หน่วยที่ 8
การบันทึกบัญชีด้านผู้รับฝากขาย
หน่วยท่ี 8 การบนั ทกึ บญั ชีด้านผ้รู ับฝากขาย
สาระสาคญั
วิธีการบนั ทึกบญั ชีตา้ นผูร้ ับฝากขายมี 2 วิธี คือ การบนั ทึกรายการบญั ชีเกี่ยวกบั สินคา้ รับฝากขาย
แยกไวต้ ่างหากจากการขายสินคา้ ปกติของกิจการ และการบนั ท่ีกรายการบญั ชีเก่ียวกบั สินคา้ รับฝากขายรวม
กบั รายการขายสินคา้ ปกติของกิจการ
การขายสินคา้ โดยการฝากขายจะต่างจากการขายสินคา้ ตามปกติของกิจการ เนื่องจากการขายสินคา้
กรรมสิทธ์ิในสินคา้ ยงั เป็ นของผฝู้ ากขายจนกว่าสินคา้ ที่ฝากขายจะขายไดเ้ มื่อผูร้ ับฝากขายไดร้ ับสินคา้ ฝาก
ขายจากผฝู้ ากขายจะไม่มีการบนั ทึกบญั ชีจะทาเพียงบนั ทึกความจา(Memorandum) เกี่ยวกบั สินคา้ วา่ รับฝาก
ขายเท่าน้นั ผฝู้ ากขายจะไม่ถือวา่ ผูร้ ับฝากชายเป็ นลูกหน้ีและผูร้ ับฝากขายก็จะไม่ถือว่าผูฝ้ ากขายเป็ นเจา้ หน้ี
เช่นกนั ผฝู้ ากขายจะบนั ทึกรายไดจ้ ากการขายสินคา้ ก็ต่อเมื่อมีการขายสินคา้ ที่ฝากขายไดเ้ ท่าน้นั ส่วนสินคา้
ท่ีผรู้ ับฝากขายจะถือเป็นสินคา้ คงเหลือของผฝู้ ากขาย
วิธกี ารบันทึกบัญชีด้านผู้รับฝากขาย มี 2 วธิ ี คือ
วิธีท่ี 1 การบนั ทึกบญั ชีเก่ียวกบั สินคา้ รับฝากขายแยกไวต้ า่ งหากจากการขายสินคา้ ปกติของกิจการ
วธิ ที ่ี 2 การบนั ทึกบญั ชีเก่ียวกบั สินคา้ รับฝากขายรวมกบั รายการขายสินคา้ ปกติของกิจการ
การบันทึกบญั ชีเกย่ี วกบั สินค้ารับฝากขายแยกไว้ต่างหากจากการขายสินค้าปกติของกจิ การ
เม่ือผรู้ ับฝากขายไดร้ ับสินคา้ จากผฝู้ ากขายจะบนั ทึกความจาเก่ียวกบั สินคา้ ที่ฝากขายระหว่างการรับ
ฝากขายสินคา้ ผรู้ ับฝากขายจะรวบรวมหลกั ฐานตา่ งๆ เกี่ยวกบั สินคา้ ที่ไดร้ ับฝากขายไวแ้ ละเปิ ดบญั ชีรับฝาก
ขายข้ึน เพื่อบนั ทึกค่าใชจ้ ่ายต่างๆ เก่ียวกบั การฝากขายท่ีผูร้ ับฝากขายจ่ายแทนผูฝ้ ากขายไปก่อน บนั ทึกการ
ขายสินคา้ บนั ทึกการคิดค่านายหน้าจากการฝากขายท่ีผูร้ ับฝากขายคิดจากผฝู้ ากขาย และถา้ มีเงินเหลือจาก
การขายสินคา้ ผรู้ ับฝากขายจะตอ้ งส่งคืนผฝู้ ากขาย
บญั ชีรับฝากขายจะมีลกั ษณะเป็นท้งั บญั ชีลูกหน้ีและบญั ชีเจา้ หน้ี กล่าวคือ เม่ือผรู้ ับฝากขายได้จ่าย
ค่าใช้จ่ายต่างๆ แทนผูฝ้ ากขายไปก่อน ซ่ึงจานวนเงินท่ีจ่ายแทนไปก่อนน้ีจะถือว่าผูฝ้ ากขายเป็ นลูกหน้ีจะ
บนั ทึกบญั ชีรับฝากขายทางดา้ นเดบิต และเม่ือขายสินคา้ ไดจ้ ะบนั ทึกบญั ชีรับฝากขายทางดา้ นเครดิต จะถือวา่
ผูฝ้ ากขายเป็ นเจา้ หน้ี บญั ชีรับฝากขายจะถูกปิ ดเมื่อผูร้ ับฝากขายส่งเงินให้ผูฝ้ ากขายเมื่อขายสินคา้ ได้หมด
พร้อมรายงานการขาย (Account Sales)
1. เม่ือผรู้ ับฝากขายรับสินคา้ ฝากขาย
ไมบ่ นั ทึกบญั ชีเพียงแต่จดบนั ทึกการรับฝากขายไวเ้ ท่าน้นั
2. เมื่อผรู้ ับฝากขายจ่ายคา่ ใชจ้ ่ายต่างๆ เก่ียวกบั การฝากขาย จะบนั ทึกบญั ชีดงั น้ี
เดบิต รับฝากขาย-ผฝู้ ากขาย XX
เครดิต เงินสดหรือบญั ชีคา่ ใชจ้ ่าย
XX
3. เมื่อผรู้ ับฝากขายจ่ายค่าใชจ้ ่ายแทนผฝู้ ากขายไปก่อน จะบนั ทึกบญั ชีดงั น้ี
เดบิต รับฝากขาย-ผฝู้ ากขาย XX
เครดิต เงินสด
XX
4. เม่ือผูร้ ับฝากขายขายสินคา้ ท่ีรับฝากขาย จะบนั ทึกบญั ชีดงั น้ี XX
เดบิต เงินสดหรือลกู หน้ี XX
เครดิต รับฝากขาย-ผฝู้ ากขาย
5. เม่ือผรู้ ับฝากขายคิดค่านายหนา้ สาหรับสินคา้ ท่ีขายได้ จะบนั ทึกบญั ชีดงั น้ี
เดบิต รับฝากขาย-ผฝู้ ากขาย XX
เครดิต รายไดค้ า่ นายหนา้
XX
6. เมื่อผูร้ ับฝากขายส่งเงินค่าขายสินคา้ หลงั จากหกั ค่าใชจ้ ่ายและค่านายหนา้ แลว้ จะบนั ทึกบญั ชีดงั น้ี
เดบิต รับฝากขาย-ผฝู้ ากขาย XX
เครดิต เงินสด XX
ตวั อย่างการบันทกึ บัญชีด้านผู้รับฝากขายกรณีท่ผี ู้รับฝากขายบนั ทกึ รายการรับฝากขายแยกต่างหาก
จากการขายสินค้าปกติของกิจการ
ตัวอย่างที่ 1 เม่ือวนั ที่ 1 มีนาคม 25X1 บริษทั มารวย จากดั ส่งเคร่ืองจกั รจานวน 10 เครื่อง ไปฝากบริษทั
สายใจ จากดั ใหช้ ่วยขาย เคร่ืองจกั รมีราคาทุนเคร่ืองละ 10,000 บาท ราคาขายเครื่องละ 20,000 บาท รายการ
ต่างๆ ท่ีเกิดข้นึ ในระหวา่ งเดือนมีนาคม 25X1 มีดงั น้ี
25X1
มี.ค. 11 บริษทั สายใจ จากดั จ่ายค่าขนส่งเขา้ 1,000 บาท
15 บริษทั สายใจ จากดั จ่ายค่าโฆษณา 5,000 บาท
20 บริษทั สายใจ จากดั ขายเครื่องจกั รได้ 10 เครื่อง ราคาเครื่องละ 20,000 บาท
31 บริษทั สายใจ จากดั คิดค่านายหนา้ จากการรับฝากขาย 20% ของราคาขาย และส่งเงินท่ี
เหลือพร้อมรายงานการขายใหบ้ ริษทั มารวย จากดั
การบนั ทึกบญั ชีของบริษทั สายใจ จากดั (ผรู้ ับฝากขาย) จะมีดงั น้ี
เม่ือบันทึกรายการดังกล่าวข้างต้นแล้วว รายการในบัญชีรับฝากขายของบริ ษัท สายใจ จากัด
จะปรากฏดงั น้ี
การบนั ทกึ บญั ชีเกย่ี วกบั สินค้ารับฝากขายรวมกบั รายการขายสินค้าปกติของกจิ การ
ผรู้ ับฝากขายอาจตอ้ งการบนั ทึกรายการสินคา้ รับฝากขายรวมกบั รายการขายสินคา้ ปกติของกิจการ
ผรู้ ับฝากขายก็ได้
การบนั ทึกบญั ชีของผรู้ ับฝากขายมีดงั น้ี
1. เมื่อผรู้ ับฝากขายรับสินคา้ ฝากขาย
ไมบ่ นั ทึกบญั ชี เพยี งแต่จดบนั ทึกการรับฝากขายไวเ้ ทา่ น้นั
2. เมื่อผูร้ ับฝากขายจ่ายค่าใชจ้ ่ายต่างๆ เกี่ยวกบั การฝากขาย จะบนั ทึกบญั ชีดงั น้ี
เดบิต รับฝากขาย-ผฝู้ ากขาย XX
เครดิต เงินสด XX
3. เม่ือผรู้ ับฝากขายจ่ายคา่ ใชจ้ ่ายแทนผฝู้ ากขายไปก่อน จะบนั ทึกบญั ชีดงั น้ี
เดบิต รับฝากขาย-ผฝู้ ากขาย XX
เครดิต เงินสด
XX
4. เมื่อผรู้ ับฝากขายขายสินคา้ ที่รับฝากขาย จะบนั ทึกบญั ชีดงั น้ี XX
เดบิต เงินสด XX
เครดิต รับฝากขาย-ผฝู้ ากขาย (สุทธิ)
5. เม่ือผรู้ ับฝากขายคิดค่านายหนา้ สาหรับสินคา้ ท่ีขายได้
ไมบ่ นั ทึกบญั ชี เพราะรวมอยใู่ นกาไรแลว้
6. เม่ือผูร้ ับฝากขายส่งเงินคา่ ขายสินคา้ หลงั จากหกั คา่ ใชจ้ ่ายและคา่ นายหนา้ แลว้ จะบนั ทึกบญั ชีดงั น้ี
เดบิต รับฝากขาย-ผฝู้ ากขาย XX
เครดิต เงินสด XX
ตวั อย่างการบันทึกบญั ชีด้านผู้รับฝากขายกรณีผู้รับฝากขายบนั ทกึ รายการรับฝากขายรวมกบั
รายการขายสินค้าปกติของกจิ การ
ตวั อย่างท่ี 2 จากโจทยเ์ ดิมตวั อยา่ งท่ี 1 บริษทั มารวย จากดั