เอกสารประกอบการสอนวิชาคณิตศาสตร์ช่างยนต์

ปก
นอก

เอกสารประกอบการสอน
วชิ า คณติ ศาสตร์ชา่ งยนต์
รหสั วชิ า 20101 - 2107
หลกั สูตรประกาศนยี บตั รวิชาชพี (ปวช) พุทธศกั ราช 2562

จัดทาโดย
นาย อมรเทพ ศรีบญุ เรือง

ครูพเิ ศษสอน

แผนก/สาขาวิชาชา่ งยนต์

วทิ ยาลยั เทคนคิ สวา่ งแดนดิน
สานักงานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา

กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

ปก
ใน

เอกสารประกอบการสอน
วิชา คณิตศาสตร์ช่างยนต์
รหสั วชิ า 20101 - 2107
หลักสูตรประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ (ปวช) พุทธศกั ราช 2562

จดั ทาโดย
นายอมรเทพ ศรบี ุญเรือง

ครูพเิ ศษสอน

แผนก/สาขาวิชาชา่ งยนต์

วิทยาลัยเทคนิคสวา่ งแดนดิน
สานกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา

กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

คานา

เอกสารประกอบการสอนเล่มน้ี จัดทาข้ึนโดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อเป็นเอกสารประกอบการสอน
วิชาคณิตศาสตร์ช่างยนต์ รหัสวิชา 20101-2107 ตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.)
พทุ ธศกั ราช 2562 สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร ซึ่งได้มกี ารวิเคราะห์
สาระการเรียนรใู้ ห้สอดคลอ้ งกบั จุดประสงค์รายวชิ า สมรรถนะรายวิชาและคาอธบิ ายรายวิชา

เนื้อหาสาระการเรียนรู้ภายในเอกสารประกอบการสอนน้ี มีท้ังหมด 8 หน่วย หน่วยวัด อักษร
กรีกเลขโลมันและการหาขนาดต่าง ๆ ของช้ินส่วน ความเร็วแล่นของลูกสูบหรือความเร็วของลูกสูบ
ปรมิ าตรและอัตราส่วนของเครอ่ื งยนต์ กาลังงานและกาลงั ม้าของเครื่องยนต์ คลัตซ์และระบบส่งกาลัง
ของเครื่องยนต์ ยางของรถยนต์ ลอ้ ของรถยนต์ ระบบเบรกและแรงห้ามล้อของรถยนต์ สมรรถนะของ
เครื่องยนต์ ความเร็วและความเร่งของรถยนต์ รายละเอียดแต่ละหน่วยประกอบด้วยโครงการสอน
แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบก่อนเรียน ใบเนื้อหา/ใบความรู้ แบบฝกึ หัด ใบงาน แบบทดสอบ
หลังเรียน เฉลยแบบฝึกหัด เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน แบบทดสอบหลังเรียน บรรณานุกรมและ
ภาคผนวก

หวังเป็นอย่างย่ิงวา่ เอกสารประกอบการสอนวิชางานปรบั อากาศรถยนต์ ที่ผู้เรียบเรียงจัดทาขึ้น
จะเป็นประโยชน์ต่อครูผู้สอน ในวิชาน้ี และนาไปเป็นแบบอย่างในการจัดทาวิชาอ่ืนต่อไป หากมี
ข้อเสนอแนะใดๆ ผ้เู รยี บเรียงน้อมรบั ด้วยความยินดยี ่งิ

ลงช่อื ................................
(นายอมรเทพ ศรบี ญุ เรือง)

ตาแหนง่ ครู

รายละเอียดของหลักสูตรรายวิชา

หลักสตู รประกาศฯยบรั วชิ าชีพ พุทธศักราช 2562 ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
รหัสวชิ า 20101 - 2107 ชื่อวชิ าคณิตศาสตร์ช่างยนต์
ทฤษฎี 2 ชัว่ โมง/สปั ดาห์ ปฏิบัติ 0 ช่วั โมง/สัปดาห์ จานวน 2 หนว่ ยกิต

จุดประสงค์รายวิชา เพื่อให้
1. เขา้ ใจหลักการคานวณเก่ยี วกบั งานช่างยนต์
2. สามารถคานวณหาค่าที่ตอ้ งใชใ้ นงานชา่ งยนต์
3. มีความรับผดิ ชอบ ตรงตอ่ เวลา มเี จตคติท่ดี ีในการเรยี นรู้ สบื คน้ เกี่ยวกบั วชิ าคณิตศาสตรช์ ่าง
ยนต์

สมรรถนะรายวชิ า
1. แสดงความรเู้ ก่ียวกับหลักการคานวณในงานชา่ งยนต์
2. แสดงความรเู้ กี่ยวกับระบบหน่วยท่ใี ช้คานวณในงานช่างยนต์
3. ประยกุ ตส์ ูตรทางคณิตศาสตรเ์ พอื่ ใชค้ านวณในงานช่างยนต์
4. คานวณสมรรถนะชา่ งยนต์ ความเร็วรถยนต์ ระบบส่งกาลงั และระบบเครื่องล่างรถยนต์

คาอธิบายรายวิชา
ศึกษาเก่ียวกับ ระบบหน่วย คานวณ ปรมิ าตรเคร่ืองยนต์ อัตราส่วนการอัด กาลังเครื่องยนต์

สมรรถนะของเครื่องยนต์ ความเร็วความเรง่ รถยนต์ ระบบส่งกาลงั และเครื่องลา่ งรถยนต์

ตารางที่ 1. การวเิ คราะหห์ นว่ ยการเรียนรู้

รหัสวิชา 20101 - 2107 ชือ่ วิชาคณิตศาสตรช์ ่างยนต์

ทฤษฎี 2 ชว่ั โมง/สัปดาห์ ปฏิบัติ 0 ช่ัวโมง/สปั ดาห์ จานวน 2 หนว่ ยกิต

หน่วย ชือ่ หนว่ ยการเรยี นรู้ แหลง่ ข้อมูล
ท่ี ABCDE

1. หน่วย หนว่ ยวัด อกั ษรกรกี เลขโลมนั และการหาขนาด - √√√√
ตา่ ง ๆ ของช้ินส่วน

2. ความเร็วเลน่ ของลกู สบู หรือความเร็วของลูกสูบ - √√√√

3. ปริมาตรและและอัตราสว่ นการอดั ของเคร่ืองยนต์ √√√√√

4. กาลงั งานและกาลงั ม้าของเครื่องยนต์ √√√√√

5. คลัตซแ์ ละระบบส่งกาลงั ของรถยนต์ √√√√√

6. ยางของรถยนต์ ล้อของรถยนต์ ระบบเบรกและแรงห้าม √ √ √ √ √

ลอ้ ของรถยนต์

7. สมรรถนะของเครอื่ งยนต์ √√√√√

8. ความเรว็ และความเร่งของรถยนต์ √√√√√

A : หลักสตู รรายวิชา (Course Description)

B : ตาราและเอกสาร (Literatures)

แหล่งข้อมลู (Sources) C : ประสบการณ์ (Experiences)

D : ผ้เู ชยี่ วชาญ (Experts)

E : อื่นๆ (Other)

ตารางที่ 2. การวิเคราะห์หัวข้อการเรยี นรขู้ องแต่ละหน่วยการเรียนรู้
รหสั วชิ า 20101 - 2107 ชือ่ วชิ าคณิตศาสตรช์ ่างยนต์
ทฤษฎี 2 ช่ัวโมง/สัปดาห์ ปฏิบตั ิ 0 ชัว่ โมง/สัปดาห์ จานวน 2 หนว่ ยกิต

หน่วยที่ หน่วยการเรยี นรู้และหัวข้อการเรยี นรู้ แหลง่ ข้อมลู
ABCDE

1 หน่วย หนว่ ยวดั อกั ษรกรีกเลขโลมันและการหาขนาด
ตา่ ง ๆ ของชน้ิ สว่ น
1.1 หน่วยวดั ในระบบ
1.2 อักษรกรีกและเลขโรมัน
1.3 การหาความยาวของชิ้นงาน
1.4 การหาพืน้ ท่ขี องชิ้นงาน
1.5 การหาปรมิ าตรของชิน้ งาน

2 ความเรว็ แลน่ ของลกู สบู หรอื ความเร็วของลูกสูบ
2.1 ความหมายของความเร็วแลน่ ของลกู สบู
2.2 แรงกระทาบนหวั ลกู สบู ของเครอื่ งยนต์
2.3 งานทเ่ี กิดข้นึ ภายในกระบอกสบู ของเคร่อื งยนต์
2.4 แรงในก้านสบู และแรงตบข้างในกระบอกสบู ของ
เครื่องยนต์

3 ปรมิ าตรและอตั ราสว่ นการอัดของเคร่อื งยนต์
3.1 ปริมาตรของเคร่อื งยนต์
3.2 อตั ราสว่ นการอดั ของเคร่ืองยนต์
3.3 การคานวณหาปริมาตรหอ้ งเผาไหมจ้ ากอัตราส่วน
การอดั
3.4 การเปล่ียนแปลงอตั ราสว่ นการอดั ของเครือ่ งยนต์
3.5 ปรมิ าตรดูดอากาศในหนึง่ วินาที
3.6 ประสิทธภิ าพเชิงปริมาตร

4 กาลงั งานและกาลงั ม้าของเครื่องยนต์
4.1 กาลงั งานของเครอื่ งยนต์
4.2 กาลังม้าในกระบอกสูบของเคร่อื งยนต์
4.3 กาลงั ม้าทีเ่ พลาของเครอ่ื งยนต์

