ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 41 ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง 1) กลุ่มประชากร ได้แก่ ประชาชนที่อยู่ในบริเวณแหล่งท่องเที่ยว องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยว และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับการท่องเที่ยวในชุมชนตำบลวังใหญ่ และผู้มีส่วนได้ ส่วนเสียกับการท่องเที่ยวในชุมชนซึ่งเป็นผู้ให้ 2) กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้นำชุมชน คณะกรรมการจัดการท่องเที่ยวของชุมชน แกนนำกลุ่ม บริหาร จัดการท่องเที่ยวของชุมชน สมาชิกกลุ่มท่องเที่ยวของชุมชน ผู้ใหญ่บ้าน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้แทน หน่วยงานภาครัฐ ผู้ประกอบการ ภาคเอกชนด้านการท่องเที่ยว เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย การจัดการประชุมใหญ่ระดมความคิดเห็น ในประเด็นที่เกี่ยวกับสร้างรูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดย ชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา โดยคืนข้อมูลที่ได้จากการศึกษาบริบท พื้นที่ การวิเคราะห์ศักยภาพการท่องเที่ยวของตำบลวังใหญ่ และข้อมูลพฤติกรรมและความต้องการของ นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาท่องเที่ยว ประกอบกับกิจกรรมในชุมชนเป็นข้อมูลที่ได้มาสร้างรูปแบบการจัดการ ท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา การเก็บรวบรวมข้อมูล เก็บรวบรวมข้อมูลจากการประชุมจากผู้ที่ให้ข้อมูลหลัก (Key Informant) ซึ่งเป็นผู้นำชุมชน คณะกรรมการจัดการท่องเที่ยวของชุมชนตำบลวังใหญ่ แกนนำกลุ่มบริหารจัดการท่องเที่ยวของชุมชน สมาชิก กลุ่มท่องเที่ยวของชุมชน ผู้ใหญ่บ้าน ปราชญ์ชาวบ้าน ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้แทนหน่วยงาน ภาครัฐและผู้ประกอบการภาคเอกชนด้านการท่องเที่ยว เพื่อให้ได้ข้อมูลมาศึกษาและจัดทำรูปแบบการจัดการ ท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา การวิเคราะห์ข้อมูล นำข้อมูลที่ได้จากการสังเกต และการประชุมมาตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล คัดกรอง ข้อมูลและ จัดแยกเป็นประเด็นต่างๆ วิเคราะห์เนื้อหา (content analysis) ตามประเด็นที่ค้นพบ (topic) แล้วนำมา พรรณนาเชิงอุปนัย (inductive) จากผู้ให้ข้อมูล (Key Informant) และผู้มีส่วนได้เสีย (Stakeholders) ในการจัดทำรูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัด สงขลา
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 42 บทที่ 4 ผลการวิเคราะห์ข้อมูล การศึกษาเรื่อง “การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา” เป็นการศึกษาวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ที่มีวัตถุประสงค์ในการลงพื้นที่เพื่อสร้าง ความรู้ความเข้าใจในการพัฒนาชุมชนผ่านการท่องเที่ยวรูปแบบหนึ่งเรียกว่า “การท่องเที่ยวโดยชุมชน” โดยใช้ กระบวนการมีส่วนร่วมในการศึกษา (Participation) โดยกระบวนการถอดบทเรียนจากอดีต จนถึงปัจจุบันเพื่อ สร้างความรู้ที่เป็นประโยชน์ในการจัดการชุมชน และการร่วมมือร่วมใจ (Collaboration) ในการแลกเปลี่ยน เรียนรู้ระหว่างผู้ทำการศึกษาและกลุ่มเป้าหมาย เพื่อให้เกิดพลังของการร่วมคิดร่วมทำร่วมตัดสินใจ และร่วม เรียนรู้ ร่วมรับผิดชอบจากสิ่งที่คิดร่วมกันทำร่วมกันตัดสินใจร่วมกัน ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเกิดการพัฒนาใน ชุมชนในสังคม รวมถึงตัวผู้วิจัยเองและนำไปสู่การจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนตำบลวังใหญ่ 4.1 ผลการศึกษา 4.1.1 พื้นที่บ้านคลองยอ หมู่ที่ 1 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา 1) สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน ความเป็นมาของหมู่บ้านบ้านใหม่ ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้าน หมู่ที่ 1 บ้านคลองยอ ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา อยู่ ห่างจากที่ว่าการอำเภอเทพา ประมาณ 20 กิโลเมตร เริ่มก่อตั้งในปี พ.ศ. 2314 ตำบลวังใหญ่ขึ้นอยู่กับตำบล ท่าหยี ปัจจุบัน คือ บ้านท่าหยี ตำบลท่าม่วง อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา มีกำนันตำบลท่าหยี ชื่อนายชัยแก้ว ไชยสอง ต่อมามีการแบ่งเขต ตำบลเป็นตำบลวังใหญ่ มีกำนันคล้าย ไม่ทราบนามสกุล บ้านคลองยอ เดิมชื่อ บ้านทัพไข่เน่า เพราะมีต้นไข่เน่า มากและปัจจุบันเปลี่ยนเป็นบ้านคลองยอ เนื่องจากหมู่บ้านที่ตั้งอยู่ปลูกต้นยอ เป็นจำนวนมากจึงเปลี่ยนจาก บ้านทัพไข่เน่ามาเป็นบ้านคลองยอตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา 2) ข้อมูลทางกายภาพ/ลักษณะภูมิศาสตร์ บ้านคลองยอเป็นที่ราบสูง มีพื้นที่เชิงเขา ซึ่งใช้เป็นพื้นที่ในการตั้งบ้านเรือนที่อยู่อาศัยและเป็นพื้นที่ ทางการเกษตร เช่น ทำสวนยางพารา สวนผลไม้ บ้านคลองยอเป็นหมู่บ้านหนึ่งในจำนวน 8 หมู่บ้านของตำบลวังใหญ่ มีพื้นที่ประมาณ 12,668 ไร่ ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของอำเภอเทพา ในพื้นที่องค์กรบริหารส่วนตำบลวังใหญ่ ห่างที่ว่าการอำเภอ เทพา ประมาณ 20 กิโลเมตร อาณาเขตที่ตั้ง ทิศเหนือ จด หมู่ที่ 4 บ้านใหม่ตำบลวังใหญ่และหมู่ที่ 6 บ้านพรุตู ตำบลเกาะสะบ้า ทิศใต้จด หมู่ที่ 2 บ้านพรุกง หมู่ที่ 5 บ้านทุ่งหรี่ หมู่ที่ 7 บ้านโหล๊ะบอน ตำบลวังใหญ่ ทิศตะวันออก ติด ตำบลเทพา และตำบลลำไพล ทิศตะวันตก ติด ตำบลสะพานไม้แก่น อำเภอจะนะ 3) เขตการปกครอง รายชื่อผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 1 บ้านคลองยอจากอดีตจนถึง ณ ปัจจุบัน ดังนี้ 1. กำนันชัยแก้ว ไชยแก้ว
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 43 2. นายเนียน ไชยแก้ว 3. นายสุขแก้ว แก้วรุ่งเรือง 4. นายคล้าย ภารกิจโกสน 5. นายหนู พรมทองบุญ 6. นายยาว ศรีก่อเกื้อ 7. นายแก้ว วรรัตน์แก้ว 8. นายแนบ พรมทองบุญ 9. นายจิต พรมทองบุญ 10. นายประสิทธิ ทองวัดขาว 11. นายฉลอง แก้วดำหอม 12. นายกิตติภพ สีคงแก้ว (ปัจจุบัน) 4) โครงสร้างพื้นฐานด้านทางสังคม ศาสนา ประชาชนในหมู่บ้านมีความศรัทธา ยึดมั่นในหลักสอนของพุทธศาสนาเพราะประชาชนนับถือศาสนา พุทธเกือบ 100 เปอร์เซ็นต์ รักษาความสงบอยู่กันแบบฉันพี่น้อง มีความเอื้ออาทรต่อกัน ทั้งนี้ เพราะโดยมาก เป็นเครือญาติกัน โดยสายเลือดและเกี่ยวดองกัน ประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อยังมีอิทธิพลอยู่พอสมควร อัน เป็นปัจจัยหนึ่งที่ได้หล่อหลอมจิตใจของคนในหมู่บ้านให้มีความรัก ความสามัคคี ส่วนด้านกิจกรรมทาง ประเพณี วัฒนธรรม และวันสำคัญทางศาสนา มีดังนี้ เดือนมกราคม ทำบุญตักบาตร จัดงานรื่นเริง วันขึ้นปีใหม่ เดือนกุมภาพันธ์ วันมาฆบูชา ทำบุญตักบาตร ฟังธรรม เวียนเทียน เดือนมีนาคม ประเพณีพระผิงไฟ เดือนเมษายน วันสงกรานต์ รดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ เป็นวันพบญาติ เดือนพฤษภาคม วันวิสาขบูชา ทำบุญตักบาตร ฟังธรรม เวียนเทียน เดือนมิถุนายน - เดือนกรกฎาคม วันเข้าพรรษา วันอาสาฬหบูชา ฟังธรรม เวียนเทียน ถวายเทียน พรรษา ถวายผ้าอาบน้ำฝน เดือนสิงหาคม วันแม่แห่งชาติ ร่วมพิธีกับทางโรงเรียนบ้างกับอบต.บ้าง เดือนกันยายน วันสาร์ท (ทำบุญเดือนสิบ) 2 ครั้ง เดือนตุลาคม วันออกพรรษา ประเพณีชักพระ เดือนพฤศจิกายน ประเพณีทอดกฐิน เดือนธันวาคม วันเฉลิมพระชนมพรรษา ฯ (วันพ่อแห่งชาติ) ร่วมทำพิธีกับทางโรงเรียน อบต. สำหรับวันพระ (ธรรมสวนะ) เดือนละ 4 ครั้ง ซึ่งเป็นวันทำบุญเป็นประจำทุกเดือน นําสังเกต คือ มีเฉพาะผู้สูงอายุ มีผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย แต่วันอื่น ๆ เช่น วันมาฆบูชา วันเข้าพรรษา วันอาสาฬหบูชา ประชาชนไปร่วมทำบุญกันมากมีทุกเพศ ทุกวัย ภูมิปัญญาท้องถิ่นในเรื่องความเชื่อ สืบสานพิธีกรรมต้อนรับ-ส่ง
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 44 เทวดา เชื่อกันว่าในทุก ๆ ปีจะมีเทวดา ลงมาเพื่อคุ้มครอง ปกปักษ์รักษาบ้านเรือน ให้ผู้คนอยู่เย็นเป็นสุข จึง ต้องมีพิธีกรรมต้อนรับและส่งเทวดาขึ้น ในช่วงเดือนห้าของทุกปี ภาพที่ 1.1 พระพุทธรูปวัดคลองยอ การศึกษา บ้านคลองยอ มีสถาบันการศึกษา คือ โรงเรียนวัดคลองยอ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ เปิดสอนตั้งแต่ ระดับชั้นอนุบาลจนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยมีบุตรหลาน จากหมู่บ้านใกล้เคียงเข้ามาศึกษา การคมนาคม มีถนนสายวังใหญ่ – ป่ากอ ผ่านหมู่บ้าน เส้นทางคมนาคมภายในหมู่บ้านเป็นถนนคอนกรีตใช้ รถจักรยานยนต์หรือรถยนต์ส่วนบุคคล ส่วนการคมนาคมระหว่าง ตำบล อำเภอใช้รถโดยสารประจำทางและ รถยนต์ส่วนบุคคล สาธารณูปโภค 1. การไฟฟ้า อยู่ในความรับผิดชอบของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อำเภอเทพา มีไฟฟ้าบริการประชาชน ในหมู่บ้านเกือบทุกครัวเรือน 2. การประปา ทุกครัวเรือนมีน้ำประปาใช้ สาธารณสุข มีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังใหญ่ และจัดให้มีการตรวจสุขภาพแก่ผู้สูงอายุ 5) โครงสร้างพื้นฐานด้านเศรษฐกิจ บ้านคลองยอเป็นที่ราบสูง มีพื้นที่เชิงเขาซึ่งใช้เป็นพื้นที่ในการตั้งบ้านเรือนที่อยู่อาศัยและเป็นพื้นที่ทาง การเกษตร ซึ่งทำให้การประกอบอาชีพของชุมชนส่วนใหญ่ทำการเกษตร ซึ่งปลูกยางพาราเป็นหลักนอกจากนั้น ยังมีการทำสวนผลไม้ เพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ ประชาชนส่วนมากมีพื้นที่ทำสวนยางพารา กลุ่มต่าง ๆ หมู่ที่ 1 บ้านคลองยอ
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 45 1. ธนาคารหมู่บ้าน กิจกรรมของกลุ่ม คือ เพื่อให้คนในหมู่บ้านได้มีเงินออมและใช้เป็น เงินทุนในการ ประกอบอาชีพ 2. กองทุนหมู่บ้าน กิจกรรมของกลุ่ม คือ เพื่อให้คนในหมู่บ้านได้มีเงินออมและ ใช้เป็น เงินทุนในการ ประกอบอาชีพ 3. กลุ่มทำเครื่องแกง กิจกรรมของกลุ่ม คือ ใช้วัตถุดิบในชุมชน และสร้างรายได้ให้กับ สมาชิก 4. กลุ่มกองทุนสวัสดิการลดรายจ่ายวันละ 1 บาท วัตถุประสงค์เพื่อให้คนในชุมชนรู๎จักออมเงิน 5. กลุ่มฌาปนกิจศพบ้านคลองยอ วัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือการเงินเบื้องต้นกับครอบครัวของ สมาชิกที่ เสียชีวิตกลุ่มดอกไม้จันทน์บ้านคลองยอ ใช้วัตถุดิบในชุมชน และสร้างรายได้ให้กับสมาชิกกลุ่ม 6. ร้านค้าสวัสดิการชุมชนบ้านคลองยอ วัตถุประสงค์ เพื่อให้สมาชิกได้ซื้อสินค้าในราคาถูกและได้รับ เงินปันผลกำไรคืน 7. โรงสีข้าวประชารัฐบ้านคลองยอ วัตถุประสงค์ เพื่อให้ประชาชนได้บริโภคข้าวสารที่ปลอดภัย มี คุณค่าทางอาหารสูง 8. กลุ่มแปรรูปกล้วย วัตถุประสงค์ เพื่อใช้วัตถุดิบในชุมชน สร้างรายได้และส่งเสริมการปลูกกล้วย 9. กลุ่มเครื่องแกงข้าวยำสมุนไพร วัตถุประสงค์ เพื่อใช้วัตถุดิบในชุมชน สร้างรายได้ 10. โรงน้ำดื่มชุมชน วัตถุประสงค์ เพื่อให้ประชาชนได้บริโภคน้ำที่สะอาด ราคาถูก 6) โครงสร้างพื้นฐานด้านประเพณีและวัฒนธรรม ประเพณีวันชักพระ ประเพณีชักพระเป็นประเพณีท้องถิ่นของชาวใต้ซึ่งเป็นประเพณีทำบุญ ในวัน ออกพรรษา ซึ่งตรงกับวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ประเพณีการทำบุญวันสารทเดือนสิบ หรือภาษาท้องถิ่นเรียกว่า วันชิงเปรต นั้นในเดือนสิบ (กันยายน) มีการทำบุญที่วัด 2 ครั้ง วันสารทเป็นวันที่ถือเป็นคติและเชื่อสืบกันมาว่าญาติที่ล่วงลับไปแล้ว จะมี โอกาสได้กลับมารับส่วนบุญจากญาติพี่น้องที่ยังมีชีวิตอยู่ดังนั้นจึงมีการทำบุญอุทิศส่วนกุศลไปให้ญาติในวันนี้ และเชื่อว่าหากทำบุญในวันนี้ไปให้ญาติจะได้รับส่วนบุญได้เต็มที่และมีโอกาสหมดหนี้กรรม และได้ไปเกิดและ มีความสุข ประเพณีวันสงกรานต์ขนบธรรมเนียมที่ปฏิบัติกันเป็นประจำทุกปี มีการสรงน้ำพระพุทธวิหงค์ รดน้ำ ดำหัวผู้สูงอายุ จะจัดในวันที่ 11 เมษายน ของทุกปีการทำบุญตักบาตร ร่วมขบวนแห่งสงกรานต์ กิจกรรมการ บันเทิงตําง ๆ อีกมากมาย วันสงกรานต์9 จึงเป็นประเพณีการขึ้นปีใหม่ของไทย วันสงกรานต์มีทั้งหมด 3 วัน ได้แก่ วันที่ 13-15 เมษายน ของทุกปี ประเพณีวันลอยกระทง ตรงกับวันเพ็ญ (วันขึ้น 15 ค่ำ) เดือน 12 (ตามปฏิทินทางจันทรคติ) ประมาณ เดือนพฤศจิกายน ประเพณีนี้กำหนดขึ้นเพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์และขอขมาต่อแม่พระคงคา บาง หลักฐาน เชื่อว่าเป็นการบูชารอยพระพุทธบาทที่ริมฝั่งแม่น้ำนันทาหานที สำหรับประเทศไทยประเพณีลอย กระทงได้ กำหนดจัดในทุกพื้นที่ทั่วประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณที่ติดกับแม่น้ำ ลำคลองหรือแหล่งน้ำตําง ๆ ซึ่งแต่ ละพื้นที่ก็จะมีเอกลักษณ์ที่นําสนใจแตกตํางกันไป ในส่วนของตำบลวังใหญ่การจัดงานลอยกระทง ได้เน้นการ ส่งเสริมและอนุรักษ์ประเพณีอันดีงามของไทย
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 46 4.1.2 พื้นที่บ้านพรุกง หมู่ 2 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา 1) สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน ความเป็นมาของหมู่บ้านบ้านพรุกง พรุกง มาจากต้นกงที่อยู่ในทุ่งนา จึงทำให้คนเรียกหมู่บ้านนี้ว่า บ้านพรุกง และในสมัยก่อนชาวบ้านใช้ เรือชักพระในการทำเส้นทางในหมู่บ้าน ต่อมาในหมู่บ้านอีกฝั่งในอดีตเกิดโรคไข้น้ำหรือไข้ทรพิษ จึงได้ย้าย ออกมาอยู่ข้างนอกจนถึงปัจจุบัน 2) ข้อมูลทางกายภาพ/ลักษณะภูมิศาสตร์ พรุกง ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 2 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา ลักษณะเป็นที่ราบ และทุ่งนา ปัจจุบันไม่มีทั้งป่าและหนองน้ำ เพราะมีการตัดไม้ทำไร่ ทำสวน สร้างเรือนอยู่อาศัย ปัจจุบันนี้ก็ไม่ค่อยมี ทรัพยากรธรรมชาติส่วนใหญ่เป็นทุ่งนา อาณาเขตที่ตั้ง ทิศเหนือ จด หมู่ที่ 1 บ้านคลองยอ ทิศใต้ จด หมู่ที่ 7 บ้านโหล๊ะบอน ทิศตะวันตก ติด ตำบลสะพานไม้แก่น อำเภอจะนะ ทิศตะวันออก ติด ตำบลเทพา และตำบลลำไพล 3) เขตการปกครอง รายชื่อผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 2 บ้านพรุกงจากอดีตจนถึง ณ ปัจจุบัน ดังนี้ 1. กำนันคง 2. นายฟื้น นวลได้สี 3. นายชื่น นวลได้ศรี 4. นายถนอม กระบัตร 5. นายสิฐพร นพภาแก้ว 6. นพกร วรรณพฤกษ์ 4) โครงสร้างพื้นฐาน/ด้านทางสังคม ศาสนา ชาวบ้านส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ซึ่งคนในชุมชนต้องไปทำบุญหรือทำกิจกรรมต้องไปวัดใกล้กับ หมู่บ้าน ถือเป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในหมู่บ้าน และจะมีกิจกรรมร่วมกับวัดโดยตลอด เช่น งานบุญประเพณี ต่างๆ การศึกษา ประชากรส่วนใหญ่ของหมู่ที่ 2 บ้านพรุกง เป็นคนมีกาศึกษา มีความรู้ อ่านออกเขียนได้ทุกครอบครัว และส่งบุตรหลานให้ได้รับการศึกษาจนจบปริญญาตรีเป็นส่วนใหญ่ และมีโรงเรียนระดับประถมศึกษาภายใน หมู่บ้านคือโรงเรียนบ้านวังใหญ่ หรือโรงเรียนบ้านคลองยอ การคมนาคม
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 47 บ้านพรุกง เป็นหมู่บ้านซึ่งมีบริเวณติดกับเส้นทางการคมนาคมของหมู่บ้านนี้มีอื่น สะดวกที่จะทำการ ติดต่อกับเส้งทางของหมู่บ้านอื่นโดยเส้นทางส่วนใหญ่จะเป็นถนนลาดยาง สาธารณูปโภค 1. การไฟฟ้า อยู่ในความรับผิดชอบของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อำเภอเทพา มีไฟฟ้าบริการประชาชน ในหมู่บ้านเกือบทุกครัวเรือน 2. การประปา ทุกครัวเรือนมีน้ำประปาใช้ ด้านสาธารณสุข มีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังใหญ่ และจัดให้มีการตรวจสุขภาพแก่ผู้สูงอายุในทุก ๆ เดือน 5) โครงสร้างพื้นฐานด้านเศรษฐกิจ ประชากรส่วนใหญ่ของหมู่ที่ 2 บ้านพรุกง ประกอบอาชีพเกษตรกรรม นิยมปลูกสวนยางพารา นอกจากนั้นยังมีการปลูกผลไม้ตามฤดูกาล เลี้ยงสัตว์ ชาวบ้านส่วนใหญ่มีพื้นที่ทำสวนยางพารางเป็นของตัวเอง และมีการนิยมขายเป็นน้ำยางสดหรือทำเป็นยางแผ่น นอกจากการทำสวนยางพาราเป็นอาชีพหลักชาวบ้านยัง มีการทำอาชีพเสริมได้แก่ ทำสวนผลไม้ตามฤดูกาลและปลูกผักตามรั้วบ้าน เช่น เงาะ มังคุด ทุเรียน ลองกอง และผักพื้นบ้าน เป็นต้น 6) โครงสร้างพื้นฐานด้านประเพณีและวัฒนธรรม ประเพณีทำบุญเดือนสิบ ประเพณีชักพระ ประเพณีทำบุญตักบาตรเดือนห้า ประเพณีทำบุญวันเข้าพรรษา-ออกพรรษา ประเพณีลอยกระทง วัฒนธรรมและความเชื่อดั้งเดิม มโนราห์ปาน(ตระกูลโชคบุญทอง) มโนราห์ลงครู โรงมโนราห์(ตระกูลโชคบุญทอง) รับเทวดา ทำบุญทวดม่วง (ตระกูลยกกระบัตร) ขึ้นค่ำ 1 เดือน 5 ประมาณเดือนเมษายน ไหว้เจ้าที่ ช่วงเดือน 6 เดือน 7 และเดือน 9 ประวัติทวดม่วง ต้นตระกูล, กระบัตร, ยกกระบัตร, จอมกระบัตร, นิลอนันท์, และจอมโลกกระบัตร ทวดม่วงมีบิดา ชื่อ นายพุ่ม มารดา ไม่ทราบชื่อ ภูมิลำเนาเดิมอยู่ที่เมืองจะนะ จากประวัติเมืองจะนะ พ.ศ. 2318 (สมัยพระเจ้าตากสินมหาราช) ตั้งเมืองจะนะ อยู่ที่ท่าใหญ่ อำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา (ปัจจุบัน คือ ที่ตั้ง วัดในวัง อำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา) ในสมัยกรุงรัตนสินทร์ พ.ศ. 2329 รัชกาลที่ 1 ทรงเห็นว่าเมืองสงขลา เป็นเมืองสำคัญ และเป็นเมืองหน้าด่าน จึงยกเมืองสงขลา เป็นเมือง ตรี โปรดให้เมืองจะนะ เมืองเทพา ขึ้นกับ เมืองสงขลา ตั้งแต่บัดนั้นมา (จากหนังสือ ประวัติชาวไทย ของพระบริการเทพธานี)
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 48 ทวดม่วง เป็นคนท่าล้อ ตำบลสะพานไม้แก่น อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา ในปัจจุบัน ทวดม่วงมีพี่ น้อง 3 คน ลูกพี่ลูกน้อง 1 คน คือ 1. ทวดม่วง (กระดูกบรรจุอยู่ที่นี่) 2. ทวดชู 3. ทวดเสน (กระดูกบรรจุอยู่ ที่นี่) 4. ทวดเพชร (กระดูกบรรจุอยู่ที่นี่ ลูกพี่ลูกน้องของทวดม่วง) เป็นต้น ทวดม่วง ทวดชู ทวดเสน และทวดเพชร ได้ย้ายถิ่นฐานจากบ้านท่าล้อ ตำบลสะพานไม้แก่น อำเภอจะ นะ จังหวัดสงขลา มาอยู่บ้านพรุกง ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา ไม่ต่ำกว่า 200 ปี ภาพที่ 1.2 ศาลทวดม่วง 4.1.3 พื้นที่บ้านควนหมาก หมู่ที่ 3 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา 1) สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน ความเป็นมาของหมู่บ้านบ้านวังใหญ่ บ้านควนหมาก มาจากต้นหมากที่อยู่บนควนที่มีความโดดเด่น จึงทำให้ชาวบ้านเรียกหมู่บ้านนี้ว่า บ้าน ควนหมาก บ้านควนหมากมีการก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2314 โดยนายทุ่ม เกื้อก่ออ่อน นายอ้น เกื้อก่ออ่อน และ นางนวล เกื้อก่ออ่อน เป็นบุคคลกลุ่มแรกๆ ที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในบ้านควนหมาก โดยย้ายมาจากบ้านคอ หงส์ ตำบลคอหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เนื่องจากกลุ่มคนเหล่านี้ ประกอบอาชีพเลี้ยงควายเพื่อขาย ให้กับพ่อค้าในท้องถิ่น แต่ควายที่เลี้ยงไว้ถูกขโมยจนเกือบหมด ทำให้ไม่มีรายได้มาจุนเจือครอบครัว ประกอบ กับไม่มีที่ทำกินและไม่มีอาชีพอื่น จึงตัดสินใจอพยพ ครอบครัวมาจับจองที่ดินเพื่อทำสวนและประกอบอาชีพ เกษตรกรรม โดยมีการเลือกตั้งผู้นําชุมชน ขึ้นเพื่อเป็นตัวแทนของหมู่บ้านตามพระราชบัญญัติลักษณะการ ปกครอง พ.ศ. 2475 ต้องมี ผู้ปกครองหมู่บ้าน ดังนั้นบ้านควนหมากจึงได้มีการเลือกผู้ใหญ่บ้าน โดยคนแรกคือ นายอำ และคน ที่สองคือ นายทองอุ่น ซึ่ง 2 ท่านนี้ถูกเรียกว่า “นายเกอ” จากนั้นมีการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้านขึ้น แทนคน เดิมทีพ้นวาระ
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 49 2) ข้อมูลทางกายภาพ/ลักษณะภูมิศาสตร์ บ้านควนหมากตั้งอยู่บนที่ราบสูงเชิงเขา พื้นที่ส่วนใหญ่ เป็นสวนยางพารา อุณหภูมิค่อนข้างคงที่ไม่ ร้อนหรือหนาวจนเกินไป และมีฤดูฝนประมาณ 9 เดือน โดยฝนตกชุกระหว่างเดือนตุลาคมถึงเดือนมกราคม ลักษณะภูมิประเทศและภูมิอากาศแบบนี้ทำให้บ้านควนหมากมีทรัพยากรธรรมชาติที่ค่อนข้างสมบูรณ์เหมาะ แก่การทำสวนยางพาราและสวน ผลไม้ ลำคลองมีน้ำไหลผ่านตลอดทั้งปีสามารถหล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของ ประชาชนที่อาศัยอยู่ใกล้ บริเวณแหล่งน้ำได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้บ้านควนหมากยังมีบ่อน้ำร้อนให้ชาวบ้านได้ บำบัดรักษา ตามวิถีของชุมชน การรักษาผู้ป่วยใช้วิธีนอนแช่ในบ่อน้ำร้อนซึ่งอุณหภูมิไม่ร้อนจัดสามารถช่วย รักษาโรคภัยให้หายได้ จากลักษณะภูมิประเทศที่เป็นภูเขาบ้านควนหมากยังมีทรัพยากรธรรมชาติที่ สำคัญอีก ประการหนึ่งคือ พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติควนพน มีเนื้อที่ประมาณ 35,600 ไร่ ซึ่งชุมชน ช่วยกันดูแลรักษาไม่ให้ มีการลักลอบตัดไม้ทำลายป่าเพื่อรักษาสมดุลของอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติ อาณาเขตที่ตั้ง ทิศเหนือ ติดกับหมู่ 6 บ้านวังใหญ่ ต.วังใหญ่ อ.เทพา จ.สงขลา ทิศใต้ติดกับหมู่ 8 บ้านปริก ต.ลำไพล อ.เทพา จ.สงขลา ทิศตะวันออก ติดกับหมู่ 6 บ้านวังใหญ่ ต.วังใหญ่ อ.เทพา จ.สงขลา ทิศตะวันตก ติดกับหมู่ 12 บ้านลำลอง ต.นาทวี อ.นาทวี 3) เขตการปกครอง รายชื่อผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 3 บ้านควนหมากจากอดีตจนถึง ณ ปัจจุบัน ดังนี้ 1. นายทองอุ่น ไม่ทราบนามสกุล 2. นายหนู ไม่ทราบนามสกุล 3. นายแดง พรหมสมปาน 4. นายคล้าย พรหมสมปาน 5. นายจับ คงอินทร์ 6. นายเลื่อน รัตนถาวร 7. นายเนื่อง ยอดทางสุข 8. นายยอด แก้วรัตนศรี 9. นายชิ่น แก้วรัตนศรี 10. นายเกลื่อน เกื้อก่อพรม 11. นายบุญแก้ว แก้วรัตนศรี 12. นายเทือน บุตรดำ 13. นายยิ่ง คงแก้วด้วง 14. นายรุ่น ช่อมณี 15. นายสมพงษ์ จันทอง (ปัจจุบัน)
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 50 4) โครงสร้างพื้นฐานด้านทางสังคม ศาสนา ชุมชนบ้านควนหมากร้อยละ 99 นับถือศาสนาพุทธและ นอกเหนือจากนั้นคือนับถือศาสนาอิสลาม ซึ่ง เป็นชาวบ้านที่ย้ายมาจากอำเภอจะนะ เพื่อมาประกอบ อาชีพค้าขายในชุมชน วัดควนหมากมีพระภิกษุ รักษาการเจ้าอาวาสมาแล้ว 3 รูปคือ พระสมเดลิ้น พระสมุณีและเจ้าอาวาสปัจจุบันคือพระครูโสภิตกิตติวัฒน์ อย่างไรก็ตามวัดยังเป็นสถานที่ที่เป็นศูนย์ รวมจิตใจของคนในชุมชนเสมอมา ถึงแม้ว่าในปัจจุบันกระแสวัตถุ นิยมจากภายนอก ได้หลั่งไหลเข้า มาในชุมชนอย่างต่อเนื่องแต่ชุมชนยังคงให้ความเลื่อมใส ศรัทธาในพุทธ ศาสนา ดังจะเห็นได้จาก ชุมชนนิยมจัดกิจกรรมต่างๆภายในวัด ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมทางพุทธศาสนาหรืองาน บุญ งานบวช ต่างๆ ชาวบ้านจะจัดงานที่วัดซึ่งได้รับความร่วมมือทั้งจากคนรุ่นใหม่และคนรุ่นเก่าต่างให้ ช่วยเหลือกัน การศึกษา บ้านควนหมาก มีสถาบันการศึกษา คือ โรงเรียนบ้านควนหมาก ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2500 สังกัด สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ เปิดสอนตั้งแต่ ระดับชั้นอนุบาลจนถึงชั้น ประถมศึกษาปีที่ 6 โดยมีบุตรหลานจากบ้านควนหมากและหมู่บ้านควน หินเภาซึ่งเป็นชาวไทยมุสลิมเข้าศึกษา นอกจากนี้ยังมีศูนย์พัฒนาเด็กเล็กก่อนวัยเรียนเพื่อเตรียมความพร้อมและพัฒนาศักยภาพสำหรับบุตรหลานใน ชุมชน การคมนาคม บ้านควนหมาก เป็นหมู่บ้านซึ่งมีบริเวณติดกับถนนเส้นสายหลัก และเส้นทางการคมนาคมของหมู่บ้าน ที่อื่น สะดวกที่จะทำการติดต่อกับเส้นทางของหมู่บ้านอื่นโดยเส้นทางส่วนใหญ่จะเป็นถนนลาดยาง ในส่วนของ ภายในหมู่บ้านก็เป็นถนนลาดคอนกรีตและถนนลาดยางบางพื้นที่ แต่คนในหมู่บ้านสัญจรไปมาได้สะดวก ชาวบ้านอาศัยการคมนาคมได้หลายทางด้วยกัน สาธารณูปโภค 1. การไฟฟ้า อยู่ในความรับผิดชอบของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อำเภอเทพา มีไฟฟ้าบริการประชาชน ในหมู่บ้านเกือบทุกครัวเรือน 2. การประปา ทุกครัวเรือนมีน้ำประปาใช้ สาธารณสุข มีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังใหญ่ และจัดให้มีการตรวจสุขภาพแก่ผู้สูงอายุ 5) โครงสร้างพื้นฐานด้านทางเศรษฐกิจ การประกอบอาชีพของชุมชนส่วนใหญ่ทำการเกษตร ซึ่งปลูกยางพาราเป็นหลักนอกจากนั้นยังมีการ ทำสวนผลไม้ เพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ ประชาชนส่วนมากมีพื้นที่ทำสวนยางพารา เป็นของตัวเองและนิยมขายน้ำ ยางให้กับสหกรณ์หรือพ่อค้าคนกลางที่ตั้งจุดรับซื้อน้ำยาง อาจมีการทำยางแผ่นดินขายบ้างแต่มีจำนวนไม่มาก นัก นอกจากการทำสวนยางพาราที่เป็นอาชีพหลัก ของชุมชนแล้วยังมีอาชีพเสริมได้แก่ การทำสวนผลไม้ เพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ สำหรับการทำสวน ผลไม้ของบ้านควนหมาก จะเป็นผลไม้ตามฤดูกาลเช่น ทุเรียน ลองกอง เงาะและมังคุด ซึ่งมีเนื้อที่ การปลูกไม่มากนักและนิยมปลูกเพื่อบริโภคในครัวเรือนเป็นหลัก แต่ถ้าปีที่
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 51 ได้ผลผลิตมากชาวบ้าน จะนําไปขายตามตลาดนัดชุมชนหรือรวมกันตั้งร้านขายริมถนน ในการเพาะปลูกพืชผัก จะนิยมปลูก ในสวนยางพาราที่เพิ่งมีการปลูกยางอ่อน พืชที่นิยมปลูกได้แก่ แตงกวา ถั่วฝักยาว มะเขือและพริก หากมีการปลูกต้นยางพาราใหม่ชาวบ้านจะขออนุญาตเจ้าของสวนเพื่อเข้าไปปลูกผักโดยที่เจ้าของส่วนไม่มีการ เก็บค่าเช่าหรือค่าที่ดิน แต่ผลผลิตที่ได้จะมีการแบ่งปันให้เจ้าของสวนบ้าง นำมาบริโภคในครัวเรือนและขายใน ตลาดนัดชุมชน การเพาะปลูกพืชผักมีทั้งปลูกตามสวนยางพาราและ ปลูกบริเวณบ้านหรือที่เรียกว่าผักสวนครัว รั้วกินได้ 6) โครงสร้างพื้นฐานด้านประเพณีและวัฒนธรรม ชุมชนบ้านควนหมากมีการรวมกลุ่มในชุมชนร่วมกันเพื่อสืบทอดวัฒนธรรม/ประเพณี อย่างเหนียว แน่น ซึ่งเป็นจุดแข็งของชุมชนและเป็นตัวอย่างที่ดีของชุมชน ใกล้เคียง โดยมีการร่วมกันจัดกิจกรรมในวัน สำคัญต่างๆ ของชุมชนเพื่อสืบสานวัฒนธรรมประเพณี ที่ดีงามเป็นประจำทุกปี ดังนี้ 1. วันขึ้นปีใหม่ จะมีการร่วมทำบุญตักบาตรในตอนเช้า บุตรหลานที่ทำงานนอก หมู่บ้านจะกลับมา เยี่ยมครอบครัว มีการนําของฝากมาให้กับญาติผู้ใหญ่และขอพรวันปีใหม่ 2. วันสงกรานต์ เป็นวันที่ชุมชนมีความคึกคักและมีสีสันเป็นพิเศษ มีการร่วม ทำบุญตักบาตรในตอน เช้า และหลังจากนั้นจะมีพิธีรดน้ำดำหัวเพื่อขอพรจากผู้สูงอายุและแสดง ความกตัญญูกตเวที 3. ประเพณีการทำบุญบัว หรือวันว่าง การทำบุญบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว) งานนี้จะจัดในช่วงต้น เดือนเมษายน ซึ่งเป็นการแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อ บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว และเป็นการแสดงออกถึง ความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัวและเครือ ญาติที่ล่วงลับไปแล้ว แต่ลูกหลานยังคงระลึกถึงเสมอ 4. วันสำคัญทางศาสนา เช่น วันวิสาขบูชา วันมาฆบูชา วันอาสาฬหบูชา จะทำบุญ ตักบาตรในตอน เช้าและร่วมฟังเทศน์กับพระสงฆ์ ในตอนเย็นมีการเวียนเทียนร่วมกัน ส่วนวัน เข้าพรรษาและวันออกพรรษา เป็นช่วงที่พระสงฆ์จำพรรษา ปฏิบัติธรรมที่วัด จะมีอุบาสก อุบาสิกา นุ่งขาวห่มขาวถือศีลและสวดมนต์เป็น ประจำตลอดระยะเวลา 3 เดือน ถวายเทียนพรรษาให้กับภิกษุ สงฆ์ แต่การถวายเทียนปัจจุบันมีการ เปลี่ยนแปลงรูปแบบไปตามสมัย เนื่องจากในอดีตไม่มีไฟฟ้า ใช้ ชาวบ้านจะร่วมกันถวายเทียนพรรษาเพื่อให้ พระสงฆ์ได้นําไปใช้ปฏิบัติในกิจของสงฆ์ 5. วันสาร์ทเดือนสิบ หรือที่ชาวบ้านเรียกว่าวันชิงเปรต ซึ่งเป็นวันที่พี่น้องทางใต้ ให้ความสำคัญมาก เพราะเป็นความเชื่อที่ยึดถือปฏิบัติมาตั้งแต่บรรพบุรุษซึ่งเป็นการแสดงความ กตัญญูกตเวทีต่อบ รรพบุรุษที่ ล่วงลับไปแล้ว โดยลูกหลานจะร่วมกันทำบุญ นําอาหารคาวหวาน เช่น ขนมพอง ขนมลา ขนมเจาะหู เครื่องนุ่งห่ม และสิ่งของเครื่องใช้ที่จําเป็นหลายอย่างมาวางบน ร้านเปรตที่ยึดติดกับเสาสูงและทาน้ำมันให้มี ความลื่น เมื่อเสร็จพิธีทางสงฆ์ชาวบ้านจะร่วมกันในพิธีชิงเปรต 6. วันลอยกระทง ซึ่งเป็นประเพณีที่สืบทอดมาตั้งแต่สมัยสุโขทัยและชาวบ้านสืบ ทอดเรื่อยมาเพื่อการ บูชา ขอขมาแต่เจ้าแม่คงคา มีการแสดงต่างๆ เช่น การประกวดกระทงประเภทต่างๆ การประกวดนางนพมาศ 7. พระผึงไฟ เป็นประเพณีที่เกิดขึ้นใหม่ จะมีการจัดขึ้น แรมค่ำ 1 เดือน 3 หรือวันที่ 3 เดือน 3 ของ ทุกปี
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 52 ภาพที่ 1.3 และ 1.4 การสัมภาษณ์ชุมชนบ้านควนหมาก 4.1.4 พื้นที่บ้านใหม่ หมู่ที่ 4 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา 1) สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน ความเป็นมาของหมู่บ้านบ้านใหม่ บ้านใหม่ หมู่ที่ 4 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา แต่เดิมบ้านใหม่แยกมาจากหมู่ที่ 1 บ้าน คลองยอ ซึ่งแต่เดิมบ้านคลองยอ เรียกกันว่า บ้านทับไข่เน่า พื้นเพเดิมนั้นได้ย้ายมาจากบ้านทุ่งโตนด อำเภอ นาหม่อม ต่อมาได้เกิดไข้ทรพิษขึ้นในหมู่บ้าน ชาวบ้านได้หนีย้ายออกจากหมู่ที่ 1 เพื่อหนีไข้ทรพิษมาตั้งทับอยู่ ร่วมกันหลายคน เขาเลยเรียกว่า ทับขี้หมู เมื่อไข้ไม่มีแล้วชาวบ้านได้มีการอพยพกลับเข้ามาในหมู่บ้าน ซึ่งอยู่ ห่างจากหมู่ที่ 1 แบ่งกันคนละฝั่งคลองตั้งเป็นหมู่บ้านเรียกว่า บ้านใหม่ ตั้งแต่จำได้ว่าบ้านใหม่นั้นได้ตั้งหมู่บ้าน ในปี พ.ศ. 2394 จำได้ว่าผู้ใหญ่บ้านคนแรกนั้นมาจากบ้านทุ่งโตนด ตำบลนาหม่อม อำเภอนาหม่อม ชื่อว่า นายสี นวลได้สี และในสมัยนั้น ปกครองไปจนตาย ต่อมาได้แต่งตั้งผู้ใหญ่บ้านคนใหม่แทนชื่อว่า นายสีคง คงสะระณะคง ซึ่งเป็นที่เคารพของบุคคลในหมู่บ้านเป็นอย่างมากไปไหนมาไหนผู้คนเกรงขามให้ความเคารพยำ เกรง มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า หมื่นสีราชผดุง ต่อมาก็ตั้งลูกชายขึ้นมาแทน ชื่อว่า นายน้อม คงสะระณะคง ปกครองจนปลดกระเกษียร จึงได้แต่งตั้งนายผ่อง แก้วของแก้ว ขึ้นมาแทน นายผ่องเป็นหลานชายของนาย น้อม คงสะระณะคง ปกครองจนกระเกษียร จึงตั้งแต่นายอุดม สังข์สมบูรณ์ ขึ้นมาเป็นแทน นายอุดม เป็นบุตร เขยของนายน้อม เมื่อนายอุดม ปลดกระเษียร จึงได้จัดให้มีการเลือกตั้งขึ้น โดยได้นายพจน์ คงสะระณะคง เป็น ผู้ได้รับการเลือกตั้งเป็นผู้ใหญ่บ้านปกครองจนกระเกษียร และนายอุทัย เกื้อก่อยอด ก็ได้การเลือกตั้ง เป็น ผู้ใหญ่บ้านจนมาถึงปัจจุบัน บ้านใหม่ เป็นหมู่บ้านแห่งแรกของอำเภอเทพา ที่เป็นหมู่บ้านปลอดยาเสพติด และได้รับธงเฉลิมพระ เกียรติปลอดยาเสพแบบยั่งยืน และบ้านใหม่เป็นหมู่บ้านพัฒนาแผ่นดินธรรมแผ่นดินทองในปี พ.ศ. 2532 และ เคยได้รับรางวัลประเภทที่ 2 คือ รางวัลแหนบทองคำปืนพก ของกรมการปกครองกระทรวงมหาดไทย ซึ่งใน ขณะนั้นนายพจน์ คงสะระณะคง เป็นผู้ใหญ่บ้าน บ้านใหม่ มีทรัพยากรธรรมชาติที่สวยงาม คือ น้ำตกเขาสูง และภูเขาที่สวยงามคือเขาสูง ซึ่งน้ำตกเขา สูง เป็นแห่ลงต้นน้ำสายหลักของชาวบ้าน หมู่ที่ 4 บ้านใหม่ ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา น้ำตกเขา
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 53 สูง เดิมลำคลองแห่งนี้มีประวัติเล่าขานกันมาอย่างช้านาน เรียกกันว่า คลองพี่ละ หมายถึง พี่ทิ้งน้อง เป็นเล่า ขานกันว่ามีหญิงชายคู่หนึ่งที่อาศัยอยู่ในถ้ำที่มีน้ำตกเขาสูง เขาเรียกถ้ำนั้นว่า ถ้ำมักลิผล มักลิผลที่จริงแล้วคือ คนธรรม์ ชายคนนี้ชอบไก่ชนเป็นอย่างมากในแต่ละวันเวลาเดินหาของป่าชอบบ่นพึมพำกับน้องสาวเสมอว่า อยากได้ไก่สักตัว เดินไปเดินมาก็เห็นไข่ไก่ตั้งอยู่ตรงหน้า ไข่ไก่ใบนั้นไข่ไก่ที่เทวดาเนรมิตให้ ชายผู้นั้นจึ้งเก็บไข่ ไก่มากำไว้ ไปไหนมาไหนจะต้องกำไข่ใบนั้นตลอด ในไม่ช้าไข่ใบนั้นได้ออกเป็นไก่ตัวผู้พอไก่โตขึ้นชายคนนั้นได้ นำไก่ไปชนที่สนามเทพาสนามชนไก่ของชายมักลิผลมีต้นประดู่ใหญ่ก็คือวัดพระสามองค์นั้นเอง พระสามองค์นี้ ผุดที่ทะเล ปัจจุบันนี้เขาเรียกว่า พระพุทธ สนามชนไก่ของชายมักลิผลเกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 เสด็จประภาส แหลมมาลายูและชายมักลิผลออกไปชนไก่อีก และในวันนั้นเกิดมีพายุฝนชายมักลิผลนึกห่วงน้องสาวขึ้นมา น้องสาวที่อยู่ในถ้ำน้ำตกเขาสูงนั้น รีบกลับมาแต่ฝนตกหนักมากเลยหาน้องไม่เจอจึงหยุดรอน้องสาวที่โขดหิด หยิบหมากออกมาตำหมาก และตรงโขดหินที่นั้นมีรอยฝ่าเท้า มีรอยก้นและมีรอยขาหนีบกับหินจนถึงปัจจุบันนี้ แล้วแล้วน้องสาวถูกน้ำพัดพาหายไปกับน้ำแห่งนี้ ชาวบ้านเลยเรียกลำคลองนี้ว่า ลำคลองพี่ละ แต่ในแผนที่ทาง อากาศ เขาเรียกว่า คลองพีระ จำได้ว่าทุกคนที่ตาบในลำคลองนี้ จะต้องมีไก่เข้ามาเกี่ยวข้องทุกครั้งก็ว่าได้ 2) ข้อมูลทางกายภาพลักษณะภูมิศาสตร์ บ้านใหม่ ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา มีเนื้อที่จำนวน 12,179 ไร่ มีภูเขา และทิวทัศน์ที่สวยงาม ภูเขาที่สวยงามคือ เขาสูง เป็นภูเขาที่มีความสูงที่สุดของอำเภอเทพา มีป่าที่อุดมสมบูรณ์ และมีแอ่งน้ำขนาดใหญ่อยู่ 2 บึง อาณาเขตที่ตั้ง ทิศเหนือจดตำบลเกาะสะบ้า ทิศใต้จดบ้านคลองยอ ทิศตะวันตกจดตำบลสะพานไม้แก่น อำเภอจะนะ ทิศตะวันออกจดตำบลเกาะสะบ้า 3) เขตการปกครอง รายชื่อผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 4 บ้านใหม่จากอดีตจนถึง ณ ปัจจุบัน ดังนี้ 1. นายสี นวลได้ศรี 2. นายสีคง คงสะระณะคง 3. นายน้อม คงสะระณะคง 4. นายผ่อง แก้วของแก้ว 5. นายอุดม สังข์สมบูรณ์ 6. นายพจน์ คงสะระณะคง (พ.ศ. 2531-2534) 7. นายอุทัย เกื้อก่อยอด (พ.ศ. 2545-2549) 8. นางวรรณี ประสิทธิ์นุ้ย (พ.ศ. 2549-2554) 9. นายมนัส ประสิทธิ์นุ้ย (พ.ศ. 2554-ปัจจุบัน)
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 54 4) โครงสร้างพื้นฐานด้านทางสังคม ศาสนา ชาวบ้านส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ในอดีตมีวัดตั้งอยู่ในบ้านใหม่ แต่ปัจจุบันวัดได้ย้ายไปตั้งใน หมู่บ้านคลองยอ หรือในอดีตเรียกว่าหมู่บ้านทับไข่เน่า ซึ่งคนในชุมชนต้องไปทำบุญหรือทำกิจกรรมต้องไปวัด คลองยอถือเป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในหมู่บ้าน และจะมีกิจกรรมร่วมกับวัดโดยตลอด เช่น งานบุญประเพณี ต่างๆ ใช้สถานที่สำหรับประชุมหรือพบปะกลุ่มต่าง ๆ การศึกษา ประชากรส่วนใหญ่ของหมู่ที่ 4 บ้านใหม่ มีความรู้ อ่านออกเขียนได้ทุกครอบครัว และส่งบุตรหลานให้ ได้รับการศึกษาจนจบปริญญาตรีเป็นส่วนใหญ่ การคมมาคม บ้านใหม่ อยู่ห่างจากอำเภอเทพา ประมาณ 12 กิโลเมตร เส้นทางสัญจรภายนอกเป็นถนนลาดยาง และภายในหมู่บ้าน เป็นถนนลาดยาง ถนนคอนกรีต และถนนดินลูกรังอัดแน่น สาธารณสุข ทุกครัวเรือนมีถังขยะไว้รับรองรับขยะทุกครัวเรือน และจัดให้มีการตรวจสุขภาพแก่ผู้สูงอายุในทุก ๆ เดือน 5) โครงสร้างพื้นฐานด้านเศรษฐกิจ ชาวบ้านส่วนใหญ่ของหมู่ที่ 4 บ้านใหม่ ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตรกรรม เช่น ทำสวน ยางพารา โดยอาศัยน้ำในลำคลองในหมู่บ้านเพื่อใช้ในการเกษตร นอกจากนี้ยังมีการทำสวนผลไม้ เพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ ชาวบ้านส่วนมากมีพื้นที่ทำสวนยางพาราเป็นของตัวเอง และนิยมขายน้ำยางสดให้กับกลุ่มสหกรณ์ ยางหรือพ่อค้าคนกลางที่ตั้งเป็นจุดรับซื้อน้ำยาง นอกจากนั้นชาวบ้านยังมีอาชีพเสริมคือการปลูกผลไม้ตาม ฤดูกาล เช่น ทุเรียน ลองกอง เงาะและมังคุด เป็นต้น กลุ่มต่าง ๆ หมู่ที่ 4 บ้านใหม่ กลุ่มสหกรณ์การทำสวนยางบ้านใหม่ จำกัด กลุ่มออมทรัพย์ กลุ่มฌาปณกิจ กลุ่มกองทุนหมู่บ้าน กลุ่มพัฒนาสตรีหมู่บ้าน ชมรมผู้สูงอายุ/ชมรมตนรักเขาสูง 6) โครงสร้างพื้นฐานด้านประเพณีและวัฒนธรรม ประเพณีสรงน้ำพระและสักการะพ่อทวดเขาสูง ประเพณีทำบุญเดือนสิบ ประเพณีชักพระ ประเพณีทำบุญตักบาตรเดือนห้า ประเพณีทำบุญวันเข้าพรรษา-ออกพรรษา ประเพณีลอยกระทง
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 55 กิจกรรมวันสำคัญ วันขึ้นปีใหม่ วันสงกรานต์ วันพ่อแห่งชาติ (5 ธันวาคม) วันแม่แห่งชาติ (12 ธันวาคม) แหล่งท่องเที่ยว น้ำตกเขาสูง น้ำตกเขาสูง เดิมลำคลองแห่งนี้มีประวัติเล่าขานกันมาอย่างช้านาน เรียกกันว่า คลองพี่ละ หมายถึง พี่ทิ้งน้อง เป็นเล่าขานกันว่ามีหญิงชายคู่หนึ่งที่อาศัยอยู่ในถ้ำที่มีน้ำตกเขาสูง เขาเรียกถ้ำ นั้นว่า ถ้ำมักลิผล มักลิผลที่จริงแล้วคือคนธรรม์ ชายคนนี้ชอบไก่ชนเป็นอย่างมากในแต่ละวันเวลาเดินหาของ ป่าชอบบ่นพึมพำกับน้องสาวเสมอว่าอยากได้ไก่สักตัว เดินไปเดินมาก็เห็นไข่ไก่ตั้งอยู่ตรงหน้า ไข่ไก่ใบนั้นไข่ไก่ที่ เทวดาเนรมิตให้ ชายผู้นั้นจึ้งเก็บไข่ไก่มากำไว้ ไปไหนมาไหนจะต้องกำไข่ใบนั้นตลอด ในไม่ช้าไข่ใบนั้นได้ ออกเป็นไก่ตัวผู้พอไก่โตขึ้นชายคนนั้นได้นำไก่ไปชนที่สนามเทพาสนามชนไก่ของชายมักลิผลมีต้นประดู่ใหญ่ก็ คือวัดพระสามองค์นั้นเอง พระสามองค์นี้ผุดที่ทะเล ปัจจุบันนี้เขาเรียกว่า พระพุทธ สนามชนไก่ของชายมักลิผลเกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 เสด็จประภาสแหลมมาลายูและชายมักลิผลออกไปชนไก่อีก และในวันนั้นเกิดมีพายุฝนชายมักลิผลนึกห่วง น้องสาวขึ้นมา น้องสาวที่อยู่ในถ้ำน้ำตกเขาสูงนั้น รีบกลับมาแต่ฝนตกหนักมากเลยหาน้องไม่เจอจึงหยุดรอ น้องสาวที่โขดหิด หยิบหมากออกมาตำหมาก และตรงโขดหินที่นั้นมีรอยฝ่าเท้า มีรอยก้นและมีรอยขาหนีบกับ หินจนถึงปัจจุบันนี้แล้วแล้วน้องสาวถูกน้ำพัดพาหายไปกับน้ำแห่งนี้ ชาวบ้านเลยเรียกลำคลองนี้ว่า ลำคลองพี่ ละ แต่ในแผนที่ทางอากาศ เขาเรียกว่า คลองพีระ จำได้ว่าทุกคนที่ตาบในลำคลองนี้ จะต้องมีไก่เข้ามาเกี่ยวข้อง ทุกครั้งก็ว่าได้
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 56 ภาพที่ 1.5 น้ำตกเขาสูง บึงอู่ขุนนคร บึงขุนนคร เดิมเป็นขุนเหมืองเก่า มีเถ้าแก่ ชื่อ ขุนนคร เหมืองที่ทำเป็นเหมืองฉีดแร่ ดีบุก มีด้วยกัน 2 บ่อ ปัจจุบันเรียกบ่อนี้ว่า อู่น้ำข้น และอู่น้ำใส ส่วนอู่น้ำใสน้ำนั้นจะมีสีเขียวเหมือนมรกต เกิด จากมีแร่ที่หลงเหลือจากการทำเหมืองในสมัยก่อน ปัจจุบันบึงอู่ขุนนครได้มีการปล่อยปลาทำเป็นประมง พื้นบ้าน เป็นสถานที่ท่องเที่ยวและใช้จัดกิจกรรมของหมู่บ้าน จุดชมวิวบนยอดเขาสูง ในวันที่ 2 เดือนเมษายน ของทุกปีจะมีการจัดกิจกรรม พิชิตยอดเขาสูง เพื่อขึ้นไปชม วิวบนยอดเขาสูง และอัญเชิญพระพุทธรูปประดิษฐานบนยอดเขาสูงลงมาสงฆ์น้ำเพื่อเป็นสิริมงคลเนื่องใน วันสงกรานณ์ ซึ่งเมื่อขึ้นไปแล้วสามารถมองลงมาเห็นตัวอำเภอเทพา และทะเลได้ชัดเจน
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 57 ภาพที่ 1.6 พระพุทธรูปประดิษฐานบนยอดเขาสูงลงมาสงฆ์น้ำเพื่อเป็นสิริมงคลเนื่องใน วันสงกรานณ์ 4.1.5 พื้นที่บ้านทุ่งหรี่ หมู่ 5 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา 1) สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน ความเป็นมาของหมู่บ้านบ้านทุ่งหรี่ แรกเริ่มต้นมาจาก 3 ศาสนา มุสลิมคือ โต๊ะเจะ กาลี จีนคือ ต้นตระกูลกอก่อเส้ง และพุทธคือต้น ตระกูลยกกระบัตร ซึ่งนำโดยคนมุสลิมมาอยู่ตามสายน้ำ พร้อม ๆ กับตระกูลกอก่อเส้ง เดิมหมู่บ้านชื่อว่า ทุ่ง เจาะกาลี ทุ่งเจาะกาลี มีความสมบูรณ์ทางสายน้ำ สัตว์ป่ามีจำนวนมาก มีลักษณะเป็นที่ราบ มีทุ่งนาเป็นจำนวน มาก และในอดีตมีแอ่งน้ำทุ่งนาเพชร และกรงพาลีแต่บางข้อมูลบอกว่าทุ่งหรี่ มาจากต้นหยี ที่มีการปลูกใน อดีตเป็นจำนวนมาก แล้วนำมาประกอบอาหารหรือแปรรูป 2) ข้อมูลทางกายภาพ/ลักษณะภูมิศาสตร์ ทุ่งหรี่ ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา มีลักษณะเป็นที่ราบ พื้นที่เป็นทุ่งนา มี ความสมบูรณ์ทางทรัพยากรธรรมชาติ ในอดีตมีแอ่งน้ำสำคัญหลายสาย อาณาเขตที่ตั้ง ทิศเหนือ จด บ้านโห๊ละบอน ทิศใต้ จด บ้านวังใหญ่ ทิศตะวันตก จด บ้านวังใหญ่ ทิศตะวันออก ติด บ้านควนเจดีย์ ตำบลลำไพล 3) เขตการปกครอง รายชื่อผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 5 บ้านทุ่งหรี่จากอดีตจนถึง ณ ปัจจุบัน ดังนี้
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 58 1. นายยอด ยกกระบัตร (คนแรก) 2. นายเพี่ยม ยกกระบัตร 3. นายเกษม ยกกระบัตร 4. นายภาณุมาส ไกรวรรณ (ปัจจุบัน) 4) โครงสร้างพื้นฐานด้านทางสังคม ศาสนา ชาวบ้านส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธและศาสนาอิสลาม ซึ่งคนในชุมชนต้องไปทำบุญหรือทำกิจกรรม ต้องไปวัดในอยู่ใกล้ ๆ หมู่บ้าน ถือเป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในหมู่บ้าน และจะมีกิจกรรมร่วมกับวัดโดยตลอด เช่น งานบุญประเพณีต่างๆ ใช้สถานที่สำหรับประชุมหรือพบปะกลุ่มต่าง ๆ การศึกษา ประชากรส่วนใหญ่ของหมู่ที่ 5 บ้านทุ่งหรี่ มีความรู้ อ่านออกเขียนได้ทุกครอบครัว และส่งบุตรหลาน ให้ได้รับการศึกษาเป็นส่วนใหญ่ การคมมาคม บ้านทุ่งหรี่ หมู่ที่ 5 อยู่ห่างจากอำเภอเทพา ประมาณ 13 กิโลเมตร เส้นทางสัญจรภายนอกเป็น ถนนลาดยาง และภายในหมู่บ้าน เป็นถนนลาดยาง ถนนคอนกรีต และถนนดินลูกรัง สาธารณสุข มีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังใหญ่ และทุกครัวเรือนมีถังขยะไว้รับรองรับขยะทุกครัวเรือน 5) โครงสร้างพื้นฐานด้านเศรษฐกิจ ชาวบ้านส่วนใหญ่ของหมู่ที่ 5 บ้านทุ่งหรี่ ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตรกรรม เช่น ทำสวน ยางพารา สวนผลไม้ โดยอาศัยน้ำในลำคลองในหมู่บ้านเพื่อใช้ในการเกษตร นอกจากนี้ยังมีการทำสวนผลไม้ เพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ ชาวบ้านส่วนมากมีพื้นที่ทำสวนยางพาราเป็นของตัวเอง และนิยมขายน้ำยางสดให้กับกลุ่ม สหกรณ์หรือพ่อค้าคนกลางที่ตั้งเป็นจุดรับซื้อน้ำยาง นอกจากนั้นชาวบ้านยังมีอาชีพเสริมคือการปลูกผลไม้ตาม ฤดูกาล เช่น ทุเรียน ลองกอง เงาะและมังคุด จะนิยมปลูกเพื่อบริโภคในครัวเรือเป็นหลัก กลุ่มต่าง ๆ หมู่ที่ 4 บ้านใหม่ กลุ่มจักรสาน (พลาสติก) กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต กลุ่มสหกรณ์กองทุนสวนยางทุ่งหรี่ จำกัด กลุ่มเย็บปักถักร้อย/เย็บผ้า 6) โครงสร้างพื้นฐานด้านประเพณีและวัฒนธรรม ประเพณีวันสงกรานต์หรือวันกตัญญู จัดในวันที่ 13 รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ขอพรผู้สูงอายุ ประเพณีวันขึ้นปีใหม่ ในวันที่ 13 จัดทุกปีถือเป็นประเพณีสำคัญของหมูบ้าน มีการประกวด เกี่ยวกับเกษตรและเดินอวยพรตามบ้านทุกบ้าน เริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. 2522 ประเพณีทำบุญเดือนสิบ ประเพณีชักพระ
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 59 ประเพณีทำบุญตักบาตรเดือนห้า ประเพณีทำบุญวันเข้าพรรษา-ออกพรรษา ประเพณีลอยกระทง ประเพณีรับเทวดา/ไหว้เจ้าที่ ประเพณีสวดบ้าน จัดประจำ 3 ปี ครั้ง หรือ 2 ปี ครั้ง ประเพณีการละเล่น สะบ้า (กีฬาประจำหมู่บ้านปัจจุบันยังมีการเล่น) 4.1.6 พื้นที่บ้านวังใหญ่ หมู่ที่ 6 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา 1) สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน ความเป็นมาของหมู่บ้านบ้านวังใหญ่ วังใหญ่ จากการบึงวังใหญ่ที่อยู่หลังวัดใกล้กับโบสถ์ของวัด หมู่บ้านจึงชื่อว่า บ้านวังใหญ่ พื้นที่มีความ อุดมสมบูรณ์ เป็นที่ราบเชิงเขา ในอดียมีการทำนา และทำเหมืองแร่ดีบุก โดยในอดีตมีขุนร่วง ภารกิจโกศล เป็นผู้บริจาคที่ดิน เพื่อสร้างโรงเรียน ซึ่งโรงเรียนเก่าในอดีตอยู่ บริเวณตรงข้ามของอาคารอเนกประสงค์ จากนั้นก็ย้ายไปตรงที่อาคารอเนกประสงค์ ต่อมาก็ย้ายไปเรียนในวัด และมีการย้ายการสร้างโรงเรียนไปอยู่ข้างวัดจนถึงปัจจุบัน พื้นที่ที่มีการสร้างโรงเรียนล้วนเป็นที่ดินบริจาคของ ขุนรวง ภารกิจโกศล ทั้งหมดในปัจจุบัน ซึ่งแต่ก่อนในหมู่บ้านได้มีการทำเหมืองแร่ดีบุก ชื่อว่า เหมืองขุนนิพัฒน์และขุนนคร พื้นที่ส่วนใหญ่เป็น ของชาวบ้าน หลังจากยกเลิกการมำเหมืองแร่ดีบุกก็ได้มีการคืนดินที่ให้กับชาวบ้านกลับทั้งหมด โดยปัจจุบัน เหมืองแร่ดีบุกก็คือจุดตรงอู่เรือวังใหญ่ในปัจจุบัน มีคาดการว่าบ้านวังใหญ่น่าจะมีอายุประมาณ 200 กว่าปีได้ 2) ข้อมูลทางกายภาพ/ลักษณะภูมิศาสตร์ บ้านวังใหญ่ หมู่ที่ 6 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของอำเภอเทพา ห่างจากที่ว่าการอำเภอเทพา ประมาณ 25 กิโลเมตร มีลักษณะเป็นที่ราบเชิงเขา ทรัพยากรธรรมชาติมีความ สมบูรณ์ มีป่าไม้ เป็นต้น อาณาเขตที่ตั้ง ทิศเหนือ จด หมู่ที่ 7 บ้านโหล๊ะบอน ทิศใต้ จด หมู่ที่ 3 บ้านควนหมาก ทิศตะวันตก จด หมู่ที่ 3 บ้านควนหมาก ทิศตะวันออก จด หมู่ที่ 5 บ้านทุ่งหรี่ 3) เขตการปกครอง รายชื่อผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 6 บ้านวังใหญ่บอนจากอดีตจนถึง ณ ปัจจุบัน ดังนี้ 1. ท่านขุนร่วง ภารกิจโกศล 2. กำนันเกลื่อน หนูรัตน์ 3. นายปุ่น ทองใบเพชร
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 60 4. นายกำนันฝอย รัตน์จำนงค์ 5. นายพิพัฒน์ รัตน์จำนงค์ 6. นายพบสุข ทองใบเพ็ชร (ปัจจุบัน) บุคคลสำคัญ หมื่นเวทย์สมบูรณ์ (สุยแก้วสมสุย) แพทย์ประจำหมู่บ้าน ท่านขุนร่วง ภารกิจโกศล ผู้ใหญ่บ้านคนแรก 4) โครงสร้างพื้นฐานด้านทางสังคม ศาสนา ชาวบ้านส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ มีวัดประจำหมู่บ้าน จำนวน 1 แห่ง คือ วัดวังใหญ่ ซึ่งเป็นศูนย์ รวมจิตใจของคนในหมู่บ้าน และจะมีกิจกรรมร่วมกับวัดโดยตลอด เช่น งานบุญประเพณีต่าง ๆ การศึกษา เด็กและเยาวชนได้รับการศึกษาภาคบังคับทุกคน อ่านออกเขียนได้เป็นส่วนใหญ่และมีโรงเรียนระดับ ประถมศึกษาภายในหมู่บ้านคือโรงเรียนบ้านวังใหญ่ การคมนาคม บ้านวังใหญ่ เป็นหมู่บ้านซึ่งมีบริเวณติดกับเส้นทางการคมนาคมของหมู่บ้านนี้มีอื่น สะดวกที่จะทำการ ติดต่อกับเส้นทางของหมู่บ้านอื่นโดยเส้นทางส่วนใหญ่จะเป็นถนนลาดยาง ในส่วนของ ภายในหมู่บ้านก็เป็น ถนนลาดคอนกรีตและถนนลาดยางบางพื้นที่ แต่คนในหมู่บ้านสัญจรไปมาได้สะดวก ชาวบ้านอาศัยการ คมนาคมได้หลายทางด้วยกัน ภาพที่ 1.7 ท่านขุนร่วง ภารกิจโกศล ผู้ใหญ่บ้านคน ภาพที่ 1.8 หมื่นเวทย์สมบูรณ์ (สุยแก้วสมสุย) แพทย์ประจำหมู่บ้าน แรก
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 61 สาธารณูปโภค มีการบริการด้านสาธารณูปโภค คือ 1. การไฟฟ้า อยู่ในความรับผิดชอบของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อำเภอเทพา มีไฟฟ้าบริการประชาชน ในหมู่บ้านเกือบทุกครัวเรือน 2. การประปา ทุกครัวเรือนมีน้ำประปาใช้ สาธารณสุข มีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังใหญ่ และจัดให้มีการตรวจสุขภาพแก่ผู้สูงอายุ 5) โครงสร้างพื้นฐานด้านทางเศรษฐกิจ บ้านวังใหญ่ โดยส่วนใหญ่เป็นพื้นที่อุดมสมบูรณ์เป็นที่ราบเชิงเขา ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการ เกษตรกรรม เช่น ทำสวนยางพารา สวนผลไม้ โดยอาศัยน้ำในลำคลองในหมู่บ้านเพื่อใช้ในการเกษตร นอกจากนี้ยังมีการทำสวนผลไม้ เพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ ชาวบ้านส่วนมากมีพื้นที่ทำสวนยางพาราเป็นของตัวเอง และนิยมขายน้ำยางสดให้กับกลุ่มสหกรณ์หรือพ่อค้าคนกลางที่ตั้งเป็นจุดรับซื้อน้ำยาง นอกจากนั้นชาวบ้านยังมี อาชีพเสริมคือการปลูกผลไม้ตามฤดูกาล เช่น ทุเรียน ลองกอง เงาะและมังคุด จะนิยมปลูกเพื่อบริโภคในครัว เรือเป็นหลัก ส่วนอาชีพรองลงมาคือการค้าขาย ภายในหมู่บ้านมีร้านขายของชำ หรือนำผักที่มีการเพาะปลูกมา ตั้งขายตามตลาดนัดหรือมีจุดวางขายได้ในชุมชน และอาชีพรับจ้าง เช่น รับจ้างทั่วไป กรีดยาง และเย็บผ้า แรงงานภายในชุมชนและแรงงานภายนอกชุมชน เป็นต้น 6) โครงสร้างพื้นฐานด้านประเพณีและวัฒนธรรม ชุมชนบ้านวังใหญ่ มีสืบทอดวัฒนธรรมและประเพณีกันมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โนราห์ โนราห์ลง ครู หนังลุง เป็นการสร้างความเป็นเอกลักษณ์ให้กับชุมชน เป็นต้น 1. ประเพณีพระผิงไฟ จะมีการทำพิธีก่อนวันมาฆบูชา 1 วัน (เป็นประเพณีของหมู่บ้านวังใหญ่) 2. ประเพณีตามนิยมแบบไทย ประเพณีชักพระ ประเพณีวันสาทรเดือนสิบ ประเพณีวันสงกรานต์ ประเพณีวันขึ้นปีใหม่ ประเพณีวันสำคัญทางศาสนา ความเชื่อ ความเชื่อของชาวบ้านที่มีความศรัทธากับทวดปู่รุ่ง ทวดปู่ปาน และท่านขุนร่วง ชาวบ้านจะต้องมีการ ทำบุญและไหว้กับทวดทุกคนถือว่าเป็นประเพณีที่ต้องไหว้เป็นประจำทุกปี นอกจากนั้นชาวบ้านก็มีการทำบุญ ครูหมอตายาย แต่จะมีการนำอาหารทั้งคาว หวาน ขนม และผลไม้ ไปตั้งในวัดในช่วงของเดือน 6 เป็นประจำ ทุกปี
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 62 อาหารและขนมหวานประจำถิ่น - คั่วเคย - ลอดช่อง - ต้ม - แกงส้ม - เหนียวหลาม - ขนมโค - แกงขี้เหล็ก - ขนมตัด - ขนมกิ้ม - แกงหน่อไม้ไก่ - บัวลอย 4.1.7 พื้นที่บ้านโหล๊ะบอน หมู่ที่ 7 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา 1) สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน ความเป็นมาของหมู่บ้านบ้านโหล๊ะบอน โหล๊ะ เป็นบริเวณมีน้ำขังตลอดเวลา บอน เป็นชื่อพืชชนิดหนึ่ง โหล๊ะบอนจึงเป็นบริเวณที่มีน้ำขัง เป็น พรุ และมีบอนขึ้นเป็นจำนวนมาก บริเวณที่เป็นโหล๊ะบอน อยู่ในหมู่บ้านปัจจุบันไม่มีแล้ว เริ่มก่อตั้งในปีพ.ศ. 2000 คนกลุ่มแรกที่มาเริ่มก่อตั้งหมู่บ้าน คือ ปู่ปาน ปู่พรม ชาวบ้านได้อาศัยที่นี่มาแต่เดิม ไม่ได้ย้ายถิ่นฐาน บ้านเกิดมาจากที่ไหนเลย 2) ข้อมูลทางกายภาพ/ลักษณะภูมิศาสตร์ บ้านโหล๊ะบอน หมู่ที่ 7 ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของอำเภอ เทพา ห่างจากที่ว่าการอำเภอเทพา ประมาณ 20 กิโลเมตร มีพื้นที่ 15,663 ไร่ บ้านโหล๊ะบอน เป็นป่าด้วยและมีหนองน้ำ รวมถึงโหล๊ะบอนที่กล่าวถึงข้างต้น ปัจจุบันไม่มีทั้งป่าและ หนองน้ำ เพราะมีการตัดไม้ทำไร่ ทำสวน สร้างเรือนอยู่อาศัย ปัจจุบันนี้ก็ไม่ค่อยมี ทรัพยากรธรรมชาติส่วน ใหญ่เป็นดอน เป็นเนินเขา มีป่าไม้หนาแน่น มีที่ราบระหว่างเนินเขา มีไม้จำพวกไม้ไผ่ กะพ้อ หญ้าคา หญ้าคม บางอยู่เป็นจำนวนมาก บริเวณที่ราบเหล่านี้ส่วนใหญ่ถูกหักร้างเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยเพราะไม่ต้องโค่นไม้ใหญ่ ปัจจุบันป่าพื้นที่ดั้งเดิมที่เป็นป่าสมบูรณ์นั้นไม่เหลือให้เห็น จะมีเหลืออยู่บ้างก็บริเวณเนินเขาที่มีความลาดชัน มาก ๆ เท่านั้นอุณหภูมิอากาศค่อนข้างคงที่ อาณาเขตที่ตั้ง ทิศเหนือ จด หมู่ที่ 2 บ้านพรุกง ทิศใต้ จด หมู่ที่ 6 บ้านวังใหญ่ ทิศตะวันตก จด หมู่ที่ 5 บ้านทุ่งหรี่ ทิศตะวันออก ติดตำบลสะพานไม้แกน 3) เขตการปกครอง รายชื่อผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 7 บ้านโหล๊ะบอนจากอดีตจนถึง ณ ปัจจุบัน ดังนี้ 1. นายเนียม เกื้อก่อบุญ 2. นายเนตร เกื้อก่อบุญ 3. นายบุญแก้ว ภารกิจโกศล 4. นายพิณ เกื้อก่อบุญ
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 63 5. นายสว่าง ภารกิจโกศล 6. นายสุวัฒน์เมืองใสสันต์ 7. นายมิตร สวนทองแก้ว (ปัจจุบันมี) 4) โครงสร้างพื้นฐานด้านทางสังคม ศาสนา ชาวบ้านส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ มีวัดประจำหมู่บ้าน จำนวน 1 แห่ง คือ วัด ไทรประดิษฐ์ซึ่งเป็น ศูนย์รวมจิตใจของคนในหมู่บ้าน และจะมีกิจกรรมร่วมกับวัดโดยตลอด เช่น งานบุญประเพณีต่างๆ ใช้สถานที่ สำหรับประชุมหรือพบปะกลุ่มต่าง ๆ การศึกษา เด็กและเยาวชนได้รับการศึกษาภาคบังคับทุกคน ประชาชนที่มีอายุ 15-60 ปีอ่านออกเขียนได้เป็น ส่วนใหญ่และมีโรงเรียนระดับประถมศึกษาภายในหมู่บ้านคือโรงเรียนบ้านวังใหญ่ การคมนาคม บ้านโหล๊ะบอน เป็นหมู่บ้านซึ่งมีบริเวณติดกับเส้นทางการคมนาคมของหมู่บ้านนี้มีอื่น สะดวกที่จะทำ การติดต่อกับเส้นทางของหมู่บ้านอื่นโดยเส้นทางส่วนใหญ่จะเป็นถนนลาดยาง ในส่วนของ ภายในหมู่บ้านก็ เป็นถนนลาดคอนกรีตและถนนลาดยางบางพื้นที่ แต่คนในหมู่บ้านสัญจรไปมาได้สะดวก ชาวบ้านอาศัยการ คมนาคมได้หลายทางด้วยกัน สาธารณูปโภค 1. การไฟฟ้า อยู่ในความรับผิดชอบของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อำเภอเทพา มีไฟฟ้าบริการประชาชน ในหมู่บ้านเกือบทุกครัวเรือน 2. โทรศัพท์สาธารณะประจำหมู่บ้าน ติดตั้งหลายจุดที่สำคัญของหมู่บ้าน 3. การประปา ทุกครัวเรือนมีน้ำประปาใช้ ด้านสาธารณสุข มีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังใหญ่ และจัดให้มีการตรวจสุขภาพแก่ผู้สูงอายุ 5) โครงสร้างพื้นฐานด้านทางเศรษฐกิจ บ้านโหล๊ะบอน โดยส่วนใหญ่เป็นพื้นที่อุดมสมบูรณ์เป็นที่ราบสูง ราษฎรส่วนใหญ่ประกอบ อาชีพ ทางการเกษตรกรรม เช่น ทำสวนยางพารา สวนผลไม้ค้าขาย และรับจ้างทั่วไป โดยอาศัยน้ำในลำคลองใน หมู่บ้านเพื่อใช้ในการเกษตร ชาวบ้านในพื้นที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก โดยมีพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ ได้แก่ ยางพารา เนื่องจากยางพาราเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ ประชากรในพื้นที่ของหมู่บ้านจึงปลูก ยางพารา เป็นอาชีพหลักซึ่งมีพื้นที่ปลูกในทุกหมู่บ้าน โดยเกษตรกร ส่วนใหญ่นิยมขายน้ำยางสดประมาณ 70 เปอร์เซ็นต์ ที่เหลือขายเป็นยางแผ่นประมาณ 15 เปอร์เซ็นต์ นอกจากนั้นชาวบ้านยังมีอาชีพเสริมคือการเพาะปลูกพืชยืน ต้น สวนไม้ผล ส่วนใหญ่ปลูกพืช ได้แก่ ทุเรียน ลองกอง เงาะ พื้นที่ปลูกกระจายภายใน หมู่บ้าน ผลผลิตได้ตาม ฤดูกาล ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการปลูกไม้ผลแบบสวนหลังบ้านหรือนิยมปลูกไว้เพื่อ การบริโภคในครัวเรือนเป็นหลัก จากนั้นยังมีการนิยมปลูกพืช ได้แก่ ถั่วฝักยาว แตงกวา มะเขือ พริก เป็นต้น ซึ่งให้ผลตอบแทนในระยะสั้นและ นิยมปลูกไว้เพื่อการบริโภคในครัวเรือน
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 64 กลุ่มกิจกรรม / อาชีพ มีจำนวน 5 กลุ่ม ดังนี้ 1. กลุ่มออมทรัพย์บ้านโหล๊ะบอน 2. กองทุนสวัสดิการชุมชน (สัจจะลดรายจ่ายวันละ 1 บ้าน) 3. กลุ่มน้ำยาง (ณ วัดไทรประดิษฐ์) 4. กลุ่มน้ำยาง (ณ ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนบ้านโหล๊ะบอน) 5. กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง (กทบ.) แหล่งท่องเที่ยว หนำวังยาวฟาร์ม ไร่กาแฟ น้ำตกโตนยอดสุข ภาพที่ 1.9 หนำวังยาวฟาร์ม ไร่กาแฟ
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 65 ภาพที่ 1.10 น้ำตกยอดสุข 6) โครงสร้างพื้นฐานด้านประเพณีและวัฒนธรรม วิถีชีวิตวัฒนธรรมและประเพณีชาวบ้านยึดมั่นในหลักศาสนา เพราะชาวบ้านนับถือศาสนาพุทธ 100 % วิถีชีวิตอยู่กัน แบบพี่ ๆ น้อง ๆ ใครเดือดร้อนก็จะช่วยเหลือกัน เกื้อกูลแบบเครือญาติ ส่วนหนึ่งของคน ในชุมชนบ้านโหล๊ะบอนมีอิทธิพลต่อความคิดความเชื่อ และยังเป็นสิ่งที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของคนในชุมชนร่วมกัน คือ วัฒนธรรม ประเพณี ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการรวมความศรัทธา รวมพลังสามัคคีของคนในชุมชน ประเพณีและวัฒนธรรม มีกิจกรรมและวันสำคัญทางศาสนา ดังนี้ 1. ทำบุญประเพณี วันขึ้นปีใหม่ 2. ทำบุญประเพณี วันมาฆบูชา 3. ทำบุญประเพณี วันพระ 4. ทำบุญประเพณี วันสงกรานต์ 5. ทำบุญประเพณี วันวิสาขบูชา 6. ทำบุญประเพณี วันเข้าพรรษา 7. ทำบุญประเพณี วันแม่แห่งชาติ 8. ทำบุญประเพณี วันสารทไทย 9. ทำบุญประเพณี วันออกพรรษา 10. ทำบุญประเพณี วันพ่อแห่งชาติ
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 66 บทที่ 5 สรุปผล อภิปรายผล และข้อเสนอแนะ ในการศึกษาเรื่อง “การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา” ผู้วิจัยได้กำหนดระเบียบวิธีวิจัยครั้งนี้โดยมีวัตถุประสงค์ของการศึกษาในครั้งนี้คือ 2.1 เพื่อศึกษาสภาพบริบทการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนของชุมชนตำบลวังใหญ่ 2.2 เพื่อเสนอรูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ 5.1 สรุปผลการวิจัย 5.1.1 สภาพบริบทการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน ตำบลวังใหญ่อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา จากผลการศึกษาสภาพบริบทการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัด สงขลา เพื่อหารูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ สรุปผลการวิจัยได้ดังนี้ 1) สภาพบริบทของตำบลวังใหญ่ เป็นพื้นที่ราบลุ่ม มีทรัพยากรธรรมชาติที่สวยงาม คือ น้ำตกเขาสูง และภูเขาที่สวยงามคือเขาสูง ซึ่งน้ำตกเขาสูง เป็นแห่ลงต้นน้ำสายหลักของชาวบ้านของตำบลวังใหญ่ อำเภอ เทพา จังหวัดสงขลา คนในชุมชนนับถือศาสนาพุทธส่วนใหญ่ มีการสืบสานประเพณีและวัฒนธรรมได้เป็นอย่าง ดี วิถีชีวิตเรียบง่าย มีอาหารท้องถิ่นที่มาแล้วต้องชิม ได้แก่ลอดช่อง 2) กิจกรรมการท่องเที่ยวของชุมชนวังใหญ่ คือการปั่นรถจักรยานชมธรรมชาติอู่เรือและเที่ยวน้ำตก เขาสูง จุดชมวิวเขาสูง สามารถชมวิวมุมสูงมองทัศนียภาพที่สวยงามของทั้งตำบลวังใหญ่และพื้นที่ใกล้เคียง 3) โครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับการท่องเที่ยวตำบลวังใหญ่ในการรองรับนักท่องเที่ยว ด้านการ คมนาคมขนส่งในพื้นที่ตำบล มีเส้นทางคมนาคมขนส่งเป็นถนนถนนลาดยาง ถนนคอนกรีต 100% ในทุกพื้นที่ ของตำบลวังใหญ่ ที่เชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยวในชุมชน ด้านไฟฟ้าเกือบทุกครัวเรือนมีไฟฟ้าใช้ ด้านประปาใน ชุมชนจนตำบลวังใหญ่ มีประปาหมู่บ้านเข้าถึงทุกพื้นที่และที่อยู่ในความรับผิดชอบขององค์การบริหารส่วน ตำบลวังใหญ่ 4) ลักษณะทางกายภาพของชุมชนวังใหญ่เป็นพื้นที่ราบลุ่ม พื้นที่ราบเชิงเขา มีทรัพยากรธรรมชาติที่ ค่อนข้างสมบูรณ์เหมาะแก่การทำสวนยางพาราและสวน ผลไม้ ลำคลองมีน้ำไหลผ่านตลอดทั้งปีสามารถหล่อ เลี้ยงวิถีชีวิตของประชาชนที่อาศัยอยู่ใกล้ บริเวณแหล่งน้ำได้เป็นอย่างดีลักษณะอากาศเป็นลักษณะร้อนชื้น ลักษณะของดินเหมาะสมกับการการทำสวนยางพารา รองลงมาเป็นรับจ้าง และนอกจากอาชีพหลักแล้วยังมี การประกอบอาชีพเสริมในการเลี้ยงสัตว์ เช่น ปลา ไก่ เป็ด สุกร และเลี้ยงวัว ด้านการศึกษาในตำบลวังใหญ่มี สถานศึกษาประกอบด้วย โรงเรียนประถมศึกษา 3 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนบ้านควนหมาก โรงเรียนบ้านวังใหญ่ และโรงเรียนวัดคลองยอ ด้านสาธารณสุข พบว่าตำบลวังใหญ่ มีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบลวัง ใหญ่จำนวน 1 แห่ง 5) ด้านสังคมและวัฒนธรรม ประเพณี ในชุมชนตำบลวังใหญ่พบว่า มีผู้นับถือศาสนาพุทธ ร้อยละ 98 และมีวัด 4 แห่ง ได้แก่ วัดควนหมาก วัดวังใหญ่ วัดคลองยอ และวัดไทรประดิษฐ์และนับถือศาสนาอิสลาม ร้อยละ 2 โดยมีงานประเพณีของชุมชนตำบลวังใหญ่ ได้แก่ ประเพณีวันสงกรานต์ ประเพณีลอยกระทง ประเพณีวันเข้าพรรษาและออกพรรษา และ ประเพณีทำบุญเดือนสิบประเพณีชักพระ ประเพณีทำบุญตัก
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 67 บาตรเดือนห้า ประเพณีสรงน้ำพระและสักการะพ่อทวดเขาสูง ซึ่งเป็นงานประเพณีที่ได้มีการร่วมแรงร่วมใจ ของชุมชนและองค์การบริหารส่วนตำบลวังใหญ่ซึ่งเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่มีความแปลก โดดเด่นไม่เหมือนใคร ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่นได้อนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น 6) ทรัพยากรทางการท่องเที่ยวตำบลวังใหญ่ ได้แก่ น้ำตกเขาสูง บึงขุนนคร จุดชมวิวบนยอดเขาสูง ตั้งอยู่ในพื้นที่ของหมู่บ้านบ้านใหม่ ถือว่าเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวให้ความสนใจและอย่างเดินทางมาท่องเที่ยว คือ “น้ำตกเขาสูง” ที่ถือว่าเป็นแลนด์มาร์กสำคัญของตำบลวังใหญ่การจัดงานสืบสาน “ประเพณีสรงน้ำพระและ สักการะพ่อทวดเขาสูง” หนึ่งปีจะมีแค่ครั้งเดียวที่แสดงถึงวิถีชีวิตของคนในท้องถิ่นที่นับถือ และนอกจากนี้ยังมี แหล่งเรียนรู้ ที่สามารถเข้ามาศึกษามานั่งชมวิว และชมธรรมชาติอู่เรือสามารถถ่ายรูปชมบรรยายกาศ 5.1.2 เสนอรูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา จากผลการศึกษาพบว่า รูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา โดยเป็นกระบวนการตั้งแต่การวางแผน การกำหนด เป้าหมายร่วมกันที่ชัดเจน รวมถึงผลลัพธ์ของการบูรณาการการทำงานร่วมกันในการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน ซึ่งจากการศึกษา ทำให้เกิดการทำงานร่วมกัน โดยมีโครงสร้างการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ โดยมีชื่อว่า”วังใหญ่ ไม่ได้ใหญ่แค่ชื่อ”เป็นโครงสร้างการทำงานร่วมกันของตำบลวังใหญ่ที่ได้มีกำหนด โครงสร้าง บทบาทหน้าที่ ความรับผิดชอบ โดยโครงสร้างการ ทำงานของการท่องเที่ยวตำบลวังใหญ่มีรูปแบบ การทำงานที่มีลักษณะไม่ซับซ้อน ดังนี้ รูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา เป็นการบูรณาการการทำงานร่วมกัน ในการทำงานเกิดความเชื่อมโยงการทำงานทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชน ภาคประชาชนและภาควิชาการในการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนของชุมชนตำบลวัง ใหญ่ เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนการทำงานการท่องเที่ยวโดยชุมชนให้เป็นรูปธรรม เกิดเป็นโมเดลในการจัดการ การท่องเที่ยวโดยชุมชนที่ก่อให้เกิดความยั่งยืนบนฐานทรัพยากรการท่องเที่ยวในชุมชนตำบลวังใหญ่ โดยใช้ การท่องเที่ยวเป็นเครื่องมือในการพัฒนา สนับสนุน ส่งเสริม และเป็นการเพิ่มช่องทางในการสร้างรายได้ที่ เพิ่มขึ้น ยกระดับศักยภาพการท่องเที่ยวของตำบลวังใหญ่ที่นำไปสู่การจัดการการท่องเที่ยวและสร้างมูลค่าเพิ่ม และการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อก้าวสู่การท่องเที่ยวโดยชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรในตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา มีดังต่อไปนี้ 1. การพัฒนาส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน การพัฒนาส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนตำบลวังใหญ่ เป็นการที่คนในชุมชนต้องเข้ามามีส่วนร่วมในการ ร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมปฏิบัติ ร่วมแก้ไขปัญหาและร่วมรับ ผลประโยชน์จากการท่องเที่ยวที่เกิดขึ้น โดยทาง หน่วยรัฐจะต้องมีส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน ต้องให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน การ กระจายบทบาทหน้าที่การทำงานของคนในชุมชน การกระจายผลประโยชน์ มีระบบการบริหารจัดการที่ โปร่งใสสามารถตรวจสอบได้ มีกฎ กติกาในการป้องกันผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อชุมชนทั้งทางด้านสังคม วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม มีโครงสร้างการทำงานโดยมีแบ่งหน้าที่และความรับผิดชอบของแต่ละหน้าที่ไว้ อย่างชัดเจน
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 68 2. มีผู้นำที่เข้มแข็งในการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวโดยชุมชน ผู้นำกลุ่มชุมชนในการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน เป็นหนึ่งในกุญแจสำคัญในการขับเคลื่อนการ ท่องเที่ยวของชุมชนที่จะประสบความสำเร็จ โดยผู้นำกลุ่มควรมีคุณลักษณะที่สำคัญ ได้แก่ จะต้องเป็นคนใน ชุมชนที่มีความรู้ ความสามารถ มีความน่าเชื่อถือ เป็นคนใจกว้าง มีน้ำใจ พร้อมเสียสละเพื่อส่วนรวม มีความ อดทน มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ยอมรับในความคิดเห็นของ สมาชิกในกลุ่มที่แตกต่าง มีความเป็นผู้นำ 3. การสร้างความเข้มแข็งของชุมชน ชุมชนต้องค้นหาต้นทุนของชุมชนที่มีอยู่เดิม ได้แก่ ทุนมนุษย์ ทุนทางสังคม ทุนวัฒนธรรม ทุนภูมิ ปัญญา และทุนทรัพยากรธรรมชาติ นำมาพัฒนาให้มีความพร้อมและยกระดับชุมชน สร้างจุดขาย การสร้างสรรค์เสน่ห์อัตลักษณ์วิถีชุมชนให้มีคุณค่า เสริมสร้างประโยชน์ให้ชุมชนเกิดความเข้มแข็งสามารถ พึ่งพาตนเองได้ 4. ข้อตกลงร่วมกันในการบริหารจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน ชุมชนตำบลวังใหญ่ต้องมีการจัดการผลประโยชน์ให้กระจายสู่คนในชุมชนและสมาชิก โดยชุมชนมี ข้อตกลงร่วมกันในการกระจายรายได้จากการท่องเที่ยวในชุมชนให้กับสมาชิกในกลุ่ม อย่างเป็นเป็นธรรมและ ทั่วถึงตามอัตราที่กำหนดร่วมกันในแต่ละกิจกรรม และมีการแบ่งรายได้จากการท่องเที่ยวเข้ากองทุนส่วนกลาง ของชุมชน โดยสมาชิกกลุ่มบริหารจัดการการท่องเที่ยวของชุมชนทุกคนได้รับรู้และเข้าใจข้อตกลงร่วมกัน เพื่อ จะได้นำเงินกองทุนส่วนกลางไปใช้ในการพัฒนากิจกรรมและส่วนที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาการท่องเที่ยวโดย ชุมชนทั้งประโยชน์ทั้งทางตรงและทางอ้อมได้มากที่สุด 5. การพัฒนาศักยภาพบุคลากรในชุมชน การพัฒนาบุคลากรในการบริหารจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนให้มีประสิทธิภาพ โดยสมาชิกในกลุ่มได้ พัฒนาศักยภาพตามหน้าที่ความรับผิดชอบของแต่ละคน มีความรู้และทักษะที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชนในการ จัดการท่องเที่ยวในชุมชนการพัฒนาบุคคลากรที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมการท่องเที่ยวในด้านต่าง ๆ การส่งเสริมการท่องเที่ยวในท้องถิ่น การเป็นเจ้าบ้านที่ดี การสื่อความหมายทางการท่องเที่ยว การนำชม สถานที่ท่องเที่ยว การเป็นมัคคุเทศก์อาสา การบริการในสถานที่จำหน่าย สินค้าที่ระลึก การอบรมให้ความรู้ ด้านภาษา และประวัติความเป็นมาของแหล่งท่องเที่ยว การต้อนรับนักท่องเที่ยว การจัดการการท่องเที่ยวโดย ชุมชน การเตรียมความพร้อมการเป็นชุมชนท่องเที่ยว 6. การสร้างการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน การสร้างการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน ต้องเริ่มจากคนในชุมชนรู้สึกว่าตัวเองเป็นเจ้าของ ซึ่งคนใน ชุมชนจะรู้สึกก็ต่อเมื่อคนในชุมชนมีบทบาทตั้งแต่กระบวนการเริ่มต้น เริ่มต้นคิด ร่วมวางแผน ร่วมกันทำ และมี ส่วนร่วมในการตัดสินใจในการกำหนดทิศทางการท่องเที่ยวของชุมชนของตนเอง ในบางชุมชนช่วงระยะแรก อาจมีผู้เข้าร่วมน้อย อาจเกิดจากความไม่มั่นใจหรือยังไม่พร้อม แต่ภายหลังกลุ่มควรเปิดโอกาสให้คนในชุมชน เข้ามาเป็นสมาชิกในภายหลัง 7. การสร้างภาคีเครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชน ชุมชนตำบลวังใหญ่ควรมีกลไกการสร้างเครือข่ายการส่งเสริมการท่องเที่ยวในระดับชุมชน จังหวัดและ ในระดับภูมิภาคในลักษณะของการเป็นพันธมิตรมากกว่าการแข่งขัน มีการเชื่อมโยงข่าวสารข้อมูลและการ แลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างผู้เกี่ยวข้องภาครัฐ เอกชน และองค์กรท้องถิ่นและการกำหนดนโยบายและ ยุทธศาสตร์การส่งเสริมการท่องเที่ยวระดับท้องถิ่นและจังหวัด มีการ ทำงานร่วมกับองค์กรปกครองส่วน
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 69 ท้องถิ่นในพื้นที่ และมีการดำเนินกิจกรรมความร่วมมือระหว่างกลุ่ม กับภาคีเครือข่ายทั้งในและนอกชุมชน อย่างต่อเนื่อง 8. การบริหารจัดการการเงินของชุมชน การบริหารจัดการการเงินของชุมชนตำบลวังใหญ่ ควรมีระบบการเงินที่เข้าใจง่าย และสามารถ ตรวจสอบได้ เป็นสิ่งสำคัญลำดับต้น ๆ ที่ชุมชนต้องช่วยกันวางแผนการบริหารจัดการ เนื่องจากพอมีการ ท่องเที่ยวเข้ามาเกิดมีรายได้ มีผลประโยชน์จากด้านต่าง ๆ เข้ามาการวางแผน บริการจัดการการเงินจะช่วยให้ กลุ่มไม่เกิดความหมาดระแวงกันได้ในภายหลัง 9. การเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่เข้ามามีส่วนร่วม ชุมชนควรเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ในชุมชนหรือเยาวชนเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมการท่องเที่ยว เช่น การเป็นอาสาสมัครมัคคุเทศก์ การรวมกลุ่มของเยาชนทางด้านการท่องเที่ยวและการมีส่วนร่วมอย่างเป็น รูปธรรม ควรส่งเสริมให้เยาวชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน ซึ่งให้กลุ่มเยาวชนเข้า เป็นสมาชิกของกลุ่ม และมีการนำเยาวชนเข้าร่วมโครงการพัฒนาศักยภาพของชุมชน การเข้ามามีส่วนร่วมใน กิจกรรมท่องเที่ยว 10. การจัดสรรรายได้ของชุมชน มีการจัดสรรรายได้ที่เกิดจากกิจกรรมการท่องเที่ยวให้กับสมาชิกอย่างเป็นธรรม โดยมีหลักเกณฑ์ใน การจัดสรรรายได้จากการร่วมกันกำหนดภายในกลุ่ม โดยสมาชิกในกลุ่มได้รับรู้และทราบถึงข้อกำหนด และมี การจัดสรรรายได้เข้ากองทุนกลางของกลุ่ม และปันผลให้กับสมาชิกกลุ่มทุกรอบเดือน มีการแบ่งเงินจาก กองกลางของกลุ่มมาสนับสนุนอุปกรณ์และกิจกรรมการท่องเที่ยวชุมชน 11. การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนตำบลวังใหญ่สู่การเพิ่มรายได้ ควรเปิดโอกาสให้คนในชุมชนนำสินค้าและผลิตภัณฑ์ชุมชนมาจำหน่ายแก่นักท่องเที่ยว โดยมีภาค เครือข่ายในการเพิ่มช่องทางในการจัดจำหน่ายสินค้าชุมชน ช่องทางการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของชุมชนกระจาย ในหลาย ๆ พื้นที่และควรมีคิดค้นผลิตภัณฑ์ใหม่หรือกระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่เป็นการมูลค่าเพิ่มให้กับ ผลิตภัณฑ์มีคุณค่ามายิ่งขึ้น 12. การอนุรักษ์วัฒนธรรมและทรัพยากรในชุมชน ชุมชนควรมีส่วนร่วมในกิจกรรมอนุรักษ์และฟื้นฟูวัฒนธรรมชุมชนอย่างต่อเนื่อง และมีประสิทธิภาพ ควรมีการดำเนินกิจกรรมอนุรักษ์ฟื้นฟูวัฒนธรรมรกับภาคีเครือข่ายเพื่อยกระดับ และแบ่งปันข้อมูลซึ่งกันและ กัน โดยกิจกรรมการอนุรักษ์วัฒนธรรมวิถีชีวิตและภูมิปัญญาของชุมชน ควรมีถ่ายทอดสู่คนรุ่นหลังและสร้าง กระบวนการมีส่วนร่วมให้กับเยาวชน 13. การส่งเสริมการตลาดที่เหมาะสมกับชุมชน ชุมชน ควรมีการกำหนดกลุ่มนักท่องเที่ยวเป้าหมายที่เหมาะสมกับชุมชนอย่างชัดเจน โดยมีเป้าหมาย ให้นักท่องเที่วได้เข้ามาเรียนรู้วิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชุมชน จึงควรเป็นนักท่องเที่ยว โดยที่ต้องการมาสัมผัส ประสบการณ์ตามวิถีของชุมชน และมีความตระหนักต่อผลกระทบที่มีต่อชุมชน มีการรวบรวมสถิติของ นักท่องเที่ยวในแต่ละเดือนที่เดินทางมาท่องเที่ยวในชุมชน 5.2 อภิปรายผลการวิจัย จากทรัพยากรด้านการท่องเที่ยวที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ ประเพณีวัฒนธรรม วิถีชีวิต ภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชน ล้วนเป็นสิ่งสำคัญในการกำหนดกิจกรรมและรูปแบบการทางการ
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 70 ท่องเที่ยว จากการศึกษาและรวบรวมข้อมูลในแต่ละชุมชนมีทรัพยากรด้านการท่องเที่ยวที่โดดเด่นและเป็น เอกลักษณ์เฉพาะตัวที่สามารถส่งเสริมและพัฒนาให้เป็นกิจกรรมเพื่อการท่องเที่ยว อันจะเป็นการสืบสานและ สืบทอดมรดกทางภูมิปัญญาท้องถิ่น และการอนุรักษ์ทรัพยากร เพื่อการท่องเที่ยวที่ยั่งยืนต่อไปได้ ดังนี้ 1) แหล่งเรียนรู้วิถีชีวิตชุมชน 2) ทรัพยากรความงามทางธรรมชาติ3) ภูมิปัญญาด้านพืชสมุนไพรต่าง ๆ 4) ภูมิ ปัญญาด้านอาหารท้องถิ่นต่าง ๆ เช่น ข้าวยำ แกงขี้เหล็ก 5) ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านงานหัตถกรรม 6) ภูมิปัญญา เกี่ยวกับพิธีกรรมและงานประเพณีต่าง ๆ ของชุมชน 7) ประวัติศาสตร์ชุมชน เรื่องเล่าตำนานเรื่องราวต่าง ๆ ที่ สืบทอดต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่น 8) ด้านกระบวนการมีส่วนร่วมนั้น เนื่องจากชุมชนต่าง ๆ ก่อให้เกิดวัฒนธรรม พึ่งพาอาศัย เรียนรู้เรื่องราวต่าง ๆ ร่วมกันเป็นอย่างดี กระบวนการเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพการบริหาร จัดการกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวโดยชุมชน เป็นอีกหนึ่งกระบวนการในการกระตุ้นและ มุ่งหวังใช้การท่องเที่ยวเป็นเครื่องมือให้เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมอีกทาง การอภิปรายผลชุมชนในพื้นที่นั้น โดยรวมแล้วชุมชนพื้นที่ตำบลวังใหญ่มีทรัพยากรการท่องเที่ยวที่อุดมสมบูรณ์ เหมาะสำหรับการพัฒนาและ ส่งเสริมเป็นสถานที่เพื่อการเรียนรู้และการท่องเที่ยวได้อย่างหลากหลาย ดังนั้น การสร้างกิจกรรมทางการ ท่องเที่ยวขึ้นมาเพื่อรองรับการท่องเที่ยว เป็นเรื่องที่สำคัญในลำดับต้นๆ แต่ต้องให้ดำเนินการและพัฒนาให้ เหมาะสมกับบริบทเชิงพื้นที่ เพื่อลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและการท่องเที่ยวเป็นเครื่องมือที่ส่งผลให้เกิด ความร่วมมือ และการนำทรัพยากรที่มีอยู่มาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ด้วยการใช้การท่องเที่ยวเป็นตัวนำชุมชน สามารถพัฒนาการท่องเที่ยวให้มีความเหมาะสม สอดคล้องกับสภาพบริบทของชุมชนด้านต่าง ๆ ได้ ได้แก่ ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม วิถีชีวิต วัฒนธรรม ประเพณี ดังจะเห็น ได้จากการมีแหล่งท่องเที่ยวทาง ธรรมชาติที่สวยงามที่มีน้ำตกและทรัพยากรธรรมที่สวยงามทางทัศนียภาพและเป็นจุดดึงดูดนักท่องเที่ยวที่ ต้องการพักผ่อนอย่างสงบชุมชนควรหาแนวทางและ วิธีการที่จะเชิญชวนให้ท่องเที่ยวแวะเข้ามาเยี่ยมชม ให้ นักท่องเที่ยวได้สัมผัสกับวิถีชีวิตความเป็นอยู่และแหล่งเรียนรู้ตามหมู่บ้านต่าง ๆ โดยรอบนั้นก็จะเป็นการ ท่องเที่ยวที่ได้ความรู้อีกทางหนึ่ง ซึ่งนักท่องเที่ยวสามารถที่จะมาท่องเที่ยวในชุมชนได้ตลอดเวลาและทุก ฤดูกาล โดยไม่ส่งกระทบต่ออาชีพเกษตรกรรมของคนในชุมชนอีกด้วย การพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวของ ชุมชนก่อให้เกิดความเข้มแข็งโดยทุกฝ่ายดังนั้นชุมชนทุกระดับจึงควรมีส่วนร่วมในดำเนินการ ดังนี้ 1) ชุมชน ควรมีการสร้างเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของตนเองให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น เช่น ส่งเสริมให้มีการอนุรักษ์และ ฟื้นฟูวัฒนธรรม ประเพณี พิธีกรรม โดยให้เยาวชนคนรุ่นหลังได้มีส่วนร่วม ตระหนักและเห็นความสำคัญ รากเหง้าของวิถีชุมชน 2) ชุมชน ควรมีการส่งเสริมและสนับสนุน การทำอาหารท้องถิ่นให้เป็นส่วนหนึ่งของ เมนูอาหาร และสร้างสินค้าชุมชนให้สามารถวางขายได้ในร้านค้าของศูนย์ โอท้อปที่มีในแต่ละชุมชน ส่งเสริม ให้ชุมชนได้เกิดความมั่นใจที่พัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวด้วยตนเอง 3) หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนา ชุมชนและการพัฒนาอาชีพ ควรดำเนินการด้วยการส่งเสริมอาชีพเสริมให้กับคนในชุมชน เช่น การส่งเสริม พัฒนาคุณภาพสินค้าควรส่งเสริมให้มีการสร้าง ผลิตภัณฑ์ที่มีความหลากหลาย และส่งเสริมภูมิปัญญาด้าน สมุนไพรให้เป็นสินค้าของชุมชน จากที่อภิปรายมามีความสอดคล้องกับงานวิจัยของสุดแดน วิสุทธิลักษณ์ และ คณะ (2555) ศึกษาวิจัยเรื่อง การท่องเที่ยวสร้างสรรค์:เครื่องมือสำคัญนำไปสู่ชุมชนยั่งยืน ผลพบว่า การ ท่องเที่ยวที่สนับสนุนให้นักท่องเที่ยวได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ คือ เพื่อทำความเข้าใจ ในคุณค่าทางสังคม วัฒนธรรม และสภาพแวดล้อมของพื้นที่ท่องเที่ยวอย่างลึกซึ้งโดยผ่านประสบการณ์ตรง ร่วมกับเจ้าของพื้นที่หรือเจ้าของวัฒนธรรม ประเด็นสำคัญของการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์จะต้องมีคุณสมบัติ ทั้งในเชิงพื้นที่และเชิงกระบวนการ คือในพื้นที่กิจกรรมนั้นจะต้องมีความหลากหลายและโดดเด่น ทาง วัฒนธรรมหรือธรรมชาติ และชุมชนในฐานะเจ้าของวัฒนธรรมจะต้องมีความตระหนักในศักยภาพในเชิง
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 71 กระบวนการ กิจกรรมของการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์จะต้องน าไปสู่ กระบวนการเรียนรู้ข้ามวัฒนธรรม เปิด โอกาสให้ประสบการณ์ตรงร่วมกับเจ้าของวัฒนธรรม ซึ่งเป็น ส่วนหนึ่งของกระบวนการที่นำไปสู่ความเข้าใจ อย่างลึกซึ่งในพื้นที่ท่องเที่ยว และด้วยทิศทางนี้จะนำไปสู่ความสมดุลในทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมและ สิ่งแวดล้อม และยังสัมพันธ์กับ Smith (1983) ได้นำเสนอว่าปัจจัยดึงดูดนั้นมีองค์ประกอบที่รวมถึง ส่วนประกอบที่เห็นได้อย่างชัดเจนหลาย อย่าง เช่น ชายหาด การอำนวยความสะดวก ไปจนถึงสิ่งดึงดูดทาง วัฒนธรรม รวมไปถึงมุมมองของนักท่องเที่ยวและความคาดหวังในสิ่งที่แปลกใหม่และและผลประโยชน์ที่คาด ว่าจะได้รับจากแหล่งท่องเที่ยวนั้น ๆ ไปจนถึงวิธีการดำเนินการทางการตลาดที่แหล่งท่องเที่ยวนั้น ๆ ใช้ปัจจัย ดึงดูดจึงถือได้ว่าเป็นส่วนประกอบสำคัญในการท่องเที่ยวและยังมีส่วนช่วยสนับสนุนให้เกิดแรงจูงใจในเรื่องของ ปัจจัยผลักดันอีกด้วย โดยแหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆ นั้นได้มีการใช้ประโยชน์จากปัจจัยดึงดูดในฐานะของอำนาจที่ ดึงดูดให้นักท่องเที่ยวเข้ามาสนใจในสถานที่เหล่านั้น (Uysal and Hagan, 1993) หรือกล่าว อีกนัยหนึ่งก็คือ นักท่องเที่ยวนั้นจะต้องคำนึงถึงการให้น้ำหนัก หรือให้คุณค่ากับปัจจัยดึงดูดของแหล่งท่องเที่ยวนั้น ๆ เสียก่อน จึงจะยอมรับว่าแหล่งท่องเที่ยวนั้น ๆ มีความน่าดึงดูดและเพื่อจะให้เกิดสภาพดังกล่าวขึ้นนั้น ปัจจัยดึงดูดของ แหล่งท่องเที่ยวนั้น ๆ จึงจะต้องทำหน้าที่ในในการจัดเตรียมทุกอย่างให้พร้อมที่จะสนองตอบปัจจัยผลักดัน เพื่อที่จะสร้างแรงจูงใจให้นักท่องเที่ยวต้องการจะเดินทาง มาท่องเที่ยวให้ได้ หรืออาจจะกล่าวได้ว่าลักษณะ ของแหล่งท่องเที่ยวนั้นจะต้องกระตุ้นและผลักดันให้เกิดแรงจูงใจที่ตอบสนองต่อปัจจัยผลักดันให้ได้ ผลจากการดำเนินการวิจัยดังกล่าวแม้ว่าจะไม่ได้พัฒนาการท่องเที่ยวชุมชนให้เกิดขึ้น ได้สำเร็จในทันที แต่ก็ได้ช่วยจุดประกายความคิดและผลักดันเรื่องการพัฒนาการท่องเที่ยวของชุมชน มิใช่เพื่อหวังผลเรื่องรายได้ เสริมและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นเท่านั้น แต่วัตถุประสงค์หลักเพื่อกระตุ้นให้ชาวบ้านในชุมชนได้เกิดการเรียนรู้เรื่อง การท่องเที่ยวในทุกรูปแบบ เพื่อเตรียมพร้อมที่จะรับมือกับการท่องเที่ยวที่จะเข้ามาสู่ชุมชนได้ทุกเวลา โดย กระบวนการวิจัยแบบการให้ชุมชนมีส่วนร่วม เป็นสิ่งที่ให้ชุมชนจะได้มีโอกาสหาความรู้ที่เป็นรากเหง้าของ ชุมชนเอง ตลอดจนศักยภาพด้านต่าง ๆ ภายในชุมชนด้วยตนเอง ภาพรวมของการวิจัยดังกล่าว เมื่อนำ ผลการวิจัยมาวิเคราะห์กับทฤษฎีต่าง ๆ แล้ว พบว่า ชุมชนตำบลวังใหญ่มีทรัพยากรทางการท่องเที่ยวที่ หลากหลายที่ชุมชนใช้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการอนุรักษ์ไว้ และสามารถนำมาส่งเสริมและพัฒนาเป็นทุนใน กิจกรรมเพื่อการท่องเที่ยวได้ แต่ชาวบ้านยังขาดความรู้ ความเข้าใจเรื่องการบริหารจัดการการท่องเที่ยว รวมถึงการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงในการ ผลักดันให้ชุมชนของตนเองมีกิจกรรมทางการท่องเที่ยว หรืออย่าง น้อยก็เตรียมตัวเองให้พร้อมก่อนที่นักท่องเที่ยวจะเดินทางเข้ามาในพื้นที่เนื่องจากวงจรของผลิตภัณฑ์การ ท่องเที่ยว (Product Life Cycle) มีอยู่อย่างสม่ำเสมอหากพื้นที่แห่งนั้นมีความน่าสนใจก็จะมีการท่องเที่ยวที่ คึกคัก ในกรณีเดียวกันบางพื้นที่ก็ถึงจุดอิ่มตัวด้านการท่องเที่ยว ก็จะทำให้สถานที่แห่งนั้นไม่เป็นที่นิยมของ นักท่องเที่ยวอีกต่อไป จากการอภิปรายข้างต้น พอสรุปได้ว่ารูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทรัพยากรใน ตำบลวังใหญ่ เป็นการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวให้เกิดความยั่งยืนในการบริหารจัดการการท่องเที่ยวได้ด้วย กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน และภาคีเครือข่ายในการ สนับสนุน หนุนเสริม และร่วมกันวางแผน พัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนของตำบลวังใหญ่ ในการมีส่วนร่วมในการวางแผน ระดมความคิดเห็น กำหนด เป้าหมายร่วมกันและร่วมกันจัดทำแผนพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชน ดังนั้น การเรียนรู้จากการทำงานวิจัยจึง เกิดจากการเดินทางเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์จากชุมชน ข้อเสนอแนะในการวิจัย 1) ควรส่งเสริมให้มีโครงการ หรือกิจกรรมการส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชนอย่างเป็นระบบ และเป็นไปอย่าง ต่อเนื่อง 2) ควรมีการส่งเสริมกิจกรรมของคณะกรรมการท่องเที่ยวชุมชนได้มีส่วนร่วมในการจัดการท่องเที่ยว
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 72 ของชุมชน 3) ควรมีการส่งเสริมให้สมาชิกชุมชน คณะกรรมการท่องเที่ยวชุมชนในด้านเพิ่มความรู้บริหาร จัดการท่องเที่ยว 4) ควรมีโครงการขยายผลกิจกรรมการท่องเที่ยวให้ไปสู่กลุ่มคนต่าง ๆ ภายในชุมชนให้มาก ขึ้น เช่น การสร้างมัคคุเทศก์น้อย มัคคุเทศก์ท้องถิ่น เป็นต้น 5) ควรมีการศึกษาศักยภาพในพื้นที่ใกล้เคียงอื่น ๆ ต่อไป เพื่อพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวสามารถเชื่อมโยงการท่องเที่ยวที่มีอยู่ของชุมชนอย่างเป็นระบบ จาก การศึกษา ในงานวิจัยจึงสามารถสรุปได้ว่า การค้นหาอัตลักษณ์ที่เป็นทุนทางวัฒนธรรมชุมชน ซึ่งต้อง ดำเนินการโดยชุมชนเจ้าของท้องถิ่น นักวิชาการ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและภาคเอกชน เพื่อ สนองตอบ และส่งเสริมนโยบายการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมให้เป็นที่รู้จัก โดยจะต้องศึกษาถึงคุณค่า รูปแบบ และศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของนักท่องเที่ยวเป็นฐาน เพื่อจะได้รับรู้และปฏิบัติภารกิจทางการ ท่องเที่ยวให้ตรงกันระหว่าง ผู้มาท่องเที่ยวและผู้ถูกท่องเที่ยวได้รับความพึงพอใจที่ตรงกัน สามารถสนองตอบ รูปแบบของทุกฝ่ายได้อย่างสมดุลกันที่จะเกิดต่อผู้ที่มีความคิดสร้างสรรค์ประจำถิ่นและสถานที่ท่องเที่ยวใน ระยะยาว สอดคล้องกับ Crispin (2003) และ Richads and Wilson (2006) ที่กล่าวว่าการเพิ่มขึ้นของการ บริโภคที่มีความสำคัญของการสร้างเอกลักษณ์ คือจุดยืนของสังคมสมัยใหม่ที่มีต่อการใช้ความคิดสร้างสรรค์ เป็นทางเลือกเพื่อการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมแบบดั้งเดิม หากสามารถพัฒนาการแหล่งท่องเที่ยว ให้มี คุณลักษณะสำคัญของการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์คาดว่าจะสร้างผลดีกับแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่ คือทำให้ ผู้คนในชุมชนมีความรักในท้องถิ่นของตนเอง ส่งผลในการเพิ่มคุณค่าและมูลค่าให้กับแหล่งท่องเที่ยวนั้น ๆ และ สอดคล้องกับนงลักษณ์ จันทาภากุล และนรินทร์ สังข์รักษา (2556) ที่กล่าวว่า แนวทางการในการพัฒนาการ ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่สำคัญ คือการสนับสนุนงบประมาณ เพื่อจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่องมีการให้ความรู้และ ศึกษาดูงานในพื้นที่ที่ประสบผลสำเร็จและการประชาสัมพันธ์ผ่าน Website ต่าง ๆ นอกจากนี้ ผลิตภัณฑ์ ชนบท จะได้รับการแก้ไขแบบไดนามิค เพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในชนบท และการพัฒนาการ ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์และระบบเศรษฐกิจสร้างสรรค์ในภาพรวมยังขึ้นอยู่กับการมี สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในหลายประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คือการยอมรับและเข้าใจในความแตกต่างและ หลากหลายของสังคม และการสนับสนุนคนที่มีความรู้ ความสามารถ มีความคิดสร้างสรรค์ในสังคมให้มีโอกาส ในการสร้างสรรค์งานในแบบที่ต้องการและมีความสนใจ เพื่อให้สามารถสร้างสรรค์คุณค่าและมูลค่าเพิ่ม ให้กับ ฐานความรู้ต่าง ๆ โดยเฉพาะความรู้ที่มีในชุมชน และแหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆ ที่สอดรับกับงานวิจัยของ Ohridka – Olson and Ivanov (2010) ที่พบว่า การสร้างสรรค์การท่องเที่ยวสามารถพัฒนาให้เกิดประโยชน์สูงสุดได้ โดยการดึงดูดทรัพยากรทางวัฒนธรรมที่โดดเด่นมาเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวให้ได้ซึ่งจะต้อง อาศัยรูปแบบทางธุรกิจในการค้นหาวิธีการใหม่ ๆ นำมาประยุกต์ให้เข้ากับการท่องเที่ยวในพื้นที่นั้น ๆ เพื่อ แยกตัวเองในการต่อสู้เพื่อความสนใจของลูกค้าทางวัฒนธรรมให้พิจารณาเปิดช่องทางในการเป็นศูนย์กลาง นวัตกรรมเพื่อร่วมสร้างนวัตกรรมทางวัฒนธรรมในอนาคต เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ต่อไป 5.3 ข้อเสนอแนะ ข้อเสนอแนะ ข้อเสนอแนะในการนำผลวิจัยไปใช้ ภาครัฐควรร่วมมือกับภาคีที่เกี่ยวข้องในการทำแผนพัฒนาการท่องเที่ยวรอบตำบลวังใหญ่และมีการ ติดตามผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อทราบปัญหาและหาทางแก้ไขปัญหาร่วมกัน ข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งต่อไป หน่วยงานในท้องถิ่นโดยเฉพาะองค์การบริหารส่วนท้องถิ่นในพื้นที่และส่วนต่าง ๆ สามารถนำผลวิจัย นี้ ไปเป็นแนวทางในการดำเนินงานเพื่อให้การพัฒนาการท่องเที่ยวครอบคลุมถึงการพัฒนาในมิติต่าง ๆ ใน
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 73 ชุมชนที่อยู่รอบ ๆ ซึ่งมีความแตกต่างในบางบริบทให้สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวที่ยั่งยืน และเพื่อป้องกันผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นแก่ ชุมชนตนเอง โดยคำนึงถึงการทำแผนงานที่ส่งเสริมการ มีส่วนร่วมในการพัฒนาจากส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องต่อไป
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 74 บรรณานุกรม กรมการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2556). แผนยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวอาเซี่ยน พ.ศ. 2554 – 2558. กรุงเทพมหานคร : กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. กองอนุรักษ์การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2545). การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: กองอนุรักษ์การ ท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. เกศกนก ชุ่มประดิษฐ์ และจิราพร ขุนศรี. (2550). อัตลักษณ์และภาพลักษณ์ของจังหวัดเชียงราย. เชียงราย: คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. ไทยตำบลดอทคอม. (2554). ข้อมูลอำเภอในจังหวัดสกลนคร ปี พ.ศ. 2553. ค้นเมื่อ 24 สิงหาคม 2566, จาก http://wwww.thaitambo.com/tambon/tamllist.html. เจษฎา สุทธิอุดม และคณะ. (2550). พฤติกรรมการบริโภคการท่องเที่ยวทางธรรมชาติอย่างยั่งยืนของ นักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างประเทศบนพื้นที่เกาะช้าง กิ่งอำเภอเกาะช้าง จังหวัดตราด. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) และสถาบันวิจัย เพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวไทย. ฉลองศรี พิมลสมพงศ์. (2542). การวางแผนการพัฒนาตลาดการท่องเที่ยว. กรุงเทพฯ: คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. ทรงคุณ จันทจร, พิสิฏฐ์ บุญไชยท และไพรัชถิตย์ผาด. (2552). คุณค่าอัตลักษณ์ศิลปวัฒนธรรม ท้องถิ่นกับ การนำมาประยุกต์เป็นผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นเพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและการ ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง และภาคใต้. วารสารอีสานศึกษา, 6(14), 224-233. ธีระ สินเดชารักษ์ และนาฬิกอติภัค แสงสนิท. (2553). การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์: การรับรู้ของ นักท่องเที่ยวความพร้อมของเจ้าของกิจกรรมและความเป็นไปได้ของการท่องเที่ยว เชิงสร้างสรรค์ ของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. นิคม จารุมณี. (2536). การท่องเที่ยวและการจัดการอุตสาหกรรมท่องเที่ยว. กรุงเทพฯ: โอเอสพริ้นติ้งเฮ้าส์. บังอร ฉัตรรุ่งเรือง. (2554). การวางแผนและการจัดรายการนำเที่ยว (Introduction to tour planning and organizing). พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สยามบุ๊คส์. พจนา สวนศรี. (2546). คู่มือการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน (Community Based Tourism Handback). กรุงเทพฯ: โครงการท่องเที่ยวเพื่อชีวิตและธรรมชาติ. พัชราภรณ์ ก้อนสิน และคณะ. (2555). การประเมินศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยวเพื่อจัดเส้นทางท่องเที่ยว โครงข่ายสามพันโบก. อุบลราชธานี: สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัย ราชภัฏอุบลราชธานี. พลิศา รุ่งเรือง และอรทัย เลิศวรรณวิทย์. [ม.ป.ป.]. แนวทางการสร้างและจัดการอัตลักษณ์เพื่อส่งเสริมการ ท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุน สนับสนุนการวิจัย (สกว.). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2544). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว(หน่วยที่ 1-7). นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. _______. (2545). กลยุทธ์การตลาดในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว (หน่วยที่ 1-8). นนทบุรี: สำนักพิมพ์
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 75 มหาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. โรจนไชยศ์ สมจันทร์. (2552). กลยุทธ์การตลาดบริการที่มีต่อภาพลักษณ์การท่องเที่ยวจังหวัด แม่ฮ่องสอน. วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการสาธารณะ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยรังสิต. รำไพพรรณ แก้วสุริยะ. (2542). หลักการจัดการการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: โครงการสานสัมพันธ์ เครือข่ายการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว. ศิริประภา แก้งอุดม. (2550). ทางเลือกกลยุทธ์การบริหารจัดการการท่องเที่ยวชุมชน ย่านตลาด บ้านใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์และ รัฐประศาสนศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ผลการสำรวจข้อมูลชุมชนตำบลวังใหญ่บนฐานทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อการท่องเที่ยวชุมชน ตำบลวังใหญ่ อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา งบประมาณ พ.ศ. 2566 จัดทำโดย วิทยาลัยชุมชนสงขลา สถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 76 ภาคผนวก
น้ำน้ำน้ำน้ำ ต ก เ ข า สูสูสู ง สู ง ตำตำตำตำ บ ล วัวัวั ง วั ง ใ ห ญ่ญ่ญ่ญ่ “วังใหญ่” ไม่ได้ใหญ่แค่ชื่อ “วังใหญ่” ไม่ได้ใหญ่แค่ชื่อ วิทยาลัยชุมชนสงขลา วิทยาลัยชุมชนสงขลา www.sk-cc.ac.th www.sk-cc.ac.th 074-376633 074-376633 น้ำ ตกเขาสูง หนำ วังยาวฟาร์ม ไร้กาแฟ ควนมะลิ อู่เรือวังใหญ่ น้ำ โตนยอดสุข ทุเรียนบ้าน 100 บ่อน้ำ ร้อน ธานน้ำ เย็น โครงการส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากด้วยทุนทางทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตในพื้นที่อำ เภอเทพา จังหวัดสงขลา โครงการส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากด้วยทุนทางทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตในพื้นที่อำ เภอเทพา จังหวัดสงขลา “ Wang Yai Subdistrict Community Tourism “ “ Wang Yai Subdistrict Community Tourism “ “ท่องเที่ยวชุมชน” “ท่องเที่ยวชุมชน”
" มาโร้จัก... วังใหญ่กั๋นว้า มาโร้จัก... วังใหญ่กั๋นว้า บ้านโหล๊ะบอน วัฒนธรรมและประเพณี ตำ บลวังใหญ่ ชาวบ้านยึดมั่นในหลัก ศาสนา เพราะชาวบ้านนับถือศาสนา พุทธ 100% วิถีชีวิตอยู่กันแบบพี่ๆ น้องๆ ใครเดือดร้อนก็จะช่วยเหลือ กัน เกื้อกูลแบบเครือญาติ และคนใน ชุมชนมีอิทธิพลต่อความคิดความเชื่อ และยังเป็นสิ่งที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของ คนในชุมชนร่วมกันคือ ความเชื่อรับ เทวดา ครูหมอโนราห์บ้านพรุกง Wang Yai Wang Yai ในปี พ.ศ. 2314 ตำ บลวังใหญ่ ขึ้น อยู่กับตำ บลท่าหยี ปัจจุบัน คือ บ้านท่า หยี ตำ บลท่าม่วง อำ เภอเทพา จังหวัด สงขลา มีกำ นันตำ บลท่าหยี ชื่อนายชัย แก้ว ไชยสอง ต่อมามีการแบ่งเขต ตำ บลเป็นตำ บลวังใหญ่ โดยมีกำ นัน คล้าย ไม่ทราบนามสกุล ซึ่งหมู่บ้าน หมู่แรกคือ บ้านคลองยอหรือในอดีต คือบ้านทัพไข่เน่า โดยตำ บลวังใหญ่ ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 6 บ้านวังใหญ่ “ตำ บลวังใหญ่” แบ่งออกเป็น 8 หมู่บ้าน เป็นพื้นที่ ที่ราบเชิงเขามีทรัพยากรธรรมชาติ ที่สมบูรณ์ มีน้ำ ตก ลำ ธารและมีป่า ไม้ ซึ่งใช้ในการปลูกสร้างบ้าน ปลูก ยางพารา และมีการปลูกผลไม้เป็น แห่งๆ ในหมู่บ้านอย่างเช่น ทุเรียน บ้าน และตำ บลวังใหญ่มีความเป็น เอกลักษณ์ให้เรื่องของวัฒนธรรม และประเพณี ขุนร่วง ภารกิจโกสน ขุนร่วง ภารกิจโกสน พระพุทธรูปเขาสูง พระพุทธรูปเขาสูง บ้านใหม่ บ้านคลองยอ บ้านพรุกง บ้านทุ่งหรี่ บ้านวังใหญ่ บ้านควนหินเภา บ้านควนหมาก พระพุทธรูปวัดคลองยอ พระพุทธรูปวัดคลองยอ ลอดช่อง ขนมพื้นบ้านที่ใช้แป้ง ข้าวเจ้าเป็นวัตถุดิบเป็นของหวาน ขึ้นชื่อตำ บลวังใหญ่ที่มีความอร่อย แตกต่างจากที่อื่น ทรัพยากรธรรมชาติ ตำ บลวังใหญ่ เป็นพื้นที่ที่มีทรัพยากรธรรมชาติค่อย ข้างมากที่มีความสำ คัญและจำ เป็นต่อ การดำ เนินชีวิตของชาวบ้าน ทำ ให้ใน พื้นที่มีแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ เช่น น้ำ ตกเขาสูงบ้านใหม่ บ่อน้ำ ร้อนบ้าน ควนหมาก อาหารท้องถิ่น อาหารที่นำ มาปรุปเป็นพืช พื้นบ้านหาได้ในท้องถิ่น อาหารมีรสชาติ โดดเด่นเป็นเอกลักษณ์เฉพาะจะมีรสเผ็ด การกินจะเรียบง่าย เช่น แกงสมรม หมูส้ม ทอด แกงหยวกกล้วยใส่ไก่บ้าน และของ หวานที่โดดเด่นตำ บลวังใหญ่ คือ ลอด ช่อง ที่มีความเอกลักษณะมาวังใหญ่ต้อง ลองกิน มโนราห์ เป็นศิลปะการ แสดงพื้นเมืองของภาคใต้ ซึ่งในพื้นที่ตำ บลวังใหญ่ได้ มีคณะมโราห์ คือมโนราห์ ปาน (ตระกูลโชคบุญทอง) เพื่อรับจัดแสดงในงาน พิธีกรรมและสืบทอด ความรู้ให้กับคนรุ่นใหม่