รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดภูเก็ต ประจำปี 2565

ก

คำนำ

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดภูเก็ตประจำปี 2565 เป็นการรวบรวมวิเคราะห์
สังเคราะห์ข้อมูลด้านสังคมในจังหวัด ประกอบด้วยสถิติการให้บริการท่ีเป็นปัจจุบันทันต่อสถานการณ์
ครอบคลุมทั้งข้อมลู เชิงกลุม่ เป้าหมาย ขอ้ มูลเชิงประเด็น ข้อมลู จากระบบสารสนเทศของกระทรวงการพัฒนา
สังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ข้อมูลด้านสังคมจากหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง ข้อมูลที่บ่งช้ีถึงสถานการณ์ทาง
สงั คม ตัวช้ีวัดทีเ่ ป็นสากล รวมท้งั สถานการณ์ทางสงั คมอ่นื ๆ ทเ่ี กยี่ วขอ้ ง และข้อเสนอแนะในการป้องกันแกไ้ ข
ปญั หาท้ังในเชิงนโยบายและปฏิบัติอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ เป็นการวิเคราะห์ข้อมลู ด้านสังคมของกลุ่มเป้าหมาย
ต่างๆ ในพ้ืนท่ีจังหวัดภูเก็ต เพื่อให้ทราบถึงสถานการณ์ปัญหา และประเด็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของ
กลุ่มเป้าหมายในพื้นท่ี โดยมีการรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิจากแหล่งข้อมูลต่างๆ ท้ังในจังหวัดภูเก็ตและข้อมูล
ระดับประเทศ โดยสำนักงานพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์จังหวัดภูเก็ต จัดทำรายงานฉบับน้ีข้ึน
เพ่ือเป็นฐานข้อมูลด้านสังคมในการกำหนดนโยบายและทิศทางการพัฒนาจังหวัด ตลอดจนการจัดทำแผน
ยุทธศาสตร์ การพัฒนาจังหวัด รวมถึงแผนงาน โครงการ กิจกรรมตามยุทธศาสตร์กระทรวงการพัฒนาสังคม
และความมน่ั คงของมนษุ ย์ท่สี อดคล้องกบั สภาพปัญหาสงั คมของกลุม่ เป้าหมาย

สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดภูเก็ต เป็นหน่วยงานด้านสังคมท่ี
สำคัญในการขับเคล่ือนงานด้านสังคมในพ้ืนท่ี รวมถึงพิทักษ์และคุ้มครองสิทธิแก่กลุ่มเป้าหมาย เช่น เด็ก
เยาวชน สตรี คนพิการ ผู้สูงอายุ และผู้ด้อยโอกาส เป็นต้น ให้ประชาชนได้รับบริการด้านสังคมจากหน่วยงานรัฐ
และภาคเอกชน และสามารถดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างท่ัวถึง รวมท้ังผลักตันให้เกิดการป้องกันและแก้ไข
ปญั หาสงั คมและพัฒนาคณุ ภาพชวี ติ ของประชาชนสสู่ ังคมคุณภาพ

ขอขอบคุณทุกหน่วยงานเป็นอย่างย่ิงที่ให้ความร่วมมือในการอนุเคราะห์ข้อมูลเพ่ือการ
จัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดภูเก็ตประจำปี 2565 หวังเป็นอย่างย่ิงว่ารายงานฉบับนี้จะเป็น
ประโยชน์ต่อหน่วยงานที่เก่ียวข้องทุกระดับสามารถนำไปใช้เป็นฐานข้อมูล (Data Base) เพื่อการจัดทำ
แผนงาน โครงการ กิจกรรมด้านการป้องกัน ฟื้นฟู แก้ไขปัญหาสังคม และการจัดสวัสดิการสังคม เพ่ือพัฒนา
คุณภาพชีวติ ประชาชนในจังหวดั ภเู ก็ตได้อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ และเกิดประสทิ ธิผลสงู สดุ ต่อไป

กลมุ่ นโยบายและวชิ าการ
สำนกั งานพัฒนาสงั คมและความมัน่ คงของมนุษยจ์ ังหวัดภเู กต็

กนั ยายน 2565

ก

ข

บทสรุปผ้บู รหิ าร

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดภเู กต็ ประจำปี 2565 จดั ทำขึ้น เพ่อื รวบรวม วเิ คราะห์
สังเคราะห์ข้อมูลด้านสังคมในจังหวัด ประกอบด้วยสถิติการให้บริการท่ีเป็นปัจจุบัน ทันต่อสถานการณ์
ครอบคลุมทั้งข้อมลู เชิงกลมุ่ เป้าหมาย ข้อมลู เชิงประเด็น ข้อมูลจากระบบสารสนเทศของกระทรวงการพัฒนา
สังคมและความม่ันคงของมนุษย์ ข้อมูลด้านสังคมจากทุกหน่วยงาน ข้อมูลท่ีบ่งชี้ถึงสถานการณ์ทางสังคม
ตัวช้ีวัดท่ีเป็นสากล รวมทั้งสถานการณ์ทางสังคมอ่ืนๆ ที่เกี่ยวข้อง และข้อเสนอแนะในการป้องกัน แก้ไข
ปญั หาทง้ั ในเชงิ นโยบายและปฏบิ ัติอยา่ งมปี ระสิทธิภาพและเกดิ ประสิทธผิ ล

เน้ือหาของรายงานสถานการณ์ทางสงั คมประกอบด้วย 6 ส่วน โดยในแตล่ ะสว่ นประกอบ
ดว้ ยสาระสำคัญ ดังนี้

ส่วนที่ 1 บทนำ ประกอบด้วย หลักการและเหตุผล วัตถุประสงค์ของการจัดทำรายงาน
สถานการณจ์ งั หวัดประจำปี 2565 วธิ ีดำเนินงาน และผลทคี่ าดว่าจะได้รับ

ส่วนท่ี 2 ข้อมูลพื้นฐานในพื้นที่รับผิดชอบของจังหวัดภูเก็ต ประกอบด้วยข้อมูล ท่ีตั้งและ
อาณาเขต ลักษณะภูมิประเทศ ลักษณะภูมิอากาศ ด้านการปกครอง ด้านประชากร ด้านศาสนา ประเพณี
วัฒนธรรมและชาติพันธ์ุ ด้านสาธารณสุข ด้านการศึกษา ด้านแรงงาน ด้านท่ีอยู่อาศัย ด้านเศรษฐกิจ และ
ด้านภาคีเครือข่าย

ส่วนท่ี 3 สถานการณ์กลุ่มเป้าหมายทางสังคมระดับจังหวัด ประกอบด้วยข้อมูล กลุ่มเด็ก
กลุ่มเยาวชน กล่มุ สตรี กลุม่ ครอบครัว กลมุ่ ผสู้ งู อายุ กลุ่มคนพิการ และกลุ่มผดู้ ้อยโอกาส

ส่วนท่ี 4 สถานการณ์เชิงประเด็นทางสังคมในระดับจังหวัด ประกอบด้วยข้อมูล สถานการณ์
กลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน รวมผลการขับเคล่ือนโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน
สถานการณ์ภายใต้การแพร่ระบาดของเชื้อ Covid – 19 สถานการณ์ค้ามนุษย์ในจังหวัดภูเก็ต สถานการณ์ความ
รุนแรงในครอบครัว รวมถึงการสนับสนุนให้จังหวัดภูเก็ตเป็นเจ้าภาพการจัดงาน Specialised Expo ในปี 2571
เปน็ ตน้

ส่วนที่ 5 การจัดลำดบั ความรุนแรงของสถานการณ์ทางสงั คมของจงั หวัด โดยแสดงขอ้ มูล
การจัดลำดับความรุนแรงของสถานการณ์ทางสังคมเชงิ กลุม่ เปา้ หมาย และสถานการณ์เชิงประเดน็ สังคมใน
จงั หวดั

สว่ นที่ 6 บทสรุปและข้อเสนอแนะ หน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง ท้ังระดับท้องถน่ิ และระดบั จงั หวดั
สามารถนำข้อมลู จากรายงานสถานการณ์ทางสังคมจงั หวัดภเู ก็ต ปี 2565 ฉบับนี้ ไปใชใ้ นการกำหนดนโยบาย
โครงการ ในการค้มุ ครอง ป้องกนั และแก้ไขปญั หาทางสงั คมในระดบั พื้นท่ี รวมถงึ ระดบั กระทรวง ทบวง
กรมท่เี กยี่ วขอ้ งสามารถนำขอ้ มลู ไปใชป้ ระโยชน์ในการกำหนดนโยบายระดับประเทศ ต่อไป

ค

ขอ้ มูลพ้ืนฐานจงั หวดั ภเู กต็

จงั หวัดภเู ก็ต ตงั้ อยใู่ นภาคใต้ตอนบนของประเทศไทย มีลักษณะภูมิประเทศ เปน็ เกาะที่ใหญ่
ที่สุดของประเทศ มีเกาะบรวิ าร 33 เกาะ โดยแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 3 อำเภอ 17 ตำบล 96 หมู่บ้าน
มีประชากรตามทะเบียนราษฎร์ รวม 417,885 คน อาศัยอยู่ในพ้ืนที่อำเภอเมืองสูงสุด คิดเป็นร้อยละ 59.59
รองมาเป็นอำเภอถลางร้อยละ 26.79 และอำเภอกะทู้ ร้อยละ 13.62 ตามลำดับ ประชากรส่วนใหญ่อยู่ในวัย
แรงงาน อายุ 26 – 59 ปี คิดเป็นร้อยละ 51.96 รองลงมาเป็นวยั เดก็ รอ้ ยละ 24.85 วัยสูงอายุ ร้อยละ 12.77
และวัยเยาวชน (อายุ 18 – 25 ปี) ร้อยละ 10.41 ประชากรในจังหวัดนับถือศาสนาพทุ ธมากท่ีสุด รองมาเป็น
อิสลาม คริสต์ และอ่ืนๆ นอกจากนี้ยังพบว่าจังหวัดภูเก็ต มีความโดดเด่นด้านประเพณี และวัฒนธรรม
ประเพณีท่ขี ้ึนชื่อของจังหวัดคือประเพณีถอื ศีลกินผกั และจังหวัดภูเก็ตยังได้รบั คัดเลือกให้เป็นเมืองสรา้ งสรรค์
ด้านวิทยาการอาหาร (City of Gastronomy) จากองค์การยูเนสโก ซ่ึงเป็นหนึ่งใน 18 เมืองท่ัวโลก ท้ังยังมีภาษา
อาคารบา้ นเรือน และการแตง่ กาย ท่มี คี วามเปน็ เอกลักษณ์เฉพาะตัว

ด้านสาธารณสุข ในจังหวัดภูเก็ตมีโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขและเอกชน รวม
8 แห่ง มีโรงพยาบาลวชิระภูเก็ตที่มีสถานะเป็นโรงพยาบาลศูนย์ในการดูแลคนในพื้นท่ีจังหวัดอันดามัน
โรงพยาบาลรัฐสงั กดั กระทรวงมหาดไทย 1 แห่ง คอื โรงพยาบาลอบจ.ภูเก็ต สาเหตกุ ารตาย 5 อนั ดบั แรกจาก
โรคต่างๆ ในจังหวดั ภูเก็ต พบว่า มีผู้เสียชีวิตด้วยสาเหตุโรคเน้ืองอกรา้ ยสูงที่สุด โดยเสียชวี ิตจำนวน 276 คน
คิดเป็นอัตรา 66.16 รายต่อประชากรแสนราย รองลงมาเป็นโรคปอดบวม จำนวน 106 ราย คิดเป็นอัตรา
25.41 รายต่อประชากรแสนราย ลำดับ 3 และ 4 โรคหวั ใจขาดเลือด และ โรคหลอดเลือดสมองจำนวน 103
ราย คิดเป็น อัตรา 24.69 รายต่อประชากรแสนราย และลำดับ 5 โรคติดเช้ือในกระแสเลอื ดจำนวน 77 ราย
คน คดิ เปน็ อัตรา 18.46 ราย ตอ่ ประชากรแสนราย

ด้านการศึกษา จังหวัดภูเก็ต มีสถานศึกษาท้ังในระบบ และนอกระบบรวม 320 แห่ง
ครอบคลุมทั้งที่เป็นสถานศึกษาสำหรับนักเรียนท่ัวไปท้ังในระดับปฐมวัย ประถมศึกษา มัธยมศึกษา และ
โรงเรียนเฉพาะความพิการ ซ่ึงมีจำนวน 1 แห่ง และศูนย์การศึกษาพิเศษ 1 แห่ง นอกจากน้ียังมีสถานศึกษา
สังกัดสำนักงานคณะกรรมการอาชีวศึกษา 5 แห่ง สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์วิจัยและ
นวัตกรรม 4 แห่ง โดยในปีการศึกษา 2564 มีนักเรียน นักศึกษาท่ีอยู่ในระบบการศึกษาระดับต่างๆ ทั้งหมด
จำนน 92,716 คน โดยอยู่ในระดับประถมศึกษามากที่สุด ร้อยละ 36.15 หรือประมาณหนึ่งในสามของ
จำนวนนักเรียนนักศกึ ษาทั้งหมด

ด้านแรงงาน ประชากรและกำลังแรงงานจากข้อมูลของสำนักงานสถิติจังหวัดภูเก็ต ท่ีได้
ดำเนินการสำรวจสภาวะการทำงานของประชากรในจังหวัดภูเก็ตไตรมาสที่ 1 ปี 2565 (มกราคม - มีนาคม)
พบวา่ จงั หวัดภเู กต็ มีประชากรทง้ั สน้ิ 605,705 คนเปน็ ผ้อู ยใู่ นวัยทำงาน (อายุ 18 ปขี นึ้ ไป) จำนวน 487,279 คน

ง

(คิดเป็นร้อยละ 80.45 ของจำนวนประชากรทั้งหมด ขณะที่ผู้มีอายุต่ำกว่า 15 ปี มีจำนวน 118,426 คน
(คิดเป็นร้อยละ 19.55 ของจำนวนประชากรทั้งหมด) เป็นผู้ที่อยู่ในกำลังแรงงานจำนวน 320 ,789 คน
จำแนกเป็นผู้มีงานทำ 304,329คน (ร้อยละ 94.89 ของผู้อยู่ในกำลังแรงงานทั้งหมด) และผู้ว่างงาน จำนวน
16,462 คน (ร้อยละ 5.13) ผู้มีงานทำจำนวน 304,327 คน ทำงานในภาคเกษตรกรรม จำนวน 9,532 คน
(ร้อยละ 3.13) และทำงานนอกภาคเกษตรกรรม จำนวน 294,795 คน (ร้อยละ 96.87) โดยทำงานในสาขา
การขายส่ง การขายปลีกมากที่สุด จำนวน 72,315 คน (ร้อยละ 25.18) รองลงมาคือ สาขาโรงแรมและ
อาหาร จำนวน 70,190 คน (ร้อยละ 23.06)

อัตราการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงาน เมื่อเทียบกับประชากรวัยแรงงานทั้งหมด โดยคำนวณ
จากกำลังแรงงานซ่ึงประกอบด้วย 3 กลุ่ม คือกลุ่มผู้มีงานทำ ผู้ว่างงาน และผู้รอฤดูกาล เปรียบเทียบกับ
ประชากรท่ีมีอายุ 15 ปีขึ้นไปในจังหวัดภูเก็ต ปี 2564 พบว่า อัตราการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงานมีอัตรา
ร้อยละ 69.68 มีสัดส่วนลดลงจากปีที่แล้วร้อยละ - 0.07 และเมื่อเปรียบเทียบปี 2561 - 2564 พบว่าอัตรา
การมสี ว่ นร่วมในกำลงั แรงงานมีแนวโนม้ ลดลง

ด้านเศรษฐกิจและรายได้ ในปี 2563 จังหวัดภูเก็ตมีมูลค่าผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด
ณ ราคาประจำปี (Gross Provincial Product : GPP) เท่ากับ 134,616 ล้านบาท และมีมูลค่าผลิตภัณฑ์
มวลรวมจังหวัด (Gpp per capita) เทา่ กบั 226,158 บาทตอ่ คนต่อปี ซ่ึงสูงเป็นอนั ดบั 2 ของภาคใต้ และอยู่
ในลำดับที่ 14 ของประเทศ ในขณะท่ีปี 2562 จังหวัดภูเก็ต มี GPP เท่ากับ 248,716 ล้านบาท และมี Gpp
per capita เท่ากับ 423,082 บาทต่อคนต่อปี ซ่ึงสูงเป็นอันดับ 1 ของภาคใต้ และลำดับท่ี 7 ของประเทศ
มีอัตราการชะลอตัวร้อยละ 46.5 ซึ่งชะลอตัวลงอย่างต่อเน่ืองจากปี 2562 ที่มีการอัตราการขยายตัว
รอ้ ยละ 3.9

ภาคีเครือข่าย เครือข่ายด้านสังคมที่เป็นองค์กรสาธารณประโยชน์ ตามพระราชบัญญัติ
ส่งเสรมิ การจัดสวสั ดิการสงั คม พ.ศ. 2546 จำนวน 26 แห่ง โดยในรอบปี 2564 มีมูลนธิ ิ สมาคม และองค์กร
ภาคเอกชน ย่ืนจดทะเบียนรับรององค์กรสาธารณประโยชน์ทั้งหมดจำนวน 3 แห่ง ซ่ึงอยู่ระหว่างการรอการ
ประกาศในราชกิจจานุเบกษา องค์กรสวัสดิการชุมชน 20 แห่ง สภาเด็กและเยาวชน 22 องค์กร ศูนย์บริการ
คนพิการท่ัวไป 7 แห่ง ศนู ย์พัฒนาคุณภาพชีวิต และส่งเสริมอาชีพของผสู้ ูงอายุ 6 แห่ง ศนู ย์พัฒนาครอบครัว
ในชุมชนครบ 18 แห่ง อาสาสมัครพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์ จำนวน 4,038 คน โครงการ
บ้านมนั่ คง 6 เมือง 13 ชุมชน และมคี ลงั ปญั ญาผสู้ ูงอายุ จำนวน 216 คน

จ

สถานการณ์กลมุ่ เปา้ หมายทางสังคมระดับจังหวัด

สถานการณ์กลุ่มเป้าหมายทางสังคมระดับจังหวัด จะแสดงข้อมูลรายกลุ่มเป้าหมาย ในส่วน

ที่ 3 ของรายงานฯ และวิเคราะห์ความรุนแรงของสถานการณ์ในแต่ละกลุ่มเป้าหมายในส่วนที่ 5 สรุป

สาระสำคัญ แตล่ ะกลมุ่ เป้าหมาย ดังนี้

1) สถานการณ์เด็ก (อายุ 0 – 18 ปี) มีจำนวน ท้ังหมด 103,880 คน แสดงข้อมูล
สถานการณ์ที่สำคัญ ได้แก่ เด็กท่ีได้รับเงินอุดหนุนเพ่ือการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด เด็กที่มีพฤติกรรมไม่เหมาะสม
เด็กที่ถูกทารุณกรรมทางร่างกาย จิตใจ และทางเพศท่ีมีการดำเนินคดี เด็กท่ีอยู่ในครอบครัวเล้ียงเดี่ยว และ
เด็กที่ต้ังครรภ์ก่อนวัยอันควร และไม่พร้อมในการเล้ียงดู มีเด็กท่ีขึ้นทะเบียนรับเงินอุดหนุนเพื่อการเล้ียงดูเด็ก
แรกเกิด โดยคิดเป็นร้อยละ 13.71 ของประชากรเด็กทั้งหมดในจังหวัดภูเก็ต ทั้งน้ีเด็กท่ีข้ึนทะเบียนขอรับเงิน
อุดหนุนเพ่ือการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิดน้ัน บางรายอาจจะไม่มีทะเบียนราษฎร์อยู่ในจังหวัดภูเก็ต เนื่องจากเกณฑ์
ในการขอรับเงินอุดหนุนยึดตามการขึ้นทะเบียนตามผู้ขออาศัยอยู่จริง ประเด็นรองลงมา ประเด็นเด็กท่ีตั้งครรภ์
ก่อนวัยอันควร ซ่ึงเป็นข้อมูลปีงบประมาณ 2564 คิดเป็นร้อยละ 9.46 ของประชากรเด็กท้ังหมดในจังหวัดภูเก็ต
คิดเป็นอัตรา 12.06 คนต่อประชากรหญิงอายุ 15 – 19 ปีพันคน ซ่ึงหากพิจารณาจากตัวช้ีวัดของกระทรวง
สาธารณสุข ซ่ึงกำหนดเป้าหมายไว้ ไม่เกิน 34 คน ประชากรหญิงอายุ 15 – 19 ปพี ันคน และพบว่า มีการตง้ั ครรภ์
ซ้ำในหญิงอายุ 15 – 19 ปีคลอดของจังหวัดภูเก็ต มีประวัติต้ังครรภ์ซ้ำร้อยละ 17.58 ซ่ึงเป้าของกระทรวง
สาธารณสุขจังหวัดไม่เกิน ร้อยละ 13.5 ประเด็นที่น่าเป็นห่วงถัดมาเรื่องเรื่องเด็กที่ถูกทำร้ายทางร่างกาย จิตใจ
และทางเพศ จากข้อมูลของศูนย์พึ่งได้ โรงพยาบาลวชิระภูเก็ตพบว่ามีจำนวน 81 คน คิดเป็นร้อยละ 0.08
ของประชากรเด็กท้ังหมดในจังหวดั ภเู ก็ต

