ใบความรู้ที่ 1

ใบความรบู้ ทท่ี 1
เรอ่ื ง ภูมศิ าสตรก์ ายภาพประเทศไทย

ภมู ิศาสตร์ หมายถงึ วิชาท่ศี ึกษาเกยี่ วกบั พื้นผิวโลกทเี่ กี่ยวกับภูมิประเทศ ภูมิอากาศ ทรพั ยากรธรรมชาติ
ผลิตผลและคน รวมทั้งการกระจายของสิ่งต่าง ๆ เหล่าน้ีคือ 6 วิชาที่ศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่าง โลกกับมนุษย์
สิ่งแวดลอ้ มกับมนษุ ย์

ภูมิอากาศ หมายถึง การปฏิสัมพันธ์เกี่ยวกับองค์ประกอบของอุตุนิยมวิทยารักษารูปแบบต่าง ๆ เช่น
ภูมิอากาศแบบรอ้ นช้นื ภมู อิ ากาศแบบอบอุ่นชื้น ภมู อิ ากาศแบบร้อนแห้งแล้ง เป็นตน้

ภูมิประเทศ หมายถึง การปฏิสัมพันธ์เก่ียวกับองค์ประกอบของแผ่นดิน จาพวก หิน ดิน ความต่าง
ระดับทาใหเ้ กิดภาพลกั ษณร์ ูปแบบตา่ ง ๆ เช่น พื้นที่แบบภเู ขา พ้นื ท่ีแบบลาดเชิงเขา พื้นที่ราบ พนื้ ทลี่ ุ่มเป็นต้น

ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศไทย

ประเทศไทยมพี น้ื ท่ปี ระมาณ 513, 115 ตารางกิโลเมตร มีพ้ืนทใี่ หญเ่ ป็นอนั ดบั ที่ 3 ของเอเชยี ตะวนั ออก
เฉียงใต้ ประเทศไทยตง้ั อยใู่ นคาบสมทุ รอนิ โดจีนซง่ึ เปน็ สว่ นหน่ึงของภูมิภาคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้

ทิศเหนือ ที่ตั้งของประเทศไทยจดประเทศสหภาพเมียนมาร์ (พม่า) และสาธารณรัฐประชาธิปไตย
ประชาชนลาว จุดเหนอื สุดของประเทศอยทู่ ่อี าเภอแมส่ าย จงั หวดั เชยี งราย

ทิศตะวันออก จดประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวและกัมพูชา จุดตะวันออกสุดอยู่ที่
อาเภอพิบูลมงั สาหาร จังหวัดอบุ ลราชธานี

ทิศตะวันตก จดประเทศสหภาพเมยี นมาร์ (พม่า) จุดตะวันตกสดุ อยู่ท่ีอาเภอแม่สะเรียง จังหวัดแมฮ่ ่องสอน
ทศิ ใต้ จดประเทศมาเลเชีย จุดใตส้ ุดอยทู่ ี่อาเภอเบตง จังหวัดยะลา

การแบง่ ภาคภูมศิ าสตรข์ องประเทศไทย
ประเทศไทยแบง่ ตามลักษณะภมู ิศาสตรไ์ ด้ 6 ภาค ไดแ้ ก่ ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง

ภาคตะวันออก ภาคตะวันตกและภาคใต้

ภาคเหนือ
ลักษณะภมู ปิ ระเทศของภาคเหนือ ประกอบด้วยจังหวัดตา่ ง ๆ 9 จงั หวดั คือ จงั หวดั เชยี งใหม่ เชยี งราย