4.4 เคร่อื งมอื ทใ่ี ช้ในการทดสอบกาลงั ม้าที่เพลาของ
เคร่ืองยนต์
4.5 กาลังม้ากับการขับเคลอื่ นรถยนต์
4.6 ประสิทธิภาพเชิงกลของเครอื่ งยนต์
5. คลัตซ์และระบบส่งกาลังของรถยนต์
5.1 คลตั ซข์ องรถยนต์
5.2 ระบบสง่ กาลงั ของรถยนต์
5.3 กระปุกเกยี รข์ องรถยนต์
5.4 ความสมั พันธร์ ะหวา่ งทอร์กที่เครือ่ งยนต์กับเกียร์
5.5 ความสัมพนั ธร์ ะหว่างทอรก์ และความเรว็ รอบ
ระหวา่ งเครื่องยนตก์ บั เกยี ร์
6 ยางของรถยนต์ ล้อของรถยนต์ ระบบเบรกและแรงห้าม
ลอ้ ของรถยนต์
6.1 ยางของรถยนต์
6.2 ลอ้ ของรถยนต์
6.3 ระบบเบรก
6.4 แรงห้ามล้อ
7. สมรรถนะของเครื่องยนต์
7.1 ความสิ้นเปลืองน้ามันเชอื้ เพลิง
7.2 ความรอ้ นทเ่ี กิดจากการเผาไหมข้ องเช้ือเพลิง
7.3 ประสิทธิภาพเชิงความร้อนของเครื่องยนต์
7.4 การคานวณหาประสิทธิภาพเชงิ ความร้อนกระบอก
สูบ
7.5 การคานวณหาประสิทธภิ าพเชิงความรอ้ นทีเ่ พลา
ของเคร่ืองยนต์
8. ความเรว็ และความเรง่ ของรถยนต์
8.1 ความเร็ว
8.2 อัตราเร็ว
8.3 ความเรง่
8.4 กราฟความสมั พนั ธร์ ะหว่าง S-T, V-T และ A-T

8.5 การหาความเรว็ และความเรง่ จากกราฟ

8.6 การหาพนื้ ที่ได้กราฟของความสมั พนั ธ์ระหวา่ ง

ความเร็วกบั เวลา

8.7 สมการสาหรับคานวณหาปริมาณต่าง ๆ ของการ

เคลื่อนที่

8.8 ความเรว็ สมั พทั ธ์

A : หลักสตู รรายวชิ า (Course Description)

B : ตาราและเอกสาร (Literatures)

แหล่งข้อมลู (Sources) C : ประสบการณ์ (Experiences)

D : ผ้เู ชยี่ วชาญ (Experts)

E : อน่ื ๆ (Other)

หนว่ ย หนว่ ยการเรียนรูแ้ ละหัวข้อการเรยี นรู้ สัปดาห์ ชั่วโมง
ท่ี ท่ี ท่ี

1 หนว่ ย หนว่ ยวัด อักษรกรกี เลขโลมนั และการหาขนาดตา่ ง ๆ ของ 1-2 4
ช้ินส่วน

1.1 หน่วยวดั ในระบบ

1.2 อกั ษรกรกี และเลขโรมนั

1.3 การหาความยาวของช้ินงาน

1.4 การหาพ้ืนทข่ี องชน้ิ งาน

1.5 การหาปริมาตรของช้ินงาน

2 ความเรว็ แล่นของลกู สบู หรือความเร็วของลกู สูบ 3-4 4

2.1 ความหมายของความเรว็ แล่นของลูกสูบ

2.2 แรงกระทาบนหัวลูกสบู ของเครอื่ งยนต์

2.3 งานท่เี กดิ ขึ้นภายในกระบอกสูบของเครอื่ งยนต์

2.4 แรงในกา้ นสูบและแรงตบข้างในกระบอกสูบของเครอื่ งยนต์

3 ปรมิ าตรและอตั ราส่วนการอัดของเครอ่ื งยนต์ 5-6 4

3.1 ปริมาตรของเครื่องยนต์

3.2 อตั ราส่วนการอดั ของเคร่อื งยนต์

3.3 การคานวณหาปริมาตรหอ้ งเผาไหมจ้ ากอัตราส่วนการอัด

3.4 การเปลี่ยนแปลงอตั ราสว่ นการอดั ของเครื่องยนต์

3.5 ปริมาตรดดู อากาศในหนึ่งวนิ าที

3.6 ประสิทธภิ าพเชิงปริมาตร

4 กาลังงานและกาลงั มา้ ของเครอื่ งยนต์ 7-8 4

4.1 กาลังงานของเครื่องยนต์

4.2 กาลงั มา้ ในกระบอกสบู ของเคร่ืองยนต์

4.3 กาลงั ม้าทีเ่ พลาของเครอ่ื งยนต์

4.4 เครือ่ งมอื ท่ใี ช้ในการทดสอบกาลังม้าท่ีเพลาของเคร่ืองยนต์ 6-7 4

4.5 กาลังมา้ กบั การขบั เคลอื่ นรถยนต์

4.6 ประสทิ ธิภาพเชงิ กลของเคร่ืองยนต์

5. คลัตซแ์ ละระบบสง่ กาลงั ของรถยนต์ 9-10 4

5.1 คลัตซ์ของรถยนต์

5.2 ระบบส่งกาลงั ของรถยนต์

5.3 กระปุกเกยี ร์ของรถยนต์

5.4 ความสมั พันธร์ ะหวา่ งทอร์กทเ่ี ครื่องยนต์กบั เกยี ร์

5.5 ความสมั พันธ์ระหวา่ งทอร์กและความเร็วรอบระหว่าง

เคร่อื งยนต์กบั เกยี ร์

6 ยางของรถยนต์ ล้อของรถยนต์ ระบบเบรกและแรงหา้ มล้อของ 11-12 4
รถยนต์

6.1 ยางของรถยนต์

6.2 ลอ้ ของรถยนต์

6.3 ระบบเบรก

6.4 แรงห้ามล้อ

7. สมรรถนะของเครอ่ื งยนต์ 13-14 4

7.1 ความสิ้นเปลอื งน้ามันเชอ้ื เพลิง

7.2 ความรอ้ นท่เี กดิ จากการเผาไหมข้ องเชื้อเพลิง

7.3 ประสทิ ธภิ าพเชงิ ความร้อนของเครอ่ื งยนต์

7.4 การคานวณหาประสิทธภิ าพเชิงความรอ้ นกระบอกสูบ

7.5 การคานวณหาประสิทธภิ าพเชงิ ความร้อนทเ่ี พลาของ

เครอื่ งยนต์

8. ความเร็วและความเรง่ ของรถยนต์ 15-18 8

8.1 ความเรว็

8.2 อัตราเร็ว

8.3 ความเรง่

8.4 กราฟความสัมพันธร์ ะหวา่ ง S-T, V-T และ A-T

8.5 การหาความเรว็ และความเรง่ จากกราฟ

8.6 การหาพนื้ ทไี่ ดก้ ราฟของความสัมพันธร์ ะหวา่ งความเร็วกบั

เวลา

8.7 สมการสาหรับคานวณหาปริมาณต่าง ๆ ของการเคล่อื นท่ี

8.8 ความเร็วสัมพัทธ์

ตารางที่ 4. การวเิ คราะหเ์ วลาท่ีใช้ในการจดั การเรียนรู้เป็นทฤษฎแี ละปฏิบัติ

รหัสวิชา 20101 - 2107 ชอื่ วิชาคณิตศาสตร์ช่างยนต์

ทฤษฎี 2 ชั่วโมง/สัปดาห์ ปฏิบัติ 0 ชั่วโมง/สัปดาห์ จานวน 2 หน่วยกติ

เวลาจัดการเรียนรู้

สปั ดาห์ท/ี่ หนว่ ย หนว่ ยการเรยี นร้แู ละหวั ขอ้ การเรยี นรู้ รวม
ครั้งท่ี ท่ี ทฤษฎี ปฏิบัติ (ชม.)