2) สถานการณ์เยาวชน (อายุ 19 – 25 ปี) มีจำนวนท้ังหมด 43,511 คน แสดงข้อมูล
สถานการณ์ท่ีสำคัญ ได้แก่ เยาวชนที่มีพฤติกรรมไม่เหมาะสม เยาวชนท่ีถูกทารุณกรรมทางร่างกาย จิตใจ
และทางเพศ ความรนุ แรงของสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดภูเก็ตในกลุ่มเยาวชน พบมากที่สุด คือ เยาวชนท่ี
มีพฤติกรรมไม่เหมาะสม คิดเป็นร้อยละ 0.05 ของประชากรเยาวชนทั้งหมดในจังหวัดภูเก็ต ซ่ึงมีสัดส่วนท่ี
ลดลงจากปี 2563 ซ่ึงมีสัดส่วนร้อยละ 0.10 ถัดมาเป็นประเด็นเยาวชนท่ีถูกทำร้ายทางร่างกาย จิตใจ และ
ทางเพศ คิดเป็นร้อยละ 0.01 ของประชากรเยาวชนท้ังหมดในจังหวดั ภูเก็ต ท้ังน้ีรอ้ ยละเยาวชนท่ีมพี ฤติกรรม
ไม่เหมาะสมอาจจะมีความคลาดเคลื่อนเล็กน้อย เนื่องจากสถิติดังกล่าวอาจจะมีอาจจะมีเด็ก (ท่ีมีอายุต่ำกว่า
18 ปีรวมอยู่ด้วย) เยาวชนท่ีมีพฤติกรรม ไม่เหมาะสมเป็นสถิติท่ีได้รับจากศาลเยาวชนและครอบครัว
ซง่ึ เป็นการรวบรวมข้อมูลทางสถิตขิ องเดก็ และเยาวชนทม่ี ีการกระทำความผิด

3) สถานการณ์สตรี (หญิงอายุ 26 – 59 ปี) มีจำนวนท้งั หมด 117,825 คน แสดงข้อมูล
ทส่ี ำคัญคือ สตรีท่ถี ูกละเมิดทางเพศ สตรที ่ีถูกทำร้ายร่างกาย จิตใจ แม่เลีย้ งเด่ียวฐานะยากจนที่ต้องดูแลบุตร
เพียงลำพัง และสตรีท่วี ่างงาน ความรนุ แรงของสถานการณ์ทางสังคมจังหวดั ภูเก็ตในกลุ่มสตรี (อายุ 25 – 59 ปี)
พบมากที่สุด คือ สตรีท่ีว่างงาน คิดเป็นร้อยละ 9.69 รองลงมา เป็นแม่เลี้ยงเดี่ยวฐานะยากจนที่ต้องดูแลบุตรเพียง
ลำดบั คิดเป็นร้อยละ 0.50 (สถติ ิดังกลา่ ว เป็นข้อมูลท่ีไดร้ ับจากการขึน้ ทะเบียนเดก็ แรกเกิดและไมป่ รากฏชื่อบิดาใน
สูติบัตร) และลำดับถัดมาเป็นสตรีท่ีถูกทำร้ายร่างกาย จิตใจ ร้อยละ 0.11 ของประชากรสตรีท้ังอายุ 26 – 59 ปี
ทงั้ หมดในจงั หวดั ภูเกต็

ฉ

4) สถานการณ์ครอบครวั มคี รวั เรือนในจังหวัดทง้ั หมด 278,443 ครัวเรือน แสดงขอ้ มูลท่ีสำคญั
คือ ข้อมูลครอบครัวหย่าร้าง ครอบครัวที่มีคนในครอบครัวกระทำความรุนแรงต่อกัน ครอบครัวแหว่งกลาง
และครอบครัวยากจน ความรุนแรงของสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดภูเก็ตในกลุ่มครอบครัว พบมากที่สุดคือ
ครอบครัวยากจน คิดเป็นรอ้ ยละ 0.96 ของจำนวนครอบครัวทั้งหมดในจังหวัดภูเก็ต รองลงมาเป็นครอบครัว
หย่าร้าง คดิ เป็นรอ้ ยละ 0.33 ถัดมาเป็นครอบครัวทีม่ ีคนในครอบครัวกระทำความรนุ แรงต่อกัน ร้อยละ 0.09
ของจำนวนครวั เรอื นทงั้ หมดในจังหวดั ภเู กต็

5) สถานการณ์ผู้สงู อายุ มผี ู้สูงอายุในจังหวัดภูเก็ต 51,164 คน เป็นการแสดงข้อมูล ผู้สูงอายุท่ี
ได้รับเบ้ียยังชีพ ผู้สูงอายุจำแนกตามความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน (ADL) ติดบ้าน ติดสังคม ติดเตียง
ผู้สูงอายุที่ต้องดำรงชีพด้วยการเร่ร่อนขอทาน ผู้สูงอายุท่ีมีท่ีอยู่อาศัยที่ไม่เหมาะสม และผู้สูงอายุท่ีบริจาค เบี้ยยัง
ชีพผู้สูงอายุเข้ากองทุนผู้สูงอายุ สำหรับสถานการณ์ความรุนแรงเกี่ยวกับผู้สูงอายุสูงสุด คือ ผู้สูงอายุช่วยเหลือ
ตัวเองไม่ได้/ผู้ป่วยเรื้อรัง ติดเตียง คิดเป็นร้อยละ 0.56 ของประชากรผู้สูงอายุทั้งหมดทั้งหมดในจังหวัดภูเก็ต
รองลงมาเป็นผ้สู งู อายทุ ี่ มีทอ่ี ยู่อาศัยไม่เหมาะสมคิดเปน็ ร้อยละ 0.06 ตามลำดับ

6) สถานการณ์คนพิการ มีคนพิการท้ังหมด 7,021 คน แสดงข้อมูลคนพิการท่ีมีบัตร
ประจำตวั คนพิการ คนพิการทีไ่ ด้รบั เบย้ี ยงั ชีพ และมกี ารจำแนกสาเหตคุ วามพิการ พบวา่ ไม่ระบุสาเหตคุ วามพกิ าร
สงู สดุ จำนวน 3,722 คน หรอื คดิ เป็นรอ้ ยละ 53.43 รองลงมา มากกวา่ 1 สาเหตุ จำนวน 2,497 คน คิดเป็น
รอ้ ยละ 35.56 ลำดับที่ 3 ด้วยอุบัติเหตุ จำนวน 509 คน คิดเปน็ ร้อยละ 7.25

7) สถานการณ์กลุ่มผู้ด้อยโอกาส แสดงข้อมูล คนไร้ที่พ่ึง ผู้ทำการขอทาน ผู้แสดง
ความสามารถ กลุ่มชาติพันธ์ุ ผู้ติดยาเสพติด และผู้ติดเช้ือ HIV สถานการณ์ความรุนแรงท่ีพบมากที่สุด คือ
กลุ่มผู้ติดเชื้อ HIV คิดเป็นร้อยละ 1.32 รองลงมาเป็นสถานการณ์กลุ่มชาติพันธุ์ คิดเป็นร้อยละ 0.86 ลำดับ
ต่อมาเป็นสถานการณผ์ ตู้ ิดยาเสพติด คดิ เป็นรอ้ ยละ 0.07 ของจำนวนประชากรท้ังหมดในจังหวดั ภูเก็ต

สถานการณ์เชิงประเดน็ ทางสงั คมจังหวัดภูเกต็ แสดงประเด็นทีส่ ำคญั ดังนี้
1) สถานการณ์กลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน จังหวัดภูเก็ตมีคนเปราะบางในระบบ TPMAP

ในช่วงปี 2562 ท้ังส้ินจำนวน 16,930 ครัวเรือน โดยแยกเป็นผู้ท่ีตกเกณฑ์มิติต่างๆ ดังน้ี มิติด้านความเป็นอยู่

จำนวน 360 ครัวเรือน มิติการศึกษา จำนวน 263 ครัวเรือน มิติสุขภาพ 296 ครัวเรือน มิติรายได้ 274 ครัว และ

ไม่พบผู้ครัวเรอื นที่ตกมิตกิ ารเข้าถงึ บริการภาครฐั จากคณะกรรมการบริหารศูนย์อำนวยการขจัดความยากจนและ

พัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างย่ังยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงจังหวัดภูเก็ต (คจพ.จ.ภูเก็ต) ซ่ึงสำนักงาน

พัฒนาชุมชนจังหวัดภูเก็ตเป็นเลขานุการ ได้มีการตรวจสอบข้อมูล และเพ่ิมเติมข้อมูลกลุ่มเป้าหมายจากระบบ

TPMAP ปี 2565 ร่วมกับอำเภอและภาคีเครือข่าย พบว่าจังหวัดภูเก็ต มีครัวเรือนเป้าหมายจากระบบ TPMAP ปี

2565 รวมกับครัวเรือนตกหล่น มีจำนวนรวมท้ังสิ้น 2,671 ครัวเรือน อยู่ในอำเภอเมืองภูเก็ต จำนวน 1,070

ครัวเรือน อำเภอถลาง 1,506 ครัวเรือน และอำเภอกะทู้จำนวน 95 ครวั เรอื น ในการจัดระดับความเปราะบางตาม

นิยามท่ีกองตรวจราชการได้นิยามไว้ พบกว่า ครัวเรือนเปราะบางจำนวน 16,930 ครัวเรือน นั้น มีครัวเรือนท่ีมีที่

อยู่อาศัยไม่มั่นคง จำนวน 810 ครัวเรือน อยู่ในเปราะบางระดับ 0 จำนวน 5,692 ครัวเรือน เปราะบางระดับ 1

จำนวน 237 ครวั เรอื น เปราะบางระดับ 2 จำนวน 9,491 ครวั เรือน เปราะบางระดบั 3 จำนวน 1,510 ครัวเรือน

ช

ในปีงบประมาณ 2565 สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดภูเก็ต
ร่วมกับหน่วยงานในสังกัดกระทรวงพม. ในจังหวัด (One home) ให้ความช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายในระบบ
TPMAP และครวั เรือนเพ่ิมเตมิ (ซ่งึ ไม่ปรากฎชื่อในระบบ TPMAP) รวม 2,540 ครัวเรอื น ข้อมูล ณ วันที่ 11
สิงหาคม 2565 มีผ้ทู ี่ได้รับความช่วยเหลือแลว้ จำนวน 1,673 ครัวเรือน

2) สถานการณ์ภายใต้การแพร่ระบาดของเชื้อ Covid – 19 จังหวัดภูเก็ตมีจำนวนผู้ที่ติดเชื้อ
โควิด – 19 ต้ังแต่เริ่มมีการระบาดของโควิด -19 ณ วันท่ี 10 สิงหาคม 2565 จำนวน 74,003 คน รักษาหายแล้ว
จำนวน 73,670 คน เสียชีวิต 290 คน และกำลังรักษาตัวจำนวน 43 คน โดยสถิติท่ีเป็นโควิด – 19 สูงสุดจะอยู่
ในช่วงปี 2565 โดยตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – 10 สิงหาคม 2565 มีผู้ติดเช้ือสะสม จำนวน 54,260 คน
คิดเป็นร้อยละ 73.32 ของผู้ติดเชื้อสะสมทั้งหมด และเสียชีวิตจำนวน 147 คน อย่างไรก็ตาม ผู้ท่ีรับวัคซีนเข็ม 1
แล้วจำนวน 512,465 คน คิดเป็นร้อยละ 95.04 ของประชากรเป้าหมาย เข็ม 2 จำนวน 512,465 คน คิดเป็น
ร้อยละ 90.88 ของประชากรเป้าหมาย เข็ม 3 จำนวน 335,341 คิดเป็นร้อยละ 68.44 ของผู้ที่ได้รับวัคซีนเข็ม 2
และกระตนุ้ เข็ม 4 จำนวน 130,299 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 38.86 ของผ้ไู ด้รับวัคซนี เข็ม
สถานการณเ์ ชิงประเด็นสำคัญในพื้นทีจ่ ังหวัดภูเก็ต

1) สถานการณ์การค้ามนุษย์ จังหวัดภูเก็ตมีการดำเนินงานคัดแยกผู้เสียหายจากการ
ค้ามนุษย์โดยทีมสหวิชาชีพ รวม 2 คร้ัง จำนวนคนที่เข้ารับการคัดแยก 7 คน ซึ่งผลการคัดแยกเบ้ืองต้นทีม
สหวิชาชีพพิจารณาให้ความเห็นร่วมกันว่าอาจจะเป็นผู้เสียหาย 7 คน และหลังจากมีการขยายผลและ
สอบข้อเท็จจริงเพ่ิมเติม พบว่า มีผู้เสียหายที่ตกเป็นเหย่ือการค้ามนุษย์ จำนวน 3 คน ไม่เข้าข่ายค้ามนุษย์
จำนวน 2 คน และอาจจะเป็นผู้เสียหาย จำนวน 2 คน สำหรับในปี 2564 (ตั้งแต่เดือน ตุลาคม 2563 –
สงิ หาคม 2564) ยังไม่พบผู้เสยี หายจากการคา้ มนุษย์

2) ความรุนแรงในครอบครัวของจังหวัดภูเก็ต ในปี 2565 มีผู้รับบริการที่ขอรับการ
คุ้มครองท้ังหมดจำนวน 24 คน เป็นเพศหญิง 20 คน คิดเป็นร้อยละ 83.33 และเพศชาย 4 คน คิดเป็น
ร้อยละ 16.67 จากการให้ความช่วยเหลือผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัวภายใต้พระราชบัญญัติ
คมุ้ ครองผู้ถูกกระทำดว้ ยความรุนแรงในครอบครวั พ.ศ.2550 สาเหตุของปญั หาพบว่า มาจากปัญหาด้านการ
ควบคุมอารมณ์ และหึงหวงมากท่ีสุด รองลงมาสาเหตุจากเคร่ืองด่ืมแอลกอฮอล์และการใช้สารเสพติด
ตามลำดบั ท้ายที่สุดกระบวนการช่วยเหลอื จะขึน้ อยู่กบั กระบวนการทางกฎหมาย สหวิชาชีพและการตดั สินใจ
ของผถู้ กู กระทำความรุนแรงร่วมดว้ ย

ประเด็นอ่ืนในจังหวัดภูเก็ตที่น่าสนใจ ได้แก่ การสนับสนุนให้จังหวัดภูเก็ต เป็นเจ้าภาพการ
จดั งาน Specialized Expo ในปี 2571 โดยจะพฒั นาพน้ื ทจี่ งั หวัดภูเกต็ ใหเ้ ปน็ เมืองทอ่ งเทยี่ งเชงิ สุขภาพระดับ
โลก ผ่านศูนย์บริการทางการแพทยแ์ ละสาธารณสุขระดับนานาชาตคิ รบวงจร ศูนย์อภบิ าลผู้สูงอายุนานาชาติ
ศูนย์ใจรักษ์ และศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูครบวงจร ท้ังน้ีความท้าทายจากสถานการณ์โควิด -19 ส่งผลให้
อุตสาหกรรมด้านการท่องเท่ียวของไทยได้รับผลกระทบเป็นอย่างมาก อันเป็นโอกาสท่ีจะทำให้จังหวัดภูเก็ต
มโี อกาสจะได้รับงบประมาณต่างๆ เพ่อื การพฒั นาจังหวดั ภูเก็ตมากยิง่ ข้นึ

ซ

ข้อเสนอแนะ

•ข้อเสนอแนะเชงิ นโยบาย
1) การปรับเปลี่ยนทิศทางการพัฒนาไปสู่เศรษฐกิจที่พ่ึงพาตนเองได้มากข้ึนมีความสามารถใน
การฟืน้ ตวั ได้เร็ว ครอบคลมุ คนทั้งมวล และเป็นมติ รกบั ส่ิงแวดล้อม
2) ให้ความคุ้มครองทางสังคมถ้วนหน้า โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางท่ีสุด เสริมสร้างความ
เข้มแข็งให้การคุ้มครองและบริการทางสังคม สร้างสมดุลระหว่างการสร้างความเติบโตทางเศรษฐกิจกับการ
สรา้ งความสามารถในการฟืน้ ตัวได้
3) ควรมีการตกลงระหว่างกระทรวง โดยกำหนดให้มีการบูรณาการการทำงานในพื้นที่ใน
บางประเด็น หรือบางกลุ่มเป้าหมาย รวมถึงการเช่ือมโยงฐานข้อมูลกลาง เพื่อให้ลดความซ้ำซ้อนการปฏิบัติงาน
ลดความซ้ำซอ้ นในการจัดเก็บข้อมูล และสามารถใหค้ วามชว่ ยเหลือกลุม่ เป้าหมายอย่างมปี ระสิทธิภาพ
4) กระทรวงการคลัง ควรมีการปรับระเบียบการเงินการคลัง ลดระเบียบข้ันตอนในกรณี
ฉกุ เฉิน โดยเป็นไปตามสภาพปัญหาสอดรบั กบั ภาวะคา่ ครองชพี ในปจั จุบัน โดยเฉพาะจังหวดั ภเู ก็ต ซ่ึงมีภาวะ
คา่ ครองชีพสูงกวา่ หลายๆ จังหวดั ในประเทศไทย
5) การจดั สรรงบประมาณเพอื่ การเตรียมความพรอ้ มประชากรในจงั หวัดกอ่ นเข้าสูว่ ัยสงู อายุ
เช่น การเตรียมความพร้อมด้านที่อยู่อาศัย สถานที่ท่องเที่ยวที่อำนวยความสะดวกต่อคนทุกช่วงวัย การ
เตรียมความพร้อมด้านสุขภาพกาย และงบประมาณในการเขา้ ถึง และดูแลผ้ปู ่วยสูงวยั
•ขอ้ เสนอแนะเชงิ ปฏิบตั ริ ะดับจงั หวัด
1) การสร้างความตระหนักให้แก่ประชาชนทุกกลุ่มปรับตัว ปรับใจ เข้าสู่ชีวิตวิถีใหม่
ตอ้ งพง่ึ พาตนเองมากขนึ้ การน้อมนำปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียงมาใช้ ไม่ยดึ ตดิ กบั การประกอบอาชีพแบบเดิม
2) การบูรณาการฐานข้อมูลที่จำเป็นเพื่อการช่วยเหลือกลุ่มคนเปราะบางที่คณะทำงาน
จัดทำฐานข้อมูลคนเปราะบางได้จัดข้ึนอย่างบูรณาการ เพื่อให้การช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส คนเปราะบาง
เด็กและเยาวชนท่ีอยู่ในวัยเรียนและขาดแคลนทุนทรัพย์ให้เป็นไปอย่างมีเอกภาพ รวมถึงการสร้างระบบ
ฐานข้อมูลกลางของจังหวัด เพ่ือเป็นเคร่ืองมือ และเป็นหลักฐานการให้ความช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบจาก
สถานการณโ์ ควดิ – 19 รวมถึงคนเปราะบาง อย่างนา่ เช่อื ถือ
3) การบูรณาการทำงานเพื่อให้ความช่วยเหลือประชาชนในทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ
ภาคเอกชน ท้องถ่ิน ท้องท่ี และภาคประชาชน ภายใต้โควิด – 19 ซึ่งบุคลากรของแต่ละภาคส่วนอาจจะต้อง
มกี ารปรับตัว ปรับแนวทางในการทำงานเชิงรกุ มากย่ิงขึ้น
4) การสร้างความร่วมมือเก่ียวกับการสื่อสาร และแพร่ข่าวสารท่ีถูกต้อง เนื่องจากส่วนหน่ึง
ของการทำลายความม่ันคงทางเศรษฐกิจ อันกระทบต่อการดำเนินชีวิตของคนในจังหวัด เน่ืองจากการเผยแพร่
ข่าวสารทไี่ มถ่ กู ต้อง (fake news) โดยเฉพาะอย่างยงิ่ ในยุคที่การส่ือสารออนไลน์ สามารถแพรก่ ระจายไป
5) การสร้างความตระหนกั ร้ใู ห้กบั ประชาชนในจังหวัด ในการเตรียมความพร้อมทัง้ ทางด้าน
สุขภาพกาย สขุ ภาพใจ และสถานะเงินของตนเมื่อเข้าสวู่ ัยสูงอายุ

.......................................................