แม่ฮ่องสอน ลาพูน ลาปาง แพร่ น่าน อุตรดิตถแ์ ละพะเยา มพี ื้นท่ี 93,690 ตารางกโิ ลเมตร ลักษณะภมู ปิ ระเทศ
เป็นเทอื กเขาสูงและทีร่ าบหบุ เขา เทือกเขาท่ีสาคัญไดแ้ ก่ เทือกเขาแดนลาว ถนนธงชยั ผปี นั น้าและหลวงพระบาง
ยอดเขาทส่ี งู ทส่ี ดุ ในประเทศไทยคอื ดอยอนิ ทนนท์ มีความสูง 2,595 เมตร และเปน็ สว่ นหนึง่ ของเทือกเขาถนนธงชยั ใน
พ้ืนที่จังหวัดเชียงใหม่

ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนือ
ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือมีพื้นท่ี 170,000 ตารางกิโลเมตร ประกอบด้วยจังหวัดต่าง ๆ 19 จังหวัด คือ

จังหวัดหนองคาย เลย อุดรธานี นครพนม สกลนคร กาฬสินธุ์ ขอนแก่น มหาสารคาม ร้อยเอ็ด ชัยภูมิ ยโสธร
อบุ ลราชธานี ศรีสะเกษ บรุ รี มั ย์ นครราชสมี า สรุ ินทร์ มกุ ดาหาร อานาจเจริญและหนองบัวลาภู ภูมิประเทศทั่วไป
เป็นแอง่ คลา้ ยจาน ลาดเอยี ง ไปทางตะวันออกเฉียงใต้มีขอบเป็นภูเขาสูง ทางตะวันตกและทางใต้ขอบทางตะวันตก
ได้แก่ เทือกเขาเพชรบูรณ์และเทือกเขาดงพญาเย็น ส่วนทางใต้ได้แก่ เทือกเขาสันกาแพงและเทือกเขาพนมดงรัก
พ้นื ท่ตี ะวนั ตกเป็นทร่ี าบสงู เรียกวา่ ทีร่ าบสงู โคราช ภเู ขาบริเวณน้ีเปน็ ภเู ขาหนิ ทรายทร่ี จู้ ักกนั ดเี พราะเป็นแหล่งท่องเที่ยว
คือ ภูกระดึง ภูหลวง ในจังหวัดเลย แม่น้าที่สาคัญของภาคน้ีได้แก่ แม่น้าชีและแม่น้ามูล ซึ่งมีแหล่งกาเนิดจาก
เทือกเขาทางทิศตะวันตกและทางใต้แล้วไหลลงสู่แม่น้าโขง ทาให้สองฝ่ังแม่น้าเกิดเป็นท่ีราบน้าท่วมถึงเป็นตอน ๆ

พนื้ ท่ีราบในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมักมีทะเลสาบรูปแอก เป็นจานวนมากแต่ทะเลสาบเหล่าน้ีจะมีน้าเฉพาะฤดูฝน
เท่าน้ันเมื่อถึงฤดูร้อนน้าก็จะเหือดแห้งไปหมด เพราะดินส่วนใหญ่เป็นดินทรายไม่อุ้มน้า น้าจึงซึมผ่านได้เร็ว ภาคนี้
จึงมีปัญหาเรอื่ งการขาดแคลนนา้ และดนิ ขาดความอุดมสมบรู ณ์ ทาใหพ้ ื้นทีบ่ างแหง่ ไมส่ ามารถใชป้ ระโยชนใ์ นการเกษตร
ได้อย่างเต็มท่ี ปจั จบุ นั รัฐบาลได้พยายามปรบั ปรงุ พ้ืนทีใ่ หด้ ขี ึน้ โดยใช้ระบบชลประทานสมัยใหม่ ทาให้สามารถเพาะได้
จนกลายเปน็ แหลง่ เพาะปลูกขา้ วหอมมะลิท่ีดีท่ีสดุ แหง่ หนง่ึ ของประเทศไทย

ภาคกลาง
ภาคกลางมีพื้นท่ี 91,795 ตารางกโิ ลเมตรประกอบด้วยจงั หวัดตา่ ง ๆ 22 จงั หวัดคือจังหวัดสุโขทัย พิจิตร