1 หน่วย หน่วยวัด อักษรกรกี เลขโลมนั และการหาขนาด

ต่าง ๆ ของชิ้นส่วน 404

1.1 หน่วยวัดในระบบ

1.2 อักษรกรีกและเลขโรมัน

1.3 การหาความยาวของชน้ิ งาน

1.4 การหาพื้นทขี่ องช้ินงาน

1.5 การหาปริมาตรของชน้ิ งาน

2 ความเรว็ แล่นของลูกสูบหรือความเร็วของลกู สบู 404

2.1 ความหมายของความเรว็ แล่นของลูกสูบ

2.2 แรงกระทาบนหัวลูกสบู ของเครอ่ื งยนต์

2.3 งานท่ีเกดิ ขน้ึ ภายในกระบอกสูบของเครอ่ื งยนต์

2.4 แรงในก้านสูบและแรงตบข้างในกระบอกสูบของ

เครอ่ื งยนต์

3 ปริมาตรและอัตราสว่ นการอดั ของเครือ่ งยนต์ 404

3.1 ปริมาตรของเครอ่ื งยนต์

3.2 อตั ราสว่ นการอัดของเครอื่ งยนต์

3.3 การคานวณหาปริมาตรหอ้ งเผาไหมจ้ ากอตั ราส่วน

การอัด

3.4 การเปล่ยี นแปลงอตั ราสว่ นการอัดของเครอ่ื งยนต์

3.5 ปรมิ าตรดดู อากาศในหน่งึ วนิ าที

3.6 ประสิทธภิ าพเชงิ ปริมาตร

4 กาลงั งานและกาลังม้าของเคร่อื งยนต์ 404

4.1 กาลังงานของเครอื่ งยนต์

4.2 กาลังม้าในกระบอกสบู ของเครอ่ื งยนต์

4.3 กาลงั ม้าท่ีเพลาของเครอื่ งยนต์

4.4 เครือ่ งมือทใ่ี ช้ในการทดสอบกาลงั มา้ ที่เพลาของ

เครอ่ื งยนต์

4.5 กาลงั มา้ กับการขบั เคล่อื นรถยนต์

4.6 ประสิทธภิ าพเชงิ กลของเครอื่ งยนต์

5. คลัตซ์และระบบสง่ กาลังของรถยนต์ 404

5.1 คลัตซ์ของรถยนต์

5.2 ระบบส่งกาลังของรถยนต์

5.3 กระปุกเกียร์ของรถยนต์

5.4 ความสัมพนั ธ์ระหวา่ งทอร์กที่เคร่อื งยนต์กับเกยี ร์

5.5 ความสมั พันธร์ ะหวา่ งทอร์กและความเรว็ รอบ

ระหว่างเครอ่ื งยนต์กับเกยี ร์

6 ยางของรถยนต์ ล้อของรถยนต์ ระบบเบรกและแรง

หา้ มลอ้ ของรถยนต์ 404

6.1 ยางของรถยนต์

6.2 ลอ้ ของรถยนต์

6.3 ระบบเบรก

6.4 แรงห้ามล้อ

7. สมรรถนะของเครอื่ งยนต์ 404

7.1 ความสิ้นเปลืองน้ามันเช้อื เพลงิ

7.2 ความรอ้ นที่เกดิ จากการเผาไหมข้ องเช้ือเพลงิ

7.3 ประสทิ ธภิ าพเชิงความร้อนของเครอ่ื งยนต์

7.4 การคานวณหาประสิทธิภาพเชิงความรอ้ น

กระบอกสูบ

7.5 การคานวณหาประสิทธิภาพเชงิ ความรอ้ นทเี่ พลา

ของเครอ่ื งยนต์

8. ความเร็วและความเร่งของรถยนต์ 606

8.1 ความเร็ว

8.2 อัตราเร็ว

8.3 ความเร่ง
8.4 กราฟความสัมพนั ธ์ระหวา่ ง S-T, V-T และ A-T
8.5 การหาความเรว็ และความเร่งจากกราฟ
8.6 การหาพ้นื ทีไ่ ด้กราฟของความสมั พันธร์ ะหวา่ ง
ความเร็วกบั เวลา
8.7 สมการสาหรบั คานวณหาปรมิ าณต่าง ๆ ของการ
เคลื่อนที่
8.8 ความเร็วสมั พทั ธ์

แผนการจัดการเรยี นรูท้ ่ี 1 หนว่ ยท่ี 1
วิชา คณติ ศาสตร์ชา่ งยนต์ รหสั วชิ า 20101–2107 เวลาเรยี นรวม 36 คาบ
ชือ่ หนว่ ย หนว่ ยวัด อักษรกรีก เลขโรมนั และการหา สอนครง้ั ที่ ทฤษฎี 4 คาบ
ขนาดตา่ ง ๆ ของชน้ิ ส่วน 1–2/18 ปฏบิ ัติ – คาบ

ชือ่ เรอื่ ง

สาระการเรยี นรู้

1. หนว่ ยวดั ในระบบ SI Unit 2. อกั ษรกรีกและเลขโรมัน

3. การหาความยาวของชน้ิ งาน 4. การหาพืน้ ท่ขี องช้นิ งาน

5. การหาปรมิ าตรของช้นิ งาน

แนวคิดหลัก

หน่วยวัดท่ีใช้เป็นสากลนิยมแพร่หลายเป็นหน่วยในระบบ SI Unit ซึ่งนิยมใช้กันมากใน

ปัจจุบัน อักษรย่อท่ีใช้แทนความหมายต่าง ๆ ของคาจากัดความก็จาเป็นอย่างยิ่ง เพราะทาให้

ประหยดั เวลาในการเขยี นคาอธิบายเป็นข้อความ และในการคานวณเบ้ืองต้นเกย่ี วกบั ช่างทุกสาขาตอ้ ง

สามารถคานวณหาขนาดความยาวพืน้ ที่และปรมิ าตรของขนาดชิน้ งานได้

สมรรถนะการเรยี นรู้

1. แสดงความรเู้ ก่ียวกบั หน่วยวดั ในงานชา่ งยนต์

2. ประยกุ ต์สตู รคณิตศาสตรม์ าใชค้ านวณในงานช่างยนต์

ผลการเรียนรู้ท่ีคาดหวัง
ด้านความรู้
1. บอกหนว่ ยวัดในระบบ SI Unit ได้
2. บอกความหมายของอกั ษรกรกี และเลขโรมันได้
3. คานวณหาความยาวของชน้ิ งานได้
4. คานวณหาพนื้ ทขี่ องช้นิ งานได้
5. คานวณหาปรมิ าตรของชิ้นงานได้
ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม/บูรณาการปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
แสดงออกถึงความรับผดิ ชอบ ตรงต่อเวลา ความมีนา้ ใจและแบ่งบนั และค้นควา้ เพมิ่ เติม

เนอื้ หาสาระ
1. หน่วยวดั ในระบบ SI Unit
หน่วย SI มลู ฐาน, หน่วย SI อนพุ นั ธ,์ หนว่ ย SI เสริม, คาอปุ สรรคของหนว่ ย SI, หนว่ ยอ่นื ท่ี

ใชร้ ่วมกนั
2. อกั ษรกรกี และเลขโรมนั
3. การหาความยาวของชน้ิ งาน
4. การหาพื้นทข่ี องช้นิ งาน
5. การหาปรมิ าตรของชิ้นงาน

กิจกรรมการเรียนรู้ (สปั ดาหท์ ่ี 1/18, คาบท่ี 1–2/36)
1. ครูช้ีแจงรายละเอียดเก่ียวกับจุดประสงค์ สมรรถนะและคาอธิบายรายวิชา การวัดผลและ

ประเมนิ ผลการเรยี น คณุ ลักษณะนิสยั ท่ตี ้องการใหเ้ กดิ ข้นึ และข้อตกลงในการเรยี น
2. นกั เรยี นทาแบบทดสอบก่อนเรียนหนว่ ยที่ 1
3. ครใู ห้หนงั สอื เรยี น
4. ครนู าเข้าสบู่ ทเรียน และครแู จง้ จุดประสงคก์ ารเรียน
5. ครสู อนเนื้อหาสาระ หวั ขอ้ 1. หนว่ ยวัดในระบบ SI Unit และ 2. อักษรกรีกและเลขโรมนั
6. นกั เรียนทาใบงานที่ 1.1–1.2 และแบบฝึกหดั ขอ้ 1–5
7. ครูและนักเรยี นร่วมกนั เฉลยแบบฝึกหัด และรว่ มอภิปรายสรปุ บทเรียน

กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สัปดาหท์ ี่ 2/18, คาบท่ี 3–4/36)
1. นกั เรยี นเข้าเรียนตรงเวลาและครูตรวจสอบรายชอ่ื เข้าเรียน
2. นักเรยี นและครรู ว่ มทบทวนเน้อื หาการเรียนครงั้ ที่ 1
3. ครูนาเข้าสบู่ ทเรยี น และครูแจง้ จดุ ประสงคก์ ารเรยี น
4. ครูสอนเน้ือหาสาระ หวั ข้อ 3. การหาความยาวของชิ้นงาน 4. การหาพื้นทขี่ องชิน้ งาน และ

5. การหาปริมาตรของช้ินงาน
5. นักเรยี นทาแบบฝึกหดั ขอ้ 6–15
6. ครแู ละนกั เรยี นรว่ มกันเฉลยแบบฝึกหดั และร่วมอภปิ รายสรุปบทเรียน
7. นกั เรียนทาแบบทดสอบหลังเรียนหน่วยที่ 1 ครูตรวจและขานคะแนน

สือ่ และแหลง่ การเรียนรู้

 เอกสาร/หนงั สอื /ตารา

 วีระศักดิ์ มะโนนอ้ ม. (2563). คณิตศาสตรช์ ่างยนต์ (20101–2107). นนทบุรี: เอม

พันธ.์


..................................................................................................................................................

 ใบช่วยสอน

 ใบเนือ้ หา  ใบงาน/ใบปฏิบตั งิ าน  ใบกจิ กรรม

 แบบฝกึ หดั  ใบมอบหมายงาน  อื่ น ๆ

(ระบุ).................................

 ส่อื โสตทศั น์

 วีดทิ ศั น์  แผ่นภาพ  รปู ภาพ

 อ่นื ๆ (ระบุ).................................

 แหล่งการเรียนร้อู ื่น

 ข้อมลู สารสนเทศจากอนิ เทอร์เนต็ … www.google.com ใชค้ าสืบคน้ เชน่ หน่วยวัด

ทางช่างยนต์

 อื่น ๆ (ระบุ).................................