ฌ

ญ

สารบัญ

คำนำ ก
บทสรุปผู้บริหาร ค
สารบัญ ฏ
สารบญั ตาราง ฐ
สารบัญภาพ ฒ
สว่ นท่ี 1 บทนำ 1
1
1.1 หลักการและเหตุผล 2
1.2 วัตถปุ ระสงค์ 2
1.3 วิธดี ำเนินงาน 2
1.4 ผลทคี่ าดว่าจะไดร้ ับ
3
สว่ นที่ 2 ข้อมูลพ้ืนฐานในพนื้ ที่รับผิดชอบของจงั หวัดภูเกต็ 3
2.1 ทีต่ งั้ และอาณาเขต 3
2.2 ลักษณะภูมิประเทศ 4
2.3 ลกั ษณะภมู อิ ากาศ 4
2.4 ดา้ นการปกครอง 5
2.5 ดา้ นประชากร 6
2.6 ดา้ นศาสนา ประเพณี วฒั นธรรมและชาตพิ ันธุ์ 9
2.7 ดา้ นสาธารณสุข 12
2.8 ด้านการศกึ ษา 14
2.9 ดา้ นแรงงาน 18
2.10 ดา้ นทีอ่ ยู่อาศยั 19
2.11 ด้านเศรษฐกิจและรายได้ 22
2.12 ด้านภาคีเครือขา่ ย 23
2.13 ข้อมลู ความม่นั คงของมนษุ ย์ประเทศไทย ปี 2562 12 มติ ิ : จงั หวดั ภเู ก็ต

ฎ

สารบัญ (ต่อ)

สว่ นที่ 3 สถานการณ์กลุม่ เป้าหมายทางสงั คมระดับจังหวัด 25
3.1 กลุ่มเด็ก 25
3.2 กลุ่มเยาวชน 27
3.3 กล่มุ สตรี 28
3.4 กลุ่มครอบครัว 29
3.5 กลุม่ ผสู้ งู อายุ 30
3.6 กลุ่มคนพิการ 31
3.7 กลมุ่ ผ้ดู อ้ ยโอกาส 32
35
ส่วนที่ 4 สถานกรณ์เชงิ ประเดน็ ทางสงั คมในระดบั จังหวัด 35
4.1 สถานการณ์กลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน 38
4.2 สถานการณภ์ ายใต้การแพร่ระบาดของเช้อื Covid – 19 40
4.3 สถานการณเ์ ชงิ ประเด็นสำคัญในพน้ื ท่ีจงั หวัดภเู กต็ 40
4.3.1 สถานการณ์การแพร่บาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา่ – 2019 จงั หวดั ภูเก็ต 43
4.3.2 สถานการณ์ความรุนแรงในครอบครวั 44
4.2.3 การสนับสนุนให้จังหวัดภูเก็ต เป็นเจ้าภาพการจดั งาน
Specialised Expo ในปี 2571 47
55
ส่วนที่ 5 การวิเคราะห์และจัดลำดบั ความรุนแรงของสถานการณ์ทางสังคมจงั หวัด 55
ส่วนท่ี 6 บทสรุปและข้อเสนอแนะ 58
59
6.1 บทสรปุ
6.2 ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบาย
6.3 ขอ้ เสนอแนะเชิงปฏิบตั ิระดบั จงั หวัด

ฏ

สารบัญตาราง

ตาราง หนา้
1 ท่ีตง้ั และอาณาเขตพ้ืนที่จงั หวัดภูเกต็ 3
2 จำนวนเขตการปกครองจังหวดั ภเู กต็ 4
3 จำนวนประชากรแยกตามช่วงอายุ จำแนกเพศ และจังหวดั 5
4 จำนวนหนว่ ยบริการสาธารณสุข ภาครัฐและเอกชน ของจังหวดั ภูเก็ต 9
5 จำนวนประชากรตอ่ แพทย์รายจงั หวดั 11
6 สาเหตุการตาย 5 อนั ดบั แรกจากโรคต่างๆ ในจังหวัดภูเก็ต 11
7 สถานศกึ ษาในระบบ นอกระบบ จำแนกรายสังกดั ปีการศึกษา 2564 12
8 จำนวนนักเรยี นนักศึกษาในระบบ จำแนกตามระดบั ชน้ั พ.ศ. 2564 13
9 จำนวนนักเรยี นนักศึกษานอกระบบ จำแนกตามระดับช้ัน ปีการศึกษา 2564 14
10 ภาวการณ์มีงานทำของประชากรในจงั หวัดภูเก็ต ไตรมาส 1 ปี 2565 14
11 อตั ราการมีงานทำ ปี 2561 - 2564 15
12 อตั ราการว่างงาน ปี 2561 - 2564 16
13 อัตราการเปลย่ี นแปลงของจำนวนผู้ประกันตนในระบบประกนั สงั คม ปี 2561 - 2564 17
14 จำนวนคนต่างด้าวทีไ่ ดร้ บั อนุญาตทำงานใหท้ ำงานชว่ั คราว พ.ศ. 2560 - 2563 ของ 18
จงั หวดั ภเู ก็ต
15 จำนวนจำนวนชุมชนผ้มู ีรายไดน้ ้อยของจงั หวดั ภเู กต็ พ.ศ. 2565 18

16 การขยายตัวของผลติ ภณั ฑ์มวลรวมจงั หวดั ภูเก็ต 19
17 GPP Per Capita จังหวดั ภเู ก็ต พ.ศ. 2560 - 2564 20
18 รายไดเ้ ฉลยี่ ต่อครัวเรอื นจังหวัดภูเกต็ พ.ศ. 2560 – 2564 20
19 หนส้ี ินเฉล่ยี ตอ่ ครวั เรือน จำแนกตามวัตถปุ ระสงค์ของการกู้ยืม พ.ศ. 2560 – 2564 21
20 จำนวนองคก์ รภาคีเครือข่าย จังหวดั ภูเก็ต 22
21 ข้อมูลตวั ชว้ี ดั และอันดับของตัวชี้วดั จากทง้ั หมด 77 จงั หวัด ตามรายงานความมั่นคงของ 23

มนษุ ยป์ ระเทศไทย ปี 2562 (12 มิติ จังหวดั ภเู กต็ ) 25
22 สถานการณ์เด็ก 26
23 แสดงอัตราการต้งั ครรภ์ในหญิงอายุ 15 – 19 ปี ต้ังแต่ปี 2560 - 2564 27
24 แสดงการต้งั ครรภ์ซำ้ ในหญิงอายุตำ่ กวา่ 20 ปี 27
25 สถานการณ์เยาวชน

ฐ

สารบญั ตาราง (ต่อ) หนา้
28
ตาราง 29
26 สถานการณ์กลมุ่ สตรี 30
27 สถานการณ์กลุ่มครอบครวั จำแนกตามจังหวดั 31
28 สถานการณ์ผูส้ งู อายุ จำแนกตามจังหวัด 31
29 สถานการณ์คนพิการ จำแนกตามจังหวดั 32
30 จำนวนคนพกิ ารตามสาเหตุความพิการ จงั หวัดภูเกต็ 32
31 จำนวนคนพิการจำแนกตามประเภทความพิการจงั หวัดภูเก็ต 33
32 สถานการณ์กลุ่มผ้ดู อ้ ยโอกาส จงั หวดั ภเู กต็ 35
33 กลมุ่ ชาตพิ นั ธุ์ท่ีอาศัยในจงั หวัดภูเก็ต 36
34 กลมุ่ คนเปา้ หมายตามฐานข้อมลู ระบบการพัฒนาคนแบบชี้เป่า TPMAP 38
35 ข้อมูลครัวเรอื นเปราะบางจังหวดั ภูเกต็ 39
36 สถานการณ์การแร่ระบาดของ Covid-19 จงั หวัดภูเกต็ 39
37 ข้อมลู การไดร้ บั วคั ซีนปอ้ งกันโรคโควิด 19 41
38 การให้ความช่วยเหลือประชาชนทีไ่ ดร้ บั ผลกระทบจากโรคติดเชอ้ื ไวรัสโคโรน่า – 2019 41
39 การคดั แยกผู้เสยี หายจากการค้ามนุษย์ 42
40 ภาพรวมการดำเนินคดี และจำนวนผเู้ สยี หายจากการคา้ มนุษย์ 43
41 จำนวนผเู้ สียหายจากการค้ามนุษยจ์ ำแนกตามเพศ อายุ และรูปแบบการค้ามนุษย์ 49
42 สรปุ สถิตผิ ู้ถูกกระทำความรนุ แรงในครอบครวั ปี 2563 - กรกฎาคม 2565 50
43 ผลการจัดลำดับความรุนแรงของสถานการณ์ทางสงั คมกลุม่ จังหวดั กลมุ่ เด็ก 50
44 ผลการจัดลำดับความรนุ แรงของสถานการณท์ างสงั คมกลมุ่ จงั หวดั กลุม่ เยาวชน 51
45 ผลการจดั ลำดบั ความรนุ แรงของสถานการณท์ างสังคมจังหวัด กลุ่มสตรี 51
46 ผลการจดั ลำดับความรุนแรงของสถานการณ์ทางสังคม กลมุ่ ครอบครวั 52
47 ผลการจัดลำดบั ความรนุ แรงของสถานการณท์ างสังคมจังหวดั กลุ่มผูส้ ูงอายุ
48 ข้อมูลผู้ป่วยติดเชื้อไวรสั โคโรนา่ – 2019 จงั หวดั ภูเกต็

ฑ

สารบัญภาพ หนา้
5
ภาพ 7
1 จำนวนประชากร 7
2 ชุดย่าหยา 7
3 ชดุ คอต้งั แขนจีบ 7
4 ชุดท้ายเหมือง 7
5 ชดุ ครุย/ชดุ แตง่ งาน 7
6 แมจ่ ้ิว ประโมงกจิ 7
7 แมจ่ ว้ิ และคณะรำรองแง็ง 8
8 แมจ่ ิว้ และคณะ 11
9 บา้ นเมืองเก่า ชิโนโปรตกุ ีส 13
10 สาเหตุการตาย 5 อันดับแรก จากโรคตา่ ง ๆ ในพ้ืนท่จี ังหวัดภูเกต็ 15
11 จำนวนนกั เรยี น นักศึกษา จำแนกตามระดับชั้น ปกี ารศกึ ษา 2564 16
12 อตั ราการมีส่วนรว่ มในกำลังแรงงานของจงั หวดั ภเู ก็ต ปี 2560 - 2563 19
13 อตั ราการว่างงงานจงั หวดั ภูเก็ต ปี 2560 - 2563 21
14 การขยายตวั ของผลิตภัณฑ์มวลรวมจงั หวดั ปี 2560 - 2562 46
15 แสดงหนีส้ ินเฉลี่ยต่อครัวเรือน จำแนกตามวัตถุประสงค์ของการกู้ยืม พ.ศ. 2564 48
16 การสนบั สนุนใหภ้ ูเก็ตเป็นเจา้ ภาพจัดงาน Specialised Expo 2028 48
17 แผนการฟน้ื ฟูเศรษฐกจิ จงั หวัดภเู ก็ต ระยะสัน้
18 แผนการฟืน้ ฟูเศรษฐกจิ จงั หวัดภูเก็ต ระยะยาว

ฒ

ข

สว่ นท่ี 1

บทนำ

1.1 หลักการและเหตุผล
ตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองท่ีดี พ.ศ. 2546

มีสาระสำคัญเกี่ยวข้องกับการบูรณาการ โดยกำหนดว่า “ในกรณีท่ีภารกิจใดมีความเก่ียวข้องกับหลายส่วนราชการหรือ

เป็นภารกิจท่ีใกล้เคียงหรือต่อเนื่องกัน ให้ส่วนราชการท่ีเกี่ยวข้องน้ันกำหนดแนวทางปฏิบัติราชการ เพ่ือให้เกิดการ

บริหารราชการแบบบูรณาการร่วมกัน โดยมุ่งให้เกิดผลสัมฤทธ์ิต่อภารกิจของรัฐ” (มาตรา 10 วรรค 1) ในทางปฏิบัติ

แม้ว่าจะมีความพยายามในการบริหารแบบบูรณาการในภารกิจท่ีมีความสำคัญหลายเรื่อง แต่ยังเกิดปัญหาความซ้ำซ้อน

ในการปฏบิ ัติในหลายๆ ภารกจิ เป็นผลให้เป็นการสนิ้ เปลืองทรัพยากรเป็นอย่างมาก การปฏิรปู งบประมาณประเทศจาก

“ระบบงานงบประมาณเชิงยุทธศาสตร์” สู่ “ระบบงบป ระมาณเชิงพ้ืนท่ี”(Arae-Based Budgeting : ABB)

ซึ่งเป็นแนวคิดของการทำงบประมาณ แบบมีส่วนร่วม (Participatory Budgeting) โดยมีการฟังเสียงประชาชนในพื้นท่ี

มีกระบวนการทำแผนพัฒนาจากล่างขึ้นบนต้ังแต่แผนชุมชนจนถึงแผนจังหวัด และให้หน่วยงานทั้งภูมิภาคและท้องถิ่น

ร่วมกันกล่ันกรอง ทำให้งบประมาณสามารถใชใ้ ห้ตรงกับปัญหาความต้องการของคนในพื้นท่ีได้อย่างมีประสิทธิภาพมาก

ขึ้น ซ่ึงเป็นท้ังกระบวนการเพ่ิมประสิทธิภาพประสิทธิผลการใช้งบประมาณแผ่นดิน การมีส่วนร่วมของประชาชนในการ

บริหารจัดการตนเอง การสร้างความโปร่งใสและธรรมาภิบาล การควบคุมพฤติกรรมนักการเมืองโดยประชาชนในพ้ืนที่

และการบูรณาการการทำงานของหน่วย Function และหน่วย Area ท่ีอยู่ในพื้นท่ีร่วมกัน ซึ่งตามแผนปฏิรูปกำหนดให้

เรมิ่ ต้ังแตป่ ีงบประมาณ 2548

สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดภูเก็ต ในฐานะหน่วยงานด้านสังคม
ที่สำคัญในการขับเคลื่อนงานด้านสังคม พิทักษ์และคุ้มครองสิทธิแก่กลุ่มเป้าหมาย เช่น เด็ก เยาวชน สตรี
คนพิการ ผู้สูงอายุ และผู้ด้อยโอกาส เป็นต้น เพ่ือให้ประชาชนได้รับบริการด้านสังคมจากหน่วยงานรัฐและภาคเอกชน
และสามารถดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างมีศักดิศรี รวมท้ังผลักดันให้เกิดการป้องกันและแก้ไขปัญหาสังคมและพัฒนา
คุณภาพชีวิตของประชาชน เพื่อมุ่งสู่สังคมคุณภาพบนพ้ืนฐานความรับผิดชอบร่วมกัน สำนักงานพัฒนาสังคมและความ
ม่ันคงของมนุษย์ จึงได้จัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคม ประจำปี พ.ศ. 2565 ข้ึน เพ่ือรวบรวม วิเคราะห์ สังเคราะห์
ข้อมูลด้านสังคมในจังหวัด ประกอบด้วย สถิติการให้บริการท่ีเป็นปัจจุบัน ทันต่อสถานการณ์ ครอบคลุมท้ังข้อมูล
เชิงกลุ่มเป้าหมายข้อมูลเชิงประเด็น ข้อมูลจากระบบสารสนเทศของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของ
มนุษย์ ข้อมูลด้านสังคมจากหน่วยงานแวดล้อมกระบวนงานข้อมูลที่บ่งชี้ถึงสถานการณ์ทางสังคมตัวชี้วัดที่เป็นสากล
รวมท้ังสถานการณ์ทางสังคมอ่ืนๆ ที่เกี่ยวข้อง และข้อเสนอแนะในการป้องกัน แก้ไขปัญหาทั้งในเชิงนโยบายและปฏิบัติ
อย่างมปี ระสิทธภิ าพและประสิทธผิ ล

1

1.2 วัตถปุ ระสงค์
1) เพ่ือรวบรวม วิเคราะห์ และจัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคมที่เกิดข้ึนในเขตพ้ืนที่
2) เพ่อื คาดการณแ์ นวโน้มสถานการณ์ทางสังคมและผลกระทบในเขตพ้ืนท่ีงจงหวดั ภเู ก็ต
3) เพอื่ เสนอแนะแนวทางในการแก้ไขปญั หาทางสงั คมในพ้นื ทร่ี บั ผดิ ชอบของจังหวัดภเู กต็

1.3 วธิ ีการดำเนนิ งาน
1) ประชุมชี้แจงแนวทางและกำหนดรูปแบบการจัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคมในระดับ

จังหวัด ประจำปี 2565
2) สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ จัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคม

ในระดบั จังหวดั
3) นำเสนอรายงานให้สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 1 - 11 เพื่อนำข้อมูลไปจัดทำ

รายงานสถานการณ์ทางสังคมระบบกลุ่มจังหวัดและขับเคล่ือนโครงการระดับจังหวัด กลุ่มจังหวัด รวมถึงนำเสนอ
รายงานฯ ให้กองมาตรฐานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เพื่อนำข้อมูลไปจัดทำรายงานสถานการณ์ทาง
สังคมระดับประเทศ

4) ประชมุ ถอดบทเรียนการจัดทำรายงานสถานการณ์ทางสงั คมจงั หวัด ประจำปี 2565
5) เผยแพร่และประชาสัมพันธก์ ารนำไปใช้ประโยชน์ผ่านช่องทางตา่ งๆ
1.4 ประโยชน์ท่คี าดวา่ จะไดร้ บั
1) มีข้อมูลสถานการณ์ทางสังคมระดับจังหวัดทีค่ รอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมาย สามารถใช้ประโยชน์
ในการป้องกนั และแกไ้ ขปัญหาสังคม
2) หน่วยงานระดับท้องถิ่นและระดับจังหวัด สามารถนำข้อมูลในพื้นท่ีไปใช้ในการกำหนด
นโยบายแผนงาน โครงการ ในการคุ้มครอง ป้องกัน และแก้ไขปัญหาทางสังคมในระดับพ้ืนท่ี และหน่วยงานระดับ
กระทรวง สามารถนำข้อมูลในภาพรวมไปใช้ประโยชน์วิเคราะห์สถานการณ์ปัญหาทางสังคมที่สำคัญ และกำหนด
นโยบาย แผนงานในการป้องกันและแก้ไขปญั หาสงั คมภาพรวมต่อไป

2

ส่วนที่ 2

ข้อมลู พ้นื ฐานจังหวดั ภเู กต็

2.1 ทต่ี ้ังและอาณาเขต
จังหวัดภูเก็ตอยู่ในภาคใต้ตอนบนของประเทศไทยตั้งอยู่ระหว่างละติจูดท่ี 7 องศา 45 ลิปดา ถึง

