รายงานการทำผลงานวิพธิ ทศั นา
เรอ่ื ง การแสดงภาคเหนอื
นกั ศกึ ษาช้ันปที ี่ 3
1. นายนฤนาท สวุ รรณจุณี รหัสประจำตัว 6311120001
2. นางสาวธันยช์ นก แผน่ ทอง รหสั ประจำตัว 6311120002
3. นางสาวภทั รวดี ทองสม รหสั ประจำตัว 6311120007
4. นางสาวนลิ รตั น์ ผลบุญ รหัสประจำตวั 6311120008
5. นางสาวธนัญญา สุขชว่ ย รหัสประจำตวั 6311120010
6. นางสาวป่นิ มณี ทองหัตถา รหัสประจำตวั 6311120011
7. นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บญุ ฤทธิ์ รหสั ประจำตัว 6311120012
8. นายอัครพล ขวญั เมือง รหัสประจำตวั 6311120013
9. นางสาวจารุวรรณ ทองประสูตร รหัสประจำตัว 6311120017
10. นางสาวสุดารตั น์ รตั นสุภา รหสั ประจำตวั 6311120022
11. นางสาวสชุ าดา เพชรศริ ิ รหสั ประจำตัว 6311120024
รายงานฉบบั นเี้ ป็นสว่ นหน่งึ ของการศึกษารายวชิ าการจัดการแสดงวิพิธทศั นา
หลักสูตรนาฏศลิ ป์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลยั ราชภัฏนครศรีธรรมราช
ภาคเรยี นที่ 1/2565
รายงานการทำผลงานวิพธิ ทัศนา
เรอ่ื ง การแสดงภาคเหนือ
นกั ศกึ ษาชน้ั ปที ่ี 3
1. นายนฤนาท สุวรรณจณุ ี รหัสประจำตัว 6311120001
2. นางสาวธันย์ชนก แผ่นทอง รหสั ประจำตวั 6311120002
3. นางสาวภทั รวดี ทองสม
4. นางสาวนิลรตั น์ ผลบุญ รหสั ประจำตวั 6311120007
5. นางสาวธนญั ญา สขุ ช่วย รหัสประจำตวั 6311120008
6. นางสาวป่ินมณี ทองหัตถา รหัสประจำตวั 6311120010
7. นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บุญฤทธ์ิ รหสั ประจำตัว 6311120011
8. นายอคั รพล ขวญั เมอื ง รหสั ประจำตวั 6311120012
9. นางสาวจารวุ รรณ ทองประสูตร รหสั ประจำตัว 6311120013
10. นางสาวสดุ ารตั น์ รตั นสภุ า รหัสประจำตวั 6311120017
11. นางสาวสชุ าดา เพชรศริ ิ รหัสประจำตัว 6311120022
รหัสประจำตวั 6311120024
รายงานฉบบั นเ้ี ปน็ สว่ นหน่ึงของการศกึ ษารายวชิ าการจดั การแสดงวพิ ิธทศั นา
หลักสูตรนาฏศลิ ป์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลยั ราชภฏั นครศรธี รรมราช
ภาคเรียนท่ี 1/2565
คำนำ
รายงานผลการจดั วิพิธทัศนาเร่ืองการแสดงภาคเหนือ เปน็ สว่ นหน่ึงของการศกึ ษารายวิชาการจัดการ
แสดงวิพิธทัศนา 2053308 มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อจัดชุดการแสดงทางวัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือที่มี
ความยามไม่เกิน 25 นาที ในการแสดงต่อ 1 ครั้ง 2) เพื่อรายงานผลวิพิธทศั นาวัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ
อย่างน้อย 1 ฉบับ 3) เพื่อวัดความพึงพอใจของเยาวชนภายหลังจากการชมการแสดงวิพิธทัศนาวัฒนธรรม
ภาคเหนอื สำหรับนำมาเปน็ แนวทางพัฒนารูปแบบการแสดงใหเ้ หมาะสมในโอกาสตอ่ ไป
สาระสำคัญของเอกสารประกอบด้วย บทที่1 บทนำ ประกอบไปด้ วย หลักการและเหตุผล
วตั ถปุ ระสงค์ ขอบเขตการศกึ ษา คำจำกดั ความ และประโยชนท์ ่คี าดวา่ จะได้รับ บทท2ี่ วรรณกรรมท่เี กย่ี วข้อง
ประกอบไปดว้ ย ความรกู้ ารจัดการแสดงวิพิธทัศนา ประวตั แิ ละความเป็นมาของชุดการแสดงตา่ งๆ และทฤษฎี
ทเ่ี ก่ยี วขอ้ งในการจัดการแสดงวิพธิ ทัศนา บทท่ี 3 วธิ ดี ำเนินการ ประกอบไปด้วย ขั้นเตรยี มการ ข้ันดำเนินการ
และขั้นสรุป บทที่4 วิธีดำเนินการ ประกอบไปดว้ ย รายละเอียดของการแสดง บรรยากาศของการแสดง และ
ผลการวดั ความพงึ พอใจ บทที่5 สรุปและข้อเสนอแนะ
ขอขอบคุณผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธีรวัฒน์ ช่างสาน อาจารย์ประจำรายวิชาการจัดการแสดง
วิพิธทัศนา 2053308 ที่ชี้แนะการพัฒนาเอกสารจนสมบรู ณเ์ ป็นส่ือที่ดีมีประโยชน์ ที่ ขอบคุณเพื่อนๆ น้อง ๆ
สาขาวิชา นาฏศิลป์ทุกคนที่เป็นกำลังใจในการพัฒนาสร้างผลสัมฤทธิท์ ี่ดีของงานเอกสารคร้ังน้ี จึงขอขอบคณุ
มา ณ โอกาสน้ี
คณะผ้จู ัดทำ
3 กันยายน 2565
ก
สารบญั
หน้า
คำนำ............................................................................................................................................... ก
สารบญั ........................................................................................................................................... ข - ค
สารบญั ภาพ..................................................................................................................................... ง
บทที่ 1 บทนำ
หลักการและเหตุผล........................................................................................................... 1
วตั ถปุ ระสงค์...................................................................................................................... 2
ขอบเขตการศกึ ษา............................................................................................................. 2
คำสำคญั ............................................................................................................................. 3
ประโยชน์ที่คาดวา่ จะได้รบั ................................................................................................. 4
บทท่ี 2 ทบทวนวรรณกรรม
ความรูเ้ ร่อื งวพิ ิธทศั นา......................................................................................................... 5
ความรเู้ รือ่ งวัฒนธรรมภาคเหนือ......................................................................................... 7
การวดั ความพ่ึงพอใจ.......................................................................................................... 12
องคป์ ระกอบของการเกดิ ความพึงพอใจ............................................................................. 13
การสร้างความพงึ พอใจ...................................................................................................... 15
ลักษณะและวธิ ีการประเมินความพงึ พอใจ......................................................................... 15
การสร้างแบบสอบถามประเมินความพึงพอใจแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ.................. 16- 17
บทที่ 3 วิธีการดำเนนิ การ
กลุ่มประชากร...................................................................................................................... 18
ขนั้ การดำเนินงาน................................................................................................................ 18
ขัน้ สรุป................................................................................................................................. 22
ขน้ั ประเมนิ ........................................................................................................................... 22
บทท่ี 4 ผลการจัดการแสดงวิพธิ ทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนอื
รายงานผลการฝกึ ซ้อม.......................................................................................................... 23
บรรยากาศฝึกซอ้ มใหญ่......................................................................................................... 36
บรรยากาศการแสดงจริง....................................................................................................... 36
ผลการจัดความพึงพอใจ........................................................................................................ 38
ข้อเสนอแนะแบบสอบถาม..................................................................................................... 41
บทที่ 5 สรปุ และขอ้ เสนอแนะ
ผลการฝกึ ซอ้ ม.........…………………………………………………………………………………………………. 43
ผลการวัดความพึงพอใจ......................................................................................................... 44
ข
สารบญั (ต่อ)
ข้อเสนอแนะ..................................................................................................................................... 45
บรรณานกุ รม……………………………………………………………………………………………………………..…… 46-47
ภาคผนวก......................................................................................................................................... 48
ค
สารบญั ภาพ
ภาพท่ี หน้า
1 ฝกึ ซอ้ มยอ่ ย………………………………………………………………………………………………… 32
2 ฝกึ ซอ้ มใหญ่............................................................................................................ 36
5 บรรยากาศสถานท่โี รงเรยี นนานาชาตเิ ทศบาลนคร นครศรีธรรมราช………………… 36
6 บรรยากาศเก็บความพงึ พอใจของนกั เรยี นช้นั มธั ยมศึกษาปีที่ 4 ........................... 37
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทศั นา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ
บทท่ี 1
บทนำ
หลกั การและเหตุผล
วพิ ธิ ทศั นา การจดั แสดงจากหลาย ๆ ชุดการแสดงของไทย เช่น การฟอ้ นรำ ระบำ โขน ในระยะเวลา
สั้นๆ (นงเยาว์ อำรุงพงษ์วัฒนา, 2541 : 6) เป็นไปในแนวทางเดียวกับวลัยลักษณ์ รูปสม (2550) อ้างว่า
วตั ถปุ ระสงค์ของการจดั วพิ ิธทัศนา เป็นการแสดงจัดการแสดงชดุ สั้นๆ ที่ต่อเนือ่ งกันเพ่อื ใหม้ ีการแสดงหลายๆ
ชดุ ท่เี หมาะกบั เวลา เกิดความเพลดิ เพลนิ ไม่นา่ เบ่อื และเพื่อใหผ้ ู้ดู ดูชดุ การแสดงของนาฏศิลป์ไทยหลายๆชุด
เช่น ก่อนจะมีการแสดงโขน เราอาจจะมีชุดรำอวยพรบ้าง ชุดหนุมานจับนางสุพรรณมัจฉาบ้างและมีโขน
ต่อเลย อย่างไรก็ตามการแสดงที่นำมาจัดเป็นวิพิธทัศนาสามารถนำมาจากวัฒนธรรมชนชน หรือที่เรียกว่า
วิถีชวี ิตของชาวบ้านไดเ้ หมอื นกนั
ประเทศไทยไทยมีการแบ่งภูมิภาคตามเขตมรสุมได้เป็น 4 ภูมิภาค ซึ่งทุกภาคมีวิถีชีวิตความเปน็ อยู่
ที่งดงามในรูปแบบของวัฒนธรรมชนเผ่าของตนเองเฉพาะอย่างยิ่งวัฒนธรรมการแสดงด้วย ภาคเหนือ
มลี กั ษณะเปน็ เทือกเขา สลบั กบั ที่ ราบ ผูค้ นจะกระจายตวั อย่เู ปน็ กลมุ่ มวี ิถชี ีวติ และขนบธรรมเนียมเป็นของ
ตนเอง แตก่ ็มกี ารตดิ ตอ่ ระหวา่ งกัน วัฒนธรรมของภาคเหนอื หรอื อาจเรยี กว่า "กลุ่มวฒั นธรรมล้านนา" ซ่งึ เป็น
วัฒนธรรมเก่าแก่และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ทั้ง สำเนียงการพูด การขับร้อง ฟ้อนรำ หรือ การจัดงานฉลอง
สถานทส่ี ำคัญท่ีมีแต่โบราณ เช่น พระธาตุดอยสเุ ทพ วดั เจดยี ์หลวง สว่ นของประเพณีมีลักษณะเป็นพิธีกรรมท่ี
เกี่ยวข้องกับวิถีการดำรงชีวติ ที่เกิดจากการผสมผสาน ระหว่างพุทธศาสนากับความเชื่อ ในเรื่องการนับถือผี
ทำให้มีประเพณีทเี่ ป็นเอกลักษณ์ และลักษณะของ ประเพณจี ะแตกต่างกันไปตามฤดกู าล (สำนักงานเทศบาล
ตำบลปงิ โค้ง, 2564) ดังนนั้ วัฒนธรรมที่สอ่ื สารด้วยรปู แบบการแสดงจงึ มีความงดงามตามอัตลักษณ์ของชนเผ่า
และวถิ ชี ีวติ ที่เรียบง่ายน่ีเอง
รปู แบบของการแสดงชุดวัฒนธรรมของภาคเหนือ (ยุทธการ ,2556) ให้รายละเอียดว่าการแสดง ของ
ภาคเหนือ มกี ารร่ายรำท่ีมจี งั หวะช้า ทา่ รำท่ีอ่อนช้อย นุม่ นวล นาฏศิลปข์ องภาคเหนือจึงออกมาในรปู แบบของ
ฟ้อนต่าง ๆ มากมาย พร้อมกันนี้ภาคเหนือยังได้รับอิทธิพลจากประเทศใกล้เคียง ได้แก่ พม่า ลาว จีน และ
วัฒนธรรมของชนกลุ่มน้อย เช่น ไทยใหญ่ เงี้ยว ชาวไทยภูเขา ดังนั้น นาฏศิลป์พื้นเมืองของภาคเหนือ
นอกจากมีของที่เป็น "คนเมือง" แท้ๆ แล้วยังมีนาฏศิลป์ที่ผสมกลมกลืนกับชนชาติต่างๆ และของชนเผ่า
โดยเฉพาะชุดฟ้อนสาวใหม่ วฒั นธรรมทสี่ อ่ื สารการอาชีพการทอผ้าไหมท่ีขึ้นชือ่ ของทางภาคเหนือ ฟ้อนมาลัย
ชุดการแสดงต้อนรับนักท่องเที่ยวที่เจ้าดารารัศมี พระชายาในสมัยรัชกาลที่5 สร้างสรรค์ขึ้นอย่างงดงาม
ฟ้อนแพน ท่ารำประกอบท่วงทำนองดนตรีที่อ่อนหวาน ในลักษณะของวงเครื่องสายซึ่งเป็นที่นิยมของคน
ทางภาคเหนือ ฟอ้ นเทียน พฤตกิ รรมสือ่ แสดงถึงอัตลักษณ์ทัง้ การเย้ืองย่างประกอบดนตรีของวงสะล้อ ซอ ซึง
ที่อ่อนหวาน และฟ้อนเงี้ยว ชุดการแสดงของชนเผ่าที่มีปรากฏอ้างอิงของคนทางภาคเหนือ ทุกชุดการแสดง
สื่อสารวัฒนธรรมความเปน็ อยูท่ ง่ี ดงามของคนทางภาคเหนือทงั้ สิ้น
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ 2
นักศึกษาสาขาวิชานาฏศิลป์กลุ่มท่ี 1 มีความมุ่งหวังจะนำชุดการแสดงทางวัฒนธรรมของทาง
ภาคเหนือมาเปน็ สอ่ื กลางเพ่อื สรา้ งสรรค์องค์ความรู้ที่เกิดจากวัฒนธรรมสำหรับผู้สนใจ ใฝ่เรยี นรู้วัฒนธรรมที่ดี
ของคนไทยทางภาคเหนือ คาดการณ์วิพิธทัศนาในครั้งนี้จะสร้างสรรค์เป็นเบื้องต้นว่าการจัดคุณค่าทั้งความ
บันเทิง คุณค่าทางการสืบสานวัฒนธรรมที่ดีของภาคเหนือ และคุณค่าทางด้านวิชาการให้เกิดแก่ผู้สนใจ
โดยทั่วไป จงึ ได้สรา้ งสรรค์ชดุ การแสดงวพิ ธิ ทศั นาวัฒนธรรมการแสดงทางภาคเหนอื ครง้ั นี้
วัตถปุ ระสงค์
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทศั นาวัฒนธรรมภาคเหนอื ในครั้งนีม้ ีวัตถุประสงคท์ ่ีน่าสนใจ ดังนี้
1. เพ่ือจดั ชดุ การแสดงทางวฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือที่มีความยามไมเ่ กนิ 25 นาที ในการแสดง
ต่อ 1 คร้ัง
2. เพ่อื รายงานผลวิพธิ ทศั นาวัฒนธรรมการแสดงภาคเหนอื อยา่ งนอ้ ย 1 ฉบบั
3. เพื่อวัดความพึงพอใจของเยาวชนภายหลังจากการชมการแสดงวิพิธทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนือ
สำหรบั นำมาเปน็ แนวทางพฒั นารปู แบบการแสดงให้เหมาะสมในโอกาสต่อไป
ขอบเขตการศึกษา
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทัศนาวฒั นธรรมภาคเหนอื ในคร้งั นีม้ ีขอบเขตทน่ี ่าสนใจ ดังน้ี
1. ขอบเขตดา้ นเนอื้ หา
มงุ่ รวบรวมองค์ความร้ทู เี่ กย่ี วขอ้ งกับการจัดการแสดงวิพธิ ทศั นาวฒั นธรรมภาคเหนอื โดยใช้เวลา
ไม่เกิน 25 นาที สร้างสรรค์ชุดการแสดงวัฒนธรรมทางภาคเหนือในรูปแบบการแสดงวิพิธทัศนาสำหรับ
เผยแพรแ่ ก่เยาวชนในสถานศกึ ษาอย่างน้อย 1 ครั้ง และวัดความพึงพอใจของเยาวชนภายหลงั จากการชมการ
แสดงวิพิธทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนอื สำหรบั นำมาเปน็ แนวทางพฒั นารปู แบบการแสดงใหเ้ หมาะสม
2. ขอบเขตด้านสถานท่ี
ขอบเขตด้านสถานท่ีจะแบง่ ออกเป็น 2 ดา้ น ดงั นี้
2.1 ด้านประชากร ดังนี้
2.1.1ประชากรหลกั เป็นนักศกึ ษาสาขาวิชานาฏศิลป์ คณะครุศาสตร์
มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครศรธี รรมราช ท่ีลงเรียนรายวิชาการจดั การแสดงวิพิธทศั นา จำนวน 11 คน
ประกอบดว้ ย
2.1.1.1) นางสาวธันยช์ นก แผน่ ทอง ผู้จัดการ
2.1.1.2) นางสาวสุดารัตน์ รัตนสุภา ฝ่ายธุรการ
2.1.1.3) นางสาวนลิ รัตน์ ผลบุญ ฝ่ายการเงิน
2.1.1.4) นายนฤนาท สุวรรณจุณี, นางสาวภัทรวดี ทองสม ฝ่ายเสื้อผ้าและ
เครอื่ งแตง่ กาย
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 3
2.1.1.5) นางสาวจารุวรรณ ทองประสูตร ฝ่ายประชาสัมพนั ธ์
2.1.1.6) นางสาวธนันญา สขุ ชว่ ย และนางสาวปน่ิ มณี ทองหตั ถา ฝา่ ยฝกึ ซอ้ ม
การแสดง
2.1.1.7) นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บญุ ฤทธ์ิ และนายอัครพล ขวญั เมือง ฝ่ายอปุ กรณ์
2.1.1.8) นางสาวสุชาดา เพชรศิริ ฝ่ายเครอ่ื ง
เสียง
2.1.2 ประชากรกลมุ่ ตวั อย่าง
เป็นนักเรียนโรงเรียนนานาชาติเทศบาลนครนครศรีธรรมราช ระดับชั้นประถมศึกษา
ปที ี่ 4-6 จำนวน 35 คน และคณาจารย์ จำนวน 10 คน รวม 45 คน
2.1.2 ด้านสถานท่ี
สถานทจี่ ัดการแสดงจะใชโ้ รงเรียนนานาชาติเทศบาลนครนครศรีธรรมราช อำเภอเมือง
จังหวัดนครศรีธรรมราช
3. ขอบเขตดา้ นระยะเวลา
วพิ ิธทศั นาในชดุ การแสดงวัฒนธรรมภาคเหนือครั้งน้ี แสดงในวันท่ี 29 สิงหาคม 2565
ต้งั แตเ่ วลา 11.30 น.-11.55 น.
คำสำคัญ
คำสำคัญท่ใี ชใ้ นการรายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนอื มรี ายละเอียด ดังนี้
วิพิธทัศนา หมายถึง การจัดแสดงจากหลาย ๆ ชุดการแสดงของไทย เช่น การฟ้อนรำ ระบำ โขน
ในระยะเวลาส้ันๆ (นงเยาว์ อำรงุ พงษ์วัฒนา, 2541 : 6) โดยวัตถุประสงค์ ของการจดั วพิ ธิ ทัศนาเป็นการแสดง
จดั การแสดงชุดสัน้ ๆ ท่ีต่อเน่ืองกนั เพื่อให้มีการแสดงหลายๆชุดที่เหมาะ กับเวลา เพือ่ เกิด ความเพลิดเพลิน
ไมน่ า่ เบ่อื เพ่ือให้ผู้ดู ดูชุดการแสดงของนาฏศิลปไ์ ทยหลายๆชุดวิพธิ ทัศนาในครัง้ น้ีประกอบด้วย ฟ้อนสาวไหม
ฟ้อนมาลัย ฟ้อนเง้ียว ฟ้อนเเพน เเละฟอ้ นเทยี น
การแสดงวัฒนธรรมภาคเหนือ หมายถึง วัฒนธรรมภาคเหนือเป็นศิลปะการแสดงทางภาคเหนือ
ที่นำเอาวัฒนธรรมด้าน ภาษา เครื่องแต่งกาย ชนเผ่าพื้นเมือง อาหาร อาชีพ วิถีชีวิตของคนภาคเหนือมาเปน็
การแสดงทำให้การแสดงทีเ่ กิดข้ึนในภาคเหนือมีความหลากหลาย แต่ยังคงมีเอกลักษณ์เฉพาะที่แสดงถึงการ
ร่ายรำที่มีจังหวะช้า ท่ารำที่อ่อนช้อย นุ่มนวล เพราะมีอากาศเย็นสบาย ทำให้จิตใจของผู้คนมีความนุ่มนวล
อ่อนโยน ภาษาพูดก็นุ่มนวลไปด้วย เพลงมีความไพเราะ อ่อนหวาน ผู้คนไม่ต้องรีบร้อนในการทำมาหากิน
ส่งิ ตา่ งๆ เหลา่ น้ันมีอิทธิพลต่อการแสดงนาฏศิลป์ของภาคเหนอื (มสิ ปิ่นแก้ว ไชยสลี ,2553)
ความพึงพอใจ หมายถึง ระดับความรู้สึกในทางบวกของบุคคลต่อสิ่งใดสิ่ง หนึ่ง ความพึงพอใจ
ของผูร้ บั บริการ จึงเปน็ การ แสดงออกถึงความรสู้ ึกในทางบวกของผูร้ บั บริการ ต่อการบรกิ าร อนั เป็นผลมาจาก
การประเมิน เปรียบเทียบสิ่งที่ลูกค้าได้รับในการบริการกับสิ่งที่ ลูกค้าคาดหวังว่าจะได้รับจากการบริการ
ซึ่งความรู้สึกนี้สามารถแปรเปลี่ยนได้หลายระดับ ประกอบด้วย ความพึงพอใจต่อระบบและขั้นตอนการ
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทัศนา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ 4
ให้บริการ สภาพแวดล้อมในการบริการ คุณภาพการให้บริการ ระยะเวลาการให้บริการ ความสะดวกในการ
ใหบ้ ริการ และ บคุ ลากรท่ี ให้บรกิ าร (ชัยสมพล ชาวประเสริฐ, 2556) ความพึงพอใจคร้งั นี้คอื ผลคะแนนท่ีเก็บ
ได้จากการแบบสอบถามทผี่ ูศ้ ึกษาพฒั นาขึน้ สำหรบั ให้ผเู้ ขา้ ชมการแสดงวิพธิ ทัศนาทำภายหลงั จากชมการแสดง
ซึ่งประกอบดว้ ย การแสดงศิลปวฒั นธรรมภาคเหนือมากน้อยเพยี งใด เคร่ืองแต่งกายมีความเหมาะสมสวยงาม
มากน้อยเพียงใด เพลงประกอบการแสดงชดั เจนสร้างสีสันการแสดงได้ดี ระยะเวลาในการรบั ชมเหมาะสมกบั
ความสนใจ ผู้แสดงถา่ ยทอดท่ารำ และอารมณไ์ ดน้ ำสนใจกับชุดการแสดงเปน็ ชุดการแสดงท่ีไม่น่าเบ่ือมีความ
ต่อเนื่อง พีธีกรนำเสนอได้น่าสนใจสื่อสารได้ดี ชมการแสดงแล้วได้ประโยชน์มีความรู้ทางวัฒนธรรมเพิ่มขึ้นผู้
แสดงมคี ุณภาพชวนตดิ ตาม และเปน็ กิจกรรมทดี่ มี คี ุณคำต่อสังคม ควรปฏิบัตติ ่อเน่ือง
ประโยชน์ท่คี าดวา่ จะได้รับ
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทศั นาวฒั นธรรมภาคเหนือ มปี ระโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ ดังน้ี
1. ได้จัดชุดการแสดงวิพธิ ทศั นาของภาคเหนอื อยา่ งน้อย 1ชุดการแสดง ประกอบด้วย ฟ้อนสาวไหม
ฟอ้ นมาลยั ฟอ้ นเงี้ยว ฟ้อนเเพน เเละฟ้อนเทียน ทมี่ ีคณุ ภาพและมีระยะเวลาในการแสดง 25 นาที
2. ไดร้ ายผลวิพธิ ทัศนาการแสดงภาคเหนือเป็นเอกสารสมบรู ณอ์ ย่างน้อย 1 ฉบับ และนำสง่ อาจารย์
ประจำรายวชิ าการจดั การแสดงวพิ ธิ ทศั นาเพอ่ื เป็นการประเมินผล
3. ได้วดั ผลความพงึ พอใจของผู้ชมไปปรับปรงุ เป็นแนวทางในการสรา้ งสรรค์ในโอกาสต่อไป
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทัศนา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ
บทท่ี 2
ทบทวนวรรณกรรม
รายงานผลการจัดวิพิธทัศนาการแสดงวัฒนธรรมภาคเหนือในครั้งนี้จัดขึ้นตามวัตถุประสงค์
เพ่อื จัดชดุ การแสดงทางวฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือที่มคี วามยามไม่เกิน 25 นาที ในการแสดงตอ่ 1 ครั้ง
เพื่อรายงานผลวิพิธทัศนาวัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ อย่างน้อย 1 ฉบับ และเพื่อวัดความพึงพอใจของ
เยาวชนภายหลงั จากการชมการแสดงวิพธิ ทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนือสำหรับนำมาเป็นแนวทางพัฒนารูปแบบ
การแสดงให้เหมาะสมในโอกาสต่อไป
ไดท้ บทวนวรรณกรรมการรายงานการทำผลงานวิพิธทศั นาทจ่ี ะนำเสนอนี้ จะใหร้ ายละเอียดของเรือ่ ง
ดงั ต่อไปนี้
ความรเู้ ร่ืองวพิ ธิ ทศั นา
ความรเู้ ร่ืองวัฒนธรรมภาคเหนือ
การวดั ความพึงพอใจ
ความรู้เร่อื งวิพิธทศั นา
ความรู้เรื่องวิพิธทัศนาประกอบด้วยความหมายของวิพิธทศั นาและองค์ประกอบสำคัญสำหรับการแสดง
วพิ ิธทัศนา ดงั ต่อไปนี้
ความหมายของวิพิธทศั นา
วพิ ิธทัศนา การจดั แสดงจากหลาย ๆ ชุดการแสดงของไทย เชน่ การฟ้อนรำ ระบำ โขน ในระยะเวลา
สั้นๆ (นงเยาว์ อำรุงพงษ์วัฒนา, 2541 : 6) เป็นไปในแนวทางเดียวกับวลัยลักษณ์ รูปสม (2550) อ้างว่า
วัตถุประสงคข์ องการจัดวพิ ิธทศั นา เปน็ การแสดงจัดการแสดงชุดสั้นๆ ทต่ี อ่ เนื่องกันเพ่ือใหม้ กี ารแสดงหลายๆ
ชดุ ท่ีเหมาะกบั เวลา เกดิ ความเพลิดเพลินไม่น่าเบื่อ และเพอื่ ให้ผดู้ ู ดชู ุดการแสดงของนาฏศิลป์ไทยหลายๆชุด
เช่น ก่อนจะมีการแสดงโขน เราอาจจะมีชุดรำอวยพรบ้าง ชุดหนุมานจับนางสุพรรณมัจฉาบ้างและมีโขน
ต่อเลย อย่างไรก็ตามการแสดงที่นำมาจัดเป็นวิพิธทัศนาสามารถนำมาจากวัฒนธรรมชนชน หรือที่เรียกว่า
วถิ ีชีวิตของชาวบา้ นได้เหมอื นกนั
องค์ประกอบสำคัญสำหรับการแสดงวิพิธทศั นา
องค์ประกอบสำคัญสำหรับการแสดงวิพธิ ทัศนานัน้ (นงเยาว์ อำรุงพงษ์วัฒนา, 2541 : 6) กล่าวไว้ว่า
เป็นสิ่งจำเป็นพื้นฐานของทีมงานที่จะ สร้างสรรค์ผลงานให้ได้คุณภาพ จึงต้องมีองค์ประกอบสำคัญของ
การทำงาน ที่จำเป็นต้อตรวจสอบเพราะการเตรยี มการที่ดี สร้างความพร้อมที่เหมาะสม เท่ากับการทำงานท่ี
สมบูรณ์สร้างประสิทธิภาพ ดังนั้น สิ่งที่ควรเตรียมการ คือ หน้าที่การรับผิดชอบ การทำงานและอุปกรณแ์ ละ
สง่ิ สง่ เสริม ดงั น้ี
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 6
1. บุคลากร
ทีมงานการทำผลงานการแสดงวิพธิ ทัศนา สามารถยึดหลักการของโครงสร้างการทำงานด้านการ
แสดงได้ เพราะเป็นการแสดงเหมือนๆ กัน เพียงแต่บางหน้าที่อาจควบรวมได้เพื่อความสะดวกและ
ประหยัด ทมี งาน บคุ คลที่มีบทบาทสำคัญในการจัดการแสดงละครทส่ี ำคัญ ประกอบด้วยบุคคลตา่ งๆ ดงั นี้
1.1 ผอู้ ำนวยการแสดง (Producer) คือ ผจู้ ัดหรอื หัวหน้าคณะในการจัดแสดงละครแตล่ ะคร้ังเป็น
ผู้กำหนดนโยบาย รูปแบบการแสดง เรื่องที่จะนำมาแสดง จัดสรรหน้าที่ของแต่ละฝ่าย ดูแล งบประมาณ
เปน็ ผู้ตัดสินใจในเรื่องสำคัญ ๆ
1.2 ผู้กำกับการแสดง (Director) ควบคุมผู้แสดงให้แสดงให้สมบทบาทตามบทที่กำหนดไว้
จดั องค์ประกอบตา่ ง ๆ ของละครใหม้ คี วามสมจริง
1.3 ผู้กำกับเวที (Stage Manager) เป็นผู้รับผิดชอบต่อจากผู้กำกับการแสดง เฉพาะในเรื่อง
การแสดงบนเวที มีหน้าที่ดูแลความเรียบร้อยของเวที เป็นผู้เดียวที่สั่งให้การแสดงเริ่มหรือหยุด
ตดิ ตอ่ สั่งงานเกยี่ วกบั ไฟแสง เสยี งประกอบ ตลอดจนการเปิดปดิ ฉากละคร
1.4 ผูเ้ ขียนบท (Play Wright) เป็นผู้ทำหนา้ ท่ีเขียนบทละคร สรา้ งโครงเรอ่ื ง คำพดู และเหตุการณ์
ผู้เขียนบทละครนับเป็นหัวใจสำคัญของการละคร ละครจะสนุกได้รับผลดีเพียงใด อยู่ที่ ผู้เขียนบทละคร
เปน็ สำคัญ ผเู้ ขียนบทจะต้องกำหนดจุดมงุ่ หมายให้ชัดเจน เปา้ หมายหลักคืออะไร ตอ้ งการส่ืออะไรกบั ผดู้ ู เช่น
แนวคดิ คตสิ อนใจ เปน็ ต้น
1.5 ผู้จัดการฝ่ายธุรการ (House Manager) เป็นฝ่ายจัดการทุกอย่างเกี่ยวกับธุรกิจของ
โรงละคร จดั สถานทีแ่ สดง ดูแลการจำหนา่ ยบตั รทนี่ ่ัง รับผิดชอบเก่ยี วกบั ผู้ดู
1.6 เจ้าหน้าที่เครื่องแต่งกายและแต่งหน้า (Costume & Make up) ต้องรู้ว่าฉากใด
ผูแ้ สดงมตี ัวละครกี่ตัว ใช้ชดุ สอี ะไรแบบไหน ส่วนเครื่องแตง่ หน้าต้องเตรียมให้พร้อม และควรมีความสามารถ
ในการแต่งหน้าตวั ละครได้สมจรงิ เชน่ แตง่ หน้าในบทของคนชรา คนตา่ งชาติ คนทไี่ ด้รบั บาดเจบ็ เป็นต้น
1.7 นักแสดง (Actor) คือ ผู้ที่สวมบทบาทเป็นตัวละคร เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวและความรู้สึก
นึกคิดที่อยู่ในบทละครมาสู่ผู้ชม ในบรรดาผู้ร่วมงานทางด้านการจัดแสดงละคร นักแสดงคือผู้ที่อยู่
ใกล้ชิดกับผู้ชมมากที่สุด ผลงานการสร้างสรรค์ของฝ่ายต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นผู้เขียนบท ผู้กำกับการ
แสดงการออกแบบเครื่องแต่งกาย แต่งหน้าจะได้รับการถ่ายทอดมาสู่ผู้ชมโดยตรง โดยผ่านนักแสดง
ผูท้ เี่ ป็นนกั แสดง พงึ คิดไวเ้ สมอว่า "ละครคือศิลปะท่ีรวมศลิ ปะหลายแขนงไว้ด้วยกัน ความสำเร็จของละครอยู่ที่
ความร่วมมือร่วมใจของผู้ร่วมงานทุกฝ่าย" นักแสดงจึงไม่ควรเย่อหยิ่งหรือคิดว่าตนเป็นคน สำคัญแต่เพียง
ผู้เดียว และพึงระลึกเสมอว่าตัวละครในบทละครทุกตัวมีความสำคัญเท่าเทียมกันหมด นับตั้งแต่พระเอก
นางเอก ผู้ร้าย ตัวประกอบ หน้าที่ของผูแ้ สดง เมื่อไดร้ ับบทให้แสดงเป็นตัวอะไรไม่ว่าจะเป็นตัวประกอบ เช่น
คนรับใช้ พี่ เลี้ยง ทหาร ตำรวจ พยาบาล ประชาชน ก็ควรทุ่มเทฝึกซ้อมให้เต็มความสามารถ เพราะมีหนา้ ท่ี
และความรับผิดชอบอย่างสูงสุดที่มีต่อผู้ชม และเพื่อนร่วมงานทุกฝ่าย เพราะถ้าผู้แสดงไม่ตั้งใจแสดงก็
เหมือนเป็นการทำลายผลงานของผู้เขียนบท ผู้กำกับการแสดง ผู้ออกแบบฝ่ายต่าง ๆ ฉะนั้นนักแสดง
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 7
จะตอ้ งมจี ิตสำนึกท่ถี ูกตอ้ ง มิใชร่ ักแตค่ วามดังที่ไดร้ บั เป็นตวั เอก นักแสดงท่ีดตี ้องอทุ ิศตนเพอ่ื งานสามารถแสดง
ได้ทุกบทบาทมองเห็นคุณค่าของการแสดงว่าเป็นศิลปะ และควรภูมิใจที่ได้รับเลือกให้เป็นผู้แสดง
ไมว่ ่าจะเป็นตัวประกอบตัวร้ายกส็ ามารถให้ความบนั เทิงแก่ผชู้ มไดเ้ ชน่ กนั
2. อุปกรณเ์ สรมิ
2.1 ฉาก พจนานกุ รม ฉบับราชบณั ฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 ให้ความหมายขอฉากไวว้ า่ “ฉาก คอื
เครื่องบังหรือเครื่องกั้น มีหลายชนิด ใช้ตั้ง แขวน หรือพับได้ เครื่องประกอบเวทีละคร เพื่อให้ดู สมจริงตาม
เน้อื เร่อื ง เช่น ฉากป่า ฉากเมือง”
2.2 แสง สี เสียง ทใี่ ช้ในการแสดงวิพิธทศั นาก็อาจจะไม่สำคญั อะไรมากนัก แต่อาจเปน็ การช่วย
เน้นและเพิ่มความรู้สึกให้ผู้ชมเกิด จินตนาการที่ดูสมจริง ทำให้เกิดอารมณ์ความรูส้ ึกต่าง ๆ และแสงสียังชว่ ย
เสริมสีของเครื่องแต่งกายและฉากให้เกิดความสวยงาม ดูกลมกลืน ไม่แข็ง อิทธิพลของแสง สีนั้น มีผลต่อ
อารมณ์และความรู้สึกต่าง ๆ เช่น แสง สีน้ำเงินให้ความรู้สึกถึงเวลากลางคืนรุ่งเช้าหรืออารมณ์เศร้าแสงสี
เหลอื ง ใหค้ วามรสู้ ึกสดชื่น รนื่ เริง เบกิ บานใจ แสง , สแี ดงใหค้ วามรู้สึกสงา่ รอ้ นแรง ยงิ่ ใหญ่ เปน็ ตน้
จากที่กล่าวข้างต้น วิพิธทัศนาคือการจัดแสดงจากหลาย ๆ ชุดการแสดงของไทย เช่น การฟ้อนรำ
ระบำ ในระยะเวลาสั้นๆ มีองค์ประกอบที่สำคัญ แบ่งได้ 2 ลักษณะ คือบุคลากร และ อุปกรณ์เสริมซึ่ง
ประกอบด้วยผู้อำนวยการแสดง ผู้กำกับการแสดง ผู้กำกับเวที ผู้เขียนบท ผู้เขียนบท ผู้จัดการฝ่ายธุรการ
เจา้ หนา้ ทเี่ คร่ืองแต่งกายและแต่งหน้า นกั แสดง และอปุ กรณ์เสรมิ ประกอบด้วยฉาก แสง สี เสียง ดงั ได้กล่าว
แลว้ ขา้ งตน้
ความรเู้ รอ่ื งวัฒนธรรมภาคเหนือ
การแสดงวัฒนธรรมภาคเหนือที่นำเสนอในครั้งนี้มีทัง้ หมด 5 ชุดการแสดง คือ ฟ้อนเทียน ฟ้อนเล็บ
ฟอ้ นมาลยั ฟ้อนสาวไหม ฟอ้ นเงี้ยว ฟอ้ นเเพน ประกอบด้วยประวัตคิ วามเป็นมาของชุดการแสดงองค์ประกอบ
โอกาสทใ่ี ช้ในการแสดง ดังต่อไปน้ี
วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ ลกั ษณะเฉพาะของคนพ้ืนเมืองภาคเหนือประชากรมอี ุปนิสัยเยือกเย็น
นุ่มนวล งดงาม รวมทั้งกิริยา การพูดจา มีสำเนียงน่าฟัง จึงมีอิทธิพลทำให้เพลงดนตรีและการแสดง มี
ท่วงทำนองช้า เนิบนาบ นุ่มนวล ตามไปด้วย จึงทำให้เกิดรูปแบบการแสดงของภาคเหนือ มีการร่ายรำที่มี
จงั หวะช้า ท่ารำทอ่ี อ่ นชอ้ ย นมุ่ นวลนาฏศลิ ป์ของภาคเหนอื เช่น ฟอ้ นเทียน ฟ้อนเล็บ ฟ้อนมาลัย ฟอ้ นสาวไหม
ฟอ้ นเงี้ยว ฟอ้ นเเพน นาฏศลิ ป์ของภาคเหนอื ยังไดร้ ับอิทธิพลจากประเทศ ใกลเ้ คยี ง ได้แก่ พมา่ ลาว จีน และ
วัฒนธรรมของชนกลมุ่ นอ้ ย เช่น ไทยใหญ่ เงยี้ ว ชาวไทยภูเขา เป็นตน้ ดงั นั้น นาฏศิลปพ์ นื้ เมอื งของภาคเหนือ
นอกจากมีของท่ีเป็น "คนเมือง" แท้ๆ แล้วยังมีนาฏศลิ ป์ ที่ผสมกลมกลืนกับชนชาตติ ่างๆ และของชนเผ่าต่างๆ
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทัศนา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ 8
1. ฟ้อนสาวไหม
ชดุ การแสดงวิพิธทัศนาฟอ้ นสาวไหม ประกอบดว้ ย ประวตั ิความเปน็ มา ผ้แู สดง การแต่งกาย
ดนตรี โอกาสที่ใช้ในการแสดง ดังน้ี
1.1 ประวัตคิ วามเป็นมา
ฟ้อนสาวไหมเป็นการฟ้อนที่มีมานาน และเป็นลักษณะของการฟ้อนของพื้นเมืองเหนือ
อย่างแท้จริง แต่เดิมการฟ้อนสาวไหมเป็นท่าการฟ้อนที่รวมอยู่กับการฟ้อนเจิง ซึ่งอยู่ในชุดเดียวกับ
การฟอ้ นดาบ ตอ่ มาจึงไดแ้ ยกการฟ้อนสาวไหมออกมาเปน็ ทา่ การฟอ้ นเฉพาะเรียกวา่ ฟอ้ นสาวไหม และแตเ่ ดิม
นั้นใช้ผู้ชายเป็นผู้ฟ้อน ภายหลังจึงมีผู้หญิงเป็นผู้ฟ้อน โดยลักษณะการฟ้อนสาวไหม ปรากฏอยู่สองแบบ คือ
ฟ้อนสาวไหมในการฟ้อนเชิงหรือร่ายรำ ท่าต่อสู้ด้วยมือเปล่า ซึ่งมีลีลากระบวนท่าที่แน่นอน และ
การฟ้อนสาวไหม ที่เป็นการฟ้อนของหญิงที่แสดงความเคลื่อนไหวในลี ลาร่ายรำที่นุ่มนวล และ
การฟ้อนสาวไหมที่นิยมกันทุกวันนี้ ได้ต้นแบบมาจากนางบัวเรียว รัตนมณีกรณ์ (สุภาวสิทธิ์) ที่ได้รับการ
ถ่ายทอดการฟ้อนสาวไหมมาจากนายกุย สุภาวสิทธิ์ ผู้เป็นบิดา โดยที่เรียกฟ้อนเชิงว่าฟ้อนสาวไหม
ประกอบด้วยเหตุผล 3 ประการ ดังนี้ ประการที่ 1 คนเมือง หรือคนภาคเหนือ เรียกด้ายเย็บผ้าว่า
“ไหมเย็บผ้า” ประการที่ 2 คำว่า “สาวไหม” เป็นกระบวนท่าหนึ่งในการฟ้อนเชิงของชาวล้านนา ประการ
ที่ 3 เพือ่ ความสวยงามตามรูปภาษา โดยคำว่าฟอ้ นสาวไหม มคี วามสวยงามมากกว่า คำวา่ ฟ้อนสาวฝ้าย หรือ
ฟอ้ นปัน่ ฝ้าย (รัตนา ณ ลําพูน, 2559 : 32 )
1.2 ผ้แู สดง
ใช้ผูห้ ญงิ แสดงจำนวนเทา่ ไหร่กไ็ ด้ ปจั จบุ ันกม็ ีผชู้ ายเขา้ มาแสดงด้วยก็มี
1.3 การแต่งกาย
แต่งกายแบบพื้นเมือง คือนุ่งผ้าถุง ใส่เสื้อแขนกระบอกห่มสไบทับ เกล้าผมมวยประดับ
ดอกไม้
1.4 ดนตรี
ดนตรที ่ีใชป้ ระกอบการฟอ้ น จะใชว้ งดนตรีพ้ืนเมืองซึง่ มีสะล้อ ซอ ซึง เพลงร้องมักไม่นิยมมี
จะมีแตเ่ พลงที่ใชบ้ รรเลงประกอบ แตเ่ ดมิ ท่บี ิดาของคุณบัวเรียวใช้น้นั เปน็ เพลงปราสาทไหว สว่ นคณุ บวั เรียวจะ
ใช้เพลงลาวสมเด็จ เมื่อมีการถ่ายทอดมาครูนาฎศิลป์ได้เลือกสรรใช้เพลง "ซอปั่นฝ้าย" ซึ่งมีท่วงทำนองเป็น
เพลงซอทำนองหน่งึ ทนี่ ยิ มกนั ในจงั หวัดนา่ น และมีลีลาทีส่ อดคลอ้ งกบั การฟอ้ นสาวไหมอย่างงดงามย่ิง
1.5 โอกาสทใี่ ช้ในการแสดง
แสดงไดท้ กุ โอกาส และในงานเทศกาลหรอื งานนกั ขัตฤกษต์ า่ ง ๆ
ฟ้อนสาวไหม ได้เรียนรู้ประวัติเเละที่มา องค์ประกอบในการรำ ลักษณะของการรำที่มีความออ่ นช้อย
สวยงาม ไม่มีลีลาท่ารำที่ซับซ้อนยุ่งยาก ซึ่งความอ่อนช้อย และเรียนรู้ในเรื่องของดนตรีประกอบ
การแสดงของฟ้อนสาวไหมเเสดงใหเ้ ห็นถึงลักษณะของการเเสดงในภาคเหนือ
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทศั นา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนอื 9
2. ฟอ้ นมาลยั
ชุดการแสดงวิพธิ ทศั นาฟ้อนมาลัย ประกอบดว้ ย ประวัตคิ วามเป็นมา ผแู้ สดง การแต่งกาย
ดนตรี โอกาสท่ีใชใ้ นการแสดง ดงั น้ี
2.1 ประวัตคิ วามเปน็ มา
ฟ้อนมาลัย หรอื ลาวดวงดอกไม้ เพลงฟอ้ นดวงดอกไม้เปน็ เพลงเก่าของเชยี งใหม่เจา้ ดารา
รัศมี พระชายาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยหู่ วั ไดท้ รงนำมาใชใ้ นละครเร่อื ง นอ้ ยใจยาซ่ึงกรม
ศิลปากรปรบั ปรุงข้ึนเมือ่ แสดงละครพันทางเร่อื ง พระยาผานอง แสดง ณ โรงละครแห่งชาติ เมื่อพุทธศกั ราช
2501 โดย อาจารยม์ นตรี ตราโมท เปน็ ผู้แต่งทำนองเพลงและบทรอ้ ง โดยนำทำนองเพลงฟอ้ นดวงดอกไมข้ อง
นางข้าหลวงของแมท่ ้าวคำปนิ มาใช้เป็นเพลงฟอ้ นท่านผหู้ ญิงหมอ่ ม แผ้ว สนิทวงศเ์ สนีย์ ประดษิ ฐ์ท่ารำ
ฟ้อนมาลัย เป็นการแสดงที่ใช้สำหรับโอกาสที่มีแขกสำคัญมาเยือน โดยใช้การแสดงชุดนี้ เป็นการต้อนรับ
ปัจจุบันใช้แสดงในโอกาสงานมงคล หรอื งานเบ็ดเตลด็ ทั่วไป ( ณัฐณรงค์ สีสัน, 2560 : 16 )
ผู้แสดงใช้ผู้หญิงแสดงจำนวนเทา่ ไรกไ็ ด้ ปัจจบุ นั ก็มีผู้ชายเข้ามาแสดงด้วยก็มีเครอ่ื งแต่งกายชุดท่ีใช้เป็นลักษณะ
ของผ้าถงุ ยาวกรอมเท้า ซ่ึงบง่ บอกถงึ ความสำคญั และความเป็นทางการของงานดนตรฟี อ้ นชุดนี้ออกเป็นเพลง
ซมุ้ ซึ่งเป็นเพลงลาวชน้ั เดยี ว
2.2 ผูแ้ สดง
ผู้แสดงหญิงไมร่ ะบุจำนวนแน่นอน
2.3 เพลงดนตรี
ฟอ้ นชดุ นอ้ี อกเป็นเพลงซุ้ม ซ่งึ เปน็ เพลงลาวชน้ั เดียว
2.4 เคร่ืองแตง่ กาย
ชุดที่ใช้เป็นลักษณะของผ้าถุงยาวกรอมเท้า ซึ่งบ่งบอกถึงความสำคญั และความเป็นทางการ
ของงาน
2.5 โอกาสท่ใี ช้ในการแสดง
ใช้สำหรับโอกาสทม่ี แี ขกสำคญั มาเยอื น โดยใช้การแสดงชุดน้ี เป็นการตอ้ นรับ ปจั จุบันใช้
แสดงในโอกาสงานมงคล หรืองานเบ็ดเตลด็ ทั่วไป
3. ฟอ้ นเทยี น
ชดุ การแสดงวิพิธทศั นาฟ้อนเทยี นประกอบด้วย ประวตั ิความเป็นมา ผู้แสดง การแตง่ กาย ดนตรี
อุปกรณ์ประกอบการแสดง โอกาสที่ใชใ้ นการแสดงดังนี้
3.1 ประวัตคิ วามเป็นมา
ฟอ้ นเทียน เปน็ การฟอ้ นที่มีลกั ษณะศิลปะท่ีอ่อนชอ้ ยงดงาม ลกั ษณะการแสดงไม่ต่างจาก
การแสดงฟ้อนเล็บถ้าเป็นการแสดงฟ้อนเทียนนิยมแสดงในเวลากลางคืนเพื่อเน้นความสวยงามของแสงเทยี น
ระยิบระยับสวา่ งไสว จดุ เด่นของการแสดงชนิดน้ี จงึ อยู่ทแ่ี สงเทียนทผ่ี ู้แสดงถอื ในมอื ข้างละ 1 เล่ม เข้าใจว่า
รายงานผลการแสดงวิพิธทศั นา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ 10
การฟ้อนเทยี นนี้แตเ่ ดิมคงจะใช้เป็นการแสดงบูชาสิ่งศกั ดิส์ ิทธิ์ เพื่อเป็นการสักการะเทพเจ้าท่ีเคารพนับถือใน
งานพระราชพิธีหลวง ตามแบบฉบับล้านนาของทางภาคเหนือของไทย ผฟู้ ้อนมักใช้เจ้านายเช้ือพระวงศ์ฝ่าย
ในทัง้ สน้ิ ในสมยั ปจั จบุ ันการแสดงชุดนีจ้ ึงไม่คอ่ ยได้เหน็ บอ่ ยนักจะสังเกตเหน็ ว่าความสวยงามของการฟ้อนอยู่ท่ี
การบิดข้อมือที่ถือเทียนอยู่ แสงวับ ๆ แวมๆ จากแสงเทียนจึงเคลื่อนไหวไปกับความอ่อนช้อยลีลา และ
ลกั ษณะของเพลงที่ใชบ้ รรเลงประกอบนับเปน็ ศิลปะทีน่ า่ ดอู ยา่ งย่ิงแบบหนงึ่ (วลัญช์ภทั ร จียงั ศุวตั , 2559 : 2 )
3.2 ผู้แสดง
ผูแ้ สดงนิยมใช้ผูห้ ญงิ แสดง (ไม่ระบจุ ำนวนแนน่ อน)
3.3 การแต่งกาย
นุ่งซิ่นยาวกรอม สวมเสื้อแขนยาว คอปิด คาดเข็มขัดทับ ห่มสไบ เกล้าผมมวยสูง ประดับ
ดอกไม้ล้อมมวย หอ้ ยอบุ ะยาวเคลยี ไหล่ ถือเทียนมือละเลม่
3.4 เพลงและดนตรี ประกอบด้วย
1. ปแี น
2. กลองแอว์
3. กลองตะโลด้ โปด๊
4. ฉาบใหญ่
5. ฆ้อมโหม่ง
6. ฆอ้ งหุย่
3.5 โอกาสทใี่ ช้ในการแสดง
ในงานพระราชพิธหี รือวันสำคญั ทางศาสนา ตอ้ นรบั แขกบา้ นแขกเมืองชาวตา่ งชาติ
และในงานประเพณสี ำคัญตามแบบฉบับของชาวลา้ นนา
4. ฟ้อนแพน
ชุดการแสดงวิพธิ ทศั นาฟอ้ นเทยี นประกอบดว้ ย ประวตั คิ วามเปน็ มา ผแู้ สดง การแต่งกาย ดนตรี
อุปกรณป์ ระกอบการแสดง โอกาสทใ่ี ชใ้ นการแสดงดังนี้
4.1 ประวัตคิ วามเปน็ มา
ฟอ้ นแพนเป็นช่อื ดนตรีไทยในจำพวกเพลงเด่ียว ซ่ึงนักดนตรใี ช้เปน็ เพลงสำหรับเดี่ยวอวดฝีมือ
ในทางดุริยางคศิลป์เชน่ เดยี วกับเพลงเดี่ยวอื่น ๆ แต่เดี่ยวลาวแพนนีม้ ีเครื่องดนตรีเหมาะสมแก่ทำนองจริง ๆ
อยู่เพยี ง 2 อย่าง คอื จะเข้และปใ่ี นเทา่ นนั้ ส่วนเครอ่ื งดนตรีอืน่ ก็ทำไดน้ ่าฟงั เหมือนกนั เพลงนี้ บางทีเรยี กกนั ว่า
"ลาวแคน" การประดิษฐ์ท่ารำที่พบหลักฐานนำมาใช้ในละคร เรื่อง พระลอ พระราชนิพนธ์ของ พระเจ้าบรม
วงศ์เธอกรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ตอนพระลอลงสรงในแม่น้ำกาหลงท่ารำประดิษฐ์ขึ้นโดยอาศัยเค้าท่า
ฟอ้ น ของภาคพายัพและอีสานเปน็ แบบ และดัดแปลงให้เหมาะสมกลมกลนื กบั ทำนองเพลง การฟอ้ นลาวแพน
ในละครเรื่องพระลอเป็นการฟ้อนเดี่ยว ต่อมา จึงมีผู้นำเอาไปใช้ในการฟ้อนหมู่ โดยเอาท่าฟ้อนเดี่ยวมา
ดัดแปลงเพมิ่ เตมิ แกไ้ ขใหเ้ หมาะสมกบั การรำหลาย ๆ คน ปจั จบุ นั การฟอ้ นลาวแพนมที ้งั การ แสดงท่ีเป็น
รายงานผลการแสดงวิพิธทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 11
หญงิ ล้วนและชายหญงิ บางโอกาสยงั เพิ่มเติมแตง่ บทรอ้ ง ประกอบการแสดงดว้ ย (เชาวนม์ นสั ประภักดี, 2557
: 5)
4.2 ผแู้ สดง
ผู้แสดงนยิ มใชท้ ั้งผชู้ าย และผหู้ ญงิ แสดง
4.3 ดนตรี
เพลงฟ้อนแพนแสดงเป็นชุด ๆ ใช้จะเข้ และวงปี่พาทย์เครื่องห้า แสดงประกอบเรื่อง
พระลอ ใชว้ งป่ีพาทยเ์ คร่ืองคู่ และวงปพ่ี าทยเ์ ครอ่ื งใหญ่
4.4 การแต่งกาย
ชาย นงุ่ ผ้ายกแบบจบี โจงหางปรก (ยนื เครอื่ งนอ้ ย) สวมเสื้อแขนสัน้ (แบบยืนเครื่องพระ)
ผา้ โพกศรี ษะ ผ้าคาดเอว ผา้ พาดไหล่ เครือ่ งประดับ ขอ้ เท้า เขม็ ขดั สร้อยคอ ต่างหใู ส่ข้างซา้ ย
หญิง น่งุ ซิน่ ไหมป้ายขา้ ง ยาวกรอบเท้ามีเชงิ ปักดิ้นเงนิ ใสเ่ สือ้ รดั อก ทบั ด้วยเสอ้ื แขนสนั้
ชายเสือ้ ตดิ กรยุ เงิน ผา้ คลอ้ งคอ เครื่องประดับ เข็มขัด สร้อยข้อมือ สรอ้ ยคอ ตา่ งหู ผมเกล้ามวย ติดดอกไม้ และ
หอ้ ยอุบะ
4.5 โอกาสที่ใช้ในการแสดง
ฟ้อนแพนเปน็ ชุดการแสดงเบ็ดเตล็ด สามารถใชใ้ นงานร่ืนเริง งานสงั สรรค์ตา่ งๆ
5. ฟ้อนเงีย้ ว
ชุดการแสดงวิพธิ ทัศนาฟอ้ นเงี้ยว ประกอบดว้ ย ประวตั ิความเปน็ มา ผู้แสดง การแต่งกาย ดนตรี
โอกาสท่ีใช้ในการแสดง
5.1 ประวัตคิ วามเปน็ มา
ฟ้อนเงี้ยว เป็นการแสดงพื้นเมืองของชาวเขาเผ่าหนึ่ง ซึ่งเรียกว่า “เงี้ยว” มีภูมิลำเนาอยู่
ภาคเหนือของประเทศไทย นางลมลุ ยมคุปต์ ผเู้ ชีย่ วชาญการสอนนาฏศิลป์ วทิ ยาลยั นาฏศลิ ปก์ รมศิลปากรได้
มีโอกาสไปสอนละครที่คุ้มเจ้าหลวง เจ้าแก้วนวรัฐ ผู้ครองนครเชียงใหม่ และได้เห็นการฟ้อนเงี้ยวเรียกตาม
ภาษาพืน้ เมืองว่า เงีย้ วปนเมือง ของค้มุ เจ้าหลวง ซ่ึงมนี างหลง บุญจูหลงเป็นผ้ฝู กึ สอน ในความควบคุมของ
พระราชชายา เจ้าดารารัศมี ในรัชการที่ 5 ต่อมานางลมุล ยมคุปต์ ได้รับราชการเป็นครูสอนนาฏศิลป์
ที่วิทยาลัยนาฏศิลป์ (ในขณะนั้นเรียกว่า “โรงเรียนนาฎดุริยางค์ศาสตร์”) และได้นำลีลาท่ารำฟ้อนเงี้ยว
มาปรับปรุงขึ้นใหม่ให้งดงามตามแบบฉบับนาฏศิลป์ไทย บรรจุไว้ในหลักสูตรวิชานาฏศิลป์ เมื่อ พ.ศ. 2478
บทร้องของฟ้อนเงี้ยวมีลักษณะเป็นบทอวยพร คือ อาราธนาพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เทพยดา
สิ่งศกั ดสิ์ ิทธ์ิทงั้ หลายมาปกป้องคุ้มครองอวยชยั ใหพ้ รเป็นสวสั ดิม์ งคลต่อไป ( ป่ินแก้ว ไชยสล,ี 2558 : 4 )
5.2 ผู้แสดง
ผูแ้ สดงนิยมใชท้ ้ังผูช้ าย และผหู้ ญงิ แสดง
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทศั นา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 12
5.3 การแต่งกาย
นักแสดงผู้ชาย นุ่งกางเกงขายาวสีดำสวมเสื้อแขนยาวคอกลมป้ายหน้าตดิ กระดมุ จีนสีดำขลิบ
แดงผ้าโพก ศีรษะเครือ่ งประดับสร้อยคอ ตา่ งหู เปน็ โลหะสเี งิน
นักแสดงผู้หญิง ผ้านุ่งชื่นป้ายสีดำยาวกรอมเท้า สวมเสื้อแขนยาว ผ้าโพกศีรษะเครื่องประดับ
สรอ้ ยคอ ต่างหู เป็นโลหะสีเงนิ
5.4 ดนตรี
เพลงเง้ียว (ฟอ้ นเงยี้ ว) ดนตรวี งป่ีพาทยไ์ มน้ วม เพม่ิ ฉาบใหญ่ และโหม่
5.5 โอกาสที่ใชใ้ นการแสดง
การฟ้อนชนดิ นี้เป็นการฟอ้ นที่มจี งั หวะสนุกสนาน โดยปกตินยิ มฟอ้ นอยู่กับทต่ี ามลาน
การวัดความพงึ พอใจ
การวดั ความพงึ พอใจที่ใชใ้ นการรายงานวิพิธทัศนาวัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ มรี ายละเอยี ด ดังน้ี
ความหมายของความพึงพอใจความพึงพอใจ ( Satisfaction) หมายถึงภาวะของอารมณ์ ความรู้สึกร่วม
ของบุคคลที่มีต่อการเรียนรู้ ประสบการณ์ที่เกิดจากแรงจูงใจซึ่งเป็นพลังภายในของแ ต่ละบุคคล
อันเป็นความสัมพันธ์ระหว่างเป้าหมายที่คาดหวังและความต้องการด้านจิตใจ นำไปสู่การค้นหาสิ่งทีต่ ้องการ
มาตอบสนอง เมื่อได้รับการตอบสนองความต้องการแล้วจะเกิดความรู้สึกมีความสุข กระตือรือร้น
มุ่งมั่นเกิดขวัญกำลังใจ ก่อให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลของการกระทำกิจกรรมที่นำไปสู่เป้าหมาย
นั้นสำเร็จตามที่กำหนดไว้ อีกนัยหนึง่ ความพึงพอใจ เป็นความรู้สึกในเชิงการประเมินค่าอันเปน็ องค์ประกอบ
ทสี่ ำคัญในการเรียนรู้ทสี่ ัมพนั ธก์ ับผลสัมฤทธิ์ของการเรียน ประสบการณข์ องแต่ละบุคคล (สรุ างค์ โค้วตระกูล,
2551; มัลลกิ า ตน้ สอนประสาท (อิศรปรีดา, 2541; สขุ า จนั ทร์เอม,2541)
สรุปได้ว่า ความพึงพอใจ หมายถึง สิ่งที่เกิดจากแรงจูงใจซึ่งเป็นพฤติกรรมภายในที่ผลักดันให้
เกิดความรู้สึกชอบ ไม่ชอบ เห็นด้วย ไม่เห็นด้วย ยินดีไม่ยินดี เมื่อได้รับการตอบสนองความต้องการและ
ความคาดหวัง ที่เกิดจากการประมาณค่า อันเป็นการเรียนรู้ประสบการณ์จากการกระทำกิจกรรมเพื่อให้
เกิดการตอบสนองความตอ้ งการตามเปา้ หมายความของแต่ละบุคคล
ความสำคัญของความพงึ พอใจ
ความพึงพอใจมีความสำคัญต่อการดำเนินการกิจกรรมหรือการปฏิบัติงานต่าง ๆ ดังนี้
(อเนก สวุ รรณบณั ฑติ และภาสกร อดุลพัฒนกิจ,2548 ปภาวดี ดลุ ยจินตา, 2540)
1. ช่วยเสริมสร้างคุณภาพชีวิต ในการปฏบิ ัตงิ านหรอื ทำกิจกรรมตา่ ง ๆ หากมีความพึงพอใจ
จะส่งผลต่อความตั้งใจในการปฏิบัติงานหรือทำกิจกรรมส่งผลให้เกิดผลงานที่ดี นำมาซึ่งผลตอบแทนที่สูงขน้ึ
มีการดำรงชวี ิตและคณุ ภาพชีวติ ทีด่ ขี นึ้
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทศั นา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ 13
2. เกิดความรู้สึกกระตอื รือรน้ มีความเช่อื มน่ั และความมุง่ มั่นในการทำงาน ความพึงพอใจทำ
ให้ เกิดความสุขจากการปฏิบัติงาน ต้องการให้งานมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุดช่วยให้
ประสบความสำเรจ็ ในการปฏิบตั งิ าน
3. เป็นสิ่งกำหนดลักษณะการดำเนินงานหรือการปฏิบัติงานที่ดี มีคุณภาพ ตอบสนองต่อ
ความต้องการและความคาดหวงั ของผรู้ บั บริการทเ่ี หมาะสม เกิดความประทบั ใจ
4. ชว่ ยพฒั นาคณุ ภาพของงาน หากมคี วามพงึ พอใจจะเกดิ ความเตม็ ใจ ทมุ่ เท สร้างสรรค์และ
สง่ เสรมิ มาตรฐานของงานทีส่ ูงข้นึ
สรุปได้ว่า ความพึงพอใจมีความสำคัญต่อบุคคล ต่องานและหน่วยงาน ทำให้เป็นสุขเกิด
แรงจูงใจและกำลังใจทด่ี ี มีความเชอื่ มัน่ ในการปฏบิ ัติงาน ผ้ปู ฏบิ ัติงานได้แสดงศกั ยภาพของตนเองอย่างเต็มที่
เกิดความสำเร็จอย่างมีประสิทธิภาพ เกิดความร่วมมือร่วมใจในการปฏิบตั ิงาน ทำให้ระบบงานดำเนินไปด้วย
ความราบร่ืนเรยี บรอ้ ย และหนว่ ยงานมีบรรยากาศ และภาพลกั ษณ์ทีด่ ี อกี ทั้งชว่ ยใหเ้ กดิ ความรักความสามัคคี
มพี ลังผลักดันใหห้ นว่ ยงานเจรญิ ก้าวหนา้ ที่สำคัญท่ีสดุ ผู้รบั บรกิ ารเกดิ ความพงึ พอใจในระดับสูงสดุ
องค์ประกอบของการเกิดความพึงพอใจ
ความพึงพอใจเป็นความรู้สึกที่บุคคลมีต่อสิ่งที่ได้รับ ประสบการณ์ และแสดงออกทาง
พฤตกิ รรมที่ตอบสนองในลกั ษณะแตกต่างกนั ไปความพงึ พอใจในสิง่ ตา่ ง ๆ จะมีมากหรือนอ้ ยขึ้นอยูก่ บั แรงจูงใจ
หรอื การกระต้นุ ให้เกิดแรงจูงใจ และการตอบสนองความต้องการท่มี ีอยู่ ความพึงพอใจจึงเป็นส่ิงจำเป็นเพื่อให้
งานหรือกิจกรรมต่าง ๆที่กระตุ้นให้สิ่งที่ทำนั้น ประสบความสำเร็จ โดยมีองค์ประกอบของการเกิด
ความพึงพอใจดังนี้ (เติมศักดิ์ คทวณิช, 2546; มหาวิทยาลยั สโุ ขทัยธรรมาธริ าช, 2556; Maslow, 1970)
1. ความพึงพอใจที่เกิดจากการได้รับ การตอบสนองความต้องการของร่างกาย เป็นการ
ตอบสนองความต้องการในปัจจัยท่ีจำเปน็ เพือ่
1.1 การดำรงชีวิต (Existence Needs) ได้แก่อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย และ
ยารักษาโรค
1.2 ความปลอดภัย เกิดความอบอุ่นและมั่นคงในชีวิต เป็นความต้องการระดับแรกของ
มนุษยเ์ มือ่ ได้รบั การตอบสนองแล้วจะเกดิ ความตอ้ งการ
2. ความพึงพอใจที่เกดิ จากการไดร้ บั การตอบสนองความตอ้ งการของจิตใจเป็นแรงจูงใจใน
การตอบสนองความตอ้ งการทางดา้ น
2.1 ความสัมพันธ์กับบุคคลอื่น (Relatedness Needs) เช่น สมาชิกในครอบครัว หรือ
เพื่อนร่วมงาน เป็นความปรารถนาที่จะสร้างมิตรภาพหรือมีความสัมพันธ์อัน ดีกับผู้อื่น หรือ
ต้องการควบคุมผ้อู นื่ ความตอ้ งการอำนาจ (Needs for Power)
2.2 ความต้องการทางสังคม (Social orBelonging Needs) ได้แก่ ความต้องการเข้า
ร่วมกิจกรรมของสังคม ได้รับการยอมรับในสังคมได้รับการยกย่องหรือมีชื่อเสียง รวมถึงความสำเร็จความรู้
ความสามารถ ความเป็นอสิ ระและเสรีภาพและการเป็นท่ียอมรบั นบั ถอื ของคนทัง้ หลาย
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทศั นา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนอื 14
2.3 ความต้องการที่จะได้รับความสำเร็จในชีวิต (Self-actualization) เป็นความต้องการ
ระดับสูงสุดของมนุษย์ ส่วนมากเป็นเรื่องการอยากจะเป็น อยากจะได้ตามความคิดของตนเอง
แตไ่ มส่ ามารถแสวงหาได้
3. ความพึงพอใจที่เกิดจากการได้รับการตอบสนองความต้องการในการเรียนรู้การเรียนรู้
เกิดจากการสร้างความสัมพันธ์บางอย่างระหว่างสิ่งเร้ากับพฤติกรรมการตอบสนองกล่าวคือ เมื่อสถานการณ์
หรือสิ่งท่ีเป็นปัญหาเกดิ ขึ้นร่างกายจะเกิดความพยายามที่จะแก้ปัญหานัน้ โดยแสดงพฤติกรรมการตอบสนอง
ออกมาหลาย ๆ รูปแบบ ซึ่งบุคคลจะเลือกพฤติกรรมตอบสนองที่พอใจที่สุดไปเชื่อมโยงสิ่งเร้าหรือปัญหานนั้
ทำให้เกดิ การเรยี นรจู้ ากประสบการณเ์ ดิมซง่ึ ประสบการณจ์ ะมอี ิทธพิ ลต่อการรับรูส้ ถานการณ์และเกิดแรงจูงใจ
สู่เป้าหมาย เมื่อถึงเป้าหมายแล้วจะเกิดความพึงพอใจ เมื่อบุคคลได้รับการตอบสนองความต้องการ
ของร่างกายและจิตใจจนเป็นที่พึงพอใจแล้วจะเกิดความต้องในการเรียนรู้ที่เกิดจากแรงจูงใจ
เพื่อสนองความต้องการสิง่ ใหมเ่ พิม่ ขึ้นไมซ่ ้ำสิ่งเดิม โดยที่บุคคลนั้นตอ้ งมีความพรอ้ มทั้งทางรา่ งกายและจติ ใจ
ก่อนจึงจะมีความต้องการในการกระทำหรือปฏิบัติการเพื่อตอบสนองความต้องการนั้น เมื่อได้ปฏิบัติแล้ว
จะเกิดความพอใจหากไม่ได้กระทำหรือปฏิบัติการเพื่อตอบสนองความต้องการจะเกิดความรำคาญใจ
และหากบคุ คลไมพ่ รอ้ ม แต่ถกู บงั คบั ให้กระทำหรือปฏบิ ัติการบางอย่างก็จะเกดิ ความไม่พอใจอาจกล่าวได้ว่า
3.1 ความพึงพอใจนำไปสูก่ ารเรียนรู้เพ่ือตอบสนองความต้องการจนเกิดความพึงพอใจ
ทำใหเ้ กิดแรงจงู ใจในการเพมิ่ ประสทิ ธิภาพการเรียนรสู้ ูงข้ึน
3.2 ผลของการเรียนรู้นำไปสู่ความพึงพอใจ ความสัมพันธ์ระหว่างความพึงพอใจและ
ผลการเรียน จะถูกเชื่อมโยงด้วยปัจจัยอื่น ๆ ผลการเรียนรู้ที่ดีจะนำไปสู่การตอบสนองความพึงพอใจในรูป
รางวัลหรือผลตอบแทน ทั้งที่เป็นผลตอบแทนภายใน (Intrinsic Rewards) หรือผลตอบแทนภายนอก
(Extrinsic Rewards)
การสร้างความพึงพอใจ
การสรา้ งความพึงพอใจใหเ้ กดิ ข้ึนในบุคคลอาจกล่าวโดยรวมได้ดงั นี้ (สนุ ันทา
เลาหนันท์,2551)
1. จัดหาหรือให้บริการเพื่อตอบสนองความต้องการทางด้านร่างกายด้วยสิ่งที่มีคุณภาพ
ตามความตอ้ งการของบคุ คล
2. อำนวยความสะดวกในการเข้าถึงสิ่งที่บุคคลต้องการอย่างทั่วถึงและเท่าเทียมกันตาม
ความสามารถ และมีการอำนวยความสะดวกตามความเหมาะสม
3. ในการส่งเสรมิ ให้เกิดความพึงพอใจในการปฏิบัตงิ าน ควรจดั แนวปฏบิ ตั ิที่เหมาะสมและท้า
ทาย ตามความสามารถของแตล่ ะบุคคล
4. เปิดโอกาสให้ผู้ปฏิบัติงานมีส่วนร่วมในสังคมหรือในการวางแผนการดำเนินงาน ซึ่งเป็น
แรงจงู ใจ ในการทำงานประการหน่งึ ทนี่ ำไปสกู่ ารเกิดความพึงพอใจ
5. ให้การยกยอ่ งชมเซยด้วยความจรงิ ใจ
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทัศนา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ 15
6. มอบความไว้วางใจให้รับผิดชอบมากขึ้น ให้อำนาจเพิ่มขึ้น เลื่อนขั้นหรือเลื่อนตำแหน่งให้
สูงขึ้น
7. ใหค้ วามมั่นคงและความปลอดภยั
8. ใหค้ วามเป็นอิสระในการทำงาน
9.เปิดโอกาสให้เจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน ได้มีโอกาสเข้าร่วมฝึกอบรม ศึกษาดูงาน
การหมนุ เวียนงานและการสรา้ งประสบการณ์จากการใชเ้ ทคโนโลยตี ่าง ๆ
10. ใหเ้ งินรางวลั หรือรางวลั ตามลกั ษณะงาน
11. ให้โอกาสในการแข่งขันเพื่อความเป็นเลิศในการปฏิบัติงานอนั เป็นแรงกระตุ้นในแสวงหา
แนวคดิ ใหม่ ๆ สำหรบั นำมาใชใ้ นการปฏิบัติงาน
ลักษณะและวิธีการประเมนิ ความพงึ พอใจ
ความพึงพอใจ เป็นสิ่งที่เกิดจากแรงจูงใจซึ่งเป็นพลังภายในผลักดันให้เกิดความรู้สึกชอบ
ไม่ชอบ เห็นด้วย ไม่เห็นด้วย ยินตี ไม่ยินตี เมื่อได้รับการตอบสนองความต้องการและ ความคาดหวัง
ที่เกิดจากการประมาณค่า อันเป็นการเรียนรู้ประสบการณ์จากการกระทำกิจกรรมเพื่อให้เกิดการ
ตอบสนองความต้องการ ตามเป้าหมายของแต่ละบุคคล เป็นกระบวนการทางจิตวิทยาการประเมิน
ความพึงพอใจเป็นการประเมินค่าความรู้สึกไปในทางที่พอใจและไม่พอใจ ในเชิงปริมาณ (magnitude)
มีรายละเอียด ดังน้ี
1. ลกั ษณะของการประเมนิ ความพงึ พอใจมีดังนี้ (บังอร ผงผา่ น, 2538)
1.1 การประเมินความพึงพอใจ ด้านความรู้สึก เป็นลักษณะการประเมินทางความรู้สึก
หรืออารมณ์ของบุคคลตามองค์ประกอบทางความรู้สึก ได้แก่ ความรู้สึกทางบวก เป็นความชอบพอใจ
และความรสู้ ึกทางลบ เปน็ ความไม่ชอบ ไมพ่ อใจ กลัว รงั เกยี จ
1.2 การประเมินความพึงพอใจ ด้านความคิด เป็นการประเมินการรับรู้ของบุคคลและ
วินิจฉัยขอ้ มลู ต่าง ๆ ทไี่ ด้รบั ทเี่ กดิ เปน็ ความรคู้ วามคดิ เก่ยี วขอ้ งกับการพิจารณาทมี่ าของทศั นคตอิ อกมากว่าถูก
หรือผดิ ดีหรอื ไมด่ ี ทเี่ กดิ จากการประมวลผลของสมอง
1.3 การวัดความพงึ พอใจในด้านพฤติกรรม เป็นการวัดความพรอ้ มทีจ่ ะกระทำหรือพร้อม
ทจ่ี ะตอบสนองท่ีมาของพฤติกรรม
2. วิธีประเมินความพึงพอใจ การประเมินความพึงพอใจมีการประเมินหลายวิธี ได้แก่ การ
สังเกต การสัมภาษณ์ และการใชแ้ บบสอบถาม ซง่ึ มีรายละเอียด ตงั น้ี (พรนภา เตียสทุ ธกิ ุล พัฒนาพรหมณี
จานนท์ ศรีเกตุ นาวิน มีนะกรรณ และสุวุฒิ พงษ์วารินศาสตร์, 2561; มหาวิทยาลัย สุโขทัยธรรมาธิราช,
2556: พรชัย คำสิงห์นอก, 2550)
2.1 การสังเกต เป็นวิธีการสำหรับใช้ตรวจสอบบุคคลอื่นโตยการสังเกตพฤติกรรมและ
จดบันทึกความพึงพอใจที่แสดงออกมาในประเด็นที่ต้องการประเมินอย่างมีแบบแผน โดยผู้สังเกต
จะไม่มีการปฏิบัติการหรือมีส่วนร่วมกั บผู้ถูกสังเกตต่อจากนั้นจึงนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 16
สรุปและตีความตามวัตถุประสงค์ของการประเมิน วิธีนี้เป็นวิธีการศึกษาที่เก่าแก่และเป็นที่นิยม
ใช้อย่างแพรห่ ลายท่ใี ช้สำหรับการศกึ ษาในกรณศี ึกษา
2.2 การสัมภาษณ์ เป็นวิธีการที่ผู้ประเมินจะต้องออกไปพูดคุยกับบุคคลนั้นๆ
โดยตรงมีการเตรียมแผนล่วงหน้า เป็นการถามให้ตอบปากเปล่า แต่อาจไม่ได้ข้อมูลที่แท้จริงจากผู้ตอบ
เนื่องจากผู้ตอบอาจรู้สึกไม่อิสระในการตอบหรือไม่คุ้นเคยกับผู้ถาม เพื่อให้ได้ข้อมูลที่เป็นจริงมากท่ี สุด
ควรเตรียมตัวให้พร้อมก่อนดำเนินการสัมภาษณ์ ควรลงพื้นที่เพื่อทำความคุ้นเคยก่อนให้เกิดความสนิทสนม
และความไวเ้ นอื้ เชอ่ื ใจซ่งึ จะชว่ ยให้ได้ขอ้ มูลท่เี ป็นจริงมากท่สี ดุ
2.3 การใช้แบบสอบถามประมาณค่าเป็นการประเมินโดยใช้เครื่องมือที่เป็นการสร้าง
ประโยคข้อความต่างๆ ทั้งที่เป็นข้อความทางบวกและข้อความทางลบที่เกีย่ วข้องกับตัวแปรต้องการประเมิน
โดยให้ผู้ตอบแสดงความคิดเห็นว่าเห็นด้วยหรือไมเ่ ห็นด้วยกบั ข้อความแต่ละข้อนั้นโดยใช้มาตรประเมินแบบ
มาตรประมาณค่า(Rating Scale) 5 ระดับ ตามวิธีของลิเศิร์ท (Likert Scale) เนื่องจากเป็นวิธีที่ง่ายและ
สะดวก สามารถเก็บข้อมูลได้รวดเร็วจากข้อดแี ละข้อจำกัดของวิธีการประเมินแบบต่าง ๆ จะพบว่าเคร่ืองมอื
และวิธที ี่เหมาะสมสำหรับการดำเนินงานในการประเมนิ ระดับความพึงพอใจ คือวิธกี ารประเมินด้วยเก็บข้อมูล
ด้วยการสอบถาม จากแบบสอบถามแบบมาตรประมาณค่า อันสามารถประเมินความพึงพอใจได้ตรงตาม
วตั ถุประสงค์และประโยชน์ของการนำไปใช้
การสร้างแบบสอบถามประเมินความพงึ พอใจแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ
แบบสอบถามความพึงพอใจให้ความสำคัญต่อขอ้ ความคำถามที่ต้องมีความครอบคลุมในช่วง
ของความพงึ พอใจท้งั หมด แต่ละขอ้ ความจะระบคุ วามพึงพอใจทมี่ ีอยู่ วิธีการสรา้ งแบบสอบถามความพึงพอใจ
(มหาวทิ ยาลยั สโุ ขทยั ธรรมาธิราช,2556) มดี งั นี้
1. กำหนดเป้าหมายของความพึงพอใจว่าคืออะไร มีโครงสร้างลักษณะใด ซึ่งควรกำหนด
เป้าหมายให้ชัดเจนเป็นเรื่อง ๆ ลงไปว่าจะประเมินความพึงพอใจด้านใดบ้าง จากนั้นให้ความหมายของความ
พึงพอใจวา่ หมายถึงอะไรบ้าง ต่อไปจึงกำหนดโครงสร้างของความพึงพอใจว่าประกอบด้วยด้านใดบ้าง แต่ละ
ดา้ นจะประกอบด้วยตวั แปรอะไรบา้ ง ซึง่ อาจกำหนดประเดน็ กวา้ ง ๆ เปน็ ข้อ ๆ
2. รวบรวมขอ้ คำถามเกี่ยวกับความพงึ พอใจที่มีตอ่ เป้าหมาย หลีกเลี่ยงข้อความกำกวมไม่น้อย
กว่า 20 ข้อ โดยกำหนดข้อคำถามจากโครงสร้างความพึงพอใจที่ได้กำหนดไว้แล้วแบ่งเป็นด้าน ๆ แล้วสร้าง
และรวบรวมขอ้ คำถามแตล่ ะดา้ นตามประเดน็ ท่ีกำหนดไว้
3. นำข้อคำถามที่สร้างแล้วไปทดลองใชเ้ พือ่ ตรวจสอบความชัดเจนของข้อคำถามว่า ตรงตาม
โครงสร้างของการประเมนิ ความพงึ พอใจตามท่ีไดก้ ำหนดไวแ้ ลว้ ในแต่ละด้าน และในแตล่ ะประเด็นยอ่ ยหรือไม่
หากมีความคลุมเครือหรือไม่ชัดเจนจะได้แก้ไขก่อนสร้างเป็นแบบสอบถาม จากนั้นทดลองใช้กับผู้ตอบ
แบบสอบถาม จำนวน 10 เท่าของจำนวนข้อในพนื้ ท่ีท่ีคล้ายคลงึ กนั หรอื ใกลเ้ คียงกบั พน้ื ทใ่ี นการเก็บข้อมลู จรงิ
4. กำหนดน้ำหนกั ในการตอบแต่ละตวั เลอื ก โดยกำหนดน้ำหนกั คะแนนเป็น 5, 4, 3, 2, 1
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทัศนา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนอื 17
การตรวจสอบคุณภาพแบบสอบถามความพงึ พอใจ
การตรวจสอบคุณภาพแบบสอบถามความพึงพอใจ เป็นการตรวจสอบแบบสอบถามท้งั ฉบับ
โดยตรวจสอบความตรง (Validity) และความเทย่ี ง (Reliability) มีวธิ ีการดังน้ี (พรนภา เตียสุทธกิ ลุ และคณะ,
2561; มหาวิทยาลัยสุโขทยั ธรรมาธิราช, 2556)
1. การตรวจสอบความตรง มีการตรวจสอบ 2 ลกั ษณะ ดังน้ี
1.1 การตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาด้วยค่าดัชนีความสอดคล้อง ( Index of
Congruence=IOC) โดยนำแบบสอบถามไปให้ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5-7 คน พิจารณาตรวจสอบให้คะแนน
ความตรงเชิงเนอ้ื หา เป็นรายข้อ แตล่ ะขอ้ ตอ้ งมคี ่า IOC ระหว่าง 0.50-1.0 จากน้นั นำผลการตรวจสอบรายข้อ
มาหาคา่ ความตรงเชงิ เน้อื หาของแบบสอบถามทงั้ ฉบับ ซึ่งต้องมคี ่า IOC ตั้งแต่ 0.50 ขน้ึ ไป
วิธีนี้เป็นวิธีที่มีผู้นิยมนำไปใช้มากที่สุด เนื่องจากเป็นวิธีที่ไม่ยาก แม้ว่าคำตอบที่ได้จะ
น่าเช่ือถือนอ้ ยที่สดุ กต็ าม ซึ่งมักจะขน้ึ อยกู่ ับความคดิ เห็นของผเู้ ชยี่ วชาญเป็นสำคญั
1.2 การตรวจสอบความตรงเชิงโครงสร้างโดยนำแบบสอบถามความพึงพอใจไปทดลองใช้
ประเมินในกลุ่มมีคุณลักษณะใกล้เคียงกับกลุ่มที่จะเก็บข้อมูลจริง 2 กลุ่ม ด้วยวิธีเทคนิคกลุ่มรู้ชัด(Known
Group Technique) กลุ่มแรกเป็นกลุ่มที่ทราบว่ามีความพึงพอใจในงานที่ต้องการประเมินกับอีกกลุ่มหนึ่ง
ไม่ทราบความพงึ พอใจในงานนำคา่ เฉล่ยี ของคะแนนของสองกลุ่มมาเปรยี บเทียบกันด้วยค่าสถิติที่ (t-test) หาก
ผลการทดลองใช้แบบสอบถามมนี ัยสำคัญทางสถิติแสดงว่ามคี วามตรงเชิงโครงสรา้ ง
2. การตรวจสอบความเท่ยี ง มกี ารตรวจสอบ 2 วิธี ดังน้ี
2.1 การตรวจสอบความเที่ยงด้วยการทดสอบช้ำ โดยนำแบบสอบถามไปทดลองใช้กับ
กลุม่ เป้าหมาย 2 ครัง้ ห่างกัน 1 - 2 สปั ดาหน์ ำผลคะแนนมาหาคา่ สหสัมพนั ธ์ตามสูตรของเพยี รส์ ัน ซงึ่ ต้องมคี ่า
ตัง้ แต่ 0.70 ข้นึ ไป จงึ จะเป็นแบบสอบถามที่สามารถนำไปใช้ได้
2.2 การตรวจสอบความเท่ยี งด้วยวธิ ีของครูอนุบาล โดยนำแบบสอบถามไปทดลองใช้กับ
กล่มุ เปา้ หมาย 1 ครั้ง นำผลคะแนนมาวเิ คราะห์คา่ สัมประสิทธแิ์ อลฟา ซึ่งจะต้องมีค่าต้งั แต่ 0.70 ขึ้นไป จึงจะ
เปน็ แบบสอบถามท่ีสามารถนำไปใชไ้ ด้
การแปลความหมายคะแนนและการกำหนดระดบั ความพงึ พอใจ
การกำหนดระดับของความพึงพอใจด้วยแบบสอบถาม มีวัตถุประสงค์เพื่อบ่งชี้ระดับความพึงพอใจ
ของกลุ่มเปา้ หมายหรือกลุม่ ตัวอย่างซ่ึงมีเกณฑ์ในการกำหนดน้ำหนกั คะแนนความพงึ พอใจ ดังน้ี (พรนภา เตีย
สุทธกิ ลุ และคณะ, 2561; บุญชม ศรีสะอาด, 2545)
พงึ พอใจมากที่สดุ กำหนดให้ 5 คะแนน
พงึ พอใจมาก กำหนดให้ 4 คะแนน
พึงพอใจปานกลาง กำหนดให้ 3 คะแนน
พงึ พอใจน้อย กำหนดให้ 2 คะแนน
พึงพอใจน้อยที่สดุ กำหนดให้ 1 คะแนน
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ 18
เกณฑ์ในการแปลความหมายค่าน้ำหนกั คะแนนเฉลี่ยโดยรวมของความพึงพอใจ มีดังนี้(บญุ
ชม ศรีสะอาด, 2545)
ค่าเฉลี่ย การแปลความหมาย
4.51-5.00 หมายถึง พงึ พอใจมากท่ีสุด
3.51-4.50 หมายถึง พงึ พอใจมาก
2.51-3.50 หมายถึง พงึ พอใจปานกลาง
1.51-2.50 หมายถงึ พงึ พอใจนอ้ ย
1.00-1.50 หมายถึง พึงพอใจน้อยทส่ี ดุ
จากข้อมลู ทอี่ ้างข้างต้นผู้ศกึ ษาได้นำความรู้เก่ยี วกับการวัดความความพึงพอใจไปใช้
ในการวัดความพึงพอใจของผ้ชู ม การแสดงวพิ ธิ ทัศนาวฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือเพื่อเป็น
ประโยชน์ต่อการนำไปปรับปรุงแก้ไขข้อบกพร่องเพื่อให้เกิดการพัฒนารูปแบบการจัดการ
แสดงในครงั้
รายงานผลการแสดงวิพิธทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื
บทท่ี 3
วธิ ดี ำเนนิ การ
วิธีดำเนินการการจดั การแสดงวพิ ิธทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนือ มีวัตถปุ ระสงคเ์ พ่ือศึกษารูปแบบชุดการ
แสดงวัฒนธรรมของภาคเหนือ อย่างน้อย 5 ชุดการแสดง เพื่อรายงานผลการจัดการแสดงวิพธิ ทัศนา 1 ฉบับ
และเพื่อวดั ความพึงพอใจของผูช้ มภายหลงั จากการแสดงวพิ ิธทัศนาภาคเหนอื ดังนั้น วิธกี ารดำเนนิ การ ปฏิบัติ
ตามขนั้ ตอนตอ่ ไปน้ี
กลมุ่ ประชากร
การจัดการแสดงวพิ ธิ ทศั นาวฒั นธรรมภาคเหนือประกอบด้วยประชากรมี ดงั น้ี
1. ประชากรหลัก เป็นนักศึกษาสาขาวิชานาฏศิลป์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏ
นครศรีธรรมราช ทลี่ งเรยี นรายวชิ าการจัดการแสดงวพิ ิธทศั นา จำนวน 11 คน ประกอบด้วย
1.1 นางสาวธนั ย์ชนก แผน่ ทอง ผ้จู ัดการ
1.2 นางสาวสดุ ารัตน์ รัตนสุภา ฝา่ ยธรุ การ
1.3 นางสาวนิลรตั น์ ผลบุญ ฝา่ ยการเงนิ
1.4 นายนฤนาท สวุ รรณจุณ,ี นางสาวภทั รวดี ทองสม ฝา่ ยเสอ้ื ผ้าและเคร่อื ง
แต่งกาย
1.5 นางสาวจารวุ รรณ ทองประสตู ร ฝา่ ยประชาสัมพันธ์
1.6 นางสาวธนนั ญา สขุ ชว่ ย และนางสาวปิ่นมณี ทองหัตถา ฝา่ ยฝึกซ้อมการแสดง
1.7 นางสาวนนั ทลักษณ์ บุญฤทธิ์ และนายอัครพล ขวัญเมือง ฝา่ ยอุปกรณ์
1.8 นางสาวสชุ าดา เพชรศริ ิ ฝา่ ยเคร่ืองเสียง
2. ประชากรกลุ่มตัวอย่าง เปน็ นกั เรยี นโรงเรียนนานาชาติเทศบาลนครนครศรีธรรมราช ระดบั ชัน้
ประถมศึกษาปีท่ี 4-6 จำนวน 35 คน และคณาจารย์ จำนวน 10 คน รวม 45 คน
ข้นั การดำเนินงาน
รายงานผลการแสดงวิพิธทศั นาวัฒนธรรมภาคเหนือเหนอื ปฏิบตั ติ ามขนั้ ดำเนินงาน ดังต่อไปนี้
1. ขั้นเตรียมงาน
ในการรายงานผลวิพิธทัศนาการแสดงภาคเหนือในครั้งนี้ มีรวบรวมองค์ความรู้เรื่องวิพิธทัศนา
เรื่องวัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ 5 ชุดการแสดง คอื ฟอ้ นเทียน ฟอ้ นเลบ็ ฟ้อนมาลยั ฟ้อนสาวไหม
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทศั นา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 20
ฟอ้ นเง้ยี ว ฟ้อนเเพน ประกอบด้วย ประวตั คิ วามเปน็ มาของชุดการแสดง องคป์ ระกอบโอกาสท่ีใช้ในการแสดง
และการวัดความพงึ พอใจ ประกอบดว้ ย ความหมายของความพงึ พอใจ ความสำคญั ของความพึงพอใจ ลักษณะ
และวธิ ีการประเมินความพงึ พอใจ การสรา้ งแบบสอบถามประเมนิ ความพึงพอใจแบบมาตรประมาณคา่
5 ระดับ การตรวจสอบคุณภาพแบบสอบถามความพึงพอใจ การแปลความหมายคะแนนและการกำหนดระดับ
ความพึงพอใจ เพื่อตรวจสอบข้อมูลเชิงลึก จากแหล่งศึกษาค้นคว้าที่มีคุณภาพ อาทิ สำนักวิทยบริการ
มหาวิทยาลยั ราชภัฏนครศรีธรรมราช หอสมดุ แห่งชาตจิ ังหวดั นครศรธี รรมราช และส่ืออินเทอรเ์ น็ต
2. ขั้นดำเนนิ การ
2.1 การปฏบิ ตั งิ าน กล่าวคอื ทุกฝ่ายปฏิบตั ิหน้าทีร่ บั ผดิ ชอบตามภาระงามทีไ่ ด้รับมองหมาย ดังน้ี
2.1.1 ผูจ้ ดั การ นางสาวธันยช์ นก แผน่ ทอง มหี นา้ ท่คี วบคุม จัดการ ทุกฝ่ายในการทำงาน
2.1.2 หวั หน้าฝ่ายธุรการ การเงนิ ประชาสัมพนั ธ์ นางสาวนลิ รัตน์ ผลบญุ และ
นางสาวสดุ ารตั น์ รัตนสภุ า มีหนา้ ที่จดั ทำเอกสาร ประสานงานตา่ ง ๆท้งั ภายในองค์กรและภายนอกองค์กร
2.1.3 หวั หนา้ ฝ่ายฝกึ ซ้อมการแสดง นางสาวปน่ิ มณี ทองหัตถา นางสาวธนญั ญา สุขชว่ ย
มหี นา้ ทฝ่ี ึกซ้อมการแสดง โดยจดั ตารางฝกึ ซอ้ มการแสดงตา่ ง ๆ
2.1.4 หัวหน้าฝ่ายเสื้อผ้า เครื่องแต่งกาย ฉาก และอุปกรณ์ นางสาวภัทรวดี ทองสม และ
นายนฤนาท สุวรรณจุณี มีหน้าที่จัดชุดการแสดงที่ต้องใช้ในการแสดงและตรวจความเรียบร้อยของชุดการ
แสดงก่อนท่จี ะออกทำการแสดงจริง
2.1.5 หวั หน้าฝา่ ยเครือ่ งเสยี ง นางสาวจารวุ รรณ ทองประสูติ มหี น้าทค่ี วบคมุ กำกบั และ
ตดั ต่อเพลงทีใ่ ชป้ ระกอบการแสดง
2.1.6 หัวหน้าฝ่ายทำอุปกรณ์การแสดง นางสาวนันทลักษณ์ บุญฤทธิ์และนายอัครพล
ขวญั เมือง มหี นา้ ท่ีในการจัดทำอุปกรณก์ ารแสดงในชดุ ต่าง ๆ
2.1.7 หัวหนา้ ฝา่ ยสถานท่ี นางสาวสชุ าดา เพชรศริ ิ มหี น้าท่จี ัดสถานท่ีท่ตี อ้ งใช้ในการแสดง
2.2. แต่ละฝ่ายปฏิบัติหนา้ ท่ี ดังน้ี
2.2.1 การฝึกซ้อมย่อย เป็นการฝึกซ้อมการแสดงทบทวนท่ารำ ดนตรี อุปกรณ์ในการแสดง
ต่าง ๆ ที่ใช้ในการแสดงเพื่อให้ผู้แสดงรูจ้ ักหน้าที่ของตนเองว่าตนเองแสดงอะไร โดยการฝึกซ้อมจะมีหวั หน้า
ฝา่ ยฝึกซ้อมการแสดงกำกับ ควบคมุ การแสดงเพ่อื ใหก้ ารแสดงเปน็ ไปตามเป้าหมายที่ตัง้ ไว้
2.2.2 การฝึกซ้อมใหญ่ การซ้อมใหญ่เปน็ การซ้อมแบบเต็มรูปแบบที่นกั แสดงทุกคนจะตอ้ ง
เก็บรายละเอียดของการแสดง ดนตรี อุปกรณก์ ารแสดง เพื่อเตรียมความพร้อมในวนั แสดงจรงิ
2.2.3 การแสดงจริง การแสดงวิพิธทัศนาแสดงจริง ณ โรงเรียนนานาชาตินครศรีธรรมราช
อำเภอเมอื งนครศรธี รรมราชจังหวัดนครศรธี รรมราชเวลาผู้ชมการแสดงเปน็ นักเรยี นระดบั ประถมศึกษาปีที่4-6
จำนวน 35 คนและคุณครูจำนวน 10 คน นอกจากน้ีแลว้ คณะผู้จัดการแสดงวพิ ิธทศั นาได้พัฒนาแบบทดสอบ
เพอื่ เก็บขอ้ มลู รายงานประเมินผล มีขนั้ ตอนดังน้ี
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 21
2.2.3 1) ได้นำไปทดลองใช้กับนักเรียนกลุ่มตัวอย่าง คือนักเรียนโรงเรียนเทศบาล
นานาชาตนิ ครศรีธรรมราช ซ่ึงอย่ใู นอายุช่วงชัน้ เดยี วกันกบั กลมุ่ ตวั อย่างทจ่ี ะไปเกบ็ จรงิ
2.2.3 2) ตรวจสอบแบบสอบถามและหาข้อบกพร่องของแบบสอบถาม จากนั้นนำ
แบบสอบถามมาปรับแกใ้ ห้สมบูรณ์แบบ
2.2.3 3) นำแบบสอบถามออกไปเก็บจากกลุ่มตัวอย่างจริง คือ นักเรียนโรงเรียน
เทศบาลนานาชาตินครศรีธรรมราช ช้ันประถมศึกษาปที ี่ 4-6 จำนวน 35 คน
แบบสอบถามที่เก็บได้จำนวน 45 ชุดในวันแสดงจริง เมื่อเก็บเรียบร้อยจะได้ตรวจสอบความถูกต้อง
สมบูรณ์ของแบบสอบถาม จากนั้นลงหมายเลขของแบบสอบถามอยา่ งสมบรู ณ์ แล้วป้อนข้อมูลแบบสอบถาม
ของโปรแกรมคอมพวิ เตอร์สำเร็จรูป เพ่อื การแปรค่า โปรแกรม SPSS for Windows ทม่ี คี ่าเช่อื มั่นไม่น้อยกว่า
รอ้ ยละ 99 เพ่อื แปรผลความพงึ พอใจในประเด็นตา่ ง ๆ ของแบบสอบถาม
2.2.4 ฝ่ายเสอื้ ผ้าการแต่งกายรับผิดชอบโดย นายนฤนาท สวุ รรณจณุ ีนางสาวภัทรวดี
ทองสม มีหนา้ ทจี่ ัดชุดการแสดงที่ตอ้ งใช้ในการแสดงใหเ้ หมาะสมและความถกู ตอ้ งของเครอ่ื งแต่งกาย โดยมี
การจดั ทำอุปกรณก์ ารแสดง เชน่ สรอ้ ยตัว ประกอบการแสดงฟอ้ นมาลยั ดอกไมท้ ัด และมีการตรวจสอบเครือ่ ง
แตง่ การกอ่ นออกแสดงจริง
2.3. จัดการแสดงวพิ ธิ ทศั นา
สถานที่จัดกิจกรรม จัดการแสดงบริเวณลานกิจกรรม อาคาร 1 โรงเรียนนานาชาติ
นครศรธี รรมราช อำเภอเมือง จงั หวัดนครศรธี รรมราช โดยจะเป็นลานขนาดกว้างพอประมาณให้เด็กนักเรียน
และคุณครูได้นัง่ ชมการแสดง มีเวทีขนาดกกลางอยู่ทางดา้ นหน้า (ภาคผนวก)
ในการจัดการแสดงผู้ศึกษาได้เก็บแบบสอบถามวัดความพึงพอใจจากผู้ชมด้วยโดยได้พัฒนา
แบบสอบถามเพือ่ วัดความพงึ พอใจตามวัตถุประสงค์ของการจัดการแสดงวิพิธทัศนา คือเพอ่ื วัดความพึงพอใจ
ของเยาวชนภายหลังจากการชมการแสดงวิพิธทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนือสำหรับนำมาเป็นแนวทางพัฒนา
รูปแบบการแสดงให้เหมาะสมในโอกาสตอ่ ไป แบบสอบถามที่พฒั นาแบ่งเป็น 3 ตอน ประกอบด้วย ตอนที่ 1
ข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ตอบแบบประเมินความพึงพอใจ ตอนที่ 2 ระดับความพึงพอใจผลการจัดการแสดง
วิพิธทัศนาวัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือและตอนท่ี 3 ข้อเสนอแนะ แบบสอบถามที่พัฒนานี้ผูศ้ ึกษาได้นำไป
ทดลองใช้เพื่อตรวจสอบความบกพร่องของแบบสอบถาม เช่น ข้อคำถามอาจจะสื่อสารไม่ชัดเจน ผู้ตอบ
แบบสอบถามไมไ่ ด้ หรือข้อคำถามอาจจะยากไปสำหรับการตอบแบบสอบถามของผตู้ อบ โดยเข้าไปทดลองใช้
กับประชากรท่ีไม่ใช่กลุ่มตัวอย่าง แต่มีคุณสมบัติ ทั้งช่วงอายุ ช่วงชั้นที่ทำการศึกษา โดยใช้นักเรียนโรงเรยี น
สาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ในชั้นประถมศึกษาปีที่5 ในครั้งนี้พบปัญหาเรื่องข้อคำถาม
วัดความพึงพอใจต่อรปู แบบการจัดการแสดง คือใช้คำถามยาวไปและสอื่ สารไมต่ รง ผศู้ กึ ษาจึงไดน้ ำมาปรบั ปรุง
ขอ้ คำถามดงั กลา่ วใหส้ มบรู ณ์ แล้วจึงได้นำไปเก็บในวันแสดงจรงิ กบั กล่มุ ตัวอยา่ งคือวันท่ี 29 สงิ หาคม 2565
จำนวน 45 ชุด อย่างไรก็ตามภายหลังจากที่กลุ่มตัวอย่างตอบคำถาม ผู้ศึกษาได้ตรวจสอบความสมบูรณ์ของ
การทำแบบสอบถาม และจดั เรียงแบบสอบถามในระดบั หมายเลขอย่างครบถ้วนสมบรู ณ์ จากน้นั ผู้ศึกษาได้นำ
รายงานผลการแสดงวิพิธทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 22
แบบสอบถามดังกล่าวเข้าคยี ์ขอ้ มูลในโปรแกรมสำเร็จรูป SPSS for Windows ที่มคี า่ ความเช่ือม่ันไม่น้อยกว่า
ร้อยละ 99 เพื่อนำมาแปลผลค่าคะแนน จากระดับคะแนน 5 ระดับ การกำหนดระดับของความพึงพอใจดว้ ย
แบบสอบถาม มวี ตั ถปุ ระสงค์เพอ่ื บ่งชร้ี ะดบั ความพึงพอใจของกล่มุ เปา้ หมายหรือกลมุ่ ตวั อย่างซึ่งมีเกณฑ์ในการ
กำหนดนำ้ หนกั คะแนนความพงึ พอใจ ดงั นี้ พงึ พอใจมากทสี่ ดุ กำหนดให้ 5 คะแนน พงึ พอใจมาก กำหนดให้ 4
คะแนน พึงพอใจปานกลาง กำหนดให้ 3 คะแนน พึงพอใจน้อย กำหนดให้ 2 คะแนน พึงพอใจน้อยที่สุด
กำหนดให้ 1 คะแนน (พรนภา เตียสทุ ธกิ ุลและคณะ, 2561; บญุ ชม ศรสี ะอาด, 2545)
3. ข้นั สรปุ
การแสดงวิพธิ ทศั นาจะสรุปได้เปน็ เอกสาร จำนวน 5 บท คอื
3.1 บทที่ 1 บทนำ ประกอบด้วย หลักการและเหตผุ ล วตั ถปุ ระสงค์ ขอบเขตการศึกษา คำ
สำคัญ และประโยชน์ทีค่ าดว่าจะได้รบั
3.2 บทที่ 2 ทบทวนวรรณกรรม ประกอบด้วย ความรเู้ ร่ืองวพิ ิธทัศนา องคป์ ระกอบสำคญั
สำหรบั การแสดงวพิ ิธทศั นา ความรู้เรือ่ งวัฒนธรรมภาคเหนือ การวดั ความพึงพอใจและสรุป
3.3 บทท่ี 3 วธิ ีการดำเนนิ การ ประกอบด้วย กลมุ่ ประกรและกลุ่มประชากรตวั อยา่ ง ข้นั
ดำเนินงานและขัน้ สรุป
3.4 บทท่ี 4 ผลการจัดการแสดงวพิ ธิ ทัศนา วัฒนธรรมภาคเหนอื ปัญหาและอุปสรรคของการ
ฝึกซ้อม สรุปปัญหาอปุ สรรคและวธิ ีการแก้ไข บรรยากาศของการแสดง ผลการวัดความพงึ พอใจและสรปุ
3.5 บทที่ 5 รวบรวมเอกสารฉบบั สมบูรณเ์ รือ่ ง การแสดงวิพธิ ทศั นาวฒั นธรรมภาคเหนอื
และนำเสนออาจารย์ประจำวชิ าการแสดงวิพิธทศั นา
4. ขั้นประเมิน
ค่าเฉล่ีย การแปลความหมาย
4.51-5.00 หมายถงึ พึงพอใจมากท่สี ุด
3.51-4.50 หมายถงึ พงึ พอใจมาก
2.51-3.50 หมายถงึ พึงพอใจปานกลาง
1.51-2.50 หมายถงึ พึงพอใจนอ้ ย
1.00-1.50 หมายถงึ พึงพอใจนอ้ ยทสี่ ุด
บทท่ี 4
ผลการจัดการแสดงวิพธิ ทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนือ
ผลการจดั การแสดงวิพธิ ทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนือ ผศู้ กึ ษาจะรายงานกจิ กรรมในประเด็น ดงั นี้
รายงานผลการฝกึ ซ้อม
รายงานปัญหาและอปุ สรรคของการฝกึ ซอ้ ม
บรรยากาศของการแสดง
ผลการจดั ความพึงพอใจ
รายงานผลการฝึกซอ้ ม
รายงานผลการฝึกซ้อมการแสดงวพิ ธิ ทศั นาวัฒนธรรมภาคเหนอื ดงั ตารางต่อไปน้ี
ตารางท่ี 1 รายงานผลการฝกึ ซอ้ มการแสดงวพิ ิธทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนอื
ว/ด/ป เวลา ผมู้ าซ้อม ชดุ การแสดง หมายเหตุ
มนี ักแสดงมาซอ้ ม
17.15-17.35 นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ ส า ย ป ร ะ ม า ณ 2 0 น าที
จำนวน 2 คน
น. นางสาวนิลรตั น์ ผลบุญ
- มนี ักแสดงขาด
นางสาวภัทรวดี ทองสม ฟ้อนสาวไหม ซอ้ ม จำนวน 1 คน
นางสาวธนัญญา สุขช่วย -
นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บุญฤทธ์ิ
03/ส.ค/ 17.37-17.42 นางสาวธนั ยช์ นก แผน่ ทอง
65
น. นางสาวจารุวรรณ ทองประสตู ร ฟอ้ นมาลัย
นางสาวป่นิ มณี ทองหตั ถา
นางสาวสุดารตั น์ รตั นสุภา
17.43-17.50 นางสาวนิลรตั น์ ผลบุญ ฟ้อนเทยี น
น. นางสาวภัทรวดี ทองสม
นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บญุ ฤทธิ์
นางสาวสุดารตั น์ รตั นสุภา
รายงานผลการแสดงวิพิธทศั นา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ 24
ว/ด/ป เวลา ผมู้ าซ้อม ชุดการแสดง หมายเหตุ
03/ส.ค/
17.52-18.00 นางสาวธันย์ชนก แผ่นทอง - มีนักแสดงมาซอ้ ม
65
น. นางสาวนิลรตั น์ ผลบุญ ฟ้อนแพน สายเปน็ เวลา8
08/ส.ค/
65 นางสาวปิน่ มณี ทองหตั ถา นาที จำนวน 1
นายนฤนาท สวุ รรณจณุ ี คน
18.02-18.30 นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ
น. นางสาวนลิ รตั น์ ผลบญุ ฟ้อนเงยี้ ว
นางสาวภัทรวดี ทองสม -
นางสาวจารวุ รรณ ทองประสตู ร
นางสาวนนั ทลักษณ์ บุญฤทธ์ิ
นายอคั รพล ขวญั เมอื ง
16.30-16.40 นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ
น. นางสาวนลิ รตั น์ ผลบุญ ฟอ้ นสาวไหม -
นางสาวภัทรวดี ทองสม
นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บญุ ฤทธ์ิ
16.45-17.55 นางสาวธนั ย์ชนก แผน่ ทอง ฟ้อนมาลยั
น. นางสาวจารวุ รรณ ทองประสูตร
นางสาวปนิ่ มณี ทองหตั ถา -
นางสาวสดุ ารัตน์ รัตนสุภา
17.00-17.25 นางสาวนิลรตั น์ ผลบุญ ฟอ้ นเทยี น
น. นางสาวภัทรวดี ทองสม
นางสาวนนั ทลักษณ์ บุญฤทธิ์ -
นางสาวสดุ ารตั น์ รัตนสุภา
17.30-18.10 นางสาวธันยช์ นก แผ่นทอง
น. นางสาวนลิ รตั น์ ผลบญุ ฟอ้ นแพน
นางสาวปิน่ มณี ทองหัตถา -
นายนฤนาท สุวรรณจณุ ี
18.20-18.40 นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ
น. นางสาวนิลรตั น์ ผลบญุ ฟ้อนเงยี้ ว
นางสาวภัทรวดี ทองสม -
นางสาวจารวุ รรณ ทองประสูตร
นางสาวนันทลักษณ์ บญุ ฤทธิ์
นายอคั รพล ขวญั เมือง
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทัศนา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ 25
ว/ด/ป เวลา ผู้มาซอ้ ม ชุดการแสดง หมายเหตุ
ฟ้อนสาวไหม -
13.30- นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ ฟ้อนมาลยั
ฟ้อนเทยี น - มีนกั แสดงมาซอ้ ม
13.50 น. นางสาวนลิ รัตน์ ผลบุญ ฟ้อนแพน สายเปน็ เวลา30
นาที จำนวน 2คน
นางสาวภัทรวดี ทองสม ฟอ้ นเงี้ยว -
ฟ้อนสาวไหม
นางสาวนันทลกั ษณ์ บุญฤทธิ์ ฟ้อนมาลยั -
- มนี กั แสดงขาดซอ้ ม
14.00- นางสาวธนั ย์ชนก แผ่นทอง
จำนวน 1คน
14.25 น. นางสาวจารวุ รรณ ทองประสตู ร
-
นางสาวป่ินมณี ทองหตั ถา
-
นางสาวสุดารตั น์ รัตนสุภา
14.30- นางสาวนลิ รัตน์ ผลบุญ
15.00 น. นางสาวภทั รวดี ทองสม
09/ส.ค./ นางสาวนันทลักษณ์ บญุ ฤทธิ์
65 นางสาวสดุ ารตั น์ รตั นสุภา
15.20- นางสาวธนั ย์ชนก แผน่ ทอง
15.50 น. นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ
นางสาวปน่ิ มณี ทองหัตถา
นายนฤนาท สวุ รรณจณุ ี
16.00- นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ
16.25 น. นางสาวนิลรัตน์ ผลบญุ
นางสาวภัทรวดี ทองสม
นางสาวจารุวรรณ ทองประสตู ร
นางสาวนันทลกั ษณ์ บุญฤทธิ์
นายอคั รพล ขวญั เมอื ง
16.30- นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ
16.40 น. นางสาวนิลรตั น์ ผลบญุ
นางสาวภัทรวดี ทองสม
10/ส.ค./ นางสาวนนั ทลักษณ์ บญุ ฤทธิ์
65 16.45- นางสาวธนั ย์ชนก แผน่ ทอง
16.55 น. นางสาวจารุวรรณ ทองประสูตร
นางสาวปนิ่ มณี ทองหัตถา
นางสาวสุดารตั น์ รตั นสภุ า
รายงานผลการแสดงวิพิธทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 26
ว/ด/ป เวลา ผมู้ าซ้อม ชดุ การแสดง หมายเหตุ
ฟอ้ นเทยี น -
17.00- นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ -
ฟ้อนแพน -
17.25 น. นางสาวภัทรวดี ทองสม ฟอ้ นเง้ยี ว
-
นางสาวนันทลกั ษณ์ บญุ ฤทธิ์ ฟอ้ นสาวไหม
ฟ้อนมาลยั -
นางสาวสดุ ารตั น์ รัตนสภุ า ฟ้อนเทยี น -
-
17.30- นางสาวธันย์ชนก แผ่นทอง ฟ้อนแพน
17.50 น. นางสาวนิลรตั น์ ผลบญุ
10/ส.ค./ นางสาวป่นิ มณี ทองหตั ถา
65 นายนฤนาท สวุ รรณจุณี
18.20- นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ
18.30 น. นางสาวนลิ รตั น์ ผลบญุ
นางสาวภัทรวดี ทองสม
นางสาวจารวุ รรณ ทองประสตู ร
นางสาวนนั ทลักษณ์ บญุ ฤทธ์ิ
นายอคั รพล ขวญั เมอื ง
16.30- นางสาวสุชาดา เพชรศิริ
16.40 น. นางสาวนิลรตั น์ ผลบญุ
นางสาวภัทรวดี ทองสม
นางสาวนนั ทลักษณ์ บุญฤทธิ์
16.45- นางสาวธันย์ชนก แผน่ ทอง
16.50 น. นางสาวจารุวรรณ ทองประสูตร
นางสาวปิ่นมณี ทองหัตถา
นางสาวสุดารตั น์ รัตนสุภา
11/ส.ค/ 17.00- นางสาวนลิ รัตน์ ผลบญุ
65 17.25 น. นางสาวภทั รวดี ทองสม
นางสาวนันทลักษณ์ บญุ ฤทธิ์
นางสาวสุดารตั น์ รตั นสภุ า
17.30- นางสาวธันยช์ นก แผน่ ทอง
17.55 น. นางสาวนลิ รัตน์ ผลบุญ
นางสาวปน่ิ มณี ทองหตั ถา
นายนฤนาท สวุ รรณจุณี
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 27
ว/ด/ป เวลา ผู้มาซอ้ ม ชุดการแสดง หมายเหตุ
ฟ้อนเง้ียว
11/ส.ค/ 18.20- นางสาวสุชาดา เพชรศิริ -
ฟ้อนสาวไหม -
65 18.40 น. นางสาวนลิ รตั น์ ผลบญุ ฟ้อนมาลยั -
ฟอ้ นเทียน -
นางสาวภัทรวดี ทองสม -
ฟอ้ นแพน
นางสาวจารวุ รรณ ทองประสตู ร ฟ้อนเงีย้ ว
นางสาวนันทลกั ษณ์ บุญฤทธิ์ -
นายอัครพล ขวญั เมือง
16.30- นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ
16.45 น. นางสาวนลิ รตั น์ ผลบุญ
นางสาวภทั รวดี ทองสม
นางสาวนันทลักษณ์ บุญฤทธิ์
16.45- นางสาวธันยช์ นก แผน่ ทอง
17.00น. นางสาวจารวุ รรณ ทองประสูตร
นางสาวปน่ิ มณี ทองหัตถา
นางสาวสุดารัตน์ รตั นสภุ า
17.00- นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ
17.30 น. นางสาวภัทรวดี ทองสม
12/ส.ค/ นางสาวนันทลักษณ์ บุญฤทธิ์
65 นางสาวสดุ ารัตน์ รตั นสภุ า
17.30- นางสาวธันยช์ นก แผ่นทอง
18.10 น. นางสาวนลิ รัตน์ ผลบญุ
นางสาวป่ินมณี ทองหตั ถา
นายนฤนาท สุวรรณจณุ ี
18.20- นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ
18.40 น. นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ
นางสาวภทั รวดี ทองสม
นางสาวจารวุ รรณ ทองประสตู ร
นางสาวนันทลักษณ์ บญุ ฤทธิ์
นายอคั รพล ขวัญเมอื ง
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 28
รายงานการฝึกซ้อมปญั หาและอุปสรรค
รายงานการฝึกซ้อมปัญหาและอุปสรรคการแสดงวิพธิ ทศั นาวฒั นธรรมภาคเหนอื แบง่ ออกเป็น 2
ลกั ษณะ คอื การฝกึ ซ้อมยอ่ ย และการฝึกซ้อมใหญ่ ดังตารางต่อไปน้ี
1. รายงานการซอ้ มย่อย
รายงานการซ้อมย่อยในการแสดงวิพิธทัศนาวฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื ให้รายละเอียดพร้อม
ภาพประกอบ ดงั นี้
ตารางท่ี 2 รายงานผลการฝึกซอ้ มย่อย ปญั หาและอปุ สรรคการแสดงวิพิธทัศนาวฒั นธรรมภาคเหนือ
ว/ด/ป ผูม้ าซ้อม ชดุ การ ปญั หาอุปสรรค วิธีแกป้ ัญหาในการ
แสดง ในการฝึกซ้อม ฝึกซอ้ ม
03/ส.ค/ นางสาวสชุ าดา เพชรศิริ - การยืดยบุ ตวั ตั้งใจฝึกซ้อมและ
65 นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ ฟ้อนสาว - ท่ายงั ไม่แมน่ ตอน มั่นพัฒนาศักยภาพ
นางสาวภัทรวดี ทองสม ไหม จบลงไมพ่ ร้อมกับเพลง ของตัวเอง และตัด
นางสาวธนัญญา สขุ ชว่ ย - การแปรแถวไม่ เพลงให้ตรงกับตอน
นางสาวนันทลักษณ์ บญุ ฤทธ์ิ สมบูรณ์ จบของเพลง
นางสาวธันย์ชนก แผน่ ทอง - ท่ายังไมแ่ ม่น ฝึกซ้อมบ่อยๆ ขยัน
นางสาวจารุวรรณ ทองประสตู ร ฟ้อนมาลัย - ไมม่ ีความพร้อม ซอ้ มเยอะๆ
นางสาวป่นิ มณี ทองหตั ถา เพรียง และฝึกปฏิบัติท่ารำ
นางสาวสุดารัตน์ รตั นสุภา - ช่องไฟระหวา่ ง บ่อยๆเพื่อที่จะได้
แถว/คู่ จำท่ารำไดแ้ ม่น
นางสาวนิลรัตน์ ผลบญุ - ท่าตดิ ขัดตอน ฟังจงั หวะของเพลง
นางสาวภทั รวดี ทองสม ลอดซุ้ม ใหแ้ ม่นยำ่ เพอ่ื ท่ีจะ
นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บญุ ฤทธิ์ ฟ้อนเทยี น - จังหวะการกลับ ได้ฝกึ รำอย่าง
นางสาวสดุ ารัตน์ รัตนสุภา ตัวตอนจังหวะคู่และเดนิ ถูกต้องตรงจงั หวะ
สวนกนั ยงั ไม่ดี /การปรับ
แถว
นางสาวธันยช์ นก แผ่นทอง - จังหวะคลาดเคลื่อน ตัดเพลงให้ตรงกับ
นางสาวนลิ รตั น์ ผลบญุ
นางสาวป่นิ มณี ทองหตั ถา ฟ้อนแพน ในดนตรชี ว่ งหลงั จงั หวะ
นายนฤนาท สุวรรณจุณี
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทศั นา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ 29
ว/ด/ป ผมู้ าซ้อม ชุดการแสดง ปญั หาอปุ สรรค วิธีแก้ปัญหาในการ
03/ส.ค/ ฟ้อนเงย้ี ว ในการฝกึ ซ้อม ฝกึ ซอ้ ม
นางสาวสชุ าดา เพชรศิริ - การแปรแถว
65 นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ ฟ้อนสาวไหม จังหวะ ไมแ่ ม่นยำ ฝึกปฏิบัติการแปร
นางสาวภัทรวดี ทองสม ฟอ้ นมาลยั - เอียงผิด แถวให้ถูกต้องและ
08/ส.ค/ นางสาวจารุวรรณ ทองประสตู ร ฟอ้ นเทยี น ฟังจังหวะเพลงให้
65 นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บญุ ฤทธ์ิ แม่นละการเอียง
นายอัครพล ขวัญเมือง ฟ้อนแพน ควรเอยี งใหถ้ กู ต้อง
นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ
นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ - แถวไมต่ รง ปรับรูปแบบแถว
นางสาวภทั รวดี ทองสม - จังหวะไปก่อนเพลง หรือฝึกการแปร
นางสาวนันทลกั ษณ์ บุญฤทธิ์ แถวเยอะๆ ส่วน
-เพลงมีปญั หา จังหวะควรจะปรับ
นางสาวธนั ย์ชนก แผ่นทอง ทา่ จบไมท่ รงเพลง ใหเ้ ขา้ กับเพลง
นางสาวจารวุ รรณ ทองประสูตร ควรจะตัดเพลงใหม่
นางสาวป่นิ มณี ทองหตั ถา หรือหาวธิ ีการแกไ้ ข
นางสาวสุดารัตน์ รัตนสภุ า
นางสาวนลิ รัตน์ ผลบุญ -จังหวะไม่ตรง ฝกึ ฟงั จังหวะเยอะๆ
นางสาวภทั รวดี ทองสม
นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บุญฤทธิ์ -เอยี งผดิ เอยี งคนละฝง่ั ฟงั จงั หวะให้แม่นยำ
นางสาวสุดารตั น์ รัตนสุภา
กนั และส่วนการเอียง
นางสาวธนั ย์ชนก แผ่นทอง
นางสาวนิลรัตน์ ผลบญุ ควรจะฝึกปฏิบัติให้
นางสาวปนิ่ มณี ทองหตั ถา
นายนฤนาท สุวรรณจุณี ถกู ตอ้ ง
-จงั หวะยังไม่คลอ่ ง ฝึกฟงั จังหวะเยอะๆ
-รูปแบบแถว ฟงั จงั หวะให้แมน่ ยำ
-การเอียง และฝึกการแปร
แถว และการเอียง
ค ว ร เ อ ี ย ง ใ ห ้ ถู ก
รูปแบบ
รายงานผลการแสดงวิพิธทศั นา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนอื 30
ว/ด/ป ผ้มู าซอ้ ม ชดุ การแสดง ปญั หาอปุ สรรค วธิ ีแกป้ ญั หาในการ
ฟ้อนเงย้ี ว ในการฝึกซ้อม ฝกึ ซอ้ ม
08/ส.ค/ นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ -การแปรแถว
65 นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ ฟ้อนสาวไหม จงั หวะไมแ่ ม่นยำ ฝึกปฏิบัติการแปรแถว
นางสาวภทั รวดี ทองสม -การเอยี ง เอยี งผิด ให้ถูกต้อง แล ะ ฟั ง
นางสาวจารวุ รรณ ทองประสูตร จังหวะเพลงให้แม่นละ
นางสาวนนั ทลักษณ์ บญุ ฤทธิ์ -รูปแบบแถวดีขึน้ การเอียงควรเอียงให้
นายอัครพล ขวัญเมอื ง -ท่ารำตรงกับ ถูกตอ้ ง
จังหวะ
09/ส.ค/ นางสาวสชุ าดา เพชรศริ ิ ตั้งใจฝึกฝน เริ่มมีการ
65 นางสาวนลิ รัตน์ ผลบญุ พฒั นาศักยภาพ
นางสาวภทั รวดี ทองสม
นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บญุ ฤทธิ์
นางสาวธันย์ชนก แผน่ ทอง -จงั หวะดีขึ้น มีการพัฒนาทีด่ ีขน้ึ
นางสาวจารุวรรณ ทองประสตู ร -ทา่ รำตรงกบั บท
นางสาวปิ่นมณี ทองหตั ถา ฟ้อนมาลยั เพลง
นางสาวสุดารตั น์ รตั นสุภา ฟ้อนเทียน
-จงั หวะเร่มิ โอเคขึ้น จำท่าให้แม่นย่ำ มี
นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ -ทา่ รำยงั มบี างทา่ ที่ สมาธิในการฝกึ ซ้อม
นางสาวภัทรวดี ทองสม ผดิ อยู่
นางสาวนนั ทลักษณ์ บุญฤทธ์ิ
นางสาวสุดารตั น์ รัตนสภุ า
นางสาวธนั ยช์ นก แผ่นทอง ฟ้อนแพน -ทา่ รำถกู ต้อง
นางสาวนิลรตั น์ ผลบุญ -จังหวะตรงกับ
นางสาวป่ินมณี ทองหัตถา เพลง
นายนฤนาท สวุ รรณจุณี
นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ -ท่าเอียงยงั ผิดอยู่ ฝึกการมีไหวพริบที่ดี
นางสาวนิลรตั น์ ผลบญุ -จงั หวะถกู ตอ้ ง ในการรำ
นางสาวภทั รวดี ทองสม ตามเพลง
นางสาวจารุวรรณ ทองประสตู ร
นางสาวนันทลกั ษณ์ บญุ ฤทธ์ิ ฟ้อนเงี้ยว
นายอคั รพล ขวัญเมือง
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทศั นา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ 31
ภาพบรรยากาศการซอ้ มย่อย
รายงานการแสดงวิพธิ ทศั นาวัฒนธรรมภาคเหนือ มภี าพบรรยากาศการซอ้ มย่อย ดงั นี้
ภาพที่ 1 : ฝึกซอ้ มย่อย
ท่มี า : นางสาวจารวุ รรณ ทองประสตู ร ผถู้ า่ ยภาพ, สงิ หาคม 2565
\
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทศั นา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนอื 32
2. ซ้อมใหญ่
รายงานการซ้อมใหญ่ในการแสดงวิพิธทัศนาวัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ ให้รายละเอียดพร้อม
ภาพประกอบ ดังน้ี
ตารางท่ี 3 รายงานผลการฝึกซอ้ มใหญ่ ปญั หาและอปุ สรรคการแสดงวพิ ธิ ทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนือ
ว/ด/ป ผู้มาซอ้ ม ชดุ การ ปญั หาอปุ สรรค วธิ ีแก้ปัญหาในการ
แสดง ในการฝึกซ้อม ฝกึ ซ้อม
10/ส.ค/ นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ - นักแสดงแปล - นกั แสดงชว่ ยกนั
65 นางสาวนลิ รัตน์ ผลบุญ แถวไมส่ มดลุ กัน ปรบั แถว ขณะท่ีทำ
นางสาวภทั รวดี ทองสม - บกพร่องในเร่ือง การแสดง
นางสาวธนญั ญา สขุ ชว่ ย ฟ้อนสาว กระบวนการทำงาน - ประชมุ นักแสดง
นางสาวนนั ทลักษณ์ บญุ ฤทธิ์ ไหม แล้วแบ่งตวั แทนไป
ฟงั ข้อเสนอแนะ
จากอาจารย์
นางสาวธันย์ชนก แผ่นทอง - ผ้แู สดงจำทา่ น ัดฝึก ซ ้อมนอก
นางสาวจารวุ รรณ ทองประสตู ร
นางสาวป่นิ มณี ทองหัตถา ฟอ้ นมาลัย ไมไ่ ด้ เวลาบ่อยขึ้น ให้มี
นางสาวสดุ ารตั น์ รัตนสุภา
ฟอ้ นเทียน ความชำนาญ
นางสาวนลิ รัตน์ ผลบุญ ฟอ้ นแพน
นางสาวภัทรวดี ทองสม แม่นยำจนจำท่ารำ
นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บุญฤทธ์ิ
นางสาวสุดารตั น์ รัตนสุภา ได้
นางสาวธนั ย์ชนก แผ่นทอง -การตัดตอ่ เพลงไม่มี ตัดเพลงใหม่ ผู้ตัด
นางสาวนิลรตั น์ ผลบุญ
นางสาวป่นิ มณี ทองหัตถา ความต่อเนือ่ ง เ พ ล ง พ ู ด ค ุ ย ก ั บ ผู้
นายนฤนาท สุวรรณจณุ ี
แสดงให้ผู้
แสดงรำไปพร้อม
กบั ตดั เพลง
- ช่องไฟและแถวใน ให้ผู้ควบคุมการ
การแสดงไมค่ ่อยดี ซ ้อ มดูและ ใ ห ้ ผู้
แสดงทำการ
ปรับแถวไม่ทำ
ความสะอาดเวที
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทศั นา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ 33
ว/ด/ป ผู้มาซ้อม ชดุ การแสดง ปญั หาอุปสรรค วธิ ีแกป้ ญั หาในการ
10/ส.ค/ ฟ้อนเง้ียว
นางสาวสชุ าดา เพชรศิริ ในการฝึกซอ้ ม ฝกึ ซอ้ ม
65 นางสาวนิลรตั น์ ผลบญุ ฟอ้ นสาวไหม
นางสาวภัทรวดี ทองสม ฟอ้ นมาลยั - เครือ่ งเสียงไม่ ตัดเพลงและปรับให้
11/ส.ค/ นางสาวจารวุ รรณ ทองประสตู ร
65 นางสาวนนั ทลักษณ์ บุญฤทธ์ิ ฟอ้ นเทียน มีความสมูทในแต่ละ มีความสมูทมากขึ้น
นายอัครพล ขวญั เมอื ง
นางสาวสุชาดา เพชรศิริ ฟอ้ นแพน ชุดการแสดง การวางกล้องถ่าย
นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ
นางสาวภัทรวดี ทองสม วิดีโอให้ห่างจากผู้
นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บญุ ฤทธิ์
แสดง
นางสาวธนั ยช์ นก แผ่นทอง
นางสาวจารวุ รรณ ทองประสตู ร - แถวไม่ตรง ปรับรูปแบบแถว
นางสาวปิน่ มณี ทองหตั ถา
นางสาวสดุ ารตั น์ รตั นสภุ า - จังหวะไป หรือฝึกการแปรแถว
นางสาวนิลรตั น์ ผลบญุ กอ่ นเพลง เยอะๆ ส่วนจังหวะ
นางสาวภัทรวดี ทองสม
นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บญุ ฤทธ์ิ ค ว ร จ ะ ป ร ั บ ใ ห ้ เ ข้ า
นางสาวสุดารัตน์ รัตนสุภา
กบั เพลง
นางสาวธันย์ชนก แผน่ ทอง
นางสาวนิลรัตน์ ผลบญุ -ผแู้ สดงมาฝกึ ซอ้ มไม่ มีการตกั เตอื น
นางสาวป่นิ มณี ทองหัตถา
นายนฤนาท สุวรรณจุณี ตรงเวลา มีการขาด ผจู้ ดั การเรียก
ซ้อมบอ่ ย ประชมุ และตงั้
ข้อตกลงใหม่หลงั
จากนัน้ มพี ฤตกิ รรม
ดขี นึ้
-จงั หวะไมต่ รง ฝึกฟังจังหวะเยอะๆ
-เอยี งผิด เอียงคน ฟังจังหวะให้แม่นยำ
ละฝ่ังกนั และส่วนการเอียง
ควรจะฝึกปฏิบัติให้
ถูกต้อง
-จงั หวะยงั ไม่คลอ่ ง ฝึกฟังจังหวะเยอะๆ
-รูปแบบแถว ฟังจังหวะให้แม่นยำ
-การเอยี ง และฝึกการแปรแถว
และการเอียงควร
เอยี งให้ถกู รปู แบบ
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ 34
ว/ด/ป ผ้มู าซอ้ ม ชุดการแสดง ปัญหาอุปสรรค วิธแี ก้ปญั หาในการ
ในการฝกึ ซอ้ ม ฝกึ ซ้อม
11/ส.ค/ นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ -การแปรแถว ฝึกปฏิบัติการแปร
65 นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ ฟอ้ นเงย้ี ว จังหวะไมแ่ ม่นยำ แถวให้ถูกต้องและฟงั
นางสาวภทั รวดี ทองสม -การเอยี ง เอียงผิด จังหวะเพลงให้แม่น
นางสาวจารวุ รรณ ทองประสูตร ละการเอียงควรเอียง
นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บญุ ฤทธิ์ ให้ถูกต้อง
นายอัครพล ขวัญเมอื ง
12/ส.ค/ นางสาวสชุ าดา เพชรศริ ิ -รปู แบบแถวดขี ึ้น ตั้งใจฝึกฝน เริ่มมีการ
65 นางสาวนลิ รตั น์ ผลบญุ ฟ้อนสาวไหม -ท่ารำตรงกับ พฒั นาศักยภาพ
นางสาวภทั รวดี ทองสม จังหวะ
นางสาวนนั ทลกั ษณ์ บญุ ฤทธิ์
นางสาวธันย์ชนก แผน่ ทอง -จงั หวะดีขน้ึ มีการพัฒนาทีด่ ขี ้นึ
นางสาวจารวุ รรณ ทองประสตู ร ฟ้อนมาลัย -ท่ารำตรงกบั บท
นางสาวปิ่นมณี ทองหตั ถา เพลง
นางสาวสุดารัตน์ รตั นสุภา
นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ -จังหวะเรมิ่ โอเค จำท่าให้แม่นย่ำ มี
นางสาวภัทรวดี ทองสม ฟ้อนเทยี น ข้ึน สมาธใิ นการฝกึ ซอ้ ม
นางสาวนนั ทลักษณ์ บุญฤทธ์ิ -ท่ารำยังมบี างทา่
นางสาวสุดารตั น์ รัตนสภุ า ที่ผดิ อยู่
นางสาวธนั ยช์ นก แผ่นทอง ฟอ้ นแพน -ทา่ รำถูกตอ้ ง
นางสาวนิลรตั น์ ผลบุญ -จงั หวะตรงกบั
นางสาวป่ินมณี ทองหัตถา เพลง
นายนฤนาท สวุ รรณจุณี
นางสาวสุชาดา เพชรศริ ิ ฟ้อนเงยี้ ว -ท่าเอยี งยังผิดอยู่ ฝึกการมีไหวพริบที่ดี
นางสาวนิลรัตน์ ผลบญุ -จงั หวะถูกตอ้ ง ในการรำ
นางสาวภทั รวดี ทองสม ตามเพลง
นางสาวจารุวรรณ ทองประสตู ร
นางสาวนันทลกั ษณ์ บญุ ฤทธ์ิ
นายอคั รพล ขวัญเมือง
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทศั นา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ 35
บรรยากาศการซ้อมใหญ่
รายงานการแสดงวิพธิ ทศั นาวฒั นธรรมภาคเหนอื มภี าพบรรยากาศการซ้อมย่อย ดังนี้
ภาพท่ี 2 : ฝกึ ซอ้ มใหญ่
ที่มา : นางสาวจารุวรรณ ทองประสตู ร ผู้ถ่ายภาพ, สิงหาคม 2565
บรรยากาศของการแสดง
บรรยากาศของสถานที่เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้อง บรรยากาศเบื้องหน้าเบื้องหลัง การจัดกิจกรรม
บรรยากาศการเกบ็ ความพงึ พอใจ
1. สถานทจี่ ัดกิจกรรม
สถานทจ่ี ดั กิจกรรมเป็นเวทีของโรงเรยี นนานาชาติ ตั้งอยใู่ ต้อาคารเรียน อกี ฝัง่ ของเวทีจะเปน็
อาคารโรงอาหาร
ภาพท่ี 3 : บรรยากาศสถานทโ่ี รงเรียนนานาชาตเิ ทศบาลนคร นครศรธี รรมราช
ท่มี า : สชุ าดา เพชรศิริ ผู้ถา่ ยภาพ, 29 สงิ หาคม 2565
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทัศนา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนอื 36
2. บรรยากาศการเกบ็ ความพงึ พอใจ
บรรยากาศในการเกบ็ ความพึงพอใจ เด็กนักเรียนสว่ นมากใหค้ วามรว่ มมอื ในการทำประเมินความ
พงึ พอใจในการแสดง และชมการแสดงอย่างสนุกสนาน
ภาพที่ 10 : บรรยากาศการเก็บความพึงพอใจของนกั เรียนชั้นประถมศึกษาปที ่ี 4
ท่ีมา : สุชาดา เพชรศริ ิ ผู้ถ่ายภาพ, 29 สงิ หาคม 2565
ผลการจัดความพงึ พอใจ
ผลการจัดการแสดงวพิ ธิ ทศั นาวฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื ภาคเรียนท่ี 1 ปีการศึกษา 2565 ในคร้ัง
น้ี ผลการประเมนิ สรุปไดด้ ังน้ี
ตอนท่ี 1 ขอ้ มลู สว่ นบคุ คลของผู้ตอบแบบประเมนิ ความพงึ พอใจ
ตารางท่ี 4 แสดงจำนวนและร้อยละของกลุม่ ตัวอยา่ งจำแนกตามเพศ ดงั ตารางตอ่ ไปนี้
เพศ จำนวน รอ้ ยละ
ชาย 20 44.4
หญิง 25 55.6
รวม 45 100
จากตารางท่ี 1 เป็นข้อมูลแสดงจำนวนรอ้ ยละของกลมุ่ ตัวอยา่ งจำแนกเพศ พบว่ามีผู้ตอบแบบประเมิน
ทั้งหมด 45 คน คิดเป็นร้อยละ 100.0 ผู้ตอบแบบประเมินผู้ชายจำนวน 20 คน คิดเป็นร้อยละ 44.4 และ
ผู้หญิงจำนวน 25 คนคิดเป็นร้อยละ 55.6 เพราะผู้หญิงมีจำนวนมากกวา่ ผู้ชายและผู้หญิงได้ทำแบบประเมิน
มากกว่าและใหค้ วามร่วมมือมากกวา่ ผู้ชาย
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทัศนา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนอื 37
ตารางท่ี 5 แสดงจำนวนและร้อยละของกลมุ่ ตวั อย่างจำแนกตามอาชพี ดังตารางตอ่ ไปนี้
อาชพี จำนวน รอ้ ยละ
นกั เรยี น 35 78
คณุ ครู 10 22
รวม 45 100
จากตารางที่ 5 เปน็ ขอ้ มลู แสดงจำนวนร้อยละของกลุ่มตัวอย่างจำแนกตามอาชีพ พบว่ามีผู้ตอบแบบ
ประเมินทั้งหมด 45 คนคิดเป็นร้อยละ 100.0 ส่วนใหญ่เป็นนักเรียน จำนวน 35 คน คิดเป็นร้อยละ 78
รองลงมาคอื คุณครู จำนวน 10 คน คิดเปน็ ร้อยละ 22 ตามลำดับ
จากตารางท่ี 4และ5 สรุปไดว้ ่า ผ้ตู อบแบบประเมินทั้งหมด 45 คน คดิ เป็นร้อยละ 100.0 เป็นเพศชาย
และเพศหญิงจำนวนเทา่ กนั คือ 20 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 44.4 เพศหญิงจำนวน 25 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 55.6 คิด
เป็นร้อยละ 100.0 ส่วนใหญ่เป็นนักเรียน จำนวน 35 คน คิดเป็นร้อยละ 78 รองลงมาคือ คุณครู จำนวน 10
คน คิดเป็นร้อยละ 22 ตามลำดับ และมีผู้ตอบแบบประเมินทั้งหมด 45 คนเป็นร้อยละ 100.0 เพราะจำนวน
นักเรียนมีมากกว่าจำนวนคุณครูผู้สอนและคุณครูผู้สอนไม่ได้มารับชมทุกคนเพราะมีการแบ่งหน้าที่ควบคุม
นักเรยี นตามระดับชนั้ ท่ปี รึกษาของตนจึงทำให้มีคณุ ครูทไ่ี ดร้ บั ชมและทำแบบประเมินเพยี งเท่าน้ี
ตอนท่ี 2 ระดบั ความพงึ พอใจผลการจดั การแสดงวิพธิ ทัศนาวัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ
ตารางที่ 6 คา่ เฉลีย่ และส่วนเบ่ียงเบนมาตรฐานของความพงึ พอใจผลการจดั การแสดงวิพธิ ทัศนา
วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนอื
เกณฑแ์ ปลความหมาย ในชว่ งคะแนนตอ่ ไปนี้
คะแนนเฉลยี่ 4.51 – 5.00 แปลความวา่ มากที่สุด
คะแนนเฉลี่ย 3.51 – 4.50 แปลความวา่ มาก
คะแนนเฉลี่ย 2.51 – 3.50 แปลความว่า ปานกลาง
คะแนนเฉลย่ี 1.51 – 2.50 แปลความวา่ น้อย
คะแนนเฉล่ยี 1.00 – 1.50 แปลความวา่ นอ้ ยทสี่ ุด
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทัศนา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนอื 38
ความพงึ พอใจ สว่ นเบีย่ งเบน คา่ เฉลีย่ ระดบั
มาตรฐาน 4.31 ความพงึ
1. เป็นการแสดงศิลปวัฒนธรรมภาคเหนือมากนอ้ ย (S.D) พอใจ
เพยี งใด 0.48
2. เคร่อื งแต่งกายมีความเหมาะสมสวยงามมากน้อย มาก
เพียงใด 1.36
3. เพลงประกอบการแสดงชดั เจนสร้างสีสนั การแสดงได้ 4.28 มาก
ดี 0.62
4. ระยะเวลาในการรบั ชมเหมาะสมกบั ความสนใจ 4.25 มาก
5. ผูแ้ สดงถา่ ยทอดทา่ รำ และอารมณไ์ ด้นา่ สนใจกับชดุ 2.05
การแสดง 0.65 3.44 ปานกลาง
6. เป็นชุดการแสดงทีไ่ มน่ า่ เบอ่ื มีความต่อเน่ืองดี 4.12 มาก
7. พิธกี รนำเสนอไดน้ า่ สนใจส่ือสารไดด้ ี 2.03
8. ชมการแสดงแลว้ ไดป้ ระโยชน์มีความร้ทู างวัฒนธรรม 2.19 3.45 ปานกลาง
เพมิ่ ข้นึ 1.07 3.39 ปานกลาง
9. ผ้แู สดงมคี ุณภาพชวนติดตาม 3.90 มาก
10. เปน็ กิจกรรมท่ดี มี คี ณุ คา่ ต่อสังคม ควรปฏบิ ัติ 0.92
ตอ่ เนอื่ ง 1.18 4.09 มาก
4.18 มาก
ภาพรวม
=(4.31+4.28
+4.25
+……)/10
จากตารางที่ 6 สรุปผลการวิเคราะห์ความพึงพอใจได้ว่า ผู้ตอบแบบประเมินมีความพึงพอใจในด้าน
การแสดงศิลปวัฒนธรรมภาคเหนือ อยใู่ นระดับความพงึ พอใจมาก โดยมคี ะแนนเฉลี่ย 4.31 เคร่ืองแต่งกายมี
ความเหมาะสมสวยงาม อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.28 เพลงประกอบการแสดง
ชัดเจนสร้างสสี ันการแสดงได้ดี สวยงาม อยู่ในระดับความพงึ พอใจมาก โดยมีคะแนนเฉล่ีย 4.25 เปน็ กิจกรรม
ที่ดีมีคุณค่าต่อสังคม ควรปฏิบัติต่อเนื่อง อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.18 ผู้แสดง
ถ่ายทอดท่ารำ และอารมณ์ไดน้ า่ สนใจกบั ชุดการแสดง อยู่ในระดบั ความพึงพอใจมาก โดยมคี ะแนนเฉล่ีย 4.12
ผู้แสดงมีคุณภาพชวนติดตาม อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.09 ชมการแสดงแล้วได้
ประโยชน์มคี วามรู้ทางวัฒนธรรมเพิม่ ขึ้น อยู่ในระดับความพงึ พอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 3.90 เป็นชุดการ
แสดงที่ไมน่ า่ เบือ่ มีความต่อเนอื่ งดี อยูใ่ นระดบั ความพึงพอใจปานกลาง โดยมคี ะแนนเฉลย่ี 3.45 ระยะเวลาใน
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ 39
การรับชมเหมาะสมกับความสนใจ อยู่ในระดับความพึงพอใจปานกลาง โดยมีคะแนนเฉลี่ย 3.44 พิธีกร
นำเสนอได้น่าสนใจสื่อสารได้ดี อยู่ในระดับความพึงพอใจปานกลาง โดยมีคะแนนเฉลี่ย 3.39 ตามลำดับ จาก
ลำดบั ความพึงพอใจข้างตน้ มีสาเหตุดงั ตอ่ ไปน้ี 1.การแสดงศลิ ปวฒั นธรรมภาคเหนอื อยใู่ นระดับความพึงพอใจ
มาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.31 เพราะผู้ชมดูแล้วเข้าใจถึงวัฒนธรรมทางภาคเหนอื ที่มีความอ่อนช้อยและมีการ
แตง่ กายทสี่ วยงามส่ือให้เหน็ ถึงวฒั นธรรมทางภาคเหนือได้ดี 2.เครอื่ งแต่งกายมีความเหมาะสมสวยงาม อยู่ใน
ระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.28 เพราะเครื่องแต่งกายมีความสวยงามและบ่งบอกถึง
เอกลักษณ์ของวัฒนธรรมทางภาคเหนอื และมีการแต่งกายที่ถกู ต้องเหมาะสมกับเพลงที่แสดงมีการทำสังวาล
ดอกรักเป็นเครื่องประดับในฟ้อนมาลัยเพ่ือเพิ่มความสวยงามอีกด้วย 3.เพลงประกอบการแสดงชัดเจนสร้าง
สีสันการแสดงได้ดี สวยงาม อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.25 เพราะเพลงลืน่ ไหลไม่มี
การติดขัดแต่มบี างตอนที่เพลงยังไม่สมูทมากพอ 4.เป็นกิจกรรมทดี่ มี คี ณุ คา่ ต่อสังคม ควรปฏิบตั ิต่อเน่ือง อยู่ใน
ระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉล่ีย 4.18 เพราะ เป็นการเผยแพรแ่ ละอนุรักษ์วัฒนธรรมใหค้ งอยู่สบื
ต่อไปและเป็นการสร้างเสริมความบันเทิงความสุนทรีย์แก่ผู้รับชม 5.ผู้แสดงถ่ายทอดท่ารำ และอารมณ์ได้
นา่ สนใจกบั ชุดการแสดง อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก โดยมคี ะแนนเฉล่ีย 4.12 เพราะ ผู้แสดงมีการฝึกซ้อม
อย่างตงั้ ใจและมกี ารใส่ใจในรายละเอยี ดของท่ารำและในด้านการสอ่ื อารมณผ์ แู้ สดงมีการยม้ิ ตลอดจนจบเพลงมี
การส่ืออารมณ์ได้ดแี ต่ผู้แสดงบางคนไม่ยิม้ แยม้ และมีสีหนา้ ทีว่ ิตกกังวลอย่างเหน็ ได้ชดั 6.ผู้แสดงมีคุณภาพชวน
ติดตาม อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.09 เพราะนักแสดงมีคุณภาพในการแสดงเป็น
นักศกึ ษาทีเ่ รียนทางด้านนาฏศิลป์ทางสายตรงมีการฝกึ ซ้อมอย่างเป็นระบบ 7.ชมการแสดงแล้วได้ประโยชน์มี
ความรู้ทางวฒั นธรรมเพิ่มข้ึน อยใู่ นระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 3.90 เพราะผู้แสดงมีการแต่ง
กายที่ถูกต้องสือ่ ให้เห็นถงึ วฒั นธรรมทางภาคเหนือด้านของเพลงมคี วามชัดเจนไม่ขาดตกบกพร่องมีการลำดบั
ชดุ การแสดงไดอ้ ยา่ งเหมาะสมและมีพิธกี รนำเสนอพูดให้ความรู้ 8.เปน็ ชุดการแสดงที่ไมน่ า่ เบอ่ื มีความต่อเนื่อง
ดี อยใู่ นระดบั ความพึงพอใจปานกลาง โดยมีคะแนนเฉลี่ย 3.45 เพราะผูแ้ สดงยังมกี ารถ่ายทอดอารมณ์ไม่มาก
พอนักแสดงบางคนไม่ยิม้ มสี ีหน้าทีว่ ิตกกงั วลขาดการใส่อารมณ์ทีจ่ ะดึงดูดผูช้ มให้รับชมการแสดงและการเข้า
ออกของผู้แสดงยังไม่มีความลื่นไหล 9. ระยะเวลาในการรบั ชมเหมาะสมกับความสนใจ อยู่ในระดับความพงึ
พอใจปานกลาง โดยมีคะแนนเฉล่ยี 3.44 เพราะเพราะระยะเวลาในการแสดงนานเกินไปและผู้แสดงหน้าซ้ำ ๆ
เดิม ๆไม่มีฉากมาปิดขณะที่รอเพื่อจะทำการแสดงต่อทำให้ผู้ชมเกิดความเบื่อหน่าย 10.พิธีกรนำเสนอได้
น่าสนใจสื่อสารได้ดี อยู่ในระดับความพงึ พอใจปานกลาง โดยมีคะแนนเฉลี่ย 3.39 เพราะพิธีกรพูดติดขดั ไม่มี
ความลนื่ ไหล่ ออกเสียงควบกล้ำไม่ชดั เจนและพูดเร็วจนเกินไปทำให้ไม่มีการเว้นวรรค
ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมจากแบบสอบถาม
ขอ้ เสนอแนะผูศ้ กึ ษานำเสนอเป็นประเด็น ดงั นี้ การแสดงควรมคี วามรวดเร็ว กระชับมากกวา่ น้ี การ
แสดงมีความหลากหลายแต่ยังขาดความตอ่ เน่ือง พิธกี รควรพดู ให้กระชบั และออกเสียงควบกลำ้ ใหช้ ดั เจน
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทัศนา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื
บทที่ 5
สรุปและขอ้ เสนอแนะ
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนอื มีวัตถุประสงคเ์ พื่อจัดชดุ การแสดงทางวัฒนธรรม
การแสดงภาคเหนือท่มี ีความยามไม่เกิน 25 นาที ในการแสดงตอ่ 1 ครงั้ เพอ่ื รายงานผลวิพิธทัศนาวัฒนธรรม
การแสดงภาคเหนือ อย่างน้อย 1 ฉบับและเพื่อวัดความพึงพอใจของเยาวชนภายหลังจากการชมการแสดง
ขอบเขตดา้ นสถานทีจ่ ะแบง่ ออกเป็น 3 ด้านของเขตของการศกึ ษา แบ่งออกเปน็ 3 ด้าน ประกอบด้วย ขอบเขต
ด้านเนื้อหา ขอบเขตด้านสถานที่ ขอบเขตด้านระยะเวลา ขอบเขตด้านสถานที่แบ่งออกเป็น 2 ด้าน
ด้านประชากร ได้แก่ ประชากรหลัก เป็นนักศึกษาสาขาวิชานาฏศิลป์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏ
นครศรีธรรมราช ที่ลงเรียนรายวิชาการจัดการแสดงวิพิธทัศนา จำนวน 11 คน นางสาวธันย์ชนก แผ่นทอง
ผู้จัดการ นางสาวสุดารัตน์ รัตนสุภา ฝ่ายธุรการ นางสาวนิลรัตน์ ผลบุญ ฝ่ายการเงิน นายนฤนาท สุวรรณ
จุณี, นางสาวภัทรวดี ทองสม ฝ่ายเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย นางสาวจารุวรรณ ทองประสูตร
ฝ่ายประชาสัมพันธ์ นางสาวธนันญา สุขช่วย และนางสาวปิ่นมณี ทองหัตถา ฝ่ายฝึกซ้อมการแสดง นางสาว
นันทลักษณ์ บุญฤทธิ์และนายอัคร พล ขวัญเมือ ฝ่ายอุปกรณ์ นางสาวสุชาดา เพชรศิริ
ฝ่ายเครื่องเสียง ประชากรกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนโรงเรียนนานาชาติเทศบาลนครนครศรีธรรมราช
ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 จำนวน 35 คน และคณาจารย์ จำนวน 10 คน รวม 45 คน ด้านสถานท่ี
สถานที่จดั การแสดงจะใช้โรงเรียนนานาชาติเทศบาลนครนครศรีธรรมราช อำเภอเมอื งจังหวัดนครศรีธรรมราช
ขอบเขตด้านระยะเวลา วพิ ิธทศั นาในชุดการแสดงวัฒนธรรมภาคเหนือครัง้ นี้ แสดงในวนั ที่ 29 สิงหาคม 2565
ตง้ั แต่เวลา 11.30 น.-11.55 น.
วพิ ธิ ทศั นา การจดั แสดงจากหลาย ๆ ชุดการแสดงของไทย เช่น การฟ้อนรำ ระบำ โขน ในระยะเวลา
สั้นๆ วัตถุประสงคข์ องการจัดวิพิธทัศนา เป็นการแสดงจดั การแสดงชดุ สัน้ ๆ ที่ต่อเนื่องกันเพื่อใหม้ ีการแสดง
หลายๆชุดที่เหมาะกับเวลา เกิดความเพลิดเพลินไม่น่าเบื่อ และเพื่อให้ผู้ดู ดูชุดการแสดงของนาฏศิลป์ไทย
หลายๆชุด เช่น ก่อนจะมีการแสดงโขน เราอาจจะมีชุดรำอวยพรบา้ ง ชุดหนุมานจับนางสุพรรณมัจฉาบ้าง
และมีโขน ตอ่ เลย อย่างไรก็ตามการแสดงทนี่ ำมาจัดเป็นวิพธิ ทัศนาสามารถนำมาจากวัฒนธรรมชนชน หรือท่ี
เรียกว่า วิถีชีวิตของชาวบ้านได้เหมือนกัน วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ ลักษณะเฉพาะของคนพื้นเมือง
ภาคเหนือประชากรมอี ปุ นสิ ัยเยอื กเย็น นุ่มนวล งดงาม รวมทง้ั กริ ยิ า การพดู จา มสี ำเนียงน่าฟัง จึงมอี ทิ ธิพลทำ
ใหเ้ พลงดนตรแี ละการแสดง มีทว่ งทำนองช้า เนิบนาบ น่มุ นวล ตามไปด้วย จงึ ทำใหเ้ กิดรปู แบบการแสดงของ
ภาคเหนือ มีการร่ายรำที่มีจังหวะชา้ ท่ารำที่อ่อนช้อย นุ่มนวล นาฏศิลป์ของภาคเหนอื เช่น ฟ้อนเทียน ฟ้อน
เล็บ ฟ้อนมาลัย ฟ้อนสาวไหม ฟอ้ นเงีย้ ว ฟ้อนเเพน
รายงานผลการแสดงวพิ ิธทศั นา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ 41
วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื ลกั ษณะเฉพาะของคนพ้ืนเมืองภาคเหนอื ประชากรมีอปุ นสิ ยั เยอื กเยน็ นมุ่ นวล
งดงาม รวมท้งั กิริยา การพดู จา มสี ำเนยี งนา่ ฟงั จงึ มอี ทิ ธพิ ลทำใหเ้ พลงดนตรีและการแสดง มี
ท่วงทำนองช้า เนิบนาบ นุ่มนวล ตามไปด้วย จึงทำให้เกิดรูปแบบการแสดงของภาคเหนือ มีการร่ายรำที่มี
จังหวะชา้ ท่ารำท่อี อ่ นชอ้ ย น่มุ นวล นาฏศลิ ป์ของภาคเหนือ เช่น ฟ้อนเทียน ฟอ้ นเลบ็ ฟ้อนมาลัย ฟ้อนสาว
ไหม ฟอ้ นเงยี้ ว ฟ้อนเเพน
ผลของการฝกึ ซอ้ ม
การฝึกซ้อมแบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือการฝึกซ้อมย่อย และการฝึกซ้อมใหญ่ ได้พบเจอปัญหาในการ
ซ้อมการแสดงในหลายเร่ือง ทั้งเรื่องของท่ารำที่ไม่มคี วามแมน่ ยำ และการรำไมเ่ ป็นจังหวะ การแปลแถวที่ไม่
สวย รวมถงึ การไมต่ รงต่อเวลาของผู้แสดง ไม่มคี วามรับผดิ ชอบ และไดแ้ ก้ปญั หาโดยการฝกึ ซ้อมให้มากขึ้นทุก
วัน ฝึกมีไหวพริบและสติที่ดีในการรำ ทำให้การฝึกซ้อมการแสดงดีขึ้น การรำท่ีเป็นจังหวะดีขึ้น แปรแถว
สวยงามและเป็นชอ่ งไฟท่พี อดี ในส่วนคนทีม่ าไม่ตรงตอ่ เวลาในการฝกึ ซอ้ ม กไ็ ด้มกี ารถกู ตักเตอื นและปฏิบัติตน
ที่ดีขึ้นผลการแสดงจริง ได้พบปญั หาเรื่อง นักแสดงไม่มีการเตรยี มความพร้อมก่อนจะขึ้นทำการแสดง ชุดการ
แสดงไม่มีความเรยี บรอ้ ย อปุ กรณ์ในการแสดงไม่มคี วามมนั่ คง ตอนใช้ซ้อมการแสดงอปุ กรณม์ หี ลดุ และตกหล่น
อยู่ และได้แก้ปัญหาให้นกั แสดงจดั ระเบียบตัวเองในการเตรยี มความพร้อมก่อนขึ้นทำการแสดงตรวจสอบชดุ
การแสดงของตัวเอง ก่อนขึ้นทำการแสดง และตรวจสอบอุปกรณ์การแสดงของตัวเอง ก่อนขึ้นทำการแสดง
ตารางท่ี3 รายงานผลปญั หาการทำงานแต่ละฝ่าย ในฝ่ายประสานงาน เกิดปัญหาการเข้าออกของการแสดงไม่
มีหลงั เวที เคร่อื งเสียงไมม่ คี วามสมทู ในแตล่ ะชดุ การแสดง ระยะในการถ่ายคลิปวีดโี อ มีการถา่ ยวดี ีโอผแู้ สดงไม่
เต็มตัว และได้แกป้ ัญหาโดยการปรับการเข้าออกใหเ้ ป็นทางเดยี วกนั ตัดเพลงและปรับให้มีความสมูทมากขน้ึ
การวางกลอ้ งถา่ ยวิดโี อใหห้ ่างจากผู้แสดง ในฝ่ายเสอื้ ผา้ เครอื่ งแตง่ กาย การแตง่ หน้าการแตง่ หนา้ นักแสดงหน้า
ไมส่ ว่างหนา้ ผู้แสดงดรอปเมือ่ ข้นึ เวที ส่วนเรอ่ื งการแตง่ กาย เปลยี่ นชดุ ทนั การแสดงแตไ่ ม่เรยี บร้อย รดี เส้อื ผ้าไป
มีการพบั มรี อยยับ มีการแก้ปญั หาโดยการปรบั การแตง่ หน้าเปล่ียนรองพน้ื ใชพ้ ฟั ซับหนา้ กอ่ นขึน้ การแสดงการ
เตรยี มชดุ การแตง่ กายโดยการแขวนไม้แขวนไว้ให้เปน็ ระเบียบ พรอ้ มใส่ขนึ้ แสดง ในเรื่องของฝ่ายอุปกรณ์การ
แสดงพบเจอปญั หาอุปกรณ์การแสดงไมม่ ีความทนทาน และได้แกป้ ญั หาโดยการทำอุปกรณ์ให้แข็งแรงทนทาน
มากขึ้น และฝ่ายการแสดง ปัญหาที่เจอคือท่ายืนไม่มีความเตรียมท่าให้พร้อมที่จะรำ ผู้แสดงไม่เว้นช่องไฟ
ระหว่างแถว ผู้แสดงยืนคุยกันข้างเวที ผู้แสดงใช้สีหน้าที่มีความกังวลในการแสดง ผู้แสดงฟ้อนเทียนควรมสี ี
หน้าที่ยิ้มแย้มแจ่มใส การรำฟ้อนแพนปรับวงเปน็ วงกลาง และฟ้อนเงีย้ วขากบั มอื ไปขา้ งเดียวกนั ฟ้อนสาวไหม
ท่าออกไม่ตรงกลางเวทีให้ออกมาตั้งแต่ข้างเวที เพลงฟินนาเร่ควรมีเพลงราชภัฏร่วมใจด้วย พิธีกร ไมค์ของ
พิธีกรห้ามยื่นไปมา และแก้ปัญหาโดยการยืนเตรียมท่าของตัวเองให้พร้อมที่จะทำการแสดงในอากัปกิริยาท่ี
สงบน่งิ ไมพ่ ดู คยุ กนั จากปัญหาในด้านตา่ งๆดังตาราง ได้พบจุดบกพร่องหลายจุด และได้มีการแก้ปัญหาที่ตรง
จดุ อยา่ งเรยี บรอ้ ย
รายงานผลการแสดงวพิ ธิ ทศั นา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนอื 42
ผลการจดั ความพงึ พอใจ
ผลการจัดการแสดงวิพิธทศั นาวฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ ภาคเรียนที่ 1 ปกี ารศึกษา 2565 ในคร้งั
น้ี ผลการประเมนิ สรุปไดด้ ังนี้ แสดงจำนวนและร้อยละของกลุม่ ตัวอยา่ งจำแนกตามเพศ
เป็นขอ้ มูลแสดงจำนวนร้อยละของกลุ่มตัวอย่างจำแนกเพศ พบว่ามผี ้ตู อบแบบประเมนิ ท้ังหมด 45 คน
คดิ เป็นรอ้ ยละ 100.0 ผตู้ อบแบบประเมนิ ผชู้ ายจำนวน 20 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 44.4 และผู้หญิงจำนวน 25 คน
คิดเป็นร้อยละ 55.6 เพราะผู้หญิงมีจำนวนมากกว่าผู้ชายและผู้หญิงได้ทำแบบประเมินมากกว่าและให้ความ
ร่วมมือมากกว่าผู้ชายแสดงจำนวนและร้อยละของกลุ่มตัวอย่างจำแนกตามอาชพี พบว่ามีผู้ตอบแบบประเมิน
ทั้งหมด 45 คนคิดเป็นร้อยละ 100.0 ส่วนใหญ่เป็นนักเรียน จำนวน 35 คน คิดเป็นร้อยละ 78รองลงมาคือ
คณุ ครู จำนวน 10 คน คดิ เป็นร้อยละ 22 ตามลำดับ
สรุปผลการวิเคราะห์ความพึงพอใจได้ว่า ผู้ตอบแบบประเมินมีความพึงพอใจในด้านการแสดง
ศิลปวัฒนธรรมภาคเหนือ อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.31 เครื่องแต่งกายมีความ
เหมาะสมสวยงาม อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.28 เพลงประกอบการแสดงชัดเจน
สร้างสีสันการแสดงได้ดี สวยงาม อยู่ในระดบั ความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.25 เป็นกิจกรรมท่ดี ีมี
คุณค่าต่อสังคม ควรปฏิบัติต่อเนื่อง อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉล่ีย 4.18 ผู้แสดงถ่ายทอด
ทา่ รำ และอารมณไ์ ดน้ ่าสนใจกับชุดการแสดง อยใู่ นระดับความพงึ พอใจมาก โดยมีคะแนนเฉล่ยี 4.12ผู้แสดงมี
คุณภาพชวนติดตาม อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.09 ชมการแสดงแล้วได้ประโยชน์มี
ความรทู้ างวัฒนธรรมเพิ่มขนึ้ อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก โดยมคี ะแนนเฉลี่ย 3.90 เปน็ ชุดการแสดงท่ีไม่น่า
เบื่อมีความต่อเนื่องดี อยู่ในระดับความพึงพอใจปานกลาง โดยมีคะแนนเฉลี่ย 3.45 ระยะเวลาในการรับชม
เหมาะสมกับความสนใจ อยู่ในระดับความพึงพอใจปานกลาง โดยมีคะแนนเฉลี่ย 3.44 พิธีกรนำเสนอได้
น่าสนใจสื่อสารได้ดี อยู่ในระดบั ความพงึ พอใจปานกลาง โดยมคี ะแนนเฉลี่ย 3.39 ตามลำดบั จากลำดับความ
พงึ พอใจข้างตน้ มสี าเหตุดงั ต่อไปนี้ 1.การแสดงศิลปวัฒนธรรมภาคเหนือ อยใู่ นระดับความพงึ พอใจมาก โดยมี
คะแนนเฉลี่ย 4.31 เพราะผู้ชมดูแล้วเข้าใจถึงวัฒนธรรมทางภาคเหนือทีม่ ีความอ่อนช้อยและมีการแต่งกายท่ี
สวยงามสอื่ ให้เหน็ ถึงวัฒนธรรมทางภาคเหนือไดด้ ี 2.เครื่องแตง่ กายมคี วามเหมาะสมสวยงาม อยใู่ นระดับความ
พึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.28 เพราะเครื่องแต่งกายมีความสวยงามและบ่งบอกถึงเอกลักษณ์ของ
วัฒนธรรมทางภาคเหนือและมีการแต่งกายที่ถูกต้องเหมาะสมกับเพลงที่แสดงมีการทำสังวาลดอกรักเป็น
เครื่องประดบั ในฟ้อนมาลยั เพอ่ื เพ่มิ ความสวยงามอกี ดว้ ย 3.เพลงประกอบการแสดงชดั เจนสร้างสีสันการแสดง
ไดด้ ี สวยงาม อยใู่ นระดบั ความพงึ พอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.25 เพราะเพลงลืน่ ไหลไม่มีการติดขัดแต่มี
บางตอนที่เพลงยงั ไม่สมูทมากพอ 4.เป็นกิจกรรมที่ดมี ีคุณค่าต่อสงั คม ควรปฏบิ ัติตอ่ เนื่อง อยู่ในระดับความพึง
พอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลี่ย 4.18 เพราะ เป็นการเผยแพร่และอนุรักษ์วัฒนธรรมให้คงอยู่สบื ต่อไปและเปน็
การสร้างเสรมิ ความบนั เทิงความสนุ ทรีย์แก่ผรู้ ับชม 5.ผูแ้ สดงถา่ ยทอดท่ารำ และอารมณ์ได้น่าสนใจกับชุดการ
แสดง อยใู่ นระดบั ความพงึ พอใจมาก โดยมีคะแนนเฉลย่ี 4.12 เพราะ ผ้แู สดงมกี ารฝกึ ซอ้ มอย่างตัง้ ใจและมกี าร
ใส่ใจในรายละเอียดของท่ารำและในด้านการสื่ออารมณ์ผู้แสดงมีการยมิ้ ตลอดจนจบเพลงมกี ารสื่ออารมณ์ได้ดี
แตผ่ ู้แสดงบางคนไม่ยิม้ แยม้ และมีสหี น้าทวี่ ติ กกงั วลอย่างเหน็ ได้ชัด 6.ผ้แู สดงมีคณุ ภาพชวนตดิ ตาม อยู่ในระดับ
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทัศนา....วัฒนธรรมการแสดงภาคเหนือ 43
ความพึงพอใจมาก โดยมีคะแนนเฉล่ยี 4.09 เพราะนกั แสดงมคี ุณภาพในการแสดงเป็นนักศกึ ษาท่เี รยี นทางด้าน
นาฏศิลป์ทางสายตรงมีการฝึกซ้อมอย่างเป็นระบบ 7.ชมการแสดงแล้วได้ประโยชน์มีความรู้ทางวัฒนธรรม
เพ่ิมขนึ้ อยใู่ นระดบั ความพงึ พอใจมาก โดยมคี ะแนนเฉล่ีย 3.90 เพราะผู้แสดงมีการแตง่ กายท่ีถกู ต้องส่ือให้เห็น
ถึงวัฒนธรรมทางภาคเหนือด้านของเพลงมีความชัดเจนไม่ขาดตกบกพร่องมีการลำดับชุดการแสดงได้อย่าง
เหมาะสมและมพี ิธกี รนำเสนอพูดใหค้ วามรู้ 8.เป็นชดุ การแสดงทไี่ ม่น่าเบื่อมีความต่อเนื่องดี อยู่ในระดับความ
พงึ พอใจปานกลาง โดยมีคะแนนเฉลีย่ 3.45 เพราะผู้แสดงยงั มีการถ่ายทอดอารมณไ์ ม่มากพอนักแสดงบางคน
ไม่ยิ้มมสี ีหน้าท่วี ติ กกงั วลขาดการใส่อารมณท์ ่ีจะดงึ ดดู ผู้ชมให้รับชมการแสดงและการเข้าออกของผู้แสดงยังไม่
มีความลื่นไหล 9. ระยะเวลาในการรบั ชมเหมาะสมกับความสนใจ อยู่ในระดับความพึงพอใจปานกลาง โดยมี
คะแนนเฉลี่ย 3.44 เพราะเพราะระยะเวลาในการแสดงนานเกินไปและผู้แสดงหน้าซ้ำ ๆเดิม ๆไม่มีฉากมาปดิ
ขณะทีร่ อเพอื่ จะทำการแสดงตอ่ ทำให้ผู้ชมเกิดความเบอ่ื หน่าย 10.พิธกี รนำเสนอไดน้ า่ สนใจสอ่ื สารได้ดี อยู่ใน
ระดับความพงึ พอใจปานกลาง โดยมคี ะแนนเฉล่ยี 3.39 เพราะพธิ ีกรพูดติดขดั ไม่มคี วามลืน่ ไหล่ ออกเสียงควบ
กลำ้ ไม่ชดั เจนและพูดเรว็ จนเกินไปทำใหไ้ ม่มีการเวน้ วรรค
ข้อเสนอแนะ
1.ผูแ้ สดงควรจะตระหนักถึงความสำคญั ของเวลาในการตรงตอ่ เวลาในการมาฝกึ ซ้อมรจู้ กั รักและ
สามคั คีในหมู่คณะ
2.ผ้แู สดงควรจะเพม่ิ ความรบั ผดิ ชอบของตนเองตวั เองในการฝกึ ซอ้ มแตล่ ะชุดการแสดง
3.ควรจดั วพิ ิธทัศนาข้ึนบ่อย ๆ เพราะจะได้เป็นการฝกึ ประสบการณ์วิชาชพี ในเรอ่ื งของการเรียนการ
สอนนาฏศิลป์ และเพื่อใหไ้ ดป้ ระสบการณ์ตรงในการทำงาน รจู้ ักแก้ปญั หาเป็น นำเสนอและสามารถรายงาน
ผลไดซ้ งึ่ จะทำใหว้ ิชาชีพทางนาฏศิลปม์ คี วามเข้มแข็งและสมบูรณแ์ บบทจ่ี ะสามาถพฒั นาไปข้างหนา้ ไดอ้ ย่าง
ถูกต้อง
รายงานผลการแสดงวิพธิ ทศั นา....วฒั นธรรมการแสดงภาคเหนือ 44
บรรณานุกรม
วลยั ลกั ษณ์ รปู สม. (2550). วพิ ิธทัศนา. สบื คน้ เมอื่ 2565, ตลุ าคม : 4 จาก
http://www.thaigoodview.com/library/teachershow/sakaew/walailuk
สำนักงานเทศบาลตำบลปิงโค้ง. (2564). วัฒนธรรมภาคเหนือ. สืบคน้ เม่อื 2565, ตลุ าคม : 4 จาก
http://www.pingkhong.com/index.php?mo=10&art=42229917
นงเยาว์ อำรุงพงษ์วัฒนา. (2541). วพิ ธิ ทัศนา. สบื คน้ เมื่อ 2565, ตุลาคม : 9 จาก
file:///C:/Users/NEXT%20Speed/Downloads/budsara,
ยุทธการ. (2556). รปู แบบการแสดงภาคเหนอื . สบื ค้นเมอื่ 2565, ตุลาคม : 9 จาก
http://www.pingkhong.com/index.php?mo
มสิ ปน่ิ แกว้ ไชยสลี. (2553). การแสดงวัฒนธรรมภาคเหนอื . สบื คน้ เมื่อ 2565, ตุลาคม : 9 จาก
http://www.pingkhong.com/index.php?mo
ชยั สมพล ชาวประเสรฐิ . (2556). ความพงึ พอใจ. สบื คน้ เมื่อ 2565, ตลุ าคม : 9 จาก
file:///C:/Users/NEXT%20Speed/Downloads/budsara,
พจนานุกรม ฉบบั ราชบัณฑิตยสถาน. (2542). ฉาก. สืบค้นเมือ่ 2565, ตุลาคม : 9 จาก
https://dictionary.sanook.com/search/dict-th-th-royal-institute
พนนั ชนะ สนุ ทรพพิ ิธ. (2545). เคร่ืองแต่งกาย. สืบคน้ เมอื่ 2565, ตุลาคม : 9 จาก
https://www.lib.ru.ac.th/journal/clothing.html
สุรางค์ โคว้ ตระกูล. (2551). ความหมายความพึงพอใจ. สบื คน้ เมือ่ 2565, ตุลาคม : 9 จาก
file:///C:/Users/NEXT%20Speed/Downloads/budsara,
อเนก สุวรรณบัณฑิต และภาสกร อดุลพัฒนกิจ. (2548). ความสำคัญของความพึงพอใจ. สืบค้นเมื่อ 2565,
ตุลาคม : 9 จาก file:///C:/Users/NEXT%20Speed
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
รายงานการทำผลงานวิพิธทัศนาวัฒนธรรมภาคเหนือ-ฉบับสมบูรณ์12
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search