การวดั และการประเมินผล

วธิ ีวดั การวัดผล/เครอื่ งมอื วดั การประเมินผล/

เกณฑ์

ตรวจแบบทดสอบ 1. แบบทดสอบกอ่ นเรยี น (Pre–test) หนว่ ยท่ี 1 (ไวเ้ ปรยี บเทียบกบั

คะแนนสอบหลงั เรียน)

ตรวจการทาใบงาน 2. ใบงาน เกณฑผ์ า่ น 50%

ตรวจแบบฝึกหัด 3. แบบฝึกหัดหนว่ ยท่ี 1 เกณฑผ์ า่ น 50%

ตรวจแบบทดสอบ 4. แบบทดสอบหลงั เรียน (Post–test) หนว่ ยที่ เกณฑ์ผ่าน 50%

1

สงั เกต/ผูเ้ รยี นประเมินตนเอง 5. แบบประเมนิ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ตามสภาพ เกณฑผ์ า่ น 60%

จรงิ

งานทีม่ อบหมาย
งานท่มี อบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ทาแบบฝึกหัดใหเ้ รียบร้อย ถูกตอ้ ง สมบูรณ์

หลักฐานการเรยี นรู้
1. ใบงาน และแบบฝกึ หัดหน่วยท่ี 1 ทน่ี ักเรียนทาและคะแนน
2. กระดาษคาตอบแบบทดสอบก่อนเรยี น (Pre–test) -หลังเรยี น (Post–test) หน่วยที่ 1
3. ผลการประเมนิ พฤตกิ รรม

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 2 หนว่ ยท่ี 2
วชิ า คณติ ศาสตร์ช่างยนต์ รหสั วชิ า 20101–2107 เวลาเรียนรวม 36 คาบ
ชอื่ หนว่ ย ความเร็วแลน่ ของลกู สบู หรือความเรว็ ของ สอนคร้งั ท่ี ทฤษฎี 4 คาบ
ลกู สูบ 3–4/18 ปฏิบตั ิ – คาบ

ชอ่ื เรอื่ ง

สาระการเรียนรู้
1. ความหมายของความเร็วแล่นของลกู สูบ
2. แรงกระทาบนหัวลูกสบู ของเคร่ืองยนต์
3. งานท่ีเกิดขึน้ ภายในกระบอกสบู ของเครอื่ งยนต์
4. แรงในกา้ นสบู และแรงตบข้างในกระบอกสูบของเครอ่ื งยนต์

แนวคดิ หลัก
เคร่ืองยนต์ท่ีใช้ลูกสูบ ลูกสูบท่ีเคลื่อนที่ในกระบอกสูบเป็นอุปกรณ์สาคัญในการทาให้เกิดการ

ขบั เคล่ือนโดยพลังงานความร้อนจากการเผาไหม้ภายในกระบอกสูบมาเป็นพลังงานกล ลูกสูบจะยึด
ตดิ อยู่กับสลักลูกสูบและก้านสบู จะหมุนเพลาขอ้ เหว่ียงให้เปน็ วงกลม เพลาข้อเหวี่ยงยึดติดกับล้อช่วย
แรง นากาลังไปใช้ขับเคลอื่ นใหร้ ถยนตเ์ คลอ่ื นท่ีไป
สมรรถนะการเรยี นรู้

1. แสดงความรู้เกย่ี วกับความเรว็ แล่นของลูกสูบ
2. ประยุกตส์ ูตรคณิตศาสตร์มาใช้คานวณในงานชา่ งยนต์
ผลการเรยี นรทู้ ี่คาดหวัง
ดา้ นความรู้
1. อธบิ ายความหมายของความเร็วแลน่ ของลกู สูบได้
2. อธิบายหนว่ ยท่ใี ช้ในความเร็วแลน่ ของลูกสูบได้
3. คานวณหาความเรว็ แลน่ ของลูกสูบไดถ้ กู ตอ้ ง
4. คานวณหาแรงกระทาบนหัวลกู สบู ของเครอ่ื งยนตไ์ ด้
5. คานวณหางานท่ีเกดิ ขน้ึ ภายในกระบอกสบู ของเครอื่ งยนต์ไดถ้ กู ต้อง
6. คานวณแรงกระทากบั กา้ นสูบได้ถกู ตอ้ ง
ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม/บรู ณาการปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
แสดงออกถึงความรบั ผิดชอบ ตรงตอ่ เวลา ไมห่ ยดนิ่งทจี่ ะแกป้ ัญหา คน้ คว้าเพิม่ เติม
เนอ้ื หาสาระ

1. ความหมายของความเรว็ แลน่ ของลูกสูบ

2. แรงกระทาบนหวั ลูกสบู ของเครอื่ งยนต์

3. งานทเ่ี กดิ ขึ้นภายในกระบอกสูบของเครื่องยนต์

4. แรงในก้านสบู และแรงตบขา้ งในกระบอกสูบของเคร่อื งยนต์

กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สปั ดาหท์ ี่ 3/18, คาบที่ 5–6/36)

1. นกั เรยี นเขา้ เรยี นตรงเวลาและครูตรวจสอบรายชอื่ เขา้ เรียน

2. นกั เรียนทาแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหน่วยท่ี 2

3. ครูนาเข้าส่บู ทเรยี น และครูแจง้ จดุ ประสงค์การเรียน

4. ครสู อนเนอื้ หาสาระ หวั ข้อ 1. ความหมายของความเร็วแล่นของลกู สบู 2. แรงกระทาบน

หัวลูกสูบของเคร่ืองยนต์

5. นักเรียนทาใบงานที่ 2.1–2.2 แบบฝึกหดั ขอ้ 1–7 โดยจัดกลมุ่ ยอ่ ย 2-3 คน กลุ่มละ 1

เรื่อง และเตรยี มตวั แทนกลมุ่ นาเสนอผลเฉลย

6. ครูและนักเรียนรว่ มกันเฉลยใบงาน แบบฝึกหัด และรว่ มอภปิ รายสรุปบทเรยี น

7. ครมู อบหมายให้คน้ คว้าเพ่มิ เตมิ ตวั อยา่ งโจทยป์ ัญหาเกย่ี วกบั ความเร็วแล่นของลูกสบู

คัดลอกลงสมุดและเขียนแหล่งอา้ งองิ ท่มี า นาสง่ ในการเรียนครงั้ ท่ี 4

กิจกรรมการเรียนรู้ (สปั ดาหท์ ี่ 4/18, คาบท่ี 7–8/36)

1. นักเรียนเข้าเรียนตรงเวลาและครูตรวจสอบรายช่อื เข้าเรียน นักเรยี นส่งงานทม่ี อบหมาย

2. นกั เรยี นและครูร่วมทบทวนเนอื้ หาการเรยี นคร้งั ที่ 3

3. ครูนาเขา้ สูบ่ ทเรยี น และครูแจ้งจดุ ประสงค์การเรยี น

4. ครสู อนเน้ือหาสาระ หวั ขอ้ 3. งานทีเ่ กิดขนึ้ ภายในกระบอกสูบของเครื่องยนต์ และ 4. แรง

ในก้านสบู และแรงตบข้างในกระบอกสูบของเคร่อื งยนต์

5. นกั เรยี นทาแบบฝึกหดั ข้อ 8-15 โดยจัดกลมุ่ ย่อย 8 กลมุ่ ๆ ละ 1 ข้อ และเตรยี มตวั แทน

กลมุ่ นาเสนอผลเฉลย

6. ครแู ละนกั เรยี นร่วมกันเฉลยแบบฝกึ หัด และร่วมอภิปรายสรปุ บทเรียน

7. นกั เรียนทาแบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยที่ 2 ครตู รวจและขานคะแนน

ส่ือและแหล่งการเรยี นรู้

 เอกสาร/หนังสือ/ตารา

 วรี ะศกั ด์ิ มะโนนอ้ ม. (2563). คณิตศาสตรช์ ่างยนต์ (20101–2107). นนทบุรี: เอม

พันธ.์

 ใบช่วยสอน

 ใบเนอ้ื หา  ใบงาน/ใบปฏบิ ตั ิงาน  ใบกจิ กรรม

 แบบฝกึ หดั  ใบมอบหมายงาน  อื่ น ๆ

(ระบ)ุ .................................

 สื่อโสตทัศน์

 วดี ทิ ัศน์  แผน่ ภาพ  รปู ภาพ

 อน่ื ๆ (ระบุ).................................

 แหล่งการเรียนรู้อ่ืน

 ข้อมูลสารสนเทศจากอินเทอรเ์ นต็ … www.google.com ใช้คาสบื คน้ ความเรว็ แลน่

ของลกู สบู

 อื่น ๆ (ระบุ).................................