8 องศา 15 ลิปดาเหนือ และลองจิจูดท่ี 98 องศา 15 ลิปดาถึง 98 องศา 40 ลิปดาตะวนั ออก มีลักษณะเป็นเกาะ
ขนาดใหญ่ท่ีสุดของประเทศไทย ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของภาคใต้ในทะเลอันดามัน มหาสมุทรอินเดีย ส่วนกว้าง
ท่ีสุดของเกาะภูเก็ตเท่ากบั 21.3 กิโลเมตร ส่วนยาวท่สี ุดของเกาะภูเก็ตเท่ากบั 48.7 กิโลเมตร รวมพื้นท่ี 543.034
ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 339,396.25 ไร่ มีเกาะบริวาร 33 เกาะ เฉพาะเกาะมีพื้นท่ี 27 ตารางกิโลเมตรอยู่
หา่ งจากกรุงเทพมหานครตามเส้นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 และทางหลวงจงั หวัดหมายเลข 402 รวมระยะทาง
867 กิโลเมตรหรอื 688 กิโลเมตรทางอากาศ มีอาณาเขตติดตอ่ ดังนี้

ทศิ เหนอื ตดิ ชอ่ งแคบปากพระ จังหวัดพังงา เชอื่ มโดยสะพานเทพกระษัตรี และสะพานศรีสุนทร
ทิศตะวนั ออกติดทะเลเขตจงั หวัดพงั งา
ทศิ ใตต้ ดิ ทะเลอันดามัน มหาสมทุ รอินเดีย
ทศิ ตะวันตกตดิ ทะเลอันดามนั มหาสมุทรอินเดีย
ตาราง 1 แสดงท่ีตั้งและอาณาเขตพ้นื ทจ่ี งั หวดั ภูเก็ต

อำเภอ พ้นื ที่ ไร่ จำนวนประชากร ความหนาแนน่
(คน) ของประชากร
เมอื งภูเก็ต ตารางกิโลเมตร (ตร.กม./คน)
อำเภอกะทู้
อำเภอถลาง 224,000 - 248,677 1,110
67,034
รวม 252,000 - 57,025 851
543,034
- 109,982 436

- 415,684 765

ทีม่ า สำนักทะเบยี นจงั หวดั ภเู กต็ ข้อมูล ณ วันที่ 30 มิถนุ ายน 2564

3

2.2 ลักษณะภูมปิ ระเทศ
จังหวดั ภูเกต็ มีลักษณะเป็นหมู่เกาะ วางตัวในแนวจากทศิ เหนือไปทศิ ใต้ พ้ืนที่ส่วนใหญ่ประมาณร้อยละ 70 เป็นภูเขามี
ยอดเขาที่สูงที่สุด คือยอดเขาไม้เท้าสิบสอง สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 529 เมตร และประมาณร้อยละ 30 เป็น
พ้ืนท่ีราบอยู่ตอนกลางและตะวันออกของเกาะ พ้ืนท่ีชายฝั่งด้านตะวันออกเป็นดินเลนและป่าชายเลน ส่วนชายฝ่ัง
ทะเลด้านตะวันตกเป็นภูเขา และหาดทรายที่สวยงาม
2.3 ลักษณะภูมอิ ากาศ

จังหวัดภูเก็ตมีลักษณะภูมิอากาศแบบเขตศูนย์สูตร อยู่ในเขตอิทธิพลของลมมรสุมตะวันตกเฉียง

ใต้ และลมมรสมุ ตะวนั ออกเฉียงเหนือ มอี ากาศร้อนชืน้ ตลอดปี มี 2 ฤดู ประกอบด้วย

ฤดูฝนเร่ิมต้งั แตเ่ ดือนเมษายน ถึง เดือนพฤศจิกายน

ฤดูร้อนเรม่ิ ตง้ั แต่เดือนธันวาคม ถงึ เดือนมีนาคม

2.4 ข้อมูลการปกครอง

ตาราง 2 แสดงจำนวนเขตการปกครองจงั หวัดภเู ก็ต
จังหวัดภูเก็ตบริหารราชการแผ่นดินในรูปแบบการบริหารราชการส่วนภูมิภาค แบ่งออกเป็น 3 อำเภอ

ประกอบด้วย อำเภอเมืองภูเก็ต อำเภอกะทู้ และอำเภอถลาง มีตำบล 17 ตำบล 96 หมู่บ้าน 61 ชุมชน การบริหาร

ราชการส่วนท้องถ่ิน จำนวน 19 แห่ง ประกอบด้วยองค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง เทศบาลนคร 1 แห่ง

เทศบาลเมอื ง 2 แห่ง เทศบาลตำบล 9 แห่ง และองคก์ ารบริหารสว่ นตำบล (อบต.) 6 แหง่

(หนว่ ย:แห่ง)

จงั หวัด อำเภอ ตำบล หมบู่ ้าน อบจ. เทศบาล เทศบาล เทศบาล อบต.
นคร เมอื ง ตำบล

ภเู ก็ต 3 17 96 1 1 2 9 6

ท่ีมา : สำนกั ทะเบียนจังหวดั ภเู กต็ ขอ้ มูล ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2564

4

2.5 ดา้ นประชากร
ตาราง 3 แสดงจำนวนประชากรแยกตามชว่ งอายุ จำแนกตามเพศ และจังหวัด

อายุ อายุ 0-17 ปี อายุ 18 – 25 ปี อายุ 26 – 59 ปี (หน่วย : คน)

อายุ 60 ปขี ึ้นไป

จังหวดั ชาย หญงิ รวม ชาย หญงิ รวม ชาย หญงิ รวม ชาย หญงิ รวม
ภเู กต็

เมอื ง 33,122 31,397 64,519 12,405 13,521 25,926 56,627 69,337 125,964 14,102 18,487 32,589
ภูเกต็

กะทู้ 6,947 6,753 13,700 2,884 3,144 6,028 14,087 17,062 31,149 2,884 3,164 6,048

ถลาง 13,168 12,493 25,661 5,729 5,828 11,557 28,591 31,426 60,017 6,751 7,976 14,727

รวม 54,906 50,643 103,880 21,018 22,493 43,511 99,305 117,825 217,130 23,737 29,627 53,364

ท่มี า: สำนักทะเบียนจงั หวดั ภเู กต็ ณ วันที่ 30 เมษายน 2564

อายุ 60 ปี ขึ้นไป
อายุ 26 - 59 ปี
อายุ 18 - 25 ปี
อายุ 0 - 17 ปี

ภาพ 1 แสดงจำนวนประชากร
จังหวัดภูเก็ตมีจำนวนประชากรทั้งสิ้น 417,885 คน เป็นเพศชาย 197,297 คน คิดเป็นร้อยละ
47.21 ของประชากรท้ังหมด เป็นเพศหญิง 220,588 คน คิดเป็นร้อยละ 52.79 ของประชากรในจังหวัดภูเก็ตทั้งหมด
โดยอาศัยอยู่ในพ้ืนที่อำเภอเมืองสูงสุด จำนวน 248,998 คน คิดเป็นร้อยละ 59.59 ของประชากรในจังหวัดภูเก็ต
ท้ังหมด รองลงมา เป็นอำเภอถลาง จำนวน 111,962 คน คิดเป็นร้อยละ 26.79 และอำเภอกะทู้ตามลำดับ จำนวน

5

56,925 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 13.62 จากตาราง จะเห็นวา่ ประชากรส่วนใหญ่อยูใ่ นวัยแรงงาน อายุ 26 – 59 ปี จำนวน
217,130 คน คิดเป็นร้อยละ 51.96 รองลงมาเป็นวัยเด็ก มีจำนวน 103,880 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 24.85 ลำดบั ท่ี 3 เป็น
วัยสูงอายุ จำนวน 53,364 คน คิดเป็นร้อยละ 12.77 และ วัยเยาวชน (อายุ 18 – 25 ปี) จำนวน 43,511 คน คิดเป็น
ร้อยละ 10.41 ของประชากรทั้งหมด
2.6 ดา้ นศาสนา ประเพณี วัฒนธรรม และข้อมูลชาติพันธ์ุ จงั หวัดภูเก็ตมจี ำนวนศาสนิกชน ทน่ี ับถือศาสนาพุทธ
มากทสี่ ุด ร้อยละ 68.61 รองลงมา คือ ศาสนาอิสลาม ร้อยละ 26.65 ศาสนาคริสต์ 3,488 คน รอ้ ยละ 0.98 และนับถือ
ศาสนาหรือลัทธิอื่น ๆ
ที่มา :จากแผนพัฒนาจังหวัดภูเก็ต (พ.ศ.2561 – 2565) ฉบับทบทวนปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

เนื่องจากอดีตเจ้าถ่ินเดิมที่อาศัยบนเกาะภูเก็ต ได้แก่ เงาะซาไก และชาวน้ำ (ชาวเล หรือชาวไทยใหม่)
ต่อมามีชาวอินเดีย ชาวไทย และชาวจีน ซ่ึงส่วนใหญ่เป็นฮกเกี้ยนอพยพเข้ามา สำหรับชาวไทยได้มีการอพยพเข้ามา
อาศัยมากขึ้น ทำให้สามารถยึดครองภูเก็ตได้มากกว่าชาติอ่ืน และในที่สุดชาวไทยท่ีอาศัยอยู่ก็ได้นำเอาวัฒนธรรมของ
ชาติต่างๆ มาปรับปรุงและดัดแปลงจนกระทั่งกลายเป็นเอกลักษณ์ของชาวภูเก็ตสืบเน่ืองมาจนถึงปัจจุบัน ประเพณีท่ี
สำคัญ ได้แก่ ประเพณีตรุษจีน ประเพณีไว้เทวดา งานพ้อต่อ ประเพณีไว้พระจันทร์ ประเพณีถือศีลกนิ ผัก ประเพณีลอย
เรอื ชาวเล ประเพณีสารทไทย (เดือนสบิ ) งานท้าวเทพกระษัตรี - ท้าวศรสี ุนทร และประเพณีเดินเต่า

จังหวัดภูเก็ต มีความโดดเด่นด้านอาหารพ้ืนเมือง กระท่ังเมื่อปลายปี 2558 จังหวัดภูเก็ตได้รับ
การประกาศยกย่องให้เป็น เมืองสร้างสรรค์ด้านวิทยาการอาหาร (City of Gastronomy) จากองค์การยูเนสโก
ซง่ึ เป็นหน่ึงใน 18 เมืองทั่วโลก และภูเก็ตเป็นเมืองแรกของไทยและของอาเซยี น อาหารพื้นเมืองมีการผสมผสานระหว่าง
จีน มลายู และไทย อาหารพ้ืนเมืองท่ีสำคัญ เช่น ผัดหม่ีฮกเก้ียน หมูฮ้อง หมี่หุ้นป้าฉ่าง เกี้ยนทอด โลบะ หมี่หุ้น
กระดูกหมู ขนมจีนภูเก็ต ยี่หูเอง่ ฉ่าย หม่ีสวั่ โอวต้าว เกี่ยมโกย้ น้ำพริกกุ้งเสยี บ โอ๊ะเอ๋ว เต้าซอ้ นอกจากนี้ ยังมผี ลไม้
พนื้ เมืองท่ีสำคัญของจงั หวดั คอื สบั ปะรดภูเก็ต ซง่ึ เปน็ พชื พื้นเมอื งทมี่ รี สชาติหวานกรอบเฉพาะตัว
ทม่ี า : https://www.m-culture.go.th/phuke) และ http://www.phuketdata.net/)

6

การแต่งกายของคนภูเก็ตจะเป็นการผสมผสานของหลายชนชาติ ซึ่งปัจจุบันชาวภูเก็ตยังคงรักษา
วัฒนธรรมการแต่งกายแบบจีนบาบ๋าไว้ โดยปรับเปล่ียนรายละเอียดให้เหมาะสมกับยุคสมัย ซึ่งชุดแต่งกายพื้นเมืองของ
ผู้หญิง เป็นชดุ บาบา๋ ย่าหยา ผ้ชู ายเปน็ ชุดนายเหมือง ดังภาพที่ 1 - 4

ภาพ 2 ภาพ 3 ภาพ 4 ภาพ 5
ชุดย่าหยา ชดุ คอตงั้ แขนจีบ ชดุ นายเหมือง ชุดครยุ /ชดุ แตง่ งาน

ศิลปะการแสดงท่ีโดดเด่นของจังหวัดภูเก็ต รำรองเง็ง โดยแม่จิ้ว ประโมงกิจ เป็นอดีตหัวหน้าคณะ

รองเง็งชาวเกาะสิเหร่ท่ีมีช่ือเสียงมาก สามารถคั้นกลอนสดเป็นทำนองรองเง็ง มีปฏิภาณไหวพริบท่ีต่อกลอนเพลงรองเง็ง

ในช่วงวัยรุ่นและวัยสาว สามารถรำ “ลงตงห้อย” อันเป็นนาฏศิลป์รองเง็งที่ยอดเย่ียม สามารถร้องเพลงรองเง็งนับเป็น

ร้อย ๆ เพลงโดยไม่ซ้ำเน้ือเพลงได้ตลอดทั้งคืน โดยเคยรำรองเง็งถวาย สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพ

รัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อพระองค์เสด็จเยี่ยมเผ่าชาวเลใต้ ท่ีเกาะสิเหร่พ.ศ. 2533 และนักอนุรักษ์มรดก

ไทยดีเด่น สาขาดนตรีและนาฏศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2535 ของคณะอำนวยการวันอนุรักษ์มรดกไทย และรางวัลอื่นอีก

มากมาย นอกจากน้ี แม่จ้ิว ประโมงกิจ และคณะได้รำร็องแง็งถวายสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพ

รัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในงานพระราชทานทรงเปิดอาคารเฉลิมพระเกียรติ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต

ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตเมื่อวันศุกรท์ ี่ มกราคม พ.ศ. 2560 ดงั ภาพที่ 6 และ 7

ภาพ 6 ภาพ 7 แมจ่ ว้ิ และคณะรำรองแงง็ ภาพ 8 แมจ่ ว้ิ และคณะ
แมจ่ ิ้ว ประโมงกิจ

7

ทม่ี า : คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลยั ราชภัฏภเู กต็ และ http://www.phuketdata.net

ย้อนกลับไปเมื่อประมาณ 100 กว่าปีท่ีแล้ว เมืองภูเก็ตไม่ได้เป็นเมืองท่องเที่ยวชายทะเลเหมือนทุก
วันน้ี แต่เป็นเมืองที่มีทรัพยากรแร่ธาติเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะแร่ดีบุก ในสมัยนั้นเป็นแร่ท่ีมีราคามาก
หลายประเทศมีความต้องการใช้ในการพัฒนาประเทศเข้าสู่ยุคอุตสาหกรรม จากการที่มีแร่ดีบุกอยู่มาก
ทำให้มีชาวต่างชาติโดยเฉพาะชาวตะวันตกเข้าภูเก็ตมาร่วมลงทุนในเหมืองแร่ และมีชาวจีนมาเป็นแรงงาน
บา้ งกเ็ ปลยี่ นตวั เองมาเปน็ นายเหมือง พอ่ ค้า

เมืองภูเก็ตในตอนนั้นจึงมวี ัฒนธรรมแบบตะวันตก และจีนผสมอยู่ด้วย การสร้างบ้านในตอนน้ันจึง
ผสมผสานสถาปัตยกรรมท้ังสองแบบเข้าด้วยกัน กลายเป็นสถาปัตยกรรมแบบชิโนโปรตุกีส บ้านเรือนแบบ
ชิโนโปรตุกีส มีอยู่ด้วยกันหลายจังหวัดในภาคใต้ แต่ท่ีมีจำนวนมาก หลายร้อยหลัง อยู่ในสภาพท่ีดีท่ีสุดก็ต้องท่ี
ภูเก็ต ส่วนประเทศเพ่ือนบ้านเราก็มมี ากทีเ่ มืองมะละกา ประเทศมาเลเซยี

คำว่าชิโน (Sino) แปลว่าจีน ส่วนโปรตุกีส ก็คือประเทศโปรตุเกสในทวีปยุโรป เมื่อรวมเป็น ชิโน
โปรตกุ ีส ก็เปน็ สถาปตั ยกรรมท่ผี สมผสานระหวา่ งจนี กับยโุ รปได้อยา่ งลงตัว

การชมบ้านเมืองเก่าชิโนโปรตุกีส โดยปกติแล้วจะนิยมไปชมที่ ถนนถลาง กระบ่ี ดีบุก เยาวราช
และซอยรมณยี ์ เนื่องจากเป็นยา่ นทมี่ บี า้ นเรือนแบบชโิ นโปรตุกสี อย่อู ยา่ งหนาแน่น

ภาพ 9 บา้ นเมอื งเก่า ชิโนโปรตุกีส

ทมี่ า : https://www.emagtravel.com/archive/phuket-oldtown.html
ภาษาถ่ินของจังหวัดภูเก็ตเป็นภาษาถิ่นใต้ท่ีไม่เหมือนถ่ินอ่ืนในภาคใต้ โดยจะมีสำเนียงภาษาจีน

ฮกเก้ียนและภาษามลายูปนอย่มู าก ดังน้ันภาษาถิ่นภเู ก็ตจึงมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว พบได้เฉพาะแถบภเู ก็ตและพังงา
เท่าน้ัน ในอดีตน้ันชาวพนื้ เมืองที่อาศัยอยู่ในภูเก็ตน้ันส่วนใหญล่ ้วนเปน็ ชาวจีนอพยพมาจากมณฑลฮกเกยี้ น เมื่อเข้า
มาอาศัยอยู่ในภูเก็ตแล้วก็ได้นำเอาวฒั นธรรมต่างๆ มากมายเข้ามาใช้ หนึ่งในน้ันก็คือ ภาษา ซึ่งในยุคแรกๆ น้ันได้
ติดต่อส่ือสารกันด้วยภาษาจีนฮกเก้ียน ต่อมามีการค้าขายมากขึ้นต้องติดต่อกับต่างชาติมากขึ้น ชาวจีนฮกเก้ียน
บางสว่ นก็ไปมาหาสูก่ บั ปนี ัง มาเลเซียบ้าง มีการค้าขายแร่ดบี ุกต่างๆ มากขึน้ ทำให้ภาษามลายูหรอื ภาษามาเลยเ์ ร่ิม
เข้ามาผสมปนเข้าด้วยกันกับภาษาฮกเกี้ยน ทำให้เกิดเป็นภาษาที่ผสมสำเนียงเข้าด้วยกัน เป็นภาษาท่ีใช้กันอย่าง

8

แพรห่ ลายในภเู ก็ตและใกล้เคียง ภาษาฮกเก้ียนในภูเก็ตน้ันปัจจุบันยงั คงมีใช้อยู่เพียงแต่สำเนียงอาจจะเพ้ียนไปจาก

ภาษาฮกเก้ียนเดิมบ้าง เพ่ือปรับให้เข้ากับการออกเสียงของคนภูเก็ต ซ่ึงใกล้เคียงกับภาษาฮกเกี้ยนที่ใช้กันในปีนัง

มาเลเซีย หรือสิงคโปร์ เนื่องจากมีการปรับเสียงให้เข้ากับตัวอักษรการออกเสียงของคนภูเก็ต บางคำในภาษา

ฮกเกี้ยนจงึ ไม่เหมอื นกนั ภาษาฮกเกีย้ นแทข้ องจนี แตก่ ใ็ กลเ้ คยี ง
นอกจากนี้ยังพบว่าระบบไวยากรณ์ที่ใช้น้ันบ้างก็ยืมมากจากภาษาฮกเก้ียนด้วย ภาษาภูเก็ตบ้างก็

เรียก ภาษาบาบ๋า ตัวอย่าง เช่น อ๊าม (ศาลเจ้า) เจ่ียนสี (ตะหลิว) โพถ่อง (รถสองแถว) ช่ายซิ้ม (ผักกาดเขียว
กวางตงุ้ ) ทง้ึ (แกงจดื ) เปน็ ต้น
ทม่ี า : https://sites.google.com/site/inphukety/naeana-phasa-thin-phuket

กลุ่มชาติพันธ์ุในจังหวัดภูเก็ต หรือมีช่ือเรียกว่ากลุ่มชาวเล หรือชาวไทยใหม่ จากการจัดเก็บข้อมูลของ

สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดภูเก็ต พบว่ามีกลุ่มชาติพันธุ์ทั้งสิ้น จำนวน 3,613 คน ซึ่งจังหวัดภูเก็ตมีกลุ่มชาติพันธ์ุ

ทงั้ หมด 3 เชอื้ สาย ได้แก่ อรุ ักละโว้ย มอแกลน และมอแกน โดยอาศยั อยู่ในชุมชนต่างๆ 5 พน้ื ที่ ไดแ้ ก่