พษิ ณุโลก กาแพงเพชร เพชรบูรณ์ นครสวรรค์ อุทัยธานี ชัยนาท สิงห์บุรี ลพบุรี อ่างทอง สระบุรี สุพรรณบุรี
พระนครศรอี ยธุ ยา ปทุมธานี นนทบุรี นครปฐม กรงุ เทพมหานคร สมุทรปราการ สมุทรสาคร สมุทรสงครามและ
นครนายก ลกั ษณะภูมปิ ระเทศเป็นท่ีราบลมุ่ แม่น้าอันกว้างใหญ่ไดแ้ ก่ ที่ราบลุ่มแม่น้าเจ้าพระยาและท่าจีน มีเทือกเขา
เป็นขอบเขตของภาคท้ังด้านตะวันตกและตะวันออก แบ่งเขตภูมิประเทศอกเป็น 2 ส่วน ได้แก่เขตที่ราบภาคกลาง
ตอนบนและเขตท่ีราบภาคกลางตอนล่าง เขตท่ีราบภาคกลางตอนบน ตั้งแต่พื้นที่จังหวัดนครสวรรค์ขึ้นไปจนจรด
ตอนเหนือของภาคมีลักษณะเป็นพ้ืนที่ราบลุ่มแม่น้าสลับกับภูเขา เขตท่ีราบภาคกลางตอนล่าง ตั้งแต่พ้ืนท่ีจังหวัด
นครสวรรค์ลงมาจนจรดปากอา่ วไทยเขตพื้นท่รี าบลุ่มแมน่ ้าอันกว้างใหญ่
ภาคตะวนั ออก

ภาคตะวันออกมี พื้นท่ี 34,380 ตารางกิโลเมตรเป็นภาคท่ีมีพ้ืนท่ีเล็กที่สุดในบรรดาภาคท้ัง 5 ของไทย
ประกอบด้วย 7 จังหวัดคือ จังหวัดปราจีนบุรี ชลบุรี ฉะเชิงเทรา ระยอง จันทบุรี ตราดและสระแก้ว ลักษณะ
ภมู ิประเทศของภาคตะวนั ออก แบ่งเปน็ 4 ลกั ษณะ ดงั นี้

เขตเทือกเขา ได้แก่เทือกเขาสันกาแพงและเทือกเขาบรรทัด ส่วนใหญ่เป็นภูเขาหินทรายและเทือกเขา
จนั ทบุรี ส่วนใหญเ่ ป็นภูเขาหนิ อคั นีหรือหินแกรนิต เขตทร่ี าบลมุ่ แมน่ า้ ได้แก่ท่รี าบลมุ่ แม่น้าบางปะกงในพื้นทีฉ่ ะเชงิ เทรา
และปราจีนบรุ ีบริเวณปากแม่น้าทไี่ หลลงส่อู ่าวไทยที่อาเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทราจะมีลักษณะเป็นหาดโคลนเลน
เขตท่ีราบชายฝั่งทะเลนับต้ังแต่ปากน้าบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ลงมาจนถึงอาเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด มี
หาดทรายสวยงามและเป็นแหล่งท่องเท่ียวที่สาคัญ มีประชากรต้ังถ่ินฐานหนาแน่นมากกว่าเขตอ่ืน ๆ มีแม่น้าสายส้ัน ๆ
หลายสาย เช่นแม่น้าระยอง แม่น้าจันทบุรีและแม่น้าตราด เฉพาะบริเวณปากน้าจะเป็นหาดโคลนเลนและเกาะ
เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สาคัญได้แก่ เกาะล้าน เกาะสีชัง (จังหวัดชลบุรี) เกาะช้าง (จังหวัดตราด) และเกาะเสม็ด
(จงั หวดั ระยอง) เปน็ ตน้
ภาคตะวนั ตก

