາຍການກວດສອບສ າລບັພ ່ ແມ່/ ຜູດູແລ ໍ້ ເດກັ & ສະມາຊກິ ຂອງຊຸມຊນົ 1. ຕດິຕາມສຸຂະພາບຂອງລູກທ່ານ ແລະ ໃຫລໍູ້ກທ່ານຢ່ ູບາໍ້ນຖາໍ້ພວກເຂາົປ່ ວຍ 2. ສອນໃຫລໍູ້ກຂອງທ່ານຮູຈໍ້ ກັການປະຕບິດັສຸຂະອະນາໄມທີ ່ດີ • ລາໍ້ງມຂ ອງທ່ານດວໍ້ ຍສະບູແລະ ນ ໍ້າສະອາດເປັນປະຈາ . ຖາໍ້ບບ ່ມສີະບູແລະ ນ ໍ້າ ໃຫໃໍ້ຊເໍ້ຈວຂາໍ້ເຊ ໍ້ອສ າລບັມທ ີ ່ ມສີ່ວນປະສມົ ຂອງທາດເຫຼົ ໍ້ ໍ້ າຢ່ າງໜອໍ້ ຍ 60%. ລາໍ້ງມເ ປັນປະຈາ ດວໍ້ ຍສະບູແລະ ນ ໍ້າ ຖາໍ້ມເ ປ ໍ້ອນ • ຮບັປະກນັວ່າມນີ ໍ້າດ ່ມທີ ່ປອດໄພ ແລະ ຫອໍ້ງນ ໍ້າ ຫຼ ວດິຖ່າຍທີ ່ ສະອາດຢ່ ູບາໍ້ນ • ຮບັປະກນັວ່າ ສິ ່ ງເສດເຫຼອ ຕ່າງໆໄດຮໍ້ ບັການເກບັມຽໍ້ນ, ຈດັ ເກບັ ແລະ ກ າຈດັ ຢ່ າງປອດໄພ • ໄອ ແລະ ຈາມໃສ່ເຈຍໍ້ອະນາໄມ ຫຼ ແຂນສອກຂອງທ່ານ ແລະ ຫຼກີລຽໍ້ງການສ າຜດັ ໃບໜາໍ້, ຕາ, ປາກ, ດງັ
12 3. ກະຕຸກຊຸກຍູໃໍ້ຫລໍູ້ກຂອງທ່ານຖາມຄ າຖາມ ແລະ ສະແດງຄວາມຮູສໍ້ກຶ ຂອງພວກເຂາົກບັທ່ານ ແລະ ຄູອາຈານຂອງ ພວກເຂາົ. ຄ ານງຶໄວວໍ້່າ ລູກຂອງທ່ານອາດຈະມປີະຕກິ ລິຍິ າທີ ່ຕ່າງອອກໄປ ເມ ່ອມຄີວາມກດົດນັ , ທ່ານຄວນມຄີວາມ ອດົທນົ ແລະ ພະຍາຍາມເຂົ ໍ້າໃຈ. 4. ປອໍ້ ງກນັບ ່ ໃຫມໍ້ ກີ ານດູຖູກກນັ ໂດຍການນ າໃຊຂໍ້ ໍ້ເທດັຈງິ ແລະ ແຈງໍ້ໃຫນໍ້ກັ ຮຽນຮູຈໍ້ກັ ເກງໃຈເຊິ ່ ງກນັ ແລະ ກນັ 5. ປະສານງານກບັ ໂຮງຮຽນ ເພ ່ອເອາົຂ ມໍ້ ູນ ແລະ ສອບຖາມໂຮງຮຽນວ່າ ທ່ານສາມາດຊ່ວຍວຽກງານດາໍ້ນຄວາມ ປອດໄພຂອງໂຮງຮຽນໄດແໍ້ນວໃດ (ຜ່ານສະມາຄມົ ພ ່ ແມ່ນກັ ຮຽນ-ຄູອາຈານ, ໆລໆ). V. ນກັ ຮຽນ ແລະ ເດກັ ເດກັ ແລະ ຊາວໜ່ ຸມຄວນເຂົ ໍ້າໃຈຂ ມໍ້ ູນພ ໍ້ນຖານທີ ່ ເໝາະສມົ ກ່ ຽວກບັຈລຸ ະໂຣກສາຍພນັ ໃໝ່ ໂຄໂລນາ, ລວມມ:ີ ອາການ, ພາວະແຊກຊອໍ້ ນຂອງພະຍາດ, ການຕດິຕ ່ຂອງພະຍາດ ແລະ ວທິ ປີອໍ້ ງກນັບ ່ ໃຫພໍ້ ະຍາດຕດິຕ ່ ໃສ່ຜູອໍ້ ່ນ. ຈົ ່ງຕດິຕາມຂ່າວກ່ ຽວກບັພະຍາດດັ ່ງກ່າວຕາມແຫ່ ຼງຂ່າວທີ ່ໜາໍ້ເຊ ່ອຖເ ຊັ ່ນ: ອງົການອຸຍນເີຊບ, ອງົການອະນາໄມໂລກ ແລະ ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ. ຈົ ່ງລະວງັຂ່າວປອມທີ ່ ເວົ ໍ້າຕ ່ໆກນັ ຫຼ ສົ ່ງຕ ່ ໃນອນິ ເຕເີນດັ . ລາຍການກວດສອບສ າລບັນກັ ຮຽນ ແລະ ເດກັ : 1. ໃນສະພາບເຫດການຄແ ນວນີ ໍ້ , ເປັນເລ ່ອງປົກກະຕທິ ີ ່ບາງຄນົຈະຮູສໍ້ກຶ ເສົ ໍ້າ, ກງັວນົ , ສບັສນົ , ຢາໍ້ນກວົ ຫຼ ຢາກຮາໍ້ຍ. ຈົ ່ງຮບັຮູສໍ້ ະເໝວີ່າເຮາົບ ່ ໄດຢໍ້່ ູຄນົດຽວ ຈົ ່ງປຶກສາກບັຄນົທີ ່ ເຊ ່ອໃຈໄດໍ້ເຊັ ່ນ: ພ ່ -ແມ່ ຫຼ ຄູອາຈານເພ ່ອ ຊ່ວຍເຈົ ໍ້າເອງໃຫມໍ້ ສີຸຂະພາບແຂງແຮງ ແລະ ໃຫທໍ້ ຸກຄນົ ໃນໂຮງຮຽນມຄີວາມປອດໄພ. • ຖາໍ້ບ ່ໝັນໍ້ ໃຈໃຫສໍ້ ອບຖາມ, ໃຫຄໍ້ ວາມຮູຕໍ້ ວົ ເອງດວໍ້ ຍການຊອກຫາຂ ມໍ້ ູນຕາມແຫ່ ຼງທີ ່ໜາໍ້ເຊ ່ອຖ. 2. ປົກປອໍ້ ງຕວົ ເອງ ແລະ ຜູອໍ້ ່ນ • ລາໍ້ງມຢ ່ ູເລ ່ອຍໆດວໍ້ ຍສະບູແລະ ນ ໍ້າ ແລະ ລາໍ້ງໃຫຖໍ້ ກ ວທິ ີ(ປະມານ 20 ວນິ າທ)ີ • ຢ່ າຈບັໃບໜາໍ້ຕວົ ເອງ (ປາກ, ດງັ, ຕາ) • ຢຸດໃຊຈໍ້ ອກດ ່ມນ ໍ້າ ແລະ ພາຊະນາໃສ່ອາຫານ ຮ່ວມກບັຄນົອ ່ນ. 3. ເປັນເຈົ ໍ້າການເຮດັ ໃຫຕໍ້ ວົ ເຈົ ໍ້າເອງ, ໂຮງຮຽນ, ຄອບຄວົ ແລະ ຊຸມຊນົຂອງເຈົ ໍ້າໃຫມໍ້ ສີຸພາບດີ • ຈົ ່ງບອກຕ ່ ໃຫຄໍ້ ອບຄວົ ແລະ ໝ່ຄູ ່ ູສິ ່ ງທີ ່ ເຈົ ໍ້າຮຽນຮູກໍ້່ ຽວກບັການປອໍ້ ງກນັ ໂດຍສະເພາະແມ່ນເດກັ • ປະພດຶຕນົ ເປັນແບບຢ່ າງໂດຍສະເພາະເດກັ ເວລາຈາມຫຼໄ ອ ໂດຍການໃຊໍ້ແຂນປົກປິດບ ລເິວນປາກ, ດງັ ແລະ ລາໍ້ງມທ ຸກຄັ ໍ້ງ
