แรง

SCIENCEวิชาวิทยาศาสตร์

ใบงาน แรง

ป.5

ครูพงศธร เฉลยทรง
โรงเรียนวัดเทียนถวาย

ชื่อ สกลุ __________________________ ชั้น _______ เลขที่ ___________ คะแนนรวม_____ 1

วชิ าวิทยาศาสตร์ ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 5
ใบงาน เรือ่ ง แรง [ FORCE ]

แรงและแรงลัพธ์ (Net Force)

1. ในการแขง่ ขันชกั กะเยอ่ ทมี ท่ีชนะต้องทาอยา่ งไร  สามารถหาขนาดของแรงท่ีมากระทาต่อวัตถุได้
จากการใชเ้ ครอ่ื งมืออะไร
______________________________________ ______________________________________
______________________________________
3. แรงลัพธ์ (Resultant Force)
แรงชนิดใด ท่ใี ช้ในการแข่งขันชักกะเยอ่ เปน็ ผลรวมของแรงหลายแรงทก่ี ระทาตอ่ วตั ถุ

______________________________________ เมื่อแรงทั้งสองอยู่ในแนวเดียวกันและมีทิศทาง
เดียวกนั ให้นาแรงมาบวกกนั
การชกั กะเยอ่ นกั เรยี นออกแรงใชห่ รอื ไม่ ถ้าออก เ มื่ อ แ ร ง ทั้ ง ส อ ง อ ยู่ ใ น แ น ว เ ดี ย ว กั น แ ล ะ มี ทิ ศ
แรงเกิดแรงกระทาท่สี ่วนใด ทางตรงข้ามกัน ให้นาแรงมาลบกนั
วตั ถุหยดุ น่งิ แรงลพั ธท์ ีก่ ระทาตอ่ วัตถุมีคา่ เปน็ ศูนย์
______________________________________
______________________________________  เขียนแผนภาพแสดงแรงท่ีกระทาต่อวัตถุได้
อยา่ งไร
นอกจากกฬี าชักกะเยอ่ แล้ว มีกีฬาใดอกี บ้างทต่ี ้อง ______________________________________
ออกแรง (5 ชนดิ ) ______________________________________
______________________________________
______________________________________
______________________________________

2. นักเรยี นคดิ วา่ แรง คืออะไร

______________________________________
______________________________________
______________________________________

 ไม่มีแรงมากระทากับวัตถุ ทาให้วัตถุหยุดนิ่ง 2
แสดงวา่ ผลลัพธท์ ี่มากระทากบั วตั ถมุ ีค่าเทา่ ไร
 นิวตัน (Newton) เป็นหน่วยของแรงและ
______________________________________ น้าหนักในระบบเอสไอ ช่ือของหน่วยน้ีตั้งตามชื่อของ
______________________________________
 มีแรงมากระทากับวัตถุ ทาให้วัตถุเคลื่อนท่ี แสดง
ว่าผลลพั ธ์ทม่ี ากระทากับวตั ถุมคี า่ เทา่ ไร 5. เราสามารถใชล้ ูกศรแทนการเขยี นแรง โดยความ
ยาวของลูกศรแสดงขนาดของแรงท่กี ระทากับวตั ถุ
______________________________________ และหวั ลกู ศรแสดงทิศทางของแรงทก่ี ระทากับวตั ถุ

 มีแรงมากระทากับวัตถุ ทาให้วัตถุหยุดนิ่ง แสดง ออกแรง 5 นวิ ตัน ไปทางขวามอื เขียนไดเ้ ปน็
วา่ ผลลัพธท์ ีม่ ากระทากับวตั ถุมีคา่ เท่าไร

______________________________________

4. จากภาพ จงตอบคาถาม

 จากสถานการณ์ 1,2,3,4 กล่องมีการเคล่ือนที่ ออกแรง 10 นิวตนั ไปทางซา้ ยมือ เขียนไดเ้ ป็น
หรอื ไม่ ถ้ามกี ลอ่ งเคลอื่ นท่ไี ปทศิ ทางใด เพราะเหตใุ ด ออกแรง 7 นวิ ตนั ไปทางทิศเหนอื เขียนได้เป็น

สถานการณ์ 1

สถานการณ์ 2 ออกแรง 15 นิวตนั ไปทางทศิ ตะวนั ออก เขยี นไดเ้ ปน็

สถานการณ์ 3 ออกแรง 5 นิวตนั ไปทางทศิ ตะวันตกเฉียงใต้
เขียนไดเ้ ป็น
สถานการณ์ 4
(เด็ก 2 คน ออก

แรงเทา่ กัน)