ภาคตะวนั ตกมีพื้นทปี่ ระมาณ 53,679 ตารางกิโลเมตร ประกอบดว้ ย 5 จังหวัด คอื จงั หวัดตาก กาญจนบรุ ี
ราชบรุ ี เพชรบรุ ีและประจวบคีรขี นั ธ์ ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศของภาคตะวันตกส่วนใหญ่เป็นภูเขา สลับกับหุบเขาที่ค่อนข้าง
ชนื้ และแคบกว่าหุบเขาของภาคเหนือ เนื่องจากการกดั เซาะของแมน่ ้าลาธาร มภี มู ปิ ระเทศคลา้ ยภาคเหนือแบ่งได้ดงั นี้

เขตเทือกเขา ได้แก่ เทือกเขาถนนธงชัย เป็นแนวแบ่งเขตระหว่างไทยกับพม่าจากจังหวัดแม่ฮ่องสอนถึง
จังหวัดตาก เทอื กเขาตะนาวศรี เป็นแนวแบ่งเขตไทยกับพม่ามีช่องทางติดต่อท่ีด่านสิงขร จังหวัดประจวบคีรีขันธ์และ
ด่านบัดตี้ จังหวดั กาญจนบุรี เทือกเขาหินปูนอยู่ระหว่างแม่น้าแควใหญ่และแม่น้าแควน้อย ส่วนใหญ่เป็นภูเขาหินปูน
มถี ้าหินงอกหนิ ย้อย

เขตท่ีราบ อยู่ระหว่างเขตเทือกเขากับท่ีราบต่าภาคกลางจนถึงอ่าวไทยเป็นที่ราบลุ่มแม่น้าปิง แม่น้ากลอง
ทีร่ าบแมน่ า้ เพชรบรุ ี และทรี่ าบชายฝ่ังทะเลท่เี ป็นหาดทรายสวยงามเช่น หาดชะอา หาดวังหนิ และอ่าวมะนาว

ภาคใต้
ภาคใต้มีพ้ืนที่ 70,715 ตารางกโิ ลเมตร ประกอบด้วยจังหวัดต่าง ๆ 14 จังหวัด คือจังหวัดชุมพร พัทลุง

สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช สงขลา ปัตตานี ยะลา นราธิวาส ระนอง พังงา กระบี่ ภูเก็ต ตรังและสตูล
เปน็ ดนิ แดนส่วนหน่ึงของคาบสมุทรมลายู จึงขนาบด้วยทะเลท้ังสองด้าน ได้แก่อ่าวไทย มหาสมุทรแปซิฟิกและทะเล

อันดามัน มหาสมุทรอินเดีย ลักษณะภูมิประเทศเป็นเขตเทือกเขา ประกอบด้วยแนวเทือกเขา 3 แนว ได้แก่
เทอื กเขาภเู กต็ เทือกเขานครศรธี รรมราชและเทอื กเขาสันกาลาครี ี

