หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 3
-------------
สถานภาพและบทบาท
ของมนุษยใ์ นสงั คม
สาระการเรียนรู้
1. สถานภาพและบทบาท
2. ประโยชน์จากการทม่ี นุษยใ์ นสงั คมปฏบิ ตั ติ ามสถานภาพ
และบทบาทของตน
ความหมายของสถานภาพและบทบาท
สถานภาพ หมายถงึ ตาแหน่งหรอื สถานะทบ่ี ุคคล
ไดร้ บั จากการเป็นสมาชกิ ของสงั คม ซง่ึ เป็นสงิ่ กาหนดวา่
บุคคลนนั้ มบี ทบาทหน้าทอ่ี ยา่ งไน บคุ คลหน่ึงอาจมมี ากกวา่
หน่ึงสถานภาพ โดยสถานภาพแบง่ เป็น 2 ประเภท ดงั น้ี
1. สถานภาพที่ติดตวั มาแต่กาเนิด
เป็นสถานภาพทไ่ี ดม้ าตงั้ แตเ่ กดิ โดยบุคคลไมไ่ ดใ้ ชค้ วามสามารถ
ของตนเองในการไดม้ า เป็นสถานภาพทค่ี อ่ นขา้ งถาวร แต่สามารถ
เปลย่ี นแปลงได้ เชน่
- สถานภาพทางเพศ เชน่ เพศหญงิ เพศชาย
- สถานภาพทางเครอื ญาติ เชน่ ความเป็นพอ่ แมล่ กู พน่ี ้อง
- สถานภาพทางอายุ เชน่ วยั ทารก วยั เดก็ วยั รนุ่ วยั ผใู้ หญ่
- สถานภาพทางเชอ้ื ชาติ เชน่ เชอ้ื ชาตไิ ทย
สถานภาพทางถน่ิ กาเนิด เชน่ คนภาคเหนือ คนภาคกลาง
2. สถานภาพที่ได้มาภายหลงั
เป็นสถานภาพทบ่ี คุ คลจะตอ้ งใชค้ วามสามารถหรอื การ
แขง่ ขนั เพอ่ื ใหไ้ ดม้ า เป็นสถานภาพทเ่ี ปลย่ี นแปลงได้ เชน่
- สถานภาพจากการสมรส เชน่ ความเป็นสามภี รรยา
- สถานภาพทางการศกึ ษา เชน่ ความเป็นนกั เรยี น
- สถานภาพทางอาชพี เชน่ ครู นกั ธุรกจิ นกั รอ้ ง
- สถานภาพทางการเมอื ง เชน่ นายกรฐั มนตรี
บทบาท
บทบาท แสดงออกหมายถงึ พฤตกิ รรมของบคุ คลทโ่ี ดย
สอดคลอ้ งกบั สทิ ธิ หน้าท่ี และสถานภาพของตนในสงั คม
เชน่ นายนรนิ ทร์ มสี ถานภาพเป็นแพทย์ บทบาท คอื ดแู ล
รกั ษาผปู้ ่วยทุกคนอยา่ งเตม็ กาลงั โดยไมเ่ ลอื กปฏบิ ตั วิ า่
ผปู้ ่วยเป็นใคร
ประโยชน์จากการท่ีมนุษยใ์ นสงั คมปฏิบตั ิตามสถานภาพและบทบาทของตน
- ทาใหบ้ คุ คลมคี ุณภาพชวี ติ ทด่ี ขี น้ึ
- ทาใหบ้ คุ คลเป็นทย่ี อมรบั ของสงั คม
- ทาใหอ้ ยรู่ ว่ มกบั ผอู้ ่นื ในสงั คมไดอ้ ยา่ งมคี วามสขุ
- ทาใหป้ ัญหาสงั คมคลค่ี ลายหรอื หมดไป