บทที่ 6 การเขียน

การเขียนเป็ นทักษะที่ ต้ องอาศัย
กระบวนการคิด และกระบวนการใช้ภาษา
ใ น ก า ร ส่ื อ ส า ร ค ว บ คู่ กัน ใ น ก า ร ถ่ า ย ท อ ด
ความรู้สึกนึกคิด หรืออารมณ์ต่างๆ ออกมา

เป็นลายลกั ษณ์อกั ษรได้นัน้ ผ้เู ขียนจาเป็นต้อง
ใช้ความคิดเพื่อกลนั่ กรองข้อมูลก่อน จึงจะ

สามารถถ่ายทอดเรื่องราว ประสบการณ์ต่างๆ
ออกมาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

๗๔

การเขียน เป็ นการถ่ายทอดข้อมูลความรู้ ความคิด ความต้องการ
หรือความร้สู ึกของผ้เู ขียนไปยงั ผ้อู ่าน โดยใช้ตวั อกั ษร หรือสญั ลกั ษณ์ต่าง ๆ
เรียบเรียงให้เป็นคา ข้อความ ประโยค หรอื เร่ืองราว ตามรปู แบบและถกู ต้อง
ตามหลกั การใช้ภาษาโดยอาศยั ความรู้
ความคิด จินตนาการ และประสบการณ์
เพ่ือบอกความต้องการของผเู้ ขียน และ
สื่อสารให้คนอ่ืนเข้าใจได้

ดงั นัน้ ภาษาจงึ เป็นส่ือกลาง
สาคญั ในการสื่อสารระหว่างผสู้ ่งสาร
และผรู้ บั สาร ดงั ท่ี ศิวกานท์ ปทมุ สตู ิ
(๒๕๔๘: ๑๙) กล่าวไว้ว่า

๗๕

“ภาษาเป็ นดงั่ อาภรณ์ทีห่ ุ้มห่อนาพา

สารจากผู้ส่งสารไปยังผู้รบั สาร เป็ นเสมือน
สะพานทีท่ อดข้ามจากฟากฝัง่ ของความคิดหนึง่
ยงั อีกฟากฝัง่ ความคิดหนึง่ หรืออาจจะเปรียบ

ได้กบั กระแสธารอนั หมู่มวลมจั ฉาแห่งอารมณ์
ความรู้สึก ความนึ ก ความคิด ความมีชีวิต
และจิตวิญญาณได้อาศยั แหวกว่ายเพือ่ ผา่ นไปสู่
จุดมุ่งหมาย” ฉะนั้นการใช้ถ้อยคาสานวน
ภาษาต่าง ๆ จะออกมาดี หรือเหมาะสมหรือไม่

ย่อมขึ้นอยู่กับผู้ส่งสารเลือกใช้ภาษาในการ

นาเสนอได้เหมาะสมกบั ผรู้ บั สารหรือไม่นัน่ เอง

๗๖

๑ ใช้ถ่ายทอดความคิด ความรสู้ ึก จินตนาการ

และความต้องการให้บคุ คลอ่ืนรบั รู้

๒ ส่ือความหมายได้คงทน และช่วยบนั ทึกความจา

เพื่อป้ องกนั การลืม ตลอดจนใช้เป็นหลกั ฐาน

๓ ช่วยลาดบั ความคิดและเรียบเรียงความคิดได้ดีกว่า

การส่ือสารประเภทอ่ืน ๆ

๗๗

การเขียนย่อหน้า หรือการเขียนอนุเฉท เป็นทกั ษะการเขียน
แรกที่ผ้เู ขียนต้องเรียนรู้ และฝึ กฝนให้เกิดความชานาญ เพราะงาน
เขียนแทบทุกชนิดต้องเขียนเป็นย่อหน้า โดยเฉพาะงานเขียนเพ่ือการ
ส่ือสารในองคก์ ร เช่น หนังสือราชการ จดหมายธุรกิจ รายงาน และ
รายงานการประชุม ดงั นัน้ การร้แู ละเข้าใจ หรือมีทกั ษะในการเขียน
ย่อหน้าย่อมจะเป็นพืน้ ฐานสาคญั ของการเขียนประเภทต่างๆ

๗๘

ในวงการการศึกษาได้บญั ญตั ิคาศพั ทว์ ิชาการคาว่า “Paragraph” ใน
ภาษาองั กฤษ หมายถึง การเขียนย่อหน้า หรือการเขียนอนุเฉท ซึ่งในท่ีนี้จะใช้
คาว่า “การเขียนย่อหน้า” เพ่ือให้เกิดความเข้าใจตรงกนั ทงั้ นี้การเขียนย่อ
หน้า หมายถึง ข้อความตอนหน่ึง ท่ีประกอบด้วยประโยคหลายประโยคซ่ึง
ประโยคแต่ละประโยคจะต้องมีความสมั พนั ธ์กนั โดยเรื่องราวที่เรียบเรียงนัน้
ต้องประกอบไปด้วยประโยคใจความสาคญั เพียงใจความเดียว
และประโยคขยาย การขยายความคิดหรือใจความสาคญั นัน้
เพ่ือให้ผรู้ บั สารเข้าใจเร่อื งราวได้ชดั เจนยิ่งขึน้

๗๙

ย่อหน้า ๑ ย่อหน้าจะประกอบด้วยองคป์ ระกอบสาคญั ๒ ส่วน ได้แก่
ความคิดสาคญั หรือใจความสาคญั (Main Idea) เพียง ๑ ใจความ และใจความย่อย
หรอื ส่วนขยายความคิดสาคญั หรือใจความรอง (Supporting Idea) มาขยายให้

เนื้อความมีความชัดเจนตามวตั ถุประสงค์ท่ีผู้เขียนต้องการสื่อส าร ทัง้ นี้
ใจความสาคญั และใจความรองจะปรากฏในรปู แบบของประโยค โดยเรียกว่า

ประโยคใจความสาคญั และประโยคขยายความ

ความคิดสาคญั / ใจความย่อย/ประโยคขยายความ
ประโยคใจความสาคญั ใจความย่อย/ประโยคขยายความ

ใจความย่อย/ประโยคขยายความ

๘๐

องคป์ ระกอบสาคญั ของย่อหน้า ๒ ส่วนดงั กล่าว สามารถนาใจความสาคญั
มาเป็นย่อหน้าด้วยรปู แบบต่างๆ ดงั นี้

ประโยคใจความสาคัญ 000000000 ประโยคใจความสาคญั 00000000
อยู่ตอนต้นของย่อหน้า เป็ นวิธีการ 00000000xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
เขียนย่อหน้าท่ีสะดวกทงั้ ผ้เู ขียน และ xxxxxxxxxx ประโยคขยายความ xxxxxxxxxx
ผ้อู ่าน เนื่องจากผ้เู ขียนสามารถเขียน xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
ขยายความคิ ดได้ครอบคลุม ส่วน xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
ผ้อู ่านก็สามารถเข้าใจความคิดหลกั

ของผเู้ ขียนได้ในทนั ที

๘๑

xxxxxxxxxx ประโยคขยายความ xxxxxxxxxxxx

ประโยคใจความสาคญั xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
อยู่ตอนท้ายของย่อหน้า การเขียน xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
ย่อหน้ าด้วยรูปแบบนี้ จะอธิบาย xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx000000000000000
รายละเอียดต่าง ๆ ก่อน แล้วจึง 000000000 ประโยคใจความสาคญั 000000000

สรุปเน้นยา้ ประเด็น หรือใจความ ประโยคใจความสาคัญ
สาคญั ที่ผเู้ ขียนต้องการจะสื่อสาร อยู่ตอนต้นและตอนท้ายของย่อหน้ า

การเขียนย่อหน้าลกั ษณะนี้เป็ นการเขียน

00000000 ประโยคใจความสาคญั 00000000 โดยวางประโยคใจความสาคัญไว้ต้น
00000000xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
xxxxxxxxx ประโยคขยายความ xxxxxxxxxxx ย่อหน้า แล้วค่อยๆ ขยายความถดั มา
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx จากนัน้ จึงปิ ดท้ายย่อหน้าด้วยการเน้น

00000000 ประโยคใจความสาคญั 00000000 ยา้ ใจความสาคญั นัน้ อีกครงั้ หน่ึง

๘๒

xxxxxxxxxx ประโยคขยายความ xxxxxxxxxx

ประโยคใจความสาคญั อยู่ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

กลางย่อหน้า โดยมีประโยคขยายความ 000000000 ประโยคใจความสาคญั 000000000
อยู่ตอนต้นและตอนท้ายของย่อหน้ า xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx00000000000000
การเขียนย่อหน้ าลกั ษณะนี้ จะเริ่มต้น xxxxxxxxxx ประโยคขยายความ xxxxxxxxxx

ด้วยการให้รายละเอียดก่อน จากนั้น

จึงค่อยๆ ขมวดความด้วยประโยคใจความ ไม่ปรากฏประโยคใจความ
สาคญั และขยายความอีกครงั้ หน่ึง สาคญั ในย่อหน้า ย่อหน้านี้จะประกอบด้วย

ประโยคขยายความที่แสดงรายละเอียด

xxxxxxxxxx ประโยคขยายความ xxxxxxxxxx ของเนื้อความนั้นๆ ดังนั้นผู้อ่านจาเป็ น
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ต้องอ่านให้จบย่อหน้าเสียก่อน จึงจะเข้าใจ

xxxxxxxxx ประโยคขยายความ xxxxxxxxxxx ความคิดสาคัญของผู้เขียนที่ต้องการจะ
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx สื่อสาร

xxxxxxxxxx ประโยคขยายความ xxxxxxxxxx

๘๓

งานเขียนจะต้องประกอบด้วยย่อหน้าหลายๆ ย่อหน้ารวมกนั ย่อหน้าจึง

เป็ นส่วนที่สาคญั ส่วนหน่ึง ย่อหน้าที่เขียนดีย่อมมีผลต่อทงั้ ผ้เู ขียนและผ้อู ่าน

ดงั นี้ ย่อหน้าทาให้เกิด ๑ ย่อหน้าแต่ละย่อหน้าจะบรรจุ
ความคิดหลกั
๖ความงาม

ย่อหน้าทาให้ผอู้ ่าน ย่อหน้าช่วยจากดั ขอบเขต
ของเนื้อหา
๕ ๒มีโอกาสพกั สายตา
ความสาคญั
ย่อหน้า

ย่อหน้าทาให้ผอู้ ่าน ๓ ย่อหน้าจะช่วยให้ผอู้ ่านติดตาม
เร่อื งได้สะดวก
๔มีช่วงโอกาสคิดพิจารณา

เนื้อหาในย่อหน้าท่ีมาก่อน

๘๔

๑ กาหนดจดุ ม่งุ หมายในการเขียนให้ชดั เจน
๒ ผเู้ ขียนต้องคานึงว่าเร่ืองที่เขียนนัน้ เป็นเรื่องที่มีคณุ ค่า น่าอ่าน

และเป็นประโยชน์แก่สงั คม หรอื เป็นประโยชน์แก่ผอู้ ่านหรอื ไม่

๓ ผเู้ ขียนควรสร้างความคิดรวบยอด เป็นข้อความสนั้ ๆ เพื่อจดั ลาดบั
ความคิด

๔ การเลือกใช้ถ้อยคาสานวนภาษาจะต้องมีความกระชบั ชดั เจน
และถกู ต้อง

๕ งานเขียนท่ีดีต้องมีเอกภาพ (Unity) มีสมั พนั ธภาพ (Coherence)
และสารตั ถภาพ (Emphasis)

๘๕

๘๖