สว่ นใหญ่จะวางตัวในแนวเหนือ - ใต้ มีความอดุ มสมบูรณ์ของป่าไม้และแร่ธาตุ เขตที่ราบชายฝั่งอ่าวไทย
ไดแ้ ก่ ที่ราบล่มุ แม่น้าตาปี ท่ีราบลุ่มแม่น้าปากพนัง ที่ราบลุ่มแม่น้าปัตตานีและที่ราบรอบทะเลสาบสงขลา เกิดจาก
การทบั ถมของตะกอนดินโคลนและทรายท่ีนา้ จากแม่นา้ และกระแสคล่ืนพัดพามาทับถมจนกลายเป็นที่ราบอันกว้างใหญ่
และมีประชากรตั้งถ่ินฐานหนาแน่นมากกว่าเขตพื้นที่อ่ืน ๆ ชานฝ่ังด้าน อ่าวไทยเริ่มต้ังแต่ชายฝ่ังจังหวัดชุมพรลงไป
จนถงึ จงั หวัดนราธวิ าส เป็นชายฝงั่ แบบเปลือกโลกยกตัวขึ้นสูงน้าทะเลจึงต้ืน มีหาดทรายสวยงามและมีอ่าวขนาดใหญ่
เช่น อ่าวบา้ นดอน อา่ วสวี ฯลฯ บริเวณปากแมน่ า้ จะเป็นหาดโคลนและมปี า่ ชายเลน ลักษณะภูมิประเทศที่เด่นของ
ชายฝ่ังด้านอ่าวไทยคือทะเลสาบสงขลา เป็นทะเลสาบเปิดหรือทะเลสาบน้าเค็ม (Lagoon) ในอดีตกาลมีกระแสลม
และคล่ืนพัดพาตะกอนทรายมาทับถมจนเป็นแนวสันทรายหรือแหลมปิดปากอ่าวจนกลายเป็นทะเลสาบสงขลาใน
ปจั จุบนั และที่ราบชายฝง่ั ทะเลอันดามนั เปน็ ท่รี าบแคบ ๆ เนอื่ งจากมีภูเขาต้งั ชิดตระหงา่ น ตดิ กับชายฝั่งทะเล ชายฝั่ง
ดา้ นอนั ดามนั จะเริ่มตง้ั แต่ชายฝั่งจังหวดั ระนองจนไปถึงจังหวัดสตูล มีลักษณะเป็นชายฝั่งแบบเปลือกโลกยุบตัวหรือ
จมตวั ทาให้มีนา้ ทะเลลกึ และมีชายฝงั่ ท่ีเว้าแหว่งมาก

ลักษณะ ทาเล ทตี่ งั้ ของประเทศไทย
ประเทศไทยต้ังอยู่ในคาบสมุทรอินโดจีน และอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปเอเชีย ที่ตั้งของ

ประเทศไทยอยู่แถบศูนย์สูตร จึงเป็นบริเวณที่ได้รับพลังงานความร้อนจากดวงอาทิตย์มากเป็นประเทศที่อยู่ในเขตร้อน
และมีอณุ หภูมขิ องอากาศเฉลี่ยสงู ตลอดทง้ั ปี

แผนทป่ี ระเทศไทย

ลกั ษณะภมู อิ ากาศ ประเทศไทย

ประเทศไทยตั้งอยใู่ กลเ้ ส้นศูนย์สูตรในซีกโลกตอนเหนอื ประเทศไทยจึงมีภมู ิอากาศแบบทงุ่ หญา้ สะวนั นา
เป็นส่วนใหญ่ ภมู ิอากาศของประเทศไทยไดร้ ับอิทธพิ ลจากลมมรสมุ ตะวันตกเฉยี งใต้และลมมรสมุ ตะวันออกเฉียงเหนือ
ดงั น้ี

ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ประเทศไทยฤดฝู นเร่ิมระหวา่ งเดือนพฤษภาคมถงึ กลางเดอื นตุลาคม ลม
มรสุมตะวันตกเฉียงใต้จะพัดจากมหาสมุทรอินเดียมายังทวีปเอเชีย ทาให้เกิดฝนตกชุกทั่วประเทศไทย ดังนั้นชายฝั่ง
ด้านตะวันตกในภาคใต้จะไดร้ บั ปริมาณฝนมากกว่าชายฝั่งตะวันออก เช่นจังหวัดระนอง ภูเก็ต จะได้รับปริมาณน้าฝน
มากกว่าทุกจังหวัด ส่วนจังหวัดท่ีมีปริมาณฝนตกมากท่ีสุดในประเทศไทยคือ อาเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด ซ่ึงอยู่
ทางภาคตะวนั ออก เพราะเป็นจังหวัดท่ีรบั ลมมรสมุ ตะวนั ตกเฉียงใต้ไดอ้ ย่างเต็มท่ี