1) บา้ นหาดราไวย์ ตำบลราไวย์ อำเภอเมืองภเู กต็ จำนวน 1,000 คน

2) บ้านแหลมตุ๊กแก ตำบลรษั ฎา อำเภอเมอื งภูเก็ต จำนวน 1,614 คน

3) บ้านสะปำ ตำบลเกาะแก้ว อำเภอเมอื งภเู กต็ จำนวน 237 คน

4) บา้ นแหลมหลา ตำบลไม้ขาว อำเภอถลาง จำนวน 521 คน

5) บา้ นหินลูกเดยี ว ตำบลไมข้ าว อำเภอถลาง จำนวน 241 คน

ท่มี า : สำนักงานวฒั นธรรมจงั หวัดภูเก็ต ข้อมลู ณ เดือน 9 สิงหาคม 2565

2.7 ดา้ นสาธารณสขุ

ตาราง 4 แสดงจำนวนหนว่ ยบรกิ ารสาธารณสขุ ภาครัฐและภาคเอกชน ของจังหวดั ภเู ก็ต

(หนว่ ย:แหง่ )

จงั หวัด โรงพยาบาลสังกดั ภาครัฐ (แห่ง) โรงพยาบาลสงั กดั
รพศ. รพท. รพช. รพ.สต. อื่น ๆ สงั กดั ท้องถน่ิ เอกชน (แห่ง)

ภูเก็ต 1 - 3 21 1 (รพ.อบจ) 4 แหง่

ทม่ี า : สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั ภูเก็ต ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2564

หมายเหต.ุ รพศ. = โรงพยาบาลศนู ย์

รพท. = โรงพยาบาลท่วั ไป

รพ.สต. = โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตำบล

รพช. = โรงพยาบาลชมุ ชน

อ่ืนๆ = สังกดั ท้องถิน่

9

จังหวัดภูเก็ต มีโรงพยาบาลรัฐสังกัดกระทรวงสาธารณสุขและเอกชน รวม 8 แห่ง 1,254
และมีโรงพยาบาบาลศูนย์วชิระภูเก็ตซ่ึงเป็นโรงพยาบาลที่มีการยกสถานะเป็นโรงพยาบาลศูนย์ในการดูแลคนใน
พ้ืนที่จังหวัดอันดามัน เมื่อวันที่ 31 มกราคม 2556 ตามหนังสือของสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
ท่ี สธ 0201.032/1604 ลงวันท่ี 31 มกราคม 2556 เร่ือง การยกฐานะโรงพยาบาลทั่วไปเป็นโรงพยาบาลศูนย์
มขี นาด 600 เตยี ง ผปู้ ่วยนอกทมี่ าใชบ้ รกิ ารเฉล่ียวันละ 2,500 ราย และเพอ่ื เป็นการลดความแออัดของผู้ป่วยนอก
มีโรงพยาบาลศูนย์วชิระภูเก็ต สาขาหยี่เต้ง ให้บริการควบคู่ในวันเวลาราชการด้วยผู้ป่วยในท่ีรับไว้รักษา
ในโรงพยาบาล เฉล่ียวันละ 480 ราย มอี ัตราการครองเตยี งมากกว่า 85 เปอร์เซ็นต์

นอกจากน้ี จังหวัดภเู กต็ ยังมีโรงพยาบาลรัฐสังกัดกระทรวงมหาดไทย คอื โรงพยาบาล อบจ.ภูเก็ต
1 แห่ง จำนวน 19 เตียง มีศูนย์สุขภาพชุมชนเมือง (ศสม.) (P1) 4 แห่ง (ประชากร 10,000-15,000 คนข้ึนไป)
ได้แก่ ศสม.บ้านแหลมช่ัน สอ.เฉลิมพระเกียรติฯฉลอง ศสม.กะทู้ และศสม.ศรีสุนทร จังหวัดจัดแบ่งโรงพยาบาล
ส่งเสริมสุขภาพตำบล) รพ.สต.เป็น 3 ระดับ คือ รพ.สต.ขนาดใหญ่ P1 จำนวน 9 แห่ง ได้แก่ รพ.สต.ราไวย์
รพ.สต.รัษฎา รพ.สต.เกาะแกว้ รพ.สต.วชิ ิต รพ.สต.ป่าคลอก รพ.สต.เชิงทะเล รพ.สต.กะรน รพ.สต.ไมข้ าว รพ.สต.
กมลา รพ.สต.ขนาดกลาง P2 จำนวน 5 แห่ง ได้แก่ บ้านไมข้ าว รพ.สต.สาคู รพ.สต.บ้านม่าหนิก รพ.สต.บ้านพารา
รพ.สต.บ้านบางเทา รพ.สต.ขนาดเล็กP3 จำนวน 3 แห่งได้แก่ รพ.สต.บ้านเกาะมะพร้าว รพ.สต.บ้านเกาะโหลน
รพ.สต.บ้านเกาะนาคา

คลิกนิกเวชกรรม 148 แห่ง คลินิกเวชกรรมเฉพาะทาง 74 แห่ง คลินิกทันตกรรม 104 แห่ง
คลินิกแพทย์แผนไทย 12 แห่ง ร้านขายยาแผยปัจจุบัน 553 แห่ง ร้านขายยาแผนโบราณ 20 แห่ง รพ.รัฐ สังกัด
กระทรวงสาธารณสขุ 4 แห่ง ได้แก่ รพศ.วชิระภูเก็ตระดับ A ต้ังเป้าหมายเป็นศนู ย์โรคหวั ใจระดับ 3 ศนู ยอ์ ุบัติเหตุ
ระดับ 3 ศูนย์มะเร็งระดับ 3 และศูนย์เด็กแรกเกิดระดับ 2 จำนวน 750 เตียง รพ.ถลาง ระดับF1 รพช.ขนาดใหญ่
จำนวน 60 เตียง รพ.ป่าตองระดับ M2 รพช.ขนาดใหญ่ 60 เตียง เพื่อรับส่งต่อผู้ป่วย มีแพทย์เฉพาะทางสาขา ไม่
ครบหลัก 6 สาขา (ขาดสูตินรีเวช ศัลยกรรม อายุรกรรม กุมารเวชกรรม ศัลยกรรมกระดูก และวิสัญญี) รพ.ฉลอง
ระดับ F2 รพช.ขนาดเล็ก 10 เตยี ง มีแพทยท์ ่ัวไปประจำ 5 คน ทนั ตแพทย์ 8 คน

โรงพยาบาลเอกชน 4 แห่ง ไดแ้ ก่ โรงพยาบาลสิริโรจน์ 178 เตยี ง โรงพยาบาลกรุงเทพภูเกต็ 230
เตียง โรงพยาบาลมิชชน่ั ภูเก็ต 50 เตียง โรงพยาบาลดีบุก 75 เตยี ง ศูนยส์ ุขภาพชุมชน (PCU) 4 แห่ง ได้แก่ PCU
นรศิ ร PCU เทพกระษัตรี PCU มุดดอกขาว vachira express วชิระสาขา 2

ศูนย์บริการสาธารณสุข 4 แห่ง ได้แก่ ศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลภูเก็ต 1 แห่ง ตำบลรัษฎา
1 แห่ง ตำบลวิชิต 1 แหง่ ศนู ยบ์ ริการสาธารณเทศบาลเมืองกะทู้ 1 แหง่ สถานพยาบาลเรือนจำจงั ภูเกต็ 1 แหง่

10

ตาราง 5 แสดงจำนวนประชากรตอ่ แพทย์รายจังหวัด

จงั หวดั แพทย์ ประชากร (หนว่ ย : คน)
ประชากรต่อแพทย์

ภูเก็ต 467 417,402 894
547,584 (รวมประชากรแฝง) 1,173

ท่มี า : สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั ภเู กต็ ข้อมูล ณ วนั ท่ี 30 มิถนุ ายน 2564
จังหวัดภูเก็ตมีแพทย์ทั้งหมด 467 คน ต้องดูแลประชากรในจังหวัดภูเก็ต ทั้งหมดจำนวน 417,402
คน เฉล่ีย 894 คน เฉล่ียจำนวนประชากรต่อแพทย์ คดิ เป็น ประชากร 894 คน ต่อแพทย์ 1 คน หากรวมประชากรแฝง
ซึง่ มจี ำนวนทัง้ สน้ิ 547,584 คน คดิ คา่ เฉลยี่ นจำนวนประชากร 1,173 คน ตอ่ แพทย์ 1 คน
ตาราง 6 แสดงสาเหตกุ ารตาย 5 อนั ดับแรกจากโรคต่างๆ ในจังหวดั ภเู กต็

(หน่วย:คน)

จงั หวัด โรคเน้ืองอกร้าย โรคปอดบวม โรคหัวใจขาด โรคหลอดเลือด โรคติดเชือ้ ใน
เลือด สมอง กระแสเลือด

ภูเก็ต 276 106 103 103 77

อตั ราต่อประชากร 66.16 25.41 24.69 24.69 18.46
แสนคน ที่มา ข้อมูลจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดภูเกต็ ณ วนั ท่ี 30 เมษายน 2565

ภาพ 10 แสดงสาเหตกุ ารตาย 5 อันดับแรก จากโรคต่างๆ ในพ้นื ท่ีจังหวัดภูเก็ต

11

หากพจิ ารณาจากสาเหตกุ ารตาย 5 อนั ดับแรกจากโรคต่างๆ ในจังหวัดภูเกต็ หว้ งเดือน มกราคมถึง
กนั ยายน พบว่า มีผู้เสียชีวิตด้วยสาเหตุโรคเน้ืองอกร้ายสูงท่สี ุด โดยเสียชวี ิตจำนวน 276 คน คิดเป็นอตั รา 66.16 คน
ต่อประชากรแสนคน รองลงมาเป็นโรคปอดบวม จำนวน 106 คน คิดเป็นอัตรา 25.41 คนต่อประชากรแสนคน
ลำดับท่ี 3 และ 4 มีสถิติเท่ากนั เป็นโรคหัวใจขาดเลือด และโรคหลอดเลอื ดสมองเสียชีวิตจำนวน 103 อัตรา 24.69
คนตอ่ ประชากรแสน และลำดบั สุดทา้ ย โรคติดเชอื้ ในกระแสเลอื ดจำนวน 77คน อัตรา 18.46 คนตอ่ ประชากรแสน

2.8 ดา้ นการศึกษา
ตาราง 7 สถานศึกษาในระบบ นอกระบบ จำแนกรายสงั กดั จงั หวัดภเู กต็ ปีการศกึ ษา 2564

(หนว่ ย:จำนวน:แห่ง)

รายการสถานศึกษา (แหง่ )

จงั หวดั ในระบบ ทอ้ งถนิ่ สำนัก นอกระบบ รวม
สพฐ. เอกชน อาชีวศึกษา อดุ มศกึ ษา พทุ ธ ฯ กศน. เอกชน

ภเู ก็ต 59 34 5 4 60 - 3 155 320

รวม 59 34 5 4 60 - 3 155 320

ทีม่ า : สำนกั ศกึ ษาธิการจงั หวัดภูเกต็ ณ วันที่ 30 เมษายน 2565

จงั หวัดภูเก็ตมีสถานศึกษาท้งั หมดจำนวน 320 แห่ง เป็นสถานศึกษาในระบบ 162 แห่ง สถานศึกษา
นอกระบบ 158 แห่ง มีสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน จำนวน 59 แห่ง แบ่งเป็น
โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาภูเก็ตจำนวน 49 แห่ง สำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษา
มัธยมศึกษาเขต 14 จำนวน 7 แห่ง โรงเรียนเฉพาะความพิการ 1 แห่ง ศูนย์การศึกษาพิเศษ 1 แห่ง โรงเรียนศึกษา
สงเคราะห์ 1 แห่ง โรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาภาคเอกชน ในระบบ 34 แห่ง แบ่งเป็น
ประเภทสามัญศึกษา (ท่ัวไป) 21 แห่ง ประเภทสามัญศึกษา (การกุศลของวัด) 1 แห่ง ประเภทนานาชาติ 12 แห่ง
สถานศกึ ษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้งหมด 60 แห่ง เป็นโรงเรียนสังกดั องคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน 25 แห่ง
ศูนย์พัฒนาพัฒนาเด็กเล็ก 35 แห่ง สถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา 5 แห่ง สถานศึกษา
สงั กัดกระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตรว์ ิจยั และนวัตกรรม 4 แหง่

12

สำหรับสถานศึกษานอกระบบ มีทั้งหมด 158 แห่ง เป็นสถานศึกษาสังกัดสำนักงานส่งเสริม
การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (นับเฉพาะศนู ย์ กศน.อำเภอ) 3 แห่ง และโรงเรียนเอกชนนอกระบบ
สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน 155 แห่ง แบ่งเป็นประเภทเสริมสร้างทักษะชีวิต 3 แห่ง
ประเภทวิชาชีพ 100 แหง่ ประเภทดนตรีและกีฬา 15 แห่ง ประเภทกวดวชิ า 36 แห่ง ประเภทสอนศาสนา 1 แห่ง
ตาราง 8 จำนวนนักเรียนนกั ศกึ ษาในระบบ จำแนกตามระดับชน้ั ปี พ.ศ. 2564

(หนว่ ย:คน)

จงั หวัด อนุบาล ประถม ระดบั การศึกษา (คน) ป.ตรี รวม
ม.ตน้ ม.ปลาย ปวช. ปวส.

ภเู กต็ 13,180 33,515 17,257 10,500 5,420 2,070 10,774 92,716

ท่ีมา : สำนกั งานศกึ ษาธิการจังหวัดภูเก็ต ขอ้ มลู ณ วนั ที่ 30 เมษายน 2565

ภาพ 11 แสดงจำนวนนักเรียน นักศึกษา จำแนกตามระดับชัน้ ปกี ารศึกษา 2563

13

ตาราง 9 จำนวนนกั เรยี นนักศกึ ษานอกระบบ จำแนกตามระดับชัน้ ปกี ารศกึ ษา 2564

(หนว่ ย : คน)

ปกี ารศกึ ษา 2560 2561 2562 2563 2564

ผู้เรียนนอกระบบ n/a n/a n/a n/a n/a

นักเรยี นทอี่ อกจากเรยี น 8 20 709 891 210

กลางคัน

ทีม่ า : สำนกั งานศึกษาธกิ ารจังหวดั ภูเกต็ ณ วันท่ี 30 เมษายน 2565

(โดยปี 2560 – 2561 จัดเกบ็ ข้อมลู เฉพาะโรงเรยี นในสังกดั สพฐ. กระทรวงศึกษาธกิ าร)

สถานการณผ์ เู้ รียนนอกระบบ และจำนวนนักเรียนที่ออกจากเรยี นกลางคนั ปี การศึกษา 2560 – 2564

พบว่า มีนักเรียนท่ีออกจากเรียนกลางคันในห้วงปีการศึกษา 2563 สูงที่สุด จำนวน 891 คน ในปี 2564 ลดลงร้อยละ

76.43 ของนักเรียนท่ีออกจากเรียนกลางคันปีการศึกษา 2563 โดยมีจำนวน 210 คน สำหรับผู้เรียนนอกระบบน้ัน ไม่มี

ข้อมูล โดยสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดภูเก็ตให้ข้อมูลเพ่ิมเติมว่า นักเรียนท่ีไม่ได้ศึกษานอกระบบน้ัน โดยมากจะเข้า
เรียนเป็นการศึกษาทางเลือก เช่น ระบบบ้านเรียน (Home School) หรือการศึกษาตามอัธยาศัย เช่น การเรียนท่ี กศน.

เปน็ ตน้

2.9 ด้านแรงงาน
ตาราง 10 ภาวการณม์ ีงานทำของประชากรในจังหวดั ภูเก็ต ไตรมาส 1 ปี 2565

(หน่วย:คน)

กำลังแรงงานในปัจจบุ ัน กำลงั แรงงานท่รี อ ผไู้ ม่อยใู่ นกำลังแรงงาน
ผู้มีงานทำ ผวู้ า่ งงาน ฤดูกาล
จังหวัด ทำงาน เรยี นหนังสอื อน่ื ๆ
บ้าน

ภูเกต็ 304,327 16,462 - 43,907 53,245 69,338

ร้อยละ 94.87 5.13

ทม่ี า : รายงานสถานการณ์แรงงานรายไตรมาส 1 ปี 2565 (มกราคม – มนี าคม) สำนกั งานแรงงานจังหวัดภเู กต็

ภาวการณ์มีงานทำของประชากรในกลุ่มจังหวัดภูเก็ตปี ในช่วงไตรมาส 1 ปี 2565 (มกราคม – มีนาคม)
พบว่ากำลังแรงงานทีท่ ง้ั หมดจำนวน 320,789 คน เปน็ กำลงั แรงงานที่มงี านทำจำนวน 304,227 คน คิดเปน็ ร้อยละ 94.87
ของกำลังแรงงงานในปัจจบุ ัน และผู้ว่างงานจำนวน 16,462 คน คิดเปน็ ร้อยละ 5.13 ของกำลังแรงงานในปัจจุบนั ไม่พบ
กำลังแรรงานท่ีกำลังรอฤดกู าล (ทำงาน) นอกจากน้ี ผู้ไม่อยู่ในกำลังแรงงานทั้งหมดจำวน 166,490 คน เป็นผ้ทู ำงานบ้าน

14

43,907 คน เรียนหนังสือ 53,245 คน และอ่ืน ๆ เช่น เป็นเด็ก คนชรา ป่วย พิการ จนไม่สามารถทำงานได้ จำนวน

69,338 คน

2.9.1 อตั ราการมงี านทำ

อัตราการมีงานทำต่อกำลังแรงงานเป็นตวั ชีว้ ัดท่แี สดงใหเ้ ห็นภาวะการมีงานทำในตลาดแรงงานว่ามสี ดั ส่วน

มากน้อยเพียงใด ซึ่ง ปี 2563 (มกราคม - ธันวาคม) มอี ัตราการจ้างงานในภาคเกษตรของจังหวดั ภูเก็ตร้อยละ 3.00 ส่วน

อัตราการจ้างงานนอกภาคเกษตร พบว่ามีอัตราการจ้างงานร้อยละ 97 เมื่อพิจารณาข้อมูลอัตราการมีงานทำปี 2561 –

2564 จะเห็นได้วา่ ผมู้ ีงานทำสว่ นใหญ่ในจังหวัดภูเก็ต ทำงานนอกภาคเกษตร เนื่องจากจงั หวัดภูเกต็ เป็นเมืองทอ่ งเที่ยว

ท่ีมีระบบเศรษฐกิจขนาดใหญ่ และอุตสาหกรรมส่วนใหญ่อย่ใู นภาคบริการ โดยเฉพาะประเภทการโรงแรมและภัตตาคาร

และการขายสง่ การขายปลกี จงึ ส่งผลให้มีการจา้ งงานในภาคอุตสาหกรรมดังกล่าวจำนวนมาก

ตาราง 11 แสดงอตั ราการมีงานทำปี 2561 - 2564

(หนว่ ย : คน)

อัตราการวา่ งงาน ปี

2561 2562 2563 2564

กำลงั แรงงานในจงั หวดั 322,166 327,553 316,524 317,210

ประชากรท่มี ีอายุ 15 ปขี นึ้ ไปใน 450,136 452,380 453,910 455,245

จงั หวดั ภเู ก็ต

อตั ราการมสี ว่ นรว่ มในกำลังแรงงาน 71.59 72.41 69.37 69.68

ที่มา : สำนกั งานแรงงานจังหวดั ภูเกต็ สถานการณ์แรงงานจังหวัดภูเก็ต รายปี 2564

ปี 2561 2562 2563 2564

ภาพ 12 อัตราการมีสว่ นรว่ มในกำลงั แรงงานของจังหวัดภเู กต็ ปี 2561 – 2564

15

อัตราการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงานเป็นตัวช้ีวัดที่แสดงให้เห็นถึงสภาพกำลังแรงงานใน
ตลาดแรงงานของจังหวัดภูเก็ต เมื่อเทียบกับประชากรวัยแรงงานท้ังหมด โดยคำนวณจากกำลังแรงงานซ่ึง
ประกอบด้วย 3 กลุ่ม คือ กลุ่มผู้มีงานทำ ผู้ว่างงาน และผูร้ อฤดูกาล เปรียบเทียบกับประชากรที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป
ในจังหวัดภูเก็ต ปี 2564 พบว่า อัตราการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงานมีอัตราร้อยละ 69.68 มีสัดส่วนลดลงจากปีท่ี
แล้วร้อยละ - 0.07 และเมื่อพิจารณาจาก ภาพ 12 ซึ่งแสดงการเปรียบเทียบข้อมูลปี 2561 - 2564 พบว่าอัตรา
การมสี ว่ นรว่ มในกำลงั แรงงานมีแนวโนม้ ลดลง