การวัดและการประเมินผล

วธิ วี ัด การวดั ผล/เคร่อื งมอื วดั การประเมนิ ผล/

เกณฑ์

ตรวจแบบทดสอบ 1. แบบทดสอบกอ่ นเรยี น (Pre–test) หนว่ ยที่ 2 (ไว้เปรียบเทียบกบั

คะแนนสอบหลังเรียน)

ตรวจการทาใบงาน 2. ใบงาน เกณฑผ์ ่าน 50%

ตรวจแบบฝึกหัด 3. แบบฝึกหัดหนว่ ยท่ี 2 เกณฑผ์ า่ น 50%

ตรวจแบบทดสอบ 4. แบบทดสอบหลงั เรียน (Post–test) หน่วยท่ี เกณฑผ์ ่าน 50%

2

สังเกต/ผู้เรยี นประเมนิ ตนเอง 5. แบบประเมนิ คุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพ เกณฑ์ผ่าน 60%

จริง

งานที่มอบหมาย
1. งานท่ีมอบหมายนอกเหนอื เวลาเรียน ให้ทาแบบฝกึ หัดให้เรียบรอ้ ย ถกู ตอ้ ง สมบรู ณ์
2. ให้คน้ ควา้ เพ่มิ เตมิ ตัวอยา่ งโจทย์ปญั หาเก่ียวกับความเรว็ แล่นของลกู สูบ คดั ลอกลงสมุด

และเขียนแหลง่ อ้างอิงท่ีมา นาสง่ ในการเรียนครัง้ ที่ 4

หลักฐานการเรียนรู้
1. ใบงาน และแบบฝกึ หดั หนว่ ยท่ี 2 ทีน่ กั เรยี นทาและคะแนน
2. กระดาษคาตอบแบบทดสอบกอ่ นเรยี น (Pre–test) -หลงั เรยี น (Post–test) หน่วยที่ 2
3. ผลการประเมินพฤติกรรม

เอกสารอา้ งอิง
วรี ะศกั ดิ์ มะโนน้อม. (2563). คณติ ศาสตร์ช่างยนต์ (20101–2107). นนทบรุ ี: เอมพันธ.์

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ี่ 3 หนว่ ยท่ี 3
วชิ า คณติ ศาสตร์ชา่ งยนต์ รหัสวิชา 20101–2107 เวลาเรยี นรวม 36 คาบ
สอนครั้งที่ ทฤษฎี 4 คาบ
ชอ่ื หน่วย ปรมิ าตรและอตั ราส่วนการอัดของเคร่อื งยนต์ 5–6/18 ปฏบิ ัติ – คาบ

ชอื่ เรื่อง

สาระการเรียนรู้
1. ปริมาตรของเครื่องยนต์
2. อตั ราสว่ นการอัดของเครื่องยนต์
3. การคานวณหาปรมิ าตรห้องเผาไหมจ้ ากอัตราส่วนการอัด
4. การเปล่ียนแปลงอัตราสว่ นการอัดของเคร่ืองยนต์
5. ปรมิ าตรดดู อากาศใน 1 วินาที
6. ประสทิ ธภิ าพเชิงปรมิ าตร

แนวคดิ หลกั
ปริมาตร อัตราสว่ นการอดั และประสิทธิภาพเชิงปริมาตรของเครือ่ งยนต์เปน็ หัวใจสาคัญทาให้

เกิดพลังงานผลักเพลาข้อเหว่ียงให้หมุนและนาไปใช้ขับเคลื่อนรถยนต์ให้เคลื่อนที่ไปในทิศทางท่ี
ต้องการได้
สมรรถนะการเรยี นรู้

1. แสดงความรู้เกี่ยวกับปรมิ าตรและอตั ราสว่ นการอัดของเครือ่ งยนต์
2. ประยุกตส์ ูตรคณิตศาสตร์มาใชค้ านวณในงานช่างยนต์
ผลการเรยี นรู้ท่ีคาดหวัง
ด้านความรู้
1. อธิบายความหมายปรมิ าตรของเครื่องยนตไ์ ด้
2. อธิบายความหมายอัตราสว่ นการอดั ของเคร่อื งยนตไ์ ด้
3. คานวณคานวณหาปริมาตรหอ้ งเผาไหม้จากอตั ราส่วนการอดั ได้ถกู ตอ้ ง
4. คานวณการเปล่ยี นแปลงอตั ราสว่ นการอดั ของเครือ่ งยนต์ได้ถกู ต้อง
5. คานวณปริมาตรดูดอากาศใน 1 วินาทีได้ถูกต้อง
6. คานวณประสิทธภิ าพเชงิ ปริมาตรไดถ้ ูกต้อง
ด้านคุณธรรม จรยิ ธรรม/บรู ณาการปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
แสดงออกถึงความรับผิดชอบ ตรงตอ่ เวลา ความซื่อสัตย์ คน้ คว้าเพิม่ เตมิ

เน้อื หาสาระ
1. ปริมาตรของเคร่ืองยนต์
2. อตั ราสว่ นการอัดของเคร่ืองยนต์
3. การคานวณหาปริมาตรห้องเผาไหมจ้ ากอตั ราส่วนการอดั
4. การเปลี่ยนแปลงอัตราสว่ นการอัดของเคร่ืองยนต์
5. ปรมิ าตรดูดอากาศใน 1 วินาที
6. ประสิทธิภาพเชงิ ปรมิ าตร

กิจกรรมการเรียนรู้ (สปั ดาหท์ ่ี 5/18, คาบที่ 9–10/36)
1. นักเรียนเข้าเรยี นตรงเวลาและครตู รวจสอบรายชอ่ื เข้าเรยี น
2. นกั เรียนทาแบบทดสอบก่อนเรยี นหน่วยท่ี 3
3. ครนู าเข้าสูบ่ ทเรียน และครูแจง้ จุดประสงคก์ ารเรียน
4. ครสู อนเนอื้ หาสาระ หัวข้อ 1. ปริมาตรของเครื่องยนต์ 2. อัตราส่วนการอดั ของเครอ่ื งยนต์

และ 3. การคานวณหาปริมาตรห้องเผาไหมจ้ ากอัตราสว่ นการอัด
5. นักเรียนทาใบงานที่ 3.1 แบบฝึกหัดข้อ 1–10 โดยจัดกล่มุ ยอ่ ย 2–3 คน กลุ่มละ 1 ข้อ

และเตรยี มตวั แทนกลมุ่ นาเสนอผลเฉลย
6. ครูและนกั เรยี นร่วมกนั เฉลยแบบฝึกหัด และร่วมอภปิ รายสรปุ บทเรยี น
7. ครมู อบหมายใหค้ ้นคว้าเพิม่ เติมตวั อย่างโจทยป์ ัญหาเกย่ี วกบั ปริมาตรและอัตราส่วนการ

อัดของเครอ่ื งยนต์ คดั ลอกลงสมดุ และเขยี นแหล่งอ้างองิ ทมี่ า นาสง่ ในการเรียนครง้ั ท่ี 6

กิจกรรมการเรียนรู้ (สปั ดาหท์ ี่ 6/18, คาบที่ 11–12/36)
1. นกั เรยี นเขา้ เรียนตรงเวลาและครูตรวจสอบรายช่ือเขา้ เรียน นักเรยี นสง่ งานท่มี อบหมาย
2. นักเรยี นและครรู ว่ มทบทวนเนื้อหาการเรียนครง้ั ที่ 5
3. ครูนาเข้าสบู่ ทเรยี น และครูแจ้งจดุ ประสงค์การเรยี น
4. ครูสอนเน้อื หาสาระ หัวข้อ 4. การเปลยี่ นแปลงอัตราสว่ นการอัดของเครอ่ื งยนต์ 5.

ปริมาตรดูดอากาศใน 1 วินาที และ 6. ประสิทธิภาพเชงิ ปริมาตร
5. นกั เรียนทาใบงานที่ 3.2 และแบบฝกึ หัดข้อ 11–15 โดยจัดกลุม่ ย่อย 6 กล่มุ ๆ ละ 1 ข้อ

และเตรยี มตวั แทนกล่มุ นาเสนอผลเฉลย
6. ครูและนักเรียนรว่ มกันเฉลยแบบฝึกหัด และรว่ มอภปิ รายสรุปบทเรยี น
7. นักเรียนทาแบบทดสอบหลงั เรยี นหนว่ ยที่ 3 ครตู รวจและขานคะแนน

สอื่ และแหล่งการเรียนรู้

 เอกสาร/หนังสือ/ตารา

 วรี ะศกั ด์ิ มะโนนอ้ ม. (2563). คณิตศาสตรช์ ่างยนต์ (20101–2107). นนทบรุ ี: เอม

พนั ธ์.

 ใบช่วยสอน

 ใบเน้อื หา  ใบงาน/ใบปฏบิ ตั งิ าน  ใบกิจกรรม

 แบบฝึกหดั  ใบมอบหมายงาน  อ่ื น ๆ

(ระบ)ุ .................................

 ส่ือโสตทัศน์

 วดี ิทัศน์  แผ่นภาพ  รปู ภาพ

 อื่น ๆ (ระบ)ุ .................................

 แหล่งการเรยี นร้อู ื่น

 ขอ้ มลู สารสนเทศจากอินเทอร์เนต็ … www.google.com ใช้คาสบื คน้ เมตริกซ์

 อ่ืน ๆ (ระบ)ุ .................................