6. ใหน้ กั เรียนเขียนแผนภาพตอ่ ไปน้ี EX.4 ในการแข่งขันชักกะเย่อทีมสีแดงออกแรง 100 3
นิวตัน ทีมสีน้าเงินออกแรง 80 นิวตัน สามารถเขียน
EX.1 เด็กชาย ก ออกแรง 50 นิวตัน ผลักวัตถุไปทาง แผนภาพได้ดังน้ี
ทิศตะวันออก และเด็กชาย ข ออกแรง 100 นิวตัน
ลากวตั ถุเดียวกันไปทางทิศตะวันออก แรงลัพธ์ท่ีได้จะ
เทา่ กับ 150 นวิ ตัน สามารถเขยี นแผนภาพได้ดงั นี้

EX.5 ในการแขง่ ชักกะเย่อ “เชือกเกิดหยุดน่ิง”
เหตุการณแ์ บบนเี้ ปน็ ไปไดห้ รอื ไม่ เพราะอะไร

EX.2 เด็ก 2 คน ต้องการเคล่ือนย้ายรถเข็น โดยเด็ก
คนท่ีหนึ่งออกแรงเข็นรถเข็นด้วยแรง 15 นิวตัน ส่วน
เด็กคนท่ีสองออกแรงดึงรถเข็นด้วยแรง 20 นิวตัน ไป
ทิศตะวนั ออก สามารถเขียนแผนภาพได้ดังนี้

______________________________________
______________________________________

EX.6 พิจารณารปู ที่กาหนดให้ แลว้ ตอบคาถาม

EX.3 เด็กชาย ก ออกแรงดันกล่องไม้ 30 นิวตัน
เด็กชาย ข ออกแรงดันกล่องไม้ในแนวเดียวกับ
เด็กชาย ก ด้วยแรง 20 นิวตัน แต่มีทิศทางตรงข้าม
กนั สามารถเขียนแผนภาพได้ดังน้ี

การเคลื่อนที่ของรถท่ีถูกเด็ก 1 คน ผลัก เหมือนหรือ
แตกต่างกับการเคลื่อนท่ีของรถที่ถูกเด็ก 2 คน ผลัก
เพราะเหตุใด

______________________________________
______________________________________
______________________________________
______________________________________

7. จากตารางเป็นภาพการเกิดแรงลัพธ์ท่ีพบเห็นใน 8. จงหาแรงลัพธแ์ ละทศิ ทางการเคล่อื นท่ขี องวตั ถุ 4
ชวี ิตประจาวัน แลว้ ตอบคาถามให้ถูกต้อง 

ภาพ ลกั ษณะแรงลพั ธ์ การนาไปใช้ 20 นวิ ตัน

ท่ีเกิดขน้ึ ประโยชน์

______________________________________

 10 นวิ ตัน

20 นิวตนั

การเลน่ ชักเยอ่ ______________________________________
ออกแรงผลกั รถ ______________________________________
กระถางแขวน ______________________________________
______________________________________

 10 นวิ ตัน

20 นิวตนั

15 นิวตนั

______________________________________
______________________________________
______________________________________
______________________________________

 20 นิวตัน

20 นวิ ตัน

______________________________________
______________________________________
______________________________________

10. พจิ ารณาขอ้ มลู ทีก่ าหนดให้ แลว้ ตอบคาถาม 5

รถยนต์คันหนึ่งถูกดึงให้เคลื่อนที่ไปข้างหน้าด้วยแรง
500 N มลี มพัดมาจากด้านหนา้ ดว้ ยแรง 50 N

9. อ่านเรือ่ งแล้วตอบคาถาม  เขียนแผนภาพแสดงแรงที่กระทาต่อรถ แล้ว
คานวณแรงลัพธ์ และระบุว่ารถจะเคลื่อนท่ีไปใน
เมื่อถึงเทศกาลคริสต์มาส ซานตาคลอสต้องออก ทศิ ทางใด ด้วยแรงลัพธเ์ ท่าใด
ปฏิบัติภารกิจแจกของขวัญเด็กๆ ซานตาคลอสท่ี
ฟินแลนด์ใช้เลื่อนท่ีมีกวางเรนเดียร์ลาก 8 ตัว
ซานตาคลอสท่ีแคนาดาใช้เล่ือนท่ีมีกวางเรนเดียร์ลาก
10 ตวั

 ถ้ากวางเรนเดยี รแ์ ต่ละตัวออกแรงลากเล่อื นตวั ละ
40 นิวตัน การลากเลื่อนของซานตาคลอสท่ีฟินแลนด์
กับซานตาคลอสที่แคนาดาแตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร
ให้แสดงวิธีคิด