2.9.2 อตั ราการว่างงาน

ตาราง 12 แสดงอตั ราการว่างงาน ปี 2561 - 2564

(หน่วย : คน)

อัตราการว่างงาน ปี

2561 2562 2563 2564

จำนวนผู้ไมม่ งี านทำในจังหวดั 3,262 4,519 19,960 20,453

กำลังแรงงานในจงั หวัด 450,136 327,293 316,524 317,210

อัตราการว่างงานในจังหวัด 0.72 1.38 6.27 6.45

ทม่ี า : สำนกั งานแรงงานจังหวัดภเู กต็ สถานการณ์แรงงานจังหวัดภูเก็ต รายปี 2564

ปี 2561 2562 2563 2564

ภาพ 13 อตั ราการวา่ งงานจังหวัดภูเก็ต ปี 2561 – 2564

16

การศึกษาอัตราการว่างงานในปีท่ีผ่านมา จะพบว่าอัตราการว่างงานของจังหวัดภูเก็ต จะแปรผันตาม
ฤดูกาลท่องเที่ยวเนื่องจากจังหวัดภูเก็ต เป็นพื้นที่ท่องเที่ยว สำหรับ ปี 2564 มีอัตราการว่างงานร้อยละ 6.45 และเม่ือ
พิจารณาอัตราการว่างงาน ปี 2561 - 2564 พบว่าอัตราการว่างงานในจังหวัดภูเก็ต มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น เน่ืองจาก
สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อโควิด - 19 ทำให้ไม่มีการเดินทางท่องเที่ยวภายในประเทศและต่างประเทศ
ท้ังนี้จังหวัดภูก็ตเป็นเมืองท่องเท่ียวท่ีมีระบบเศรษฐกิจขนาดใหญ่ และอุตสาหกรรมส่วนใหญ่ อยู่ในภาคบริการ
โดยเฉพาะประเภทการโรงแรมและภัตตาคาร จึงทำให้สถานประกอบกิจการปิดตัวช่ัวคราวและทำให้การจ้างแรงงานใน
จังหวัดลดลง และอตั ราการว่างงานเพ่ิมข้ึน

2.9.3 อัตราการเปลี่ยนแปลงของจำนวนผ้ปู ระกันตนในระบบประกนั สังคม (มาตรา 33) ผูป้ ระกันตนท่ีขอรับ

ประโยชน์ทดแทนกรณวี า่ งงาน และกรณเี ลกิ จ้าง

ตาราง 13 อตั ราการเปลย่ี นแปลงของจำนวนผปู้ ระกนั ตนในระบบประกนั สังคม

ผู้ประกันตนในระบบประกนั สงั คม ปี

2561 2562 2563 2564

จำนวนผปู้ ระกนั ตน มาตรา 33 173,052 179,112 115,563 111,598

จำนวนผปู้ ระกันตน มาตรา 39 29,722 29,896 40,941 38,135

จำนวนผปู้ ระกนั ตน มาตรา 40 27,019 31,281 32,351 41,119

จำนวนผปู้ ระกนั ตน ที่ขอรับประโยชนก์ รณีว่างงาน 2,079 2,324 14,143 5,484

จำนวนผปู้ ระกันตน ทีข่ อรับประโยชนก์ รณเี ลกิ จ้าง 291 258 35,343 5,004

อตั ราการเปล่ียนแปลงของผปู้ ระกนั ตนในระบบ 15.06 0.61 -35.48 -3.43

ประกนั สังคม (มาตรา 33)

อตั ราการเปลย่ี นแปลงของผปู้ ระกนั ตนทขี่ อรบั -16.54 11.78 508.56 -58.40

ประโยชน์กรณีว่างงาน

อตั ราการเปล่ยี นแปลงของผปู้ ระกนั ตนท่ขี อรับ -20.71 -11.34 13,598.84 -85.84

ประโยชน์กรณเี ลกิ จ้าง

ที่มา : สำนกั งานแรงงานจังหวดั ภูเก็ต รายงานสถานการณ์แรงงานรายปี 2564

จำนวนผูป้ ระกันตนมาตรา 33 ของสำนักงานประกันสังคมจังหวัดภูเก็ต ปี 2564 มีจำนวน 115,598
คน อตั ราการเปลีย่ นแปลงของจำนวนผู้ประกันตน (มาตรา 33) ลดลงรอ้ ยละ 3.43

จำนวนผู้ประกันตนท่ีขอรับประโยชน์ทดแทนกรณีว่างงานปี 2564 จำนวน 5,884 คน อัตราการ
เปลี่ยนแปลงของผู้ประกันตนท่ีขอรับประโยชน์ทดแทนกรณีว่างงาน ลดลงร้อยละ - 58.40 และจำนวนผู้ประกันตนที่ข้ึน
ทะเบียนขอรบั ประโยชน์ทดแทนกรณีเลิกจ้าง ปี 2564 จำนวน 5,004 คน อัตราการเปล่ียนแปลงของผู้ประกนั ตนที่ขอรับ
ประโยชน์ทดแทนกรณีเลิกจา้ ง ลดลงรอ้ ยละ - 85.84

17

2.9.4 อตั ราการจ้างแรงงานต่างดา้ ว

ตาราง 14 จำนวนคนต่างด้าวท่ีได้รบั อนุญาตทำงานใหท้ ำงานช่ัวคราว พ.ศ. 2561 - 2564 ของจงั หวัดภเู ก็ต

(หน่วย: คน)

อัตราการจา้ งแรงงานตา่ งดา้ ว 2561 2562 2563 2564

จำนวนแรงงานต่างด้าวทัง้ หมดในจงั หวัด 88,985 81,287 58,160 68,156

จำนวนแรงงานตา่ งด้าว 3 สัญชาติท่ไี ดร้ บั 0 0 3,316 14,853
อนญุ าตให้ทำงานช่ัวคราวในจังหวดั 318,904 322,774 296,070 283,811
จำนวนผูม้ ีงานทำทัง้ หมดในจังหวดั

อตั ราการจ้างแรงงานตา่ งด้าวตอ่ ผ้มู ีงานทำ 27.9 25.18 19.64 24.01

ท้ังหมดของจังหวัด

อัตราการจา้ งแรงงานต่างด้าว 3 สัญชาตทิ ี่ 0 0 1.12 5.23

ได้รบั อนุญาตใหท้ ำงานชว่ั คราวในจังหวัด

ที่มา : สำนกั งานจดั หางานจังหวดั ภูเกต็ ข้อมลู ณ วันท่ี 31 ธนั วาคม 2564

อัตราการจ้างแรงงานต่างด้าวต่อจำนวนผู้มีงานทำท้ังหมดใน ปี 2564 คิดเป็นร้อยละ 24.01

ซ่ึงหมายความว่าผู้มีงานทำ 100 คน จะมีการจ้างแรงงานต่างด้าวประมาณ 24 คน และแรงงานต่างด้าว 3

สญั ชาติ (พม่า ลาว กัมพชู า) ทีไ่ ด้รบั อนุญาตให้ทำงานชั่วคราว คดิ เปน็ ร้อยละ 5.23

2.10 ด้านท่ีอยู่อาศัย
ตาราง 15 แสดงจำนวนชุมชนผ้มู ีรายได้นอ้ ยของจงั หวดั ภเู ก็ต พ.ศ. 2565

(หนว่ ย:แห่ง:คน)

จงั หวัด จำนวนชมุ ชน ครัวเรือนยากจน ตามโครงการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวยั
อย่างยั่งยนื ตามหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง ในระบบ TPMAP ปี 2565

อำเภอ เมืองภเู ก็ต ถลาง กะทู้ รวม

ภเู ก็ต 48 ชุมชน 1,070 1,506 95 2,671

ทมี่ า : จำนวนชมุ ชน : ทที่ ำการปกครองจังหวดั ภูเกต็ ขอ้ มลู ณ 31 ธันวาคม 2564

ทม่ี า : ครัวเรอื นยากจน ฯ TPMAP สำนกั งานพัฒนาชุมชนจังหวัดภูเกต็ ณ วนั ที่ 19 กรกฎาคม 2565

18

จังหวัดภูเก็ตมีชุมชนท่ีมีรายได้น้อย จำนวน 48 ชุมชน ซึ่งจากโครงการขจัดความยากจนและ
พัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โดยคณะกรรมการบริหารศูนย์อำนวยการขจัด
ค ว า ม ย าก จ น แ ล ะ พั ฒ น าค น ทุ ก ช่ ว งวั ย อ ย่ า งยั่ งยื น ต าม ห ลั ก ป รั ช ญ าข อ งเศ ร ษ ฐ กิ จ พ อ เพี ย งจั งห วั ด ภู เก็ ต
(ศจพ.จ.ภูเก็ต) พบว่า จังหวัดภูเก็ตมีครัวเรือนยากจนทั้งหมด 2,671 ครัวเรือน โดยอาศัยในพ้ืนท่ีอำเภอถลาง
สงู สดุ จำนวน 1,506 ครวั เรือน คดิ เป็นร้อยละ 56.38 ถดั มาเป็นอำเภอเมืองภูเกต็ จำนวน 1,070 ครวั เรือน คิดเป็น
รอ้ ยละ 40.06 และอำเภอกะทู้จำนวน 95 ครัวเรอื น คิดเป็นร้อยละ 3.56

ทั้งน้ีครัวเรือนยากจนท้ัง 2,671 ครัวเรือน ได้มีหน่วยงานต่างๆ ท้ังภาครัฐและภาคเอกชน บูรณา
การความช่วยเหลือในการดูแลทั้ง 5 มิติ ไดแ้ ก่ มิติ ปญั หาด้านสุขภาพ ดา้ นความเป็นอยู่ ดา้ นการศกึ ษา ด้านรายได้
และด้านการเขา้ ถงึ บริการภาครัฐ

2.11 ด้านเศรษฐกิจและรายได้

ผลติ ภณั ฑ์มวลรวม

ตาราง 16 แสดงการขยายตัวของผลิตภัณฑ์มวลรวมจงั หวดั ภูเก็ต

จงั หวดั อัตราการขยายตัว GPP (ร้อยละ)

ปี 2561 ปี 2562 ปี 2563

ภเู กต็ 9.7 3.9 - 46.5
ท่ีมา: สำนักงานสภาพัฒนาพัฒนาเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ

ภาพ 14 แสดงการขยายตัวของผลิตภัณฑม์ วลรวมจังหวดั ปี 2561 - 2563

19

จากภาพ 14 จากเหน็ วา่ จังหวัดภเู ก็ตมอี ตั ราการขยายตัว GPP ต้ังแต่ปี 2561 - ปี 2563 หดตัวลง
อยา่ งต่อเน่อื ง โดยปี 2563 มีอตั ราการขยายตัวของ GPP ที่ – 46.5

ตาราง 17 แสดง GPP Per Capita จังหวัดภเู กต็ พ.ศ.2559 – 2562

จงั หวัด 2561 2562 (หนว่ ย:บาท)

ภูเก็ต 371,632 407,671 2563
226,158

ที่มา: สำนกั งานสภาพฒั นาพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ พฤษภาคม 2565

ปี 2563 จังหวัดภูเก็ตมีมูลค่าผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด ณ ราคาประจำปี (Gross Provincial
Product : GPP) เท่ากับ 134,616 ล้านบาท และมีมูลค่าผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด (Gpp per capita) เท่ากับ 226,158
ซึ่งสูงเป็นอันดับ 2 ของภาคใต้ และอยู่ในลำดับที่ 14 ของประเทศ จากเดิมในปี 2562 จังหวัดภูเก็ต มีมูลค่า Gpp per
capita สูงเป็นอันดับ 1 ของภาคใต้ และลำดับที่ 7 ของประเทศ ซึ่งปี 2563 ผลิตภัณฑ์มวลรวมของจงั หวดั ภูเก็ต มีอัตรา
การชะลอตวั ลงรอ้ ยละ 41.3 ซ่ึงมกี ารชะลอตัวลงจากปีก่อนทีม่ กี ารขยายตวั ร้อยละ 3.7

ตาราง 18 แสดงรายได้โดยเฉล่ยี ต่อเดือนต่อครวั เรือนของจังหวัดภูเกต็ พ.ศ.2560 – 2564
(หน่วย : บาทตอ่ เดือน)

จงั หวัด 2560 2562 2564

ภเู กต็ 39,594 36,699 33,328

ทม่ี า : สำนกั งานสถติ ิจังหวดั ภูเก็ต ณ 30 เมษายน 2565

จังหวัดภูเกต็ มีรายได้เฉล่ียต่อเดอื นต่อครัวเรอื นในปี 2564 จำนวน 33,328 บาทต่อเดือน ซึง่
ลดลงจากปี 2562 ซึ่งมีจำนวน 36,699 บาท ต่อครวั เรอื น คิดเป็นร้อยละ 9.19 และในปี 2562 มีรายไดโ้ ดยเฉลยี่
ต่อเดือนต่อครวั เรือนลดลงจากปี 2560 ซ่ึงมีจำนวน 39,594 บาทต่อครัวเรอื น

20

ตาราง 19 แสดงหนีส้ ินเฉล่ียต่อครัวเรือน จำแนกตามวตั ถปุ ระสงค์ของการกู้ยืม พ.ศ. 2560 – 2564
(หน่วย:บาท)

จงั หวัด วตั ถุประสงค์ของการก้ยู ืม 2560 2562 2564

จำนวนครวั เรือนทเี่ ป็นหนี้ 76,215 74,865 96,013

หน้ีสินเฉล่ยี ตอ่ ครัวเรอื นทั้งส้นิ 239,552 236,635 285,240

เพื่อใช้จ่ายในครวั เรือน (อปุ โภค บริโภค) 65,069 85,086 129,386

เพื่อใช้ทำธุรกจิ ที่ไม่ใชก่ ารเกษตร 16,110 17,814 46,314

ภูเกต็ เพอ่ื ใช้ทำการเกษตร 212 - 1,664

เพอ่ื ใช้ในการศึกษา 4,981 10,534 5,357

เพอ่ื ใช้ซ้อื /เช่าซื้อบ้านและที่ดิน 152,972 123,201 102,493

อื่นๆ - 208 26

ทมี่ า : สำนักงานสถิติจังหวัดภเู กต็ ณ 30 เมษายน 2565

หมายเหตุ: หนอี้ น่ื ๆ ได้แก่ หนจี้ ากการค้ำประกนั บุคคลอื่น หนี้ค่าปรับหรอื จา่ ยชดเชยคา่ เสียหาย เป็นต้น

ภาพ 15 แสดงหน้สี ินเฉลี่ยต่อครัวเรือน จำแนกตามวัตถปุ ระสงคข์ องการกู้ยืม พ.ศ. 2564

21

จังหวัดภูเก็ต มีหนี้สินเฉล่ียในปี พ.ศ.2564 จำนวนท้ังสิ้น 285,240 บาทต่อครัวเรือน โดย

วัตถุประสงค์หลักของการกู้ยืม เพื่อใช้จ่ายเพ่ือการอุปโภคบริโภค ร้อยละ 45.36 ใช้เพื่อการซ้ือ/เช่าซื้อบ้านและ

ท่ีดิน ร้อยละ 35.93 กู้เพื่อใช้ทำธุรกิจท่ีไม่ใช่การเกษตร 16.24 กู้เพ่ือใช้ในการศึกษา ร้อยละ 1.88 เพ่ือทำ

การเกษตร รอ้ ยละ 0.58 และอนื่ ๆ ร้อยละ 0.1

สรปุ ภาวะเศรษฐกิจจังหวัดภเู กต็

จากรายงานสถานการณ์แรงงานจังหวัดภูเก็ต ปี 2564 ระบุเกี่ยวกับสถานการณ์เศรษฐกิจว่า

"เครอื่ งช้ีเศรษฐกิจจงั หวัดในเดือนธันวาคม 2564 ขยายตัวตามภาคบริการทีเ่ พ่ิมขึ้น จากเดือนก่อนในเกอื บทุกสาขา

ธุรกิจ โดยเฉพาะธุรกิจท่ีเกี่ยวเน่ืองกับการทองเที่ยว อาทิ ธุรกิจโรงแรมและร้านอาหาร และธุรกิจขนส่งผู้โดยสาร

ซึ่งได้รับผลดีจากการผ่อนคลายมาตรการควบคุมการระบาดในประเทศ การเปิดรับนักทองเที่ยวต่างชาติ และแรง

กระตนุ้ จากมาตรการภาครฐั สอดคล้องกับความเชอื่ มั่นของภาคครัวเรือนท่กี ำลังฟ้นื ตวั สง่ ผลใหด้ ัชนีดา้ นการใชจ้ า่ ย

ปรับตัวดีขึ้น เสถียรภาพเศรษฐกิจ อัตราเงินเฟ้อขยายตัวร้อยละ 1.7 การจ้างงานปรับตัวดีขึ้นตามการฟื้นตัวของ

เศรษฐกิจ"

ทีม่ า : สำนักงานแรงงานจังหวดั ภูเกต็ (บางสว่ นรายงานสถานการณ์แรงงานรายไตรมาส 1 ปี 2565)

2.12 ด้านภาคเี ครอื ขา่ ย

ตาราง 20 แสดงจำนวนองค์กรภาคเี ครอื ข่าย จังหวดั ภูเก็ต

องคก์ ร หนว่ ย : แห่ง

องคก์ รสาธารณประโยชน์ ตาม พ.ร.บ. ส่งเสรมิ การจัดสวัสดิการสงั คม 26

องค์กรสวัสดิการชุมชน ตาม พ.ร.บ. ส่งเสรมิ การจัดสวัสดิการสงั คม 20

กองทนุ สวสั ดกิ ารสังคม 18

สภาเดก็ และเยาวชน 22

สภาองค์กรคนพกิ าร 10

ศูนยบ์ ริการคนพิการทว่ั ไป 7

ศูนยพ์ ฒั นาคณุ ภาพชวี ิต และสง่ เสรมิ อาชพี ของผสู้ งู อายุ (ศพอส.) 5

ศนู ยพ์ ฒั นาครอบครวั ในชมุ ชน (ศพค.) 18

อาสาสมคั รพฒั นาสังคมและความมนั่ คงของมนษุ ย์ (อพม.) 2,578 คน

โครงการบา้ นม่ันคง (พอช.) 6 เมอื ง
13 ชุมชน

ข้อมูลคลังปญั ญาผ้สู งู อายุ 216

ที่มา : สำนักงานพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนษุ ย์จังหวัด ข้อมูล ณ วนั ท่ี 31 สงิ หาคม 2565

22

2.13 ความมน่ั คงของมนุษยป์ ระเทศไทย ปี 2562 (12 มติ ิ จงั หวดั ภูเก็ต)
จังหวัดภูเก็ต มีค่าดัชนีความม่ันคงของมนุษย์ 21.22 ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยภาพรวมประเทศ อยู่ใน