ลมมรสมุ ตะวันออกเฉยี งเหนือ ประเทศไทยฤดูหนาวเรมิ่ ระหว่างกลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์
ลมมรสุมตะวันออกเฉยี งเหนอื จะพดั จากตอนเหนอื ของจีนมายังตอนล่างของทวีปเอเชียจึงทาให้อากาศหนาวเย็นแต่ไม่มี
ฝนตก ส่วนภาคใต้ก่อให้เกิดฝนตกได้ เพราะลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือจะพัดผ่านอ่าวไทยก่อน จึงหอบไอน้ามาจาก
อา่ วไทยทาให้ฤดหู นาวของภาคใตม้ ฝี นตกและอากาศไมห่ นาวจัด

เพม่ิ เตมิ เกรด็ ความรปู้ ระเทศไทย

ประเทศไทยโดยทว่ั ๆ ไปสามารถแบ่งออกไดเ้ ป็น 3 ฤดู ดงั นี้

1. ฤดรู อ้ นระหวา่ งกลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคม
2. ฤดฝู นระหวา่ งกลางเดอื นพฤษภาคมถงึ กลางเดือนตลุ าคม
3. ฤดหู นาวระหวา่ งกลางเดือนตุลาคมถงึ กลางเดือนกุมภาพันธ์

ฤดรู อ้ น

เร่มิ ตั้งแตก่ ลางเดอื นกุมภาพันธ์ไปจนถึงกลางเดอื นพฤษภาคม ซ่งึ เป็นช่วงเปล่ียนจากมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ
เปน็ มรสมุ ตะวันตกเฉียงใต้และเป็นระยะท่ีขั้วโลกเหนือหันเข้าหาดวงอาทิตย์ โดยเฉพาะเดือนเมษายนบริเวณประเทศ
ไทยมดี วงอาทิตย์อยูเ่ กอื บตรงศีรษะในเวลาเที่ยงวัน ทาให้ได้รับความร้อนจากดวงอาทิตย์เต็มที่ สภาวะอากาศจึงร้อน
อบอ้าวท่ัวไป ในฤดูนี้แม้ว่าโดยทั่วไปจะมีอากาศร้อนและแห้งแล้ง แต่บางครั้งอาจมีมวลอากาศเย็นจากประเทศจีนแผ่
ลงมาปกคลุมถึงประเทศไทยตอนบน ทาให้เกิดการปะทะกันของมวลอากาศเย็นกับมวลอากาศร้อนท่ีปกคลุมอยู่เหนือ
ประเทศไทยซ่ึงก่อให้เกิดพายุฝนฟ้าคะนองและลมกระโชกแรงหรืออาจมีลูกเห็บตกก่อให้เกิดความเสียหายได้ พายุฝน
ฟ้าคะนองที่เกดิ ข้ึนในฤดูน้ีมักเรยี กอีกอย่างหนงึ่ ว่าพายุฤดูร้อน

ลักษณะอากาศในฤดรู ้อน พิจารณาจากอุณหภูมิสูงสุดของแต่ละวันโดยมีเกณฑก์ ารพิจารณาดังน้ี
- อากาศร้อน อุณหภูมริ ะหวา่ ง 35.0 - 39.9 องศาเซลเซียล
- อากาศรอ้ นจดั อณุ หภูมติ งั้ แต่ 40.0 องสาเซลเซียล ขน้ึ ไป