 ถ้าเล่ือนคันที่มีกวางเรนเดียร์ 10 ตัว ออกแรงตัว  ถ้าต้องการให้รถเคล่ือนทีไ่ ปขา้ งหน้าด้วยแรงที่
40 นิวตัน ทาให้เล่ือนเริ่มเคลื่อนที่ เล่ือนอีกคันที่หนัก มากข้ึน จะมวี ธิ กี ารทาอย่างไดบ้ า้ ง
เท่ากันแต่มีกวางแรนเดียร 8 ตัว กวางแต่ละตัวต้อง
ออกแรงอย่างน้อยกี่นิวตัน จึงจะทาให้เลื่อนเคล่ือนที่ ______________________________________
ได้ ให้แสดงวิธคี ิด ______________________________________

แรงเสียดทาน (Frictional Force) 7. จงยกตัวอย่างการเพ่ิมและลดแรงเสียดทาน ท่ีเปน็ 6
ประโยชนใ์ นชวี ิตประจาวัน (อยา่ งละ 3 ตัวอยา่ ง)
ออกแรง
 เพม่ิ แรงเสยี ดทาน
แรงเสยี ดทาน
______________________________________
1. แรงเสียดทาน หมายถึงอะไร ______________________________________
______________________________________ ______________________________________
 เสริมความรู้ ม.ต้น
ประเภทของแรงเสยี ดทาน จาแนกตามลักษณะการ  ลดแรงเสยี ดทาน
เคลอ่ื นทีข่ องวตั ถุ
 แรงเสียดทานสถติ (Static Frictional Force) ______________________________________
______________________________________
เกิดข้ึนต้งั แตว่ ัตถุหยดุ นิ่งจนเริ่มเคล่ือนที่ ______________________________________
 แรงเสยี ดทานจลน์ (Kinetic Frictional Force)
 วธิ ีการจา
เกดิ ขนึ้ ขณะวตั ถเุ คลือ่ นท่ี เพ่ิม = ฝืด = ออกแรงมาก = แรงเสยี ดทานมาก
2. แรงเสยี ดทานเกดิ ขึน้ ทใ่ี ด ลด = ล่ืน = ออกแรงน้อย = แรงเสียดทานน้อย
______________________________________
______________________________________ 8. กจิ กรรมต่อไปน้ีเกิดแรงเสยี ดทานหรอื ไม่ อย่างไร
3. แรงเสียดทานมากหรอื น้อยขนึ้ กบั ปัจจัยใด
______________________________________ ภาพกิจกรรม เกิดแรงเสียด อยา่ งไร
4. แรงเสยี ดทานทีเ่ กดิ ข้นึ มที ิศทางอยา่ งไร ทานหรือไม่
______________________________________
______________________________________ น่ังสมาธิ
5. หากตอ้ งการเพิม่ แรงเสียดทาน จะมีวิธกี ารอย่างไร
______________________________________
______________________________________
6. หากต้องการลดแรงเสยี ดทาน จะมีวิธีการอย่างไร
______________________________________
______________________________________

เล่นกระดานหิมะ

ภาพกิจกรรม เกดิ แรงเสยี ด อย่างไร นารถทว่ี ่งิ บนถนนทั่วไป ไปว่งิ บนพืน้ หมิ ะ จะเกดิ 7
ทานหรอื ไม่ อะไรขน้ึ

______________________________________

เข็นรถเขน็

ไหว้ 11. ทาไมรถที่ว่ิงในสนามแข่งขันจึงไม่มดี อกยาง

9. จงเรยี งลาดับพื้นที่มแี รงเสียดทานมากสดุ ______________________________________
ไปหาน้อยสุด (พ้นื ยาง พืน้ กระจก พน้ื คอนกรีต ______________________________________
พื้นทราย พ้นื กระเบื้อง) ______________________________________
______________________________________
______________________________________ 12. กจิ กรรมตอ่ ไปนเี้ กิดแรงเสยี ดทานอย่างไร

ภาพกจิ กรรม เกิดแรงเสยี ดทานอยา่ งไร

การขดี ไม้ขดี ไฟ

10. รถที่วง่ิ บนหมิ ะ รถที่วิ่งบนถนนท่ัวไป รถทีว่ ่ิงใน การวิ่ง
สนามแข่งรถ จงตอบคาถาม

แรงเสียดทานรถคันใดมมี ากสดุ เพราะอะไร

______________________________________
______________________________________

เครอื่ งหมาย กิจกรรม 8
เพิม่ ความหยาบใหก้ ระดาษทราย
13. นักเรยี นสามารถเตะลูกฟุตบอลในสนามหญ้าท่ี
พืน้ เปยี กได้ลาบากหรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด เพิ่มปุ่มที่รองเท้าฟุตบอล
ลดขนาดลอ้ จกั รยานให้เส้นเล็กลง
______________________________________
______________________________________ หยอดน้ามันหล่อล่นื ทก่ี รรไกร
______________________________________ ใส่ถุงมือยางลา้ งจาน
______________________________________
โรยแปง้ ในถงุ มือยางก่อนใส่

16. ทดลองลากกล่อง 1 ใบ บนพื้นผิวลักษณะต่างๆ
ด้วยเครื่องช่ังสปริงแบบแขวนและอ่านขนาดของแรง
เมื่อกลอ่ งเคลอ่ื นทไ่ี ด้ ดังน้ี

ลักษณะของพ้ืนผิว ขนาดของแรงที่ใชล้ าก (นวิ ตนั )

14. หา้ งสรรพสนิ ค้าจะตงั้ ปา้ ยเตือน เม่ือมกี ารทา พน้ื ปูนขรุขระ 10
ความสะอาดพ้นื หรือมีพ้นื ที่เปยี ก ถ้ามคี นกระโดด
หรือว่ิงเข้ามาในบรเิ วณท่ีพืน้ เปยี ก จะส่งผลอยา่ งไร พน้ื หญ้า 8
เพราะเหตใุ ด
พื้นหินออ่ น 7
______________________________________
______________________________________  การลากกล่องบนพื้นผิวชนิดใดเกิดแรงเสียดทาน
มากท่สี ุด สังเกตจากส่ิงใด
15. จากตารางให้ใสเ่ ครอื่ งหมาย + หน้าข้อท่เี ป็นการ
เพม่ิ แรงเสียดทาน และเครือ่ งหมาย – หน้าขอ้ ที่เปน็ ______________________________________
การลดแรงเสยี ดทาน ______________________________________
______________________________________
เครือ่ งหมาย กจิ กรรม
 การลากกล่องบนพื้นผิวชนิดใดเกิดแรงเสียดทาน
เพ่ิมดอกยางที่ล้อรถยนต์ นอ้ ยทส่ี ุด สังเกตจากสิง่ ใด

ใชร้ ถเข็นทีม่ ลี ้อในการขนของ ______________________________________
______________________________________
ติดแผ่นยางที่หนา้ ไมป้ ิงปอง ______________________________________

ทาใหแ้ ผน่ กระดาษลืน่ มผี ิวเรียบ

19. เด็กชาย ก และเด็กชาย ข ออกแรงคนละ 40 N 9
ดึงวัตถุไปทางด้านขวา ในขณะท่ีเด็กชาย ค ออกแรง
17. จากภาพ หากนาย A ขับรถด้วยความเร็วตลอด 50 N ดึงวัตถุไปทางด้านซ้าย เด็กชาย ง ต้องออกแรง
เส้นทางท่ีมีฝนตกหนัก อาจเกิดผลอย่างไร เพราะเหตุ กระทาต่อวัตถเุ ทา่ ใดและทศิ ทางอย่างไรเพ่ือทาให้วตั ถุ
ใด อยู่น่ิง และเขียนแผนภาพแสดงขนาดและทิศทางของ
แรงทีเ่ ดก็ ชาย ก ข ค และ ง กระทาตอ่ วัตถุได้อย่างไร
______________________________________  เดก็ ชาย ง ตอ้ งออกแรงกระตอ่ วตั ถุ __________
______________________________________  โดยทศิ ทาง __________________________
______________________________________
20. ถ้าออกแรงเพื่อเข็นรถยนต์ให้เคลื่อนท่ี แต่รถยัง
 นาย A ควรปฏิบตั ิตนอยา่ งไร เพือ่ เปน็ การปอ้ งกัน อยู่นิ่ง เขียนแผนภาพแสดงขนาดและทิศทางของแรง
ไม่ใหเ้ กิดความเสยี หายต่อตนเองและรถ ในแนวราบที่กระทาต่อรถยนต์ท่ีอยู่นิ่งได้อย่างไร และ
แรงลัพธท์ กี่ ระทาต่อรถยนตม์ คี ่าเทา่ ใด เพราะเหตุใด
______________________________________
______________________________________

18. ถ้าบนพ้ืนเอียงและพ้ืนราบไม่มีแรงเสียดเลย  แรงลัพธ์ทีก่ ระทาต่อรถยนต์มีค่า ____________
ลกู ปงิ ปองจะเคลื่อนทีอ่ ยา่ งไร
 เพราะ ______________________________
______________________________________ ______________________________________
______________________________________
 จากข้อข้างต้น ถ้าลกู ปงิ ปองกลิ้งบนพื้นราบท่ีมผี ิว
ขรุขระ ลกู ปงิ ปองจะเคล่อื นท่อี ยา่ งไร

______________________________________
______________________________________

ข้อสอบ O-NET 10

1

ข้อสอบ O-NET 11

2

ข้อสอบ O-NET 12

3

ขอ้ สอบ O-NET 13

4

5

SCIENCE

ครูพงศธร เฉลยทรง
โรงเรียนวัดเทียนถวาย