การวดั และการประเมนิ ผล

วธิ ีวัด การวัดผล/เครอื่ งมือวดั การประเมินผล/

เกณฑ์

ตรวจแบบทดสอบ 1. แบบทดสอบกอ่ นเรียน (Pre–test) หนว่ ยที่ 3 (ไว้เปรยี บเทยี บกับ

คะแนนสอบหลงั เรยี น)

ตรวจการทาใบงาน 2. ใบงาน เกณฑ์ผ่าน 50%

ตรวจแบบฝึกหัด 3. แบบฝกึ หัดหนว่ ยที่ 3 เกณฑ์ผ่าน 50%

ตรวจแบบทดสอบ 4. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หนว่ ยที่ เกณฑผ์ า่ น 50%

3

สงั เกต/ผู้เรยี นประเมนิ ตนเอง 5. แบบประเมินคุณธรรม จรยิ ธรรม ตามสภาพ เกณฑผ์ ่าน 60%

จรงิ

งานที่มอบหมาย
1. งานทม่ี อบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ทาแบบฝึกหดั ใหเ้ รยี บรอ้ ย ถูกตอ้ ง สมบูรณ์
2. ใหค้ ้นคว้าเพิ่มเตมิ ตวั อยา่ งโจทย์ปญั หาเกย่ี วกบั ปริมาตรและอัตราส่วนการอัดของ

เครอ่ื งยนต์ คดั ลอกลงสมุดและเขียนแหลง่ อ้างอิงทมี่ า นาสง่ ในการเรียนครั้งที่ 6

หลักฐานการเรยี นรู้
1. ใบงาน และแบบฝึกหดั หน่วยท่ี 3 ท่นี กั เรียนทาและคะแนน
2. กระดาษคาตอบแบบทดสอบกอ่ นเรยี น (Pre–test) -หลงั เรยี น (Post–test) หน่วยที่ 3
3. ผลการประเมนิ พฤติกรรม

เอกสารอา้ งอิง
วีระศกั ดิ์ มะโนนอ้ ม. (2563). คณิตศาสตร์ช่างยนต์ (20101–2107). นนทบุรี: เอมพันธ.์

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่ 4 หนว่ ยท่ี 4
วิชา คณติ ศาสตร์ช่างยนต์ รหสั วชิ า 20101–2107 เวลาเรียนรวม 36 คาบ
สอนครงั้ ที่ ทฤษฎี 4 คาบ
ชือ่ หน่วย กาลังงานและกาลังม้าของเคร่อื งยนต์ 7–8/18 ปฏิบัติ – คาบ

ช่ือเรือ่ ง

สาระการเรยี นรู้
1. กาลังงานของเครอื่ งยนต์
2. กาลังม้าในกระบอกสูบของเครอ่ื งยนต์
3. กาลงั ม้าทเ่ี พลาของเครื่องยนต์
4. เครอื่ งมือทใี่ ช้ในการทดสอบกาลังมา้ ท่ีเพลาของเครือ่ งยนต์
5. กาลังม้ากบั การขับเคล่ือนรถยนต์
6. ประสิทธิภาพเชงิ กลของเครือ่ งยนต์

แนวคิดหลัก
กาลังงานท่ีเคร่ืองยนต์ผลิตออกมาเป็นพลังงานชนิดหนึ่งคือ พลังงานกลได้มาจากการเผาไหม้

ภายในกระบอกสูบของเครื่องยนต์ ใช้ในการขับเคลื่อนเคร่ืองยนต์ให้เคลื่อนท่ี ถ้าเครื่องยนต์มี
ประสิทธิภาพเชิงกลสูงจะทาให้การขับเคลื่อนของเครอ่ื งยนตเ์ ร็วมาก พลังงานท่ีใช้งานจริงจะใกล้เคยี ง
กับพลังงานท่ีผลิตได้ทัง้ หมด
สมรรถนะการเรียนรู้

1. แสดงความรู้เกยี่ วกับกาลงั งานและกาลงั ม้าของเคร่อื งยนต์
2. ประยุกตส์ ูตรคณิตศาสตร์มาใช้คานวณในงานช่างยนต์
ผลการเรยี นรทู้ คี่ าดหวัง
ด้านความรู้
1. อธบิ ายความหมายกาลงั งานของเคร่ืองยนตไ์ ด้
2. อธิบายความหมายกาลังมา้ ในกระบอกสบู ของเครื่องยนต์ได้
3. อธิบายความหมายกาลงั ม้าทเี่ พลาของเครื่องยนตไ์ ด้
4. อธบิ ายความหมายประสทิ ธิภาพเชงิ กลของเคร่อื งยนต์ได้
5. คานวณหากาลงั งาน กาลงั มา้ ในกระบอกสบู กาลงั ม้าทีเ่ พลาและประสิทธภิ าพเชิงกลของ
เครือ่ งยนต์ได้ถูกต้อง
ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม/บูรณาการปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

แสดงออกถึงความรับผิดชอบ ตรงต่อเวลา ความมมี นุษยสัมพันธ์ และคน้ ควา้ เพ่ิมเตมิ

เนอื้ หาสาระ
1. กาลังงานของเคร่อื งยนต์
2. กาลงั ม้าในกระบอกสบู ของเคร่ืองยนต์
3. กาลงั มา้ ทเี่ พลาของเคร่ืองยนต์
4. เคร่อื งมือท่ีใช้ในการทดสอบกาลงั ม้าท่ีเพลาของเคร่ืองยนต์
5. กาลงั ม้ากบั การขับเคล่ือนรถยนต์
6. ประสิทธภิ าพเชงิ กลของเครอื่ งยนต์

กจิ กรรมการเรียนรู้ (สปั ดาห์ที่ 7/18, คาบท่ี 13–14/36)
1. นักเรยี นเขา้ เรียนตรงเวลาและครตู รวจสอบรายชื่อเขา้ เรียน
2. นกั เรยี นทาแบบทดสอบก่อนเรยี นหน่วยที่ 4
3. ครูนาเข้าสู่บทเรยี น และครแู จ้งจดุ ประสงค์การเรยี น
4. ครสู อนเนือ้ หาสาระ หวั ขอ้ 1. กาลังงานของเครอ่ื งยนต์ 2. กาลงั มา้ ในกระบอกสบู ของ

เครอื่ งยนต์
และ 3. กาลงั ม้าที่เพลาของเครอ่ื งยนต์

5. นกั เรียนทาใบงานที่ 4.1 แบบฝกึ หดั ข้อ 1–7 โดยจดั กลุม่ ย่อย 3-4 คน กลุ่มละ 1-2 ข้อ
และเตรียมตัวแทนกลุ่มนาเสนอผลเฉลย

6. ครูและนกั เรียนรว่ มกนั เฉลยใบงาน แบบฝึกหัด และรว่ มอภปิ รายสรปุ บทเรยี น
7. ครมู อบหมายให้คน้ ควา้ เพ่มิ เตมิ ตัวอย่างโจทยป์ ัญหาเกย่ี วกบั กาลงั งานและกาลงั ม้าของ
เครอื่ งยนต์คัดลอกลงสมุดและเขียนแหลง่ อ้างองิ ทมี่ า นาส่งในการเรยี นคร้ังที่ 8

กจิ กรรมการเรียนรู้ (สัปดาหท์ ่ี 8/18, คาบที่ 15–16/36)
1. นักเรยี นเขา้ เรียนตรงเวลาและครตู รวจสอบรายชื่อเข้าเรียน นักเรยี นสง่ งานทม่ี อบหมาย
2. นกั เรยี นและครรู ว่ มทบทวนเนอ้ื หาการเรยี นคร้งั ท่ี 7
3. ครูนาเขา้ สู่บทเรียน และครูแจ้งจดุ ประสงค์การเรยี น
4. ครูสอนเนอ้ื หาสาระ หัวข้อ 4. เครือ่ งมือท่ใี ช้ในการทดสอบกาลงั มา้ ท่เี พลาของเคร่อื งยนต์

5. กาลังม้ากบั การขับเคล่ือนรถยนต์ แล 6. ประสิทธภิ าพเชิงกลของเคร่อื งยนต์
5. นักเรียนทาใบงานท่ี 4.2 แบบฝึกหัดขอ้ 8–15 โดยจัดกลุม่ ยอ่ ย 5 กลมุ่ ๆ ละ 1-2 ข้อ และ

เตรยี มตัวแทนกลมุ่ นาเสนอผลเฉลย
6. ครแู ละนกั เรียนรว่ มกนั เฉลยใบงาน แบบฝกึ หัด และรว่ มอภปิ รายสรปุ บทเรียน

7. นักเรยี นทาแบบทดสอบหลังเรียนหน่วยท่ี 4 ครตู รวจและขานคะแนน

สื่อและแหลง่ การเรียนรู้

 เอกสาร/หนังสอื /ตารา

 วรี ะศกั ดิ์ มะโนนอ้ ม. (2563). คณิตศาสตร์ช่างยนต์ (20101–2107). นนทบุรี: เอม

พันธ.์

 ใบช่วยสอน

 ใบเน้ือหา  ใบงาน/ใบปฏบิ ัติงาน  ใบกจิ กรรม

 แบบฝกึ หดั  ใบมอบหมายงาน  อื่ น ๆ

(ระบ)ุ .................................

 ส่ือโสตทัศน์

 วีดิทัศน์  แผ่นภาพ  รปู ภาพ

 อืน่ ๆ (ระบุ).................................

 แหล่งการเรียนรูอ้ ่นื

 ข้อมลู สารสนเทศจากอินเทอร์เน็ต… www.google.com ใชค้ าสบื คน้ กาลังงาน

เครอื่ งยนต,์ กาลังมา้ เครื่องยนต์

 อนื่ ๆ (ระบ)ุ .................................

การวัดและการประเมินผล

วิธีวดั การวัดผล/เครือ่ งมือวัด การประเมินผล/

เกณฑ์

ตรวจแบบทดสอบ 1. แบบทดสอบก่อนเรยี น (Pre–test) หน่วยที่ 4 (ไว้เปรยี บเทียบกบั

คะแนนสอบหลังเรียน)

ตรวจการทาใบงาน 2. ใบงาน เกณฑผ์ ่าน 50%

ตรวจแบบฝกึ หัด 3. แบบฝกึ หัดหน่วยท่ี 4 เกณฑ์ผ่าน 50%

ตรวจแบบทดสอบ 4. แบบทดสอบหลังเรยี น (Post–test) หนว่ ยท่ี เกณฑ์ผา่ น 50%

4

สงั เกต/ผู้เรยี นประเมินตนเอง 5. แบบประเมินคณุ ธรรม จริยธรรม ตามสภาพ เกณฑ์ผ่าน 60%

จรงิ

งานที่มอบหมาย
1. งานท่ีมอบหมายนอกเหนอื เวลาเรียน ให้ทาแบบฝกึ หดั ใหเ้ รยี บร้อย ถูกต้อง สมบรู ณ์
2. ใหค้ ้นควา้ เพม่ิ เติมตวั อยา่ งโจทย์ปญั หาเกี่ยวกบั กาลงั งานและกาลงั ม้าของเครอื่ งยนต์

คัดลอกลงสมุด
และเขียนแหลง่ อา้ งองิ ที่มา นาส่งในการเรียนครัง้ ท่ี 8

หลักฐานการเรยี นรู้
1. ใบงาน และแบบฝึกหดั หนว่ ยที่ 4 ทีน่ กั เรยี นทาและคะแนน
2. กระดาษคาตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลังเรียน (Post–test) หนว่ ยที่ 4
3. ผลการประเมินพฤติกรรม

เอกสารอ้างองิ
วีระศกั ด์ิ มะโนนอ้ ม. (2563). คณติ ศาสตร์ช่างยนต์ (20101–2107). นนทบรุ ี: เอมพันธ.์

แผนการจัดการเรยี นรูท้ ี่ 5 หนว่ ยท่ี 5
วชิ า คณติ ศาสตร์ช่างยนต์ รหัสวิชา 20101–2107 เวลาเรยี นรวม 36 คาบ
สอนครั้งที่ ทฤษฎี 4 คาบ
ชอื่ หน่วย คลตั ช์และระบบสง่ กาลงั ของรถยนต์ 9–10/18 ปฏบิ ตั ิ – คาบ

ชื่อเรื่อง

สาระการเรยี นรู้

1. คลตั ชข์ องเคร่อื งยนต์ 2. ระบบสง่ กาลงั ของรถยนต์

3. กระปกุ เกยี รข์ องรถยนต์ 4. ความสมั พนั ธร์ ะหว่างทอร์กที่เครือ่ งยนต์กบั

เกียร์

5. ความสัมพันธ์ระหว่างทอรก์ และความเรว็ รอบระหว่างเคร่ืองยนต์กบั เกยี ร์

6. เฟืองทา้ ย 7. อัตราทดรวมการสง่ ถา่ ยกาลังจากเครือ่ งยนตส์ ู่

ลอ้

แนวคดิ หลัก

รถยนต์เคล่ือนท่ีได้โดยระบบส่งกาลัง ซึ่งประกอบไปด้วยเครื่องยนต์ชุดคลัตช์ เกียร์ เพลา

กลาง เฟอื งท้าย และเพลาล้อ ในการออกแบบการส่งถ่ายกาลงั งานต้องมีการคานวณแรงทีก่ ระทากับ

แผน่ คลตั ช์ อัตราทดเกยี รแ์ ละเฟอื งท้าย เพ่อื ใหร้ ถยนต์เคลอ่ื นท่ไี ปในความเร็วทต่ี ้องการ

สมรรถนะการเรยี นรู้

1. แสดงความร้เู ก่ยี วกบั คลัตชแ์ ละระบบส่งกาลงั ของรถยนต์

2. ประยกุ ตส์ ตู รคณิตศาสตร์มาใช้คานวณในงานช่างยนต์

ผลการเรียนรูท้ ่ีคาดหวัง

ด้านความรู้

1. อธิบายระบบส่งกาลงั ของรถยนต์ได้ถูกตอ้ ง

2. คานวณหาแรงทีก่ ระทาบนแผ่นคลตั ชไ์ ดถ้ ูกต้อง

3. คานวณหาอตั ราทดเกียรไ์ ด้ถกู ตอ้ ง

4. คานวณหาทอรก์ ของเพลาสง่ กาลงั และทอรก์ ท่ีเพลาลอ้ ได้ถกู ตอ้ ง

ดา้ นคุณธรรม จริยธรรม/บรู ณาการปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

แสดงออกถึงความรับผดิ ชอบ ตรงตอ่ เวลา ความเชื่อม่ันในตนเอง ไม่หยดนิง่ ที่จะ

แกป้ ัญหา

เนื้อหาสาระ
1. คลัตช์ของเครือ่ งยนต์
2. ระบบสง่ กาลังของรถยนต์
3. กระปุกเกยี ร์ของรถยนต์
4. ความสัมพันธร์ ะหว่างทอรก์ ท่เี ครอื่ งยนต์กบั เกยี ร์
5. ความสัมพนั ธ์ระหว่างทอรก์ และความเร็วรอบระหวา่ งเคร่อื งยนต์กับเกียร์
6. เฟืองท้าย
7. อัตราทดรวมการส่งถ่ายกาลังจากเครื่องยนตส์ ลู่ ้อ

กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาหท์ ี่ 9/18, คาบที่ 17–18/36)
1. นกั เรยี นเข้าเรียนตรงเวลาและครตู รวจสอบรายชื่อเขา้ เรยี น
2. นักเรยี นทาแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหน่วยท่ี 5
3. ครนู าเขา้ ส่บู ทเรยี น และครแู จ้งจดุ ประสงค์การเรยี น
4. ครูสอนเนื้อหาสาระ หัวข้อ 1. คลัตช์ของเคร่ืองยนต์ 2. ระบบส่งกาลังของรถยนต์ 3.

กระปุกเกยี ร์ของรถยนต์ และ 4. ความสัมพนั ธ์ระหวา่ งทอรก์ ท่เี ครอื่ งยนตก์ ับเกียร์
5. นักเรียนทาใบงานท่ี 5.1–5.2 แบบฝึกหดั ข้อ 1–9 เป็นรายบุคคล
6. ครแู ละนกั เรยี นรว่ มกนั เฉลยใบงาน แบบฝกึ หัด และรว่ มอภปิ รายสรปุ บทเรียน
7. ครมู อบหมายให้ค้นคว้าเพ่มิ เตมิ ตวั อย่างโจทยป์ ัญหาเกย่ี วกับคลตั ช์และระบบสง่ กาลงั ของ

รถยนตค์ ดั ลอกลงสมุดและเขียนแหลง่ อ้างองิ ที่มา นาส่งในการเรียนครงั้ ที่ 10
กจิ กรรมการเรียนรู้ (สปั ดาห์ท่ี 10/18, คาบที่ 19–20/36)

1. นกั เรียนเข้าเรียนตรงเวลาและครูตรวจสอบรายชอ่ื เขา้ เรยี น นกั เรียนส่งงานท่มี อบหมาย
2. นกั เรยี นและครรู ว่ มทบทวนเนอื้ หาการเรยี นครง้ั ท่ี 9
3. ครนู าเข้าสู่บทเรยี น และครูแจง้ จุดประสงค์การเรียน
4. ครูสอนเนือ้ หาสาระ หวั ขอ้ 5. ความสัมพันธร์ ะหว่างทอร์กและความเรว็ รอบระหว่าง
เครื่องยนต์กบั เกยี ร์ 6. เฟอื งท้าย และ 7. อัตราทดรวมการสง่ ถ่ายกาลังจากเครือ่ งยนตส์ ลู่ ้อ
5. นักเรยี นทาใบงานที่ 5.3 แบบฝกึ หดั ขอ้ 10–15 โดยจัดกลุม่ ย่อย 6 กลุ่ม ๆ ละ 3 คน ให้
เลอื กทากลมุ่ ละ 1 ข้อ และเตรียมตัวแทนกลุม่ นาเสนอผลเฉลย
6. ครูและนักเรยี นร่วมกนั เฉลยแบบฝกึ หดั และรว่ มอภิปรายสรปุ บทเรยี น
7. นกั เรยี นทาแบบทดสอบหลังเรียนหนว่ ยท่ี 5 ครตู รวจและขานคะแนน

ส่อื และแหลง่ การเรยี นรู้

 เอกสาร/หนังสอื /ตารา

 วรี ะศักดิ์ มะโนนอ้ ม. (2563). คณิตศาสตร์ช่างยนต์ (20101–2107). นนทบุรี: เอม

พันธ์.

 ใบชว่ ยสอน

 ใบเน้ือหา  ใบงาน/ใบปฏิบตั ิงาน  ใบกิจกรรม

 แบบฝกึ หดั  ใบมอบหมายงาน  อ่ื น ๆ

(ระบุ).................................

 ส่อื โสตทัศน์

 วีดทิ ัศน์  แผน่ ภาพ  รปู ภาพ

 แหล่งการเรียนรู้อน่ื

 ข้อมลู สารสนเทศจากอนิ เทอร์เนต็ … www.google.com ใช้คาสบื คน้ คานวณคลัตช์

ของเคร่อื งยนต์ เปน็ ต้น

 อืน่ ๆ (ระบุ).................................