ฤดฝู น

เร่ิมต้ังแต่กลางเดือนพฤษภาคมเม่ือมรสุมตะวันตกเฉียงใต้พัดปกคลุมประเทศไทยและร่องความกดอากาศต่า
พาดผ่านประเทศไทยทาให้มีฝนชุกทั่วไป ร่องความกดอากาศต่าน้ีปกติจะพาดผ่านภาคใต้ในเดือนพฤษภาคม แล้วจึง
เล่อื นขนึ้ ไปทางเหนือตามลาดับจนถึงช่วงประมาณปลายเดือนมิถุนายนจะพาดผ่านอยู่บริเวณประเทศจีนตอนใต้ ทา
ให้ฝนในประเทศไทยลดลงระยะหนึ่งและเรียกว่าเป็นช่วงฝนทิ้งซึ่งอาจนานประมาณ 1-2 สัปดาห์หรือบางปีอาจเกิดข้ึน
รุนแรงและมีฝนน้อยนานนับเดือน ในเดือนกรกฎาคมปกติร่องความกดอากาศต่าจะเลื่อนกลับลงมาทางใต้พาดผ่าน
บริเวณประเทศไทยอีกครั้งทาให้มีฝนชุกต่อเน่ือง จนกระท่ังมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดเข้ามาปกคลุมประเทศไทย
แทนท่ีมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ประมาณกลางเดือนตุลาคมประเทศไทยตอนบนจะเริ่มมีอากาศเย็นและฝนลดลง
โดยเฉพาะภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เว้นแต่ภาคใต้ยังคงมีฝนชุกต่อไปจนถึงเดือนธันวาคมและมักมีฝน
หนักถึงหนักมากจนก่อให้เกิดอุทกภัย โดยเฉพาะภาคใต้ฝ่ังตะวันออกซึ่งจะมีปริมาณฝนมากกว่าภาคใต้ฝั่งตะวันตก
อยา่ งไรกต็ ามการเริม่ ต้นฤดูฝนอาจจะช้าหรือเร็วกวา่ กาหนดได้ประมาณ 1 - 2 สัปดาห์ เกณฑ์การพิจารณาปริมาณฝนใน
ระยะเวลา 24 ชั่วโมงของแต่ละวนั ต้งั แตเ่ วลา 07.00 น. ของวนั หนึ่งถงึ เวลา 07.00 น.ของวันรงุ่ ขึน้ ตามลักษณะของฝน
ที่ตกในประเทศทอ่ี ยใู่ นเขตร้อนย่านมรสมุ มดี งั น้ี
ฝนวดั จานวนไม่ได้ ปริมาณฝนนอ้ ยกวา่ 0.1 มลิ ลิเมตร ฝนเล็กนอ้ ย ปรมิ าณฝนระหว่าง 0.1 - 10.0 มลิ ลเิ มตร
ฝนปานกลาง ปรมิ าณฝนระหว่าง 10.1 - 35.0 มลิ ลิเมตร ฝนหนกั ปริมาณฝนระหว่าง 35.1 - 90.0 มลิ ลเิ มตร
ฝนหนกั มาก ปริมาณฝนต้งั แต่ 90.1 มลิ ลิเมตรขนึ้ ไป

ฤดหู นาว

เร่ิมตั้งแต่กลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ เมื่อมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดปกคลุมประเทศไทย
ตั้งแต่กลางเดือนตุลาคม ในช่วงกลางเดือนตุลาคมนานราว 1-2 สัปดาห์ เป็นช่วงเปล่ียนฤดูจากฤดูฝนเป็นฤดูหนาว
อากาศแปรปรวน ไม่แน่นอน อาจเร่มิ มอี ากาศเยน็ หรืออาจยงั มีฝนฟ้าคะนอง โดยเฉพาะบริเวณภาคกลางตอนล่างและ
ภาคตะวันออกลงไปซ่ึงจะหมดฝนและเริม่ มีอากาศเย็นชา้ กวา่ ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉยี งเหนือ

ลักษณะอากาศในฤดหู นาวพจิ ารณาจากอุณหภมู ิต่าสุดของแต่ละวนั โดยมเี กณฑ์การพจิ ารณาดงั นี้
- อากาศหนาวจดั อณุ หภมู ิตา่ กว่า 8.0 'ซ.
- อากาศหนาวอณุ หภมู ริ ะหว่าง 8.0 'ซ. - 15.9 'ซ.
- อากาศเยน็ อณุ หภูมิระหว่าง 16.0 'ซ. - 22.9 'ซ.