อันดับท่ี 75 จาก 77 จังหวัดทั่วประเทศ ทั้งน้ีจังหวัดภูเก็ตมีค่าดัชนีท่ีลดลงจากปีท่ีผ่านมา โดยปีที่ผ่านมามีค่าดัชนี
60.27 อยู่อันดับที่ 64 ซ่ึงหากพิจารณาเฉพาะในส่วนของมิติที่มีค่าดัชนีในอันดับต้นๆ ได้แก่ มิติอาหาร และมิติ
ชุมชนและการสนับสนุนทางสังคม อยู่อันดับที่6 และ 7 ของประทศตามลำดับ โดยข้อมูลตามตัวชี้วัดท่ีสำคัญและ
อยู่อันดับต้นๆ ของประเทศ เช่น รอ้ ยละของตลาดสดน่าซื้อ อัตราของผู้ป่วยอาหารเป็นพิษต่อประชากร 100,000
คน อตั ราผ้ทู ำประกันชวี ติ ต่อประชากร และอตั ราผทู้ ำประกนั สังคมตอ่ กำลงั แรงงานรวม นอกจากนี้ ขอ้ มูลตามตัวช้ี
สัดท่ีอยู่อนั ดบั ตน้ ๆ เช่น รายได้เฉล่ยี ต่อครัวเรือน มีสัดส่วนมากเป็นอันดับท่ี 4ของประเทศ อตั ราเตยี งต่อประชากร
100,000 คน และอัตราผู้ทำประกันชีวิตต่อประชากร มีสดั ส่วนอยู่อันดับที่ 5 ของประเทศท้ัง 2 ตัวชว้ี ัด และอตั รา
การมีคอมพิวเตอร์ต่อครวั เรือน มีสัดส่วนมากเป็นอันดบั ท่ี 8 ของประเทศ เป็นต้นถึงแม้วา่ จังหวัดภูเก็ตจะมคี ่าดัชนี
2 มิติอยู่ในอันดับต้นๆ ของประเทศ แต่ก็มีหลายมิติของจังหวัดภูเก็ตท่ีค่าดัชนีต่ำ เช่น มิติการศึกษา และมิติความ
ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สนิ มีค่าดชั นีอยู่อันดับ 76 ของประเทศทั้ง 2 มิติ ในขณะที่ มิติสิ่งแวดล้อม ทรัพยากร/
พลังงาน มิติการศึกษา และมิติสิทธิและความเป็นธรรม มีค่าดัชนีอยู่ในอันดับ 74 ,73 และ 72 ของประเทศ
ตามลำดบั โดยขอ้ มูลตามตัวชีว้ ดั ท่สี ำคัญ คอื จำนวนฐานความผิดคดีอาญา 4 กลมุ่ ตอ่ ประชากร 100,000 คน และ
อัตราปริมาณขยะมูลฝอย (ตันต่อวัน ต่อ 1,000 ครัวเรือน ท้ัง 2 ตัวชี้วัด มีสัดส่วนมากที่สุดของประเทศ
(อันดับท่ี 77) นอกจากน้ี อัตราการถือครองท่ีอยู่อาศัย อยู่อันดับ 74 และร้อยละของท่ีอยู่อาศัยท่ีมีสภาพคงทน
ถาวร อยู่อนั ดบั 73 ของประเทศ เป็นต้น

ตาราง 21 ขอ้ มูลตวั ช้ีวัด 12 มิติ จังหวดั ภูเกต็ และอนั ดบั ของตวั ช้วี ดั จากท้งั หมด 77 จังหวดั

มติ ิ ตวั ชีว้ ัด ข้อมลู ตัวชี้วดั อันดับทีจ่ าก 77
จงั หวดั
1.มิตอิ ยูอ่ าศยั 1. ความหนาแน่นของประชากรต่อพ้ืนที่ 1 ตร.กม.* 755.41
2.สุขภาพ 2. อตั ราการถอื ครองทีอ่ ยูอ่ าศัย 49.51 74
3. รอ้ ยละของทอ่ี าศยั ทม่ี ีสภาพคงทนถาวร 96.68 74
3. อาหาร 73
4.การศึกษา 4. อัตราเตยี งตอ่ ประชากร 100,000 คน 304.23
5. อัตราบุคลากรทางการแพทย์ต่อประชากร 100,000 คน 296.92 5
6. อตั ราผู้ปว่ ยทางสขุ ภาพจิตตอ่ ประชากร 100,000 คน* 2,461.42 17
7. อัตราการเจบ็ ป่วยดว้ ยโรคสำคญั 5 โรคตอ่ ประชากร100,000 คน* 3,768.06 51
8. อตั ราการเข้าถึงบริการของผปู้ ว่ ยต่อประชากร 100,000 คน 65,001.43 11
72
9. อตั ราของผปู้ ่วยอาหารเปน็ พิษตอ่ ประชากร 100,000 คน* 88.40
10. รอ้ ยละของรา้ นอาหารและแผงลอยที่ได้ CFGT (Clean Food Good Taste) 89.95 15
11. ร้อยละของตลาดสดน่าซือ้ * 100.00 22
12. อัตรานักเรียนต่อหอ้ งเรยี น* 21.07 1
74

23

มิติ ตัวช้ีวัด ข้อมูลตัวชี้วดั อนั ดบั ทจี่ าก 77

5.การมีงานทำ จังหวดั
และรายได้
13. อัตรานักเรียนต่อคร*ู 15.64 71
6.ครอบครวั
14. อัตราการมีคอมพิวเตอร์ต่อครัวเรือน 25.8972 8
7.ชุมชนและ
การสนับสนนุ 15. อัตราการมงี านทำ 98.99 33
ทางสังคม
16. อัตราการว่างงาน* 1.01 47
8.ศาสนาและ
วัฒนธรรม 17. รายได้เฉลีย่ ต่อครวั เรือน 39,593.56 4
9.ความปลอดภัยใน
ชีวติ และทรัพย์สิน 18. ค่าใชจ้ า่ ยเฉลย่ี ตอ่ ครวั เรือน* 30,992.50 74
10. สทิ ธิและ
ความเป็นธรรม 19. จำนวนหนีส้ ินเฉล่ียตอ่ ครวั เรือน* 239,551.96 66

11.การเมือง 20. อัตราการจดทะเบียนหย่าต่อ 1,000 ครัวเรอื น* 6.62 64

12.ส่งิ แวดลอ้ ม 21. รอ้ ยละความเข้มแขง็ ของครอบครวั 84.54 71
ทรัพยากร/พลังงาน
22. ความรนุ แรงในครอบครวั ต่อ 1,000 ครัวเรือน* 0.09 48

23. อัตราผทู้ ำประกนั ชวี ติ ตอ่ ประชากร 55.40 5

24. อัตราผูท้ ำประกนั สงั คมตอ่ กำลังแรงงานรวม 70.84 6

25. อัตราการฆา่ ตวั ตายและทำร้ายตนเองตอ่ ประชากร 100,000 คน* 58.75 68

26. อัตราผู้ถือกรมธรรมป์ ระกันอบุ ตั เิ หตุสว่ นบุคคลต่อประชากร 6.17 9

27. จำนวนศาสนสถานทุกประเภทต่อประชากร 100,000 คน 29.98 71

28. คนอายุ 6 ปขี นึ้ ไปทุกคนปฏิบัตกิ ิจกรรมทางศาสนาอยา่ งน้อยสัปดาห์ละ 1 ครัง้ 99.89 14

29. จำนวนฐานความผิดคดีอาญา 4 กลมุ่ ตอ่ ประชากร100,000 คน* 234.76 77

30. อตั ราการเสียชีวติ ดว้ ยอุบตั เิ หตตุ อ่ ประชากร 100,000 คน* 22.43 67

31. จำนวนคดีในศาลปกครองต่อประชากร 100,000 คน* 21.70 73

32. จำนวนเรื่องร้องเรียนจากประชาชนผ่านศูนย์บริการประชาชนต่อประชากร 133.83 70

100,000 คน*

33. รอ้ ยละของเรือ่ งทีไ่ ดข้ ้อยุติตามข้อรอ้ งเรียนผา่ นศนู ย์บริการประชาชน 87.25 19

34. อัตราการมาใช้สิทธิลงคะแนนเลอื กต้งั ส.ส.เปน็ การทัว่ ไป 71.70 63

35. อัตราการมาใชส้ ิทธอิ อกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญ เมื่อ7 ส.ค.59 54.78 72

36. รอ้ ยละของพ้นื ทีป่ ่าตอ่ พ้ืนที่จังหวดั 20.63 37

37. อัตราการผลติ ตดิ ต้ังไฟฟา้ จากพลังงานทดแทนต่อ 1,000 ครัวเรือน 0.13 54

38. อัตราปริมาณการจำหนา่ ยน้ำมันเช้ือเพลงิ ตอ่ 1,000 ครัวเรือน (พันลิตร)* 2,494.13 70

39. อัตราปญั หามลพิษทไ่ี ด้รับการร้องเรียนต่อประชากร 100,000 คน* 1.22 48

40. อัตราปริมาณชยะมลู ฝอย (ตันตอ่ วนั ) ต่อ 1,000 ครัวเรือน* 6.36 77

ทม่ี า : รายงานความม่ันคงของมนุษย์ประเทศไทย กระทรวงการพัฒนาสงั คมและความน่ั คงของมนุษย์

24

ส่วนที่ 3

สถานการณก์ ลมุ่ เป้าหมายทางสงั คมระดบั จงั หวดั

3.1 กลุ่มเดก็
ตาราง 22 แสดงสถานการณ์เด็ก

(หนว่ ย:คน)

(1) (2) (3) (4) (5)

เดก็ ท่ีไดร้ ับ **เดก็ ทมี่ ี เดก็ ทถี่ กู ทารณุ เด็กท่อี ยู่ หญิง (อายุ

เงนิ อุดหนนุ พฤติกรรม กรรมทาง ในครอบ 15 – 19 ปี)ที่

จังหวัด จำนวน เพื่อการ ไมเ่ หมาะสม ร่างกายจิตใจ ครวั เลี้ยง ตงั้ ครรภ์ก่อน

เลยี้ งดเู ดก็ และทางเพศที่มี เดี่ยว (ไม่ วัยอันควร

แรกเกดิ การดำเนนิ คดี ปรากฎ

บดิ าในสตู ิ

บตั ร)

ภเู กต็ 103,880 14,245 - 81 603 9,827

หมายเหตุ (1) เดก็ ที่ไดร้ ับเงนิ อุดหนนุ เพื่อการเล้ยี งดูเด็กแรกเกิด ท่ีมาจากสำนักงานพัฒนาสังคมและความมนั่ คงของมนุษยจ์ งั หวัดภูเก็ต
ขอ้ มลู ณ วันที่ 30 เมษายน 2565

(2) เด็กทมี่ ีพฤติกรรมไม่เหมาะสม ทีม่ าจาก ศึกษาธิการจงั หวดั ภูเกต็ ปีการศกึ ษา 2564

**เดก็ ที่มพี ฤตกิ รรมไมเหมาะสม หมายถึง
1) ด่ืมเคร่อื งด่ืมที่มแี อลกอฮอล สูบบุหร่ีและติดสารเสพติดรายแรง เชน ยาบ้า ยาอี สารระเหย กัญชา เปนตน
2) ม่ัวสมุ และทําความรำคาญใหกบั ชาวบาน
3) ติดเกมส และเลนการพนันตางๆ
4) มีพฤตกิ รรมทางเพศ
5) อ่ืนๆ (ระบุ) เช่น ออกจากสถานศกึ ษาในเวลาเรยี นโดยไมอ่ นญุ าต
(3) เด็กท่ีถูกทารุณกรรมทางรา่ งกายจิตใจและทางเพศท่ีมีการดำเนินคดี ท่ีมาจาก ศูนย์พ่ึงได้ โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต แลเบ้าน
พักเดก็ และครอบครัวจังหวัดภูเกต็ ขอ้ มลู ต้งั แตเ่ ดือนตลุ าคม 2564 – 10 สงิ หาคม 2565
(4) เดก็ ที่อยู่ในครอบครวั เล้ยี งเดี่ยว ที่มาจากสำนกั งานพฒั นาสงั คมและความม่ันคงของมนษุ ยจ์ งั หวัดภเู ก็ต ขอ้ มลู ณ วนั ที่ 30
เมษายน 2565 (ระบบบันทกึ ข้อมูลเด็กทไี่ ด้รับเงินอดุ หนุนเพ่อื การเลยี้ งดูเด็กแรกเกดิ )
(5) เดก็ ที่ต้ังครรภ์กอ่ นวัยอันควรและไม่พร้อมในการเล้ยี งดู ทมี่ าจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดภเู ก็ต ข้อมูล ณ วันที่ 30

มถิ นุ ายน 2564

25

สถานการณ์เด็กจงั หวัดภูเก็ตจำแนกตามสถานการณต์ ่างๆ พบวา่ จงั หวดั ภูเกต็ มจี ำนวนเดก็
ทง้ั หมด 103,880 คน โดยมีเด็กท่ลี งทะเบยี นเพือ่ ขอรบั เงินอดุ หนนุ เด็กแรกเกดิ ณ วนั ท่ี 30 เมษายน 2565มี
จำนวน 14,245 คน มเี ด็กทอ่ี ยใู่ นครอบครวั เลีย้ งเดี่ยว 603 คน ซงึ่ เปน็ เดก็ ท่ีไดร้ ับเงินอุดหนนุ เด็กแรกเกดิ โดยไม่
ปรากฎบิดาในสตู บิ ัตร เดก็ ที่ถูกทารุณกรรมทางรา่ งกายจิตใจและทางเพศทีม่ ีการดำเนนิ คดี จำนวน 81 คน
สำหรับเด็กทีม่ ีพฤติกรรมไม่เหมาะสม ไมพ่ บการจดั เก็บข้อมูล

ตาราง 23 แสดงอตั ราการต้งั ครรภ์ในหญิงอายุ 15 – 19 ปี ตง้ั แต่ปี 2560 - 2564

(หน่วย : คน)

พ้นื ท่ี อตั ราตั้งครรภ์ในหญิงอายุ 15 – 19 ปี ปงี บประมาณ 2564

ปี 2561 2562 2563 หญิงอายุ คลอด (คน) อตั ราการ

15 – 19 คลอดต่อพัน

(คน) คน

เมอื ง 23.74 11.09 7.86 5,894 65 11.03

กะทู้ 23.12 7.51 7.42 1,730 13 7.51

ถลาง 32.50 19.06 10.30 2,203 42 19.06

รวม 25.67 12.21 8.30 9,827 120 12.06

ท่ีมา : สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดภูเกต็ ณ วันท่ี 30 กนั ยายน 2564

ตาราง 24 แสดงการต้งั ครรภ์ซ้ำในหญงิ อายตุ ำ่ กว่า 20 ปี

อำเภอ ผลการดำเนินงานการต้งั ครรภซ์ ำ้ ในหญงิ อายุตำ่ กวา 20 ปี

จำนวน หญงิ อายุ 15 – 19 ปี ตง้ั ครรภซ์ ำ้ (คน) ร้อยละ

ที่คลอด (คน)

เมืองภูเก็ต 72 12 16.67

กะทู้ 6 0 0

ถลาง 13 4 30.77

รวม 91 16 17.58

ทม่ี า : สำนกั งานสาธารณสุขจังหวดั ภูเก็ต ณ วนั ท่ี 30 กันยายน 2564

26

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดภูเก็ต ได้จัดเก็บข้อมูลการตั้งครรภ์ของนักเรียนหญิงอายุน้อยกว่า
พบว่า จังหวัดภูเก็ตมีเด็กท่ีตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร อายุต่ำกว่า 20 ปี จำนวน 9,827 คน คิดเป็นอัตรา 12.06 คน
ต่อหญิงอายุ 15 – 19 ปีพันคน การต้ังครรภ์ซ้ำในวัยรุ่น จำนวน 91 คน คิดเป็นร้อยละ 17.58 ซ่ึงกระทรวง
สาธารณสขุ กำหนดเป้าหมายไว้ ไมเ่ กนิ รอ้ ยละ 13.5 ของหญิงอายุ 15 – 19 ปที ่ีคลอด

3.2 กลุ่มเยาวชน (อายุ 18 - 25 ป)ี

ตาราง 25 แสดงสถานการณ์เยาวชน

(หน่วย:คน)

จงั หวดั จำนวน (1) (2)
**เยาวชนทม่ี ีพฤติกรรม เยาวชนที่ถูกทารุณกรรม
ทางร่างกายจติ ใจและทาง
ไม่เหมาะสม
เพศ

ภูเก็ต 43,511 20 4

หมายเหตุ (1) เยาวชนทีม่ พี ฤติกรรมไม่เหมาะสม ทม่ี าจาก ศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวดั ภเู ก็ตข้อมูล ตั้งแตว่ นั ท่ี เดือนมกราคม ถงึ
เดือนมิถุนายน 2565

** เยาวชนท่ีมีพฤตกิ รรมไมเหมาะสม หมายถึง
1) ดื่มเครื่องดื่มท่ีมีแอลกอฮอล สูบบุหรี่และติดสารเสพติดรายแรง เชน ยาบ้า ยาอี สารระเหย กัญชา เปนตน
2) มั่วสุมและทาํ ความรำคาญใหกบั ชาวบาน
3) ติดเกมส และเลนการพนันตางๆ
4) มีพฤติกรรมทางเพศ
5) อ่ืนๆ (ระบุ)

(2) เยาวชนท่ีถูกทารณุ กรรมทางร่างกายจิตใจและทางเพศ ที่มาจากบ้านพกั เดก็ และครอบครวั จังหวัดภเู กต็ ขอ้ มลู ณ วนั ที่ 31
กรกฎาคม 2565

จังหวัดได้รับข้อมูลจากศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดภูเก็ต พบว่า มีเด็กและเยาวชนท่ีมี
พฤติกรรมไม่เหมาะสม ตั้งแต่เดอื นมกราคม ถึงเดอื นมิถุนายน พ.ศ.2565 ท้ังสิ้นจำนวน 20 คน โดยมีความผิดตาม
ประมวลกฎหมายอาญา รวม 10 คน เป็นความผิดเกี่ยวกับทรพั ย์ สูงสุดจำนวน 6 คน ความผิดเก่ียวกับ เพศ (การ
กระทำชำเราเด็กหญิงอายุไม่เกิน 15 ปี มาตรา 277 จำนวน 1 คน ความผิดต่อชีวิตและร่างกาย จำนวน 2 คน
และความผิดฐานบุกรุก 1 คน สำหรับความผิดตามประมวลกฎหมายอื่น จำนวน 10 คน จำแนกเป็นความผิดตาม
พ.ร.บ.อาวุธปนื เครอ่ื งกระสนุ ปืน ฯลฯ พ.ศ.2490 จำนวน 2 คน ความผิดฐานพ.ร.บ.ยาเสพติด จำนวน 8 คน

สำหรับเยาวชนท่ีถูกทารุณกรรมทางร่างกายจิตใจ และทางเพศ จากข้อมูลของบ้านพักเด็กและ
ครอบครวั จังหวัดภเู ก็ต พบวา่ มีจำนวน 4 คน

27

3.3 กลุ่มสตรี (หญิงทีม่ อี ายุ 26 - 59 ปี)

ตาราง 26 แสดงสถานการณ์กลมุ่ สตรี

(หน่วย:คน)

(1) (2) (3) (4)

สตรีทถี่ กู ละเมดิ สตรที ี่ถูกทํา แมเ่ ลยี้ งเด่ียว สตรีที่วา่ งงาน

จงั หวดั จำนวน ทางเพศ รายรางกาย ฐานะยากจน

จิตใจ ตองเล้ยี งดบู ตุ ร

เพียงลาํ พัง

ภเู กต็ 117,825 37 127 603 11,419

หมายเหตุ (1) สตรที ถ่ี ูกละเมิดทางเพศ ท่ีมาจากศนู ยพ์ ง่ึ ได้ โรงพยาบาลวชริ ะภเู กต็ ข้อมูล ต้งั แต่ 1 ตลุ าคม 2564 – 31 กรกฎาคม 2565
(2) สตรีที่ถูกทํารายรางกาย จิตใจ ท่ีมาจากศูนย์พึ่งได้ โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต และบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดภูเก็ต

ขอ้ มูล ตง้ั แต่ 1 ตลุ าคม 2564 – 31 กรกฎาคม 2565
(3) แม่เล้ียงเด่ียวฐานะยากจนต้องเล้ียงดูบุตรตามลำพัง ท่ีมาจากสำนักงานพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์จังหวัดภูเก็ต

ในระบบข้อมูลเด็กทข่ี อรับเงินอุดหนนุ เดก็ แรกเกดิ ข้อมลู ณ วันท่ี 30 เมษายน 2565
(4) สตรีทถ่ี กู เลกิ จา้ ง ตกงาน ท่มี าจากสำนักงานสถติ ิจงั หวดั ภเู ก็ต ข้อมูล ณ วันท่ี 31 ธันวาคม 2564

จังหวัดภูเก็ตมีประชากรหญิงท่ีมีอายุต้ังแต่ 26 ปี - 59 ปี ทั้งสิ้น จำนวน 117,825 คน
คดิ เป็นร้อยละ 53.41 ของจำนวนประชากรหญิงทั้งหมดในจังหวดั จากข้อมูลของสำนักงานพัฒนาสงั คมและความ
มัน่ คงของมนุษย์จังหวัดภูเก็ต สถานการณ์ทเ่ี ก่ียวกับสตรี พบวา่ มสี ตรที ี่ถูกละเมิดทางเพศ จำนวน 35 คน สตรีทีถ่ ูก
ทำร้ายด้านร่างกาย จิตใจ จำนวน 22 คน โดยในจำนวนน้ี อยู่ในความดูแลของบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัด
ภูเก็ต จำนวน 1 คน ซึ่งจากข้อมูลท่ีมีการบันทึกในระบบของเงินอุดหนุนเด็กแรกเกิด ของกรมกิจการเด็กและ
เยาวชน พบว่า มีแม่ทีข่ อรบั เงินอุดหนุนเด็กแรกเกิด โดยสูติบัตรไม่ปรากฏข่ือบิดาของเด็ก ซ่งึ อาจจะตั้งสมมติฐานได้
ว่าเป็นแม่เลี้ยงเดี่ยวที่ฐานะยากจนที่ต้องเลี้ยงดูบุตรเพียงลำพัง จำนวน 603 คน และมีสตรีท่ีว่างงาน ตกงาน
ในชว่ งเดือนมกราคม ถึงธันวาคม 2564 จำนวน 11,419 คน

28

3.4 กลุ่มครอบครัว
ตาราง 27 แสดงสถานการณก์ ลมุ่ ครอบครัว

(หน่วย:ครอบครวั )

(1) (2) (3) (4)

จงั หวัด จำนวน ครอบครัวหย่ารา้ ง ครอบครวั ที่มีคนใน ครอบครวั ครอบครวั
(คู่) ครอบครวั กระทํา แหว่งกลาง ยากจน

ความรนุ แรงตอ่ กัน

ภเู กต็ 278,443 913 245 54 2,671

หมายเหตุ (1) ครอบครัวหยา่ รา้ ง ท่ีมาจากท่ีทำการปกครองจงั หวัดภเู ก็ต ขอ้ มลู ณ วันที่ 31 ธนั วาคม 2564
(2) ครอบครัวท่ีมีคนในครอบครัวกระทําความรุนแรงต่อกัน ท่ีมาจากศูนย์พ่ึงได้ โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต ข้อมูล ณ วันที่ 30

มถิ ุนายน 2564
(3) ครอบครัวแหว่งกลาง ทีม่ าจากสำนักงานพัฒนาสังคมและความมน่ั คงของมนษุ ย์จงั หวัดภเู ก็ต ข้อมูล ณ วนั ท่ี 31 กรกฎาคม

2565
(4) ครอบครัวยากจน ท่ีมาจาก ข้อมูล TPMAP ปี 2565 สำนกั งานพัฒนาชุมชนจังหวัดภเู ก็ต ข้อมลู ณ วันท่ี 19 กรกฎาคม

2565 คณะกรรมการบริหารศนู ยอ์ ำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวยั อยา่ งย่ังยืนตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
จังหวดั ภูเก็ต (คจพ.จ.ภเู ก็ต)

จังหวัดภูเก็ตมีครัวเรือน 278,443 ครัวเรือน สถิติดังกล่าว เป็นข้อมูลจากจำนวนทะเบียนบ้าน จึง
สมมติฐานว่าข้อมูลดังกล่ว เป็นครัวเรือน โดยพบว่ามีครอบครัวท่ีมีการหย่าในช่วงปี พ.ศ. 2564 จำนวน 913 คู่ จาก
ขอ้ มลู ของศูนย์พงึ่ ได้โรงพยาบาลวชิระภเู ก็ต พบวา่ มี 245 ครอบครวั ทีม่ คี นในครอบครัวกระทำความรุนแรงต่อกนั

ครอบครัวแหว่งกลาง คือครอบครัวท่ีมีเด็กอาศัยอยู่กับ ปู่ ย่า ตา ยาย ซ่ึงเด็กจะไม่อาศัยอยู่กับบิดา
มารดา มีจำนวน 54 ครอบครัว ซ่ึงสถิติดังกล่าวได้มาจากครอบครัวท่ีได้รับความช่วยเหลือเป็นเงินอุดหนุนในครอบครัว
อปุ ถัมภ์ ของสำนักงานพฒั นาสังคมและความม่นั คงของมนุษย์จังหวัดภูเกต็

สำหรับครอบครัวยากจน จากโครงการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างย่ังยืนตาม
หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โดยคณะกรรมการบริหารศนู ย์อำนวยการขจัดความยากจนและพฒั นาคนทุกช่วงวัย
อย่างย่ังยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงจังหวัดภูเก็ต (ศจพ.จ.ภูเก็ต) พบว่า จังหวัดภูเก็ตมีครัวเรือน
ยากจนทั้งหมด 2,671 ครัวเรือน โดยอาศัยในพ้ืนท่ีอำเภอถลางสูงสุดจำนวน 1,506 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ
56.38 ถัดมาเป็นอำเภอเมืองภูเก็ต จำนวน 1,070 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 40.06 และอำเภอกะทู้จำนวน 95
ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 3.56 ท้ังนี้ ครัวเรือนยากจนทั้ง 2,671 ครัวเรือน ได้มีหน่วยงานต่างๆ ท้ังภาครัฐและ
ภาคเอกชน บูรณาการความช่วยเหลือในการดูแลท้ัง 5 มิติ ได้แก่ มิติ ปัญหาด้านสุขภาพ ด้านความเป็นอยู่
ดา้ นการศกึ ษา ดา้ นรายได้ และด้านการเขา้ ถึงบริการภาครัฐ

29

3.5 กลุ่มผสู้ ูงอายุ (อายุ 60 ปี ขึน้ ไป)
ตาราง 28 แสดงสถานการณผ์ ู้สูงอายุ จำแนกตามจังหวัด

จังหวดั จำนวน (1) (2) (3) (หน่วย:คน)
กลมุ่ เปา้ หมาย ผสู้ ูงอายทุ ่ี ผู้สูงอายุจำแนกตาม ผสู้ ูงอายุ (4) (5)
ทงั้ หมด ได้รบั เบี้ยยัง ความสามารถในการทำกจิ วัตร ท่ตี อ้ ง ผู้สูงอายุ ผ้สู งู อายุ
ประจำวนั ( ADL) ดำรงชีพ ทม่ี ที ี่อยู่ ที่บรจิ าค
ภเู กต็ 53,364 ชพี ด้วยการ อาศยั ไม่ เบี้ยยงั
ติดบ้าน ติดสงั คม ชว่ ยเหลือ ขอทาน เหมาะสม ชพี
44,723 ตวั เอง
ไมไ่ ด้ - 30 7
(ตดิ เตยี ง)

751 13,925 134

หมายเหตุ (1) ผู้สงู อายทุ ีไ่ ดรับเบย้ี ยงั ชีพ ทมี่ าจากสำนกั งานสง่ เสริมการปกครองทอ้ งถน่ิ จังหวดั ภเู กต็ ขอ้ มลู ณ วนั ที่ 30 เมษายน 2565
(2) ผู้สงู อายุจำแนกตามความสามารถในการทำกิจวตั รประจำวนั (ADL) (ติดบ้าน/ตดิ สงั คม/ตดิ เตียง) ท่มี าจากสำนักงาน

สาธารณสุขจังหวดั ภูเกต็ ขอ้ มูล ณ วนั ท่ี 19 พฤษภาคม 2565
(3) ผสู้ งู อายุทตี่ ้องดำรงชีพดว้ ยการเร่รอ่ น ขอทาน ท่มี าจาก สำนกั งานพฒั นาสงั คมและความม่ันคงของมนษุ ยจ์ ังหวดั ภเู กต็

ขอ้ มูล ณ วันท่ี 31 กรกฎาคม 2565
(4) ผสู ูงอายุท่มี ีท่อี ยู่อาศัยไมเ่ หมาะสม ทมี่ า จากสำนกั งานพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของมนุษยจ์ ังหวัดภเู กต็ ข้อมูล ณ

วนั ท่ี 31 กรกฎาคม 2565
(5) ผูส้ ูงอายทุ ีบ่ ริจาคเบย้ี ยังชพี ผสู้ งู อายุ (เขา้ กองทุนผู้สงู อายุ) ทีม่ าจากสำนักงานพฒั นาสังคมและความมัน่ คงของ

มนุษยจ์ งั หวดั ภเู กต็ ข้อมลู ณ วนั ที่ 31 กรกฎาคม 2565

จังหวัดภูเก็ต มีผู้สูงอายุท้ังหมดจำนวน 53,364 คน คิดเป็นร้อยละ 12.77 ของประชากรใน
จังหวัดภูเก็ต โดยมีสถิติท่ีสูงข้ึนจากปี 2564 ซึ่งสัดส่วนร้อยละ 12.30 ซ่ึงหากพิจารณาตามนิยามขององค์การ
สหประชาชาติ (United Nations : UN) สรุปได้ว่า จังหวัดภูเก็ตอยู่ในสังคมผู้สูงอายุระดับ 1 (Aging society)
จากการสอบถามข้อมลู จากสำนักงานส่งเสริมการปกครองสว่ นท้องถิ่นจังหวัดภูเก็ต พบว่า มผี ู้สงู อายทุ ่ีไดร้ ับเบี้ยยัง
ชีพ จำนวน 44,723 คน จากข้อมูลของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดภูเก็ต พบว่า ผู้สูงอายุที่จำแนกตาม
ความสามารถในการทำกิจวัตร มีดังนี้ ติดบ้าน มีจำนวน 751 คน ติดสังคมมีจำนวน 13,925 คน และผู้สูงอายุท่ี
ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ (ติดเตียง) มีจำนวน 134 คน ซึ่งสังเกตได้ว่า ผู้สูงอายุท่ีติดสังคมมีสัดส่วนที่สูงสุด สำหรับ
ผู้สูงอายุท่ีต้องดำรงชีพด้วยการเร่ร่อนขอทาน มีสถิติเป็นศูนย์ และมีผู้สูงอายุในจังหวัดภูเก็ตที่บริจาคเบ้ียยังชีพ
ผู้สงู อายุเขา้ กองทนุ ผสู้ ูงอายจุ ำนวน 7 คน

30

3.6 กลุ่มคนพกิ าร

ตาราง 29 แสดงสถานการณค์ นพิการ

(หน่วย:คน)

(1) (2) (3) (4) (5)

คนพิการท่มี บี ัตร คนพิการท่ี คนพกิ ารท่ี คนพิการมี คนพิการท่ีอยู่

จงั หวดั จำนวน ประจำตัวคน ได้รับเบี้ยยงั ไมไ่ ด้รบั เบยี้ ความตอ้ ง คนเดียวตาม
พิการ ชีพ ยังชีพ การกาย ลำพัง/ไมม่ ี

อปุ กรณ์ ผู้ดแู ล/ถกู

ทอดทิ้ง

ภเู ก็ต 7,021 7,021 6,469 - ไม่ได้สำรวจ ไม่มี

หมายเหตุ ที่มา : (1) คนพิการท่ีมบี ัตรประจำตวั คนพกิ าร จากศูนย์บริการคนพกิ ารจังหวัดภูเกต็ สำนกั งานพัฒนาสังคมและความม่ันคงของ
มนุษย์จังหวัดภเู ก็ต ข้อมูล ณ วันที่ 31 กรกฎาคม 2565

(2) คนพิการทไ่ี ด้รับเบย้ี ยงั ชพี จากสำนักงานส่งเสริมการปกครองสว่ นท้องถ่ินจงั หวัดภเู กต็ ณ วันท่ี 30 เมษายน 2565

จังหวัดภูเก็ตมีคนพิการท่ีขึ้นทะเบียนและจัดทำบัตรประจำตัวคนพิการท่ีสำนักงานพัฒนาสังคม
และความม่ันคงของมนุษย์จังหวัดภูเก็ตทั้งสิ้น 7,021 คน โดยมีคนพิการท่ีได้รับเบี้ยยังชีพความพิการ ท้ังหมด
6,469 คน
ตาราง 30 แสดงจำนวนคนพกิ ารจำแนกตามสาเหตคุ วามพิการ จงั หวัดภูเก็ต

(หน่วย:คน)
สาเหตุความพกิ าร

จงั หวัด พนั ธกุ รรม โรคติดเชอื้ อุบตั เิ หตุ โรคอนื่ ๆ ไม่ทราบ มากกวา่ ไมร่ ะบุ รวม
สาเหตุ 1 สาเหตุ 7,021

ภเู ก็ต 62 149 509 8 3,722 2,497 74

ท่ีมา : ศนู ยบ์ รกิ ารคนพกิ ารจงั หวดั ภูเก็ต สนง.พมจ.ภก ข้อมูล ณ วนั ท่ี 3 กรกฎาคม 2561
จะเห็นว่า จากจำนวนคนพิการทั้งหมด 7,021 คน พบว่าไม่ระบุสาเหตุความพิการสูงสุด จำนวน

3,722 คน หรือคดิ เปน็ ร้อยละ 53.43 รองลงมา มากกวา่ 1 สาเหตุ จำนวน 2,497 คน คิดเป็นร้อยละ 35.56 ลำดับ
ที่ 3 ด้วยอุบัติเหตุ จำนวน 509 คน คิดเป็นร้อยละ 7.25 โรคติดเชื้อ 149 คน คิดเป็นร้อยละ 2.12 อื่น ๆ จำนวน 8
คน มากกว่า 1 สาเหตุ 2,497 คน ไม่ระบุ 74 คน

31

ตาราง 31 แสดงจำนวนคนพิการจำแนกตามประเภทความพกิ าร จงั หวดั ภูเก็ต

ประเภทความพิการ

จงั หวัด พิการ พิการ พกิ าร พกิ ารทาง พิการทาง พกิ าร ออทิสตกิ พกิ าร รวม
ภูเก็ต ทางการ ทางการ ทางการ จติ ใจ สติปัญญา ทางการ มากกว่า
ไดย้ นิ หรอื เคลอ่ื น หรือ เรียนรู้
เห็น สื่อความ 474 1
หมาย ไหว พฤติกรรม 35 ประเภท
347 หรอื ทาง
1,063 รา่ งกาย 365 181 767 7,021

3,789

ท่ีมา : กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชวี ติ คนพกิ าร ณ วนั ที่ 31 กรกฎาคม 2565
จากตาราง 31 จะเห็นวา่ จงั หวดั ภูเกต็ มีความพิการทางการเคล่ือนไหว หรือทางร่างกายสงู สดุ
จำนน 3,789 คน คดิ เป็นร้อยละ 53.97 รองมาเปน็ พกิ ารทางการไดย้ นิ หรือส่ือความหมา จำนวน 1,063 คดิ เป็น
ร้อยละ 15.14 และพกิ ารมากกว่า 1 ประเภท จำนวน 767 คดิ เป็นร้อยละ 10.92 ตามลำดับ

3.7 กลุ่มผู้ด้อยโอกาส
ตาราง 32 แสดงสถานการณ์กลุ่มผดู้ ้อยโอกาส จังหวัดภเู ก็ต

(หน่วย:คน)

จังหวดั (1) (2) (3) (4) (5) (6)
คนไร้ทพ่ี ่ึง ผทู้ ำการ ผ้แู สดง กลมุ่ ชาติ ผตู้ ดิ ยาเสพ ผู้ติดเช้อื
ขอทาน ความสามารถ พนั ธ์ุ/ชนกล่มุ
ตดิ HIV
น้อย

ภเู ก็ต 47 1 101 3,613 301 5,513

หมายเหตุ ทม่ี า :
(1) คนไรท้ ่ีพง่ึ (2) ผู้ทำการขอทาน ทม่ี าจาก ศนู ย์คุ้มครองคนไร้ที่พง่ึ จังหวัดภูเก็ต เดือนตุลาคม 2564 – กรกฎาคม 2565
(3) ผู้แสดงความสามารถ ที่มาจาก สำนักงานพัฒนาสงั คมและความมัน่ คงของมนุษย์จงั หวดั ภเู ก็ตยอดสะสมณ วันที่ 10 กรกฎาคม 2565
(4) กลมุ่ ชาติพันธุ์ ชนกลุ่มน้อย ทมี่ าจาก สำนกั งานวฒั นธรรมจงั หวดั ภูเก็ต ณ วนั ที่ 10 สงิ หาคม 2565
(5) ผูต้ ดิ ยาเสพตดิ ทีม่ าจาก คณะกรรมการศูนยอ์ ำนวยการปอ้ งกันและปราบปรามยาเสพติดจังหวัด (ศอ.ปส.จ.ภก.) ตัง้ แต่วันท่ี 1
ตุลาคม 2564 – 21 กรกฎาคม 2565 (ผู้ป่วยยาเสพตดิ ทเี่ ขา้ สกู่ ระบวนการบำบัดรกั ษาทัง้ ระบบสมัครใจ ระบบบังคับบำบัด
ระบบต้องโทษ
(6) ผู้ตดิ เช้ือ HIV ทม่ี าจาก สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั ภเู ก็ต ขอ้ มูลสะสม ณ วันท่ี 30 เมษายน 2565

32

สถานการณ์กลุ่มผู้ด้อยโอกาสในจังหวัดภูเก็ต พบว่าในช่วงเดือนตุลาคม 2564 - สิงหาคม 2565 จังหวัด
ภเู ก็ตมีคนไร้ท่ีพึ่งในจังหวัดทั้งหมด 47 คน ผู้ทำการขอทาน 1 คน ผู้แสดงความสามารถที่ขึ้นทะเบียนยอดสะสม จำนวน
101 คน ผู้ติดยาเสพติด ตามข้อมูลของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดภูเก็ต พบกว่ามีจำนวน 301 คน และมีผู้ติด
เชอ้ื HIV จำนวน 5,513 คน

กลุ่มชาติพันธ์ุในจังหวัดภูเก็ต หรือมีช่ือเรียกว่ากลุ่มชาวเล หรือชาวไทยใหม่ จากการจัดเก็บข้อมูลของ
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดภูเก็ต พบว่ามีกลุ่มชาติพันธ์ุท้ังสิ้น จำนวน 3,613 คน ซ่ึงจังหวัดภูเก็ตมีกลุ่มชาติพันธ์ุ
ทงั้ หมด 3 เช้ือสาย ได้แก่ อรุ กั ละโว้ย มอแกลน และมอแกน โดยอาศัยอยู่ในชุมชนต่างๆ 5 พน้ื ที่ ดงั น้ี

ตาราง 33 แสดงกลุ่มชาติพันธ์ทุ ่อี าศัยอย่ใู นจังหวัดภเู กต็

(หน่วย : คน)

ลำดบั พน้ื ที่ ชาวอรุ กั ละโวย้ มอแกลน มอแกน รวม

1 บ้านหาดราไวย์ ตำบลราไวย์ อำเภอเมืองภเู กต็ 900 - 100 1,000

2 บ้านแหลมตกุ๊ แก ตำบลรษั ฎา อำเภอเมอื งภูเกต็ 1,614 - 1,614

3 บา้ นสะปำ ตำบลเกาะแก้ว อำเภอเมืองภูเก็ต 237 - 237

4 บา้ นแหลมหลา ตำบลไมข้ าว อำเภอถลาง - 521 - 521

5 บ้านหนิ ลูกเดียว ตำบลไม้ขาว อำเภอถลาง - 241 - 241

รวม 2,741 762 100 3,613

ท่ีมา : สำนักงานวฒั นธรรมจังหวดั ภเู กต็ ณ วนั ที่ 10 สิงหาคม 2565

จะเห็นวา่ จงั หวดั ภูเก็ตมกี ลุ่มชาติพันธุ์ ท่ีมีเช้อื สายอรุ ักละโว้ย จำนวน 2,751 คน หรือคดิ เป็นร้อยละ

76.14 และเชื้อสายมอแกลนจำนวน 762 คน คิดเปน็ ร้อยละ 21.09 เชื้อสายมอแกน จำนวน 100 คน คดิ เป็นร้อย

ละ 2.77 ของชาวเลทัง้ หมด ชาวเลส่วนใหญ่อาศยั ในพื้นทตี่ ำบลรัษฎา บ้านแหลมตุ๊กแก จำนวน 1,614 คน คิดเป็น

ร้อยละ 44.67 รองมาเป็นพื้นท่ีตำบลราไวย์ มีจำนวน 1,000 คน คิดเป็นร้อยละ 27.67 และบ้านแหลมหลา

จำนวน 521 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 14.42 ตามลำดบั

33