13 4. ບ ່ລງັກຽດ ຫຼ ຢອກລ ໝໍ້ ່ ູເພ ່ອນໃນເວລາບ ່ສະບາຍ. ຈົ ່ງຈ ່ ໄວວໍ້່າເຊ ໍ້ອຈລຸ ະໂຣກບ ່ ໄດເໍ້ກດີຂຶ ໍ້ນຍອໍ້ນທີ ່ຕັ ໍ້ງທາງພູມ ສນັຖານ, ເຜົ ່າຊນົ , ອາຍຸ, ຄວາມສາມາດ ຫຼ ເພດ 5. ບອກໃຫພໍ້ ່ ແມ່, ຄນົ ໃນຄອບຄວົ , ຫຼ ຄູຮູຖໍ້ າໍ້ຮູວໍ້່າບ ່ສະບາຍ, ແລະ ຂ ອະນຸຍາດພກັ ຜ່ອນຢ່ ູເຮອ ນ ການສກຶ ສາດາໍ້ນສຸຂະພາບສະເພາະ ກ່ ຸມອາຍຸ ຂາໍ້ງລ່ ຸມນີ ໍ້ແມ່ນ ຄ າແນະນ າ ກ່ ຽວກບັ ວທິ ກີ ານໃຫນໍ້ກັ ຮຽນທີ ່ມອີາຍຸແຕກຕ່າງກນັມສີ່ວນຮ່ວມ ໃນການປອໍ້ ງກນັ ແລະ ຄວບຄຸມການແຜ່ລະບາດ ຂອງໂຄວດິ -19 (COVID-19) ແລະ ໄວຣດັ ອ ່ນໆ. ກດິຈະກ າ ຄວນໄດຮໍ້ ບັການພຈິ າລະນາ ໂດຍອງີໃສ່ຄວາມຕອໍ້ງການສະເພາະຂອງເດກັ (ພາສາ, ຄວາມສາມາດ, ເພດ ແລະ ອ ່ນໆ). ສ າລບັອະນຸບານ • ສຸມໃສ່ພດຶຕກິ າ ທີ ່ດຕີ ່ສຸຂະພາບ ເຊັ ່ນ: ປິດປາກ-ດງັ ເມ ່ອໄອ ແລະ ຈາມ ໂດຍໃຊຂໍ້ ພໍ້ ບັແຂນສອກ ແລະ ລາໍ້ງມ ເລ ໍ້ອຍໆ. • ຮອໍ້ງເພງໃນຂະນະທີ ່ລາໍ້ງມເ ພ ່ອຝຶກໃຫກໍ້ ານລາໍ້ງມໄ ດຕໍ້າມໄລຍະເວລາທີ ່ ແນະນ າຢ່ າງໜອໍ້ ຍ 20 ວນິ າທ.ີ - ເດກັ ນອໍ້ຍສາມາດ “ ຝຶກ” ການລາໍ້ງມຂ ອງພວກເຂາົດວໍ້ ຍເຄ ່ອງອະນາໄມມ • ພດັທະນາ ວທິ ກີ ານຕດິຕາມ ການລາໍ້ງມ ແລະ ໃຫລໍ້າງວນັ ສ າລບັການລາໍ້ງມເ ລ ໍ້ອຍໆ/ທນັ ເວລາ. • ໃຊຕໍຸ້ກກະຕາຫ່ ຸນ ຫລ ຕຸກກະຕາທ າມະດາ ເພ ່ອສະແດງອາການຕ່າງໆ (ຈາມ, ໄອ, ໄຂ)ໍ້ ແລະ ສິ ່ ງທີ ່ຄວນເຮດັ ຖາໍ້ພວກເຂາົຮູສໍ້ກຶ ບ ່ສະບາຍ (ຕວົຢ່ າງ: ເຈບັຫວົ , ເຈບັກະເພາະ, ຄງີຮອໍ້ ນ ຫຼ ເມ ່ອຍຫຼາຍ) ແລະ ວທິ ປີອບໂຍນ ຜູທໍ້ ີ ່ບ ່ສະບາຍ (ເຊັ ່ນ: ສະແດງຄວາມເຫນັອກົ ເຫນັ ໃຈ ແລະ ການປະຕບິດັທີ ່ ເປັນຫ່ວງເປັນໄຍ ແບບປອດໄພ). • ໃຫເໍ້ດກັ ນອໍ້ຍນັ ່ງຢ່ ູຫ່າງໄກຈາກກນັ ແລະ ກນັ , ໃຫພໍ້ ວກເຂາົຝຶກຫດັ ຢ ດແຂນອອກໄປທາງຂາໍ້ງ ແລວໍ້ ຍກົ ຂຶ ໍ້ນ ຍກົ ລງົ ຫຼ ‘ເຮດັຄນ ກົ ບນິ ’, ຮບັປະກນັວ່າເດກັ ນອໍ້ຍຄວນມພີ ໍ້ນທີ ່ພຽງພ ທີ ່ຈະບ ່ສ າພດັກບັໝ່ ູຂອງພວກເຂາົ ໃນ ເວລາເຮດັກດິຈະກ າ. ສ າລບັ ໂຮງຮຽນປະຖມົ • ໃຫແໍ້ນ່ ໃຈວ່າ ຜູດໍ້ ແລ ູ ຈະຮບັຟັງຄວາມກງັວນົຂອງເດກັ ນອໍ້ ຍ ແລະ ຕອບຄ າຖາມຂອງພວກເຂາົໃນແບບທີ ່ ເໝາະສມົ ກບັອາຍຸຂອງພວກເຂາົ; ຢ່ າໃຫຂໍ້ ມໍ້ ູນພວກເຂາົຫຼາຍເກນີໄປ. ຊຸກຍູໃໍ້ຫພໍ້ ວກເຂາົສະແດງອອກ ແລະ ສ ່ ສານຄວາມຮູສໍ້ກຶ ຂອງພວກເຂາົ. ປຶກສາຫາລກ ່ ຽວກບັປະຕກິລິຍິ າທີ ່ ແຕກຕ່າງກນັທີ ່ພວກເຂາົອາດຈະໄດປໍ້ ະສບົ ການກບັຕວົ ເອງ ແລະ ອະທບິ າຍວ່ານີ ໍ້ແມ່ນປະຕກິ ລິຍິ າປົກກະຕຕິ ່ ສະຖານະການທີ ່ຜດິປົກກະຕ.ິ • ເນັນໍ້ໜກັ ວ່າ ເດກັ ນອໍ້ຍສາມາດເຮດັ ໄດຫໍ້ ຼາຍຢ່ າງເພ ່ອປົກປອໍ້ ງຕວົ ເອງ ແລະ ຄນົອ ່ນໃຫປໍ້ ອດໄພ. - ແນະນ າ ແນວຄດິກ່ ຽວກບັການຮກັ ສາໄລຍະຫ່າງທາງສງັຄມົ (ຢ ນຢ່ ູຫ່າງໄກຈາກ ໝ່ເູພ ່ອນ, ຫລກີລຽງໍ້ ຝູງຊນົ ເປັນຈາ ນວນຫລວງຫລາຍ, ບ ່ສ າພດັກບັຄນົຖາໍ້ບ ່ຈາ ເປັນ ແລະ ອ ່ນໆ)
14 - ເອາົໃຈໃສ່ຕ ່ການປະຕບິດັທີ ່ດຕີ ່ສຸຂະພາບ, ເຊັ ່ນ: ປິດປາກດງັ ເວລາໄອ ແລະ ຈາມ ໂດຍໃຊຂໍ້ ພໍ້ ບັແຂນ ສອກ ແລະ ລາໍ້ງມເ ລ ໍ້ອຍໆ. • ຊ່ວຍໃຫເໍ້ດກັ ເຂົ ໍ້າໃຈຂ ມູນໍ້ ພ ໍ້ນຖານຂອງການປອໍ້ ງກນັ ແລະ ຄວບຄຸມພະຍາດ. ໃຊກໍ້ ດິຈະກ າທີ ່ສາມາດສະແດງ ໃຫເໍ້ຫນັວ່າ ເຊ ໍ້ອພະຍາດສາມາດແຜ່ລາມໄດແໍ້ນວໃດ. ຍກົ ຕວົຢ່ າງ: ໂດຍການນ າເອາົນ ໍ້າສີໃສ່ ໃນຂວດສດີນ ໍ້າ ແລະ ສດີໃສ່ເຈຍໍ້ສຂີາວ. ສງັເກດເບິ ່ ງວ່າຢົດນ ໍ້າສາມາດຟົ ໍ້ງໄປໄດໄກປານໃດ. ໍ້ • ສະແດງໃຫເໍ້ຫນັວ່າເປັນຫຍງັມນັຈິ ່ ງ ຈາ ເປັນທີ ່ຈະລາໍ້ງມເ ປັນເວລາ 20 ວນິ າທີດວໍ້ ຍສະບູແລະ ນ ໍ້າສະອາດ. - ເອາົເຈຍໍ້ເຫຼ ໍ້ອມນອໍ້ຍໆ ໃສ່ມຂ ອງນກັ ຮຽນ ຈາ ນວນໜອໍ້ ຍໜຶ ່ ງ ແລະ ໃຫພໍ້ ວກເຂາົລາໍ້ງດວໍ້ ຍນ ໍ້າ ແລວໍ້ ໃຫໍ້ ສງັເກດວ່າຍງັເຈຍໍ້ເຫຼ ໍ້ອມນອໍ້ຍໆຫລາຍເທົ ່າໃດທີ ່ຍງັຕດິມພ ວກເຂາົຢ່ ູ, ຈາກນັນໍ້ຈຶ ່ ງໃຫພໍ້ ວກເຂາົລາໍ້ງເປັນ ເວລາ 20 ວນິ າທີດວໍ້ ຍສະບູແລະ ນ ໍ້າ. • ໃຫນໍ້ກັ ຮຽນວເິຄາະບດົ ເລ ່ອງຕ່າງໆເພ ່ອ ກ ານດົພດຶຕກິ າ ທີ ່ມຄີວາມສ່ ຽງສູງ ແລະ ແນະນ າ ໃຫປໍ້ ັບປ່ ຽນພດຶຕກິ າ ເຫຼົ ່ານັນໍ້. - ຍກົ ຕວົຢ່ າງ: ມຄູ ີທີ ່ ເປັນຫວດັມາໂຮງຮຽນ, ລາວຈາມ ແລະ ໃຊມໍ້ ຂ ອງລາວອດັປາກອດັດງັ. ລາວຈບັມ ກບັ ເພ ່ອນຮ່ວມງານຂອງລາວ. ຫລງັຈາກນັນໍ້ລາວເຊດັມຂ ອງລາວ ໃສ່ຜາໍ້ເຊດັມ ແລວໍ້ ໄປຂຶ ໍ້ນຫອໍ້ງຮຽນ ເພ ່ອສອນ. ອາຈານໄດເໍ້ຮດັຫຍງັແດ່ທີ ່ມຄີວາມສ່ ຽງ? ລາວຄວນເຮດັຫຍງັອກີ ? ສ າລບັ ໂຮງຮຽນມດັທະຍມົ ຕອນຕົນໍ້ • ໃຫແໍ້ນ່ ໃຈວ່າ ຄູຈະຮບັຟັງຄວາມກງັວນົຂອງເດກັ ນອໍ້ຍ ແລະ ຕອບຄ າຖາມຂອງພວກເຂາົ. • ເນັນໍ້ໜກັ ວ່າ ນກັ ຮຽນສາມາດເຮດັ ໄດຫໍ້ ຼາຍຢ່ າງ ເພ ່ອປົກປອໍ້ ງຕວົ ເອງ ແລະ ຄນົອ ່ນໃຫປໍ້ ອດໄພ. - ແນະນ າ ແນວຄວາມຄດິຫຸຼດຜ່ ອນການອອກສງັຄມົ (ເຊັ ່ນ: ໄປງານຫຼິ ໍ້ນ, ງານສງັສນັ , ບ່ອນອອກກ າລງັ ກາຍ, ອ ່ນໆ). - ເອາົໃຈໃສ່ຕ ່ການປະຕບິດັທີ ່ດີຕ ່ສຸຂະພາບ ເຊັ ່ນ: ປິດປາກດງັເວລາໄອ ແລະ ຈາມ ດວໍ້ ຍຂ ພໍ້ ບັ ແຂນສອກ ແລະ ລາໍ້ງມເ ລ ໍ້ອຍໆ. - ເຕອ ນນກັ ຮຽນວ່າ ພວກເຂາົສາມາດ ເປັນແບບຢ່ າງໃນການປະຕບິດັ ໃນການປົກປອໍ້ ງຕນົ ເອງທີ ່ດີໃຫແໍ້ກ່ ຄອບຄວົຂອງພວກເຂາົໄດ.ໍ້ • ກະຕຸກຊຸກຍູໃໍ້ຫນໍ້ກັ ຮຽນ ຮູປໍ້ ອໍ້ ງກນັ ແລະ ຮບັມກ ບັ ຄວາມຍດຶຕດິກບັຄວາມຄດິທີ ່ບ ່ຖກ ຕອໍ້ງ. - ສນົທະນາກ່ ຽວກບັປະຕກິລິຍິ າທີ ່ ແຕກຕ່າງກນັທີ ່ພວກເຂາົອາດຈະໄດປໍ້ ະສບົກບັຕນົ ເອງ ແລະ ອະທບິ າຍວ່ານີ ໍ້ແມ່ນປະຕກິ ລິຍິາປົກກະຕ ິ ຕ ່ ສະຖານະການທີ ່ບ ່ປົກກະຕ.ິ ຊຸກຍູໃໍ້ຫພໍ້ ວກເຂາົສະແດງ ແລະ ສ ່ສານ ຄວາມຮູສໍ້ກຶ ຂອງພວກເຂາົ. • ສາໍ້ງກຸ່ມຂອງນກັ ຮຽນ ແລະ ໃຫພໍ້ ວກເຂາົ ຊ່ວຍໃນການໂຄສະນາ ຂ ມູ ໍ້ ນຈງິກ່ ຽວກບັສາທາລະນະສຸກ. - ໃຫນໍ້ກັ ຮຽນເຮດັແຈງໍ້ການກ່ ຽວກບັ ການບ ລກິ ານສາທາລະນະ ຂອງຕນົ ເອງໂດຍຜ່ານການປະກາດ ໃນ ໂຮງຮຽນ ແລະ ໂປສເຕີ • ເອາົໃຈໃສ່ ການປະສານກບັ ຂະແໜງສຸຂະສກຶ ສາທີ ່ກ່ ຽວຂອໍ້ງ ເຂົ ໍ້າໃນວຊິ າອ ່ນໆ.
15 - ວຊິ າວທິ ະຍາສາດ ສາມາດກວມເອາົ: ການຮຽນຮູກໍ້່ ຽວກບັ ໄວຣສັ ຕ່າງໆ, ການຕດິຕ ່ພະຍາດ ແລະ ຄວາມສ າຄນັຂອງການສກັ ຢາກນັພະຍາດ. - ວຊິ າວທິ ະຍາສາດສງັຄມົ : ສາມາດສຸມໃສ່ ປະຫວດັຄວາມເປັນມາຂອງການລະບາດ ພະຍາດຕ່າງໆ ແລະ ວວິດັທະນາການທາງດາໍ້ນນະໂຍບາຍກ່ ຽວກບັສາທາລະນະສຸກ ແລະ ຄວາມປອດໄພຂອງປະຊາຊນົ . - ວຊິ າກ່ ຽວກບັ ສ ່ ວນັນະຄະດີ ສາມາດສາໍ້ງຄວາມເຂົ ໍ້າໃຈໃຫນໍ້ກັ ຮຽນເປັນນກັ ຄດິແບບມກີ ານວເິຄາະ ແລະ ເປັນຜູປໍ້ ະຕບິດັຕວົຈງິ, ເປັນຜູສໍ້ ່ສານທີ ່ມປີະສດິຕພິ າບ ແລະ ພນົລະເມອ ງທີ ່ຫາໍ້ວຫນັ . ສ າລບັ ໂຮງຮຽນມດັທະຍມົ ຕອນປາຍ • ໃຫແໍ້ນ່ ໃຈວ່າ ຄູຈະຮບັຟັງຄວາມກງັວນົຂອງນກັ ຮຽນ ແລະ ຕອບຄ າຖາມຂອງພວກເຂາົ. • ເນັນໍ້ໜກັ ວ່ານກັ ຮຽນສາມາດເຮດັ ໄດຫໍ້ ຼາຍຢ່ າງ ເພ ່ອປົກປອໍ້ ງຕວົ ເອງ ແລະ ຄນົອ ່ນໃຫປໍ້ ອດໄພ. - ແນະນ າ ແນວຄວາມຄດິຫຸຼດຜ່ອນການອອກສງັຄມົ (ເຊັ ່ນ: ໄປງານຫຼິ ໍ້ນ, ງານສງັສນັ , ບ່ອນອອກກ າ ລງັກາຍ, ອ ່ນໆ). - ເອາົໃຈໃສ່ຕ ່ການປະຕບິດັທີ ່ດຕີ ່ສຸຂະພາບ, ເຊັ ່ນ: ການອດັປາກດງັ ເວລາໄອ ແລະ ຈາມດວໍ້ ຍ ຂ ພໍ້ ບັແຂນ ສອກ ແລະ ການລາໍ້ງມເ ລ ໍ້ອຍໆ. ສະໜບັສະໜນູ ໃຫນໍ້ກັ ຮຽນ ຮູປໍ້ ອໍ້ ງກນັ ແລະ ຮບັມກ ບັຄວາມ ຍດຶຕດິ ກບັຄວາມຄດິທີ ່ບ ່ຖກ ຕອງໍ້. - ສນົທະນາກ່ ຽວກບັປະຕກິລິຍິ າທີ ່ ແຕກຕ່າງກນັທີ ່ພວກເຂາົອາດຈະປະສບົກບັຕນົ ເອງ ແລະ ອະທບິ າຍວ່າ ນີ ໍ້ແມ່ນປະຕກິ ລິຍິ າປົກກະຕຕິ ່ສະຖານະການທີ ່ບ ່ປົກກະຕ.ິ ຊຸກຍູໃໍ້ຫພໍ້ ວກເຂາົສະແດງ ແລະ ສ ່ສານ ຄວາມຮູສໍ້ກຶ ຂອງພວກເຂາົ. • ເອາົໃຈໃສ່ບນັດາວຊິ າສຸຂະສກຶ ສາກບັວຊິ າອ ່ນໆທີ ່ກ່ ຽວຂອໍ້ງ. ຫລກັ ສູດວຊິ າວທິ ະຍາສາດຕ່າງໆ ສາມາດກວມເອາົ ການສກຶ ສາກ່ ຽວກບັ ໄວຣສັ , ການຕດິຕ ່ຂອງເຊ ໍ້ອພະຍາດ ແລະ ຄວາມສ າຄນັຂອງການສກັ ຢາກນັພະຍາດ . ປັບປຸງຈາກ: The Interim Guidance for COVID-19 Prevention and Control in Schools March, 2020