การวัดและการประเมนิ ผล

วธิ วี ดั การวัดผล/เคร่อื งมือวัด การประเมนิ ผล/

เกณฑ์

ตรวจแบบทดสอบ 1. แบบทดสอบก่อนเรยี น (Pre–test) หนว่ ยท่ี 5 (ไวเ้ ปรียบเทยี บกับ

คะแนนสอบหลังเรียน)

ตรวจการทาใบงาน 2. ใบงาน เกณฑผ์ ่าน 50%

ตรวจแบบฝึกหัด 3. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 5 เกณฑผ์ า่ น 50%

ตรวจแบบทดสอบ 4. แบบทดสอบหลงั เรยี น (Post–test) หนว่ ยท่ี เกณฑ์ผา่ น 50%

5

สงั เกต/ผเู้ รียนประเมินตนเอง 5. แบบประเมนิ คุณธรรม จรยิ ธรรม ตามสภาพ เกณฑ์ผ่าน 60%

จรงิ

งานที่มอบหมาย
1. งานทม่ี อบหมายนอกเหนือเวลาเรยี น ให้ทาแบบฝึกหัดให้เรียบรอ้ ย ถูกต้อง สมบรู ณ์
2. ให้คน้ ควา้ เพิ่มเติมตวั อย่างโจทย์ปญั หาคานวณเกีย่ วกบั คลัตช์และระบบสง่ กาลังของ

รถยนต์ คัดลอกลงสมดุ และเขยี นแหล่งอา้ งองิ ทมี่ า นาสง่ ในการเรียนครง้ั ที่ 10

หลักฐานการเรยี นรู้
1. ใบงาน และแบบฝึกหดั หน่วยท่ี 5 ท่นี กั เรียนทาและคะแนน
2. กระดาษคาตอบแบบทดสอบกอ่ นเรยี น (Pre–test) -หลงั เรยี น (Post–test) หน่วยที่ 5
3. ผลการประเมนิ พฤติกรรม

เอกสารอา้ งอิง
วีระศกั ดิ์ มะโนนอ้ ม. (2563). คณิตศาสตร์ช่างยนต์ (20101–2107). นนทบุรี: เอมพันธ.์

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่ 6 หน่วยที่ 6
วชิ า คณติ ศาสตร์ช่างยนต์ รหสั วิชา 20101–2107 เวลาเรียนรวม 36 คาบ
ช่อื หน่วย ยางของรถยนต์ ล้อของรถยนต์ ระบบเบรก สอนครงั้ ที่ ทฤษฎี 4 คาบ
และแรงห้ามลอ้ ของรถยนต์ 11–12/18 ปฏบิ ัติ – คาบ

ชื่อเร่อื ง

สาระการเรยี นรู้

1. ยางของรถยนต์ 2. ลอ้ ของรถยนต์

3. ระบบเบรก 4. แรงห้ามล้อ

แนวคิดหลัก

รถยนต์เคลอ่ื นท่ีได้เพราะลอ้ ของรถยนต์ โดยอาศัยการส่งถ่ายกาลังจากเครื่องยนต์ ผา่ นเกยี ร์

ทด เพลากลาง เฟอื งทา้ ย และส่งกาลังมายังเพลาล้อเพื่อให้รถยนตเ์ คลอื่ นท่ตี ามความต้องการ แต่เม่ือ

รถยนต์ตอ้ งหยดุ ระบบเบรกจะทาหน้าทีห่ ้ามลอ้ ของรถยนตใ์ หเ้ คล่ือนทชี่ ้าลง จนกระทั่งหยุด

สมรรถนะการเรียนรู้

1. แสดงความรเู้ กย่ี วกับยางของรถยนต์ ลอ้ ของรถยนต์ ระบบเบรกและแรงหา้ มลอ้ ของ

รถยนต์

2. ประยกุ ตส์ ูตรคณิตศาสตร์มาใชค้ านวณในงานชา่ งยนต์

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

ดา้ นความรู้

1. อธิบายขนาดของยางรถยนต์ไดถ้ กู ต้อง

2. อธบิ ายความหมายของรศั มี static, dynamic, และrolling ได้ถูกตอ้ ง

3. อธบิ ายความหมายของอัตราหน่วงได้ถูกตอ้ ง

4. คานวณหาระยะทางในการห้ามล้อและเวลาท่ีใชใ้ นการห้ามล้อไดถ้ ูกต้อง

5. คานวณหาระยะทางท่ีปลอดภยั ในการห้ามลอ้ และแรงหา้ มลอ้ ที่ขอบลอ้ ยางได้ถกู ต้อง

ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

แสดงออกถึงความรับผิดชอบ ตรงตอ่ เวลา สนใจใฝ่รู้ ค้นควา้ เพม่ิ เติม

เนอื้ หาสาระ

1. ยางของรถยนต์

2. ลอ้ ของรถยนต์

3. ระบบเบรก

4. แรงห้ามล้อ

กิจกรรมการเรยี นรู้ (สัปดาหท์ ี่ 11/18, คาบที่ 21–22/36)

1. นักเรียนเข้าเรียนตรงเวลาและครตู รวจสอบรายช่ือเข้าเรยี น

2. นกั เรยี นทาแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหน่วยที่ 6

3. ครนู าเขา้ สบู่ ทเรยี น และครแู จง้ จดุ ประสงคก์ ารเรยี น

4. ครสู อนเน้อื หาสาระ หวั ขอ้ 1. ยางของรถยนต์ และ 2. ลอ้ ของรถยนต์

5. นักเรียนทาใบงานท่ี 6.1 แบบฝึกหดั ข้อ 1–10 เปน็ รายบคุ คล

6. ครูและนกั เรยี นรว่ มกันเฉลยใบงาน แบบฝึกหัด และรว่ มอภปิ รายสรุปบทเรยี น

7. ครมู อบหมายใหค้ น้ คว้าเพม่ิ เตมิ ตัวอย่างโจทยป์ ัญหาเกีย่ วกับการคานวณระยะเบรก

คดั ลอกลงสมดุ

และเขยี นแหลง่ อ้างองิ ที่มา นาส่งในการเรยี นครง้ั ที่ 12

กิจกรรมการเรยี นรู้ (สปั ดาห์ท่ี 12/18, คาบท่ี 23–24/36)

1. นกั เรียนเข้าเรยี นตรงเวลาและครตู รวจสอบรายช่อื เข้าเรยี น นกั เรียนส่งงานท่ีมอบหมาย

2. นักเรยี นและครูรว่ มทบทวนเน้ือหาการเรียนครัง้ ท่ี 11

3. ครนู าเข้าสู่บทเรียน และครแู จ้งจดุ ประสงคก์ ารเรียน

4. ครสู อนเนื้อหาสาระ หัวข้อ 3. ระบบเบรก และ 4. แรงหา้ มลอ้

5. นักเรยี นทาใบงานท่ี 6.2 แบบฝึกหดั ข้อ 11–15

6. ครูและนักเรยี นร่วมกันเฉลยใบงาน แบบฝกึ หดั และรว่ มอภิปรายสรุปบทเรียน

7. นกั เรยี นทาแบบทดสอบหลังเรยี นหน่วยที่ 6 ครตู รวจและขานคะแนน

ส่ือและแหลง่ การเรยี นรู้

 เอกสาร/หนังสอื /ตารา

 วรี ะศักดิ์ มะโนนอ้ ม. (2563). คณิตศาสตร์ช่างยนต์ (20101–2107). นนทบรุ ี: เอม

พนั ธ์.

 ใบชว่ ยสอน

 ใบเนอ้ื หา  ใบงาน/ใบปฏบิ ัตงิ าน  ใบกจิ กรรม

 แบบฝึกหดั  ใบมอบหมายงาน  อื่ น ๆ

(ระบ)ุ .................................

 สอื่ โสตทัศน์

 วดี ทิ ศั น์  แผ่นภาพ  รูปภาพ

 แหลง่ การเรียนรู้อน่ื

 ข้อมูลสารสนเทศจากอนิ เทอร์เน็ต… www.google.com ใช้คาสบื ค้น เช่น การคานวณ

ระยะเบรก

 อน่ื ๆ (ระบ)ุ .................................

การวัดและการประเมินผล

วธิ ีวดั การวัดผล/เครอื่ งมือวัด การประเมนิ ผล/

เกณฑ์

ตรวจแบบทดสอบ 1. แบบทดสอบก่อนเรยี น (Pre–test) หน่วยท่ี 6 (ไวเ้ ปรียบเทยี บกบั

คะแนนสอบหลงั เรยี น)

ตรวจการทาใบงาน 2. ใบงาน เกณฑ์ผ่าน 50%

ตรวจแบบฝึกหัด 3. แบบฝึกหัดหน่วยที่ 6 เกณฑ์ผา่ น 50%

ตรวจแบบทดสอบ 4. แบบทดสอบหลังเรยี น (Post–test) หนว่ ยที่ เกณฑผ์ า่ น 50%

6

สังเกต/ผเู้ รียนประเมินตนเอง 5. แบบประเมนิ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ตามสภาพ เกณฑ์ผา่ น 60%

จรงิ

งานท่มี อบหมาย
1. งานทม่ี อบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ทาแบบฝึกหัดให้เรยี บรอ้ ย ถูกต้อง สมบรู ณ์
2. ใหค้ น้ คว้าเพม่ิ เติมตัวอย่างโจทย์ปัญหาเก่ียวกับการคานวณระยะเบรก คัดลอกลงสมุดและ

เขยี นแหล่งอ้างอิงทีม่ า นาส่งในการเรียนครัง้ ท่ี 12

หลกั ฐานการเรยี นรู้
1. ใบงาน และแบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 6 ทีน่ ักเรยี นทาและคะแนน
2. กระดาษคาตอบแบบทดสอบก่อนเรยี น (Pre–test) -หลงั เรียน (Post–test) หน่วยท่ี 6
3. ผลการประเมินพฤติกรรม

เอกสารอ้างองิ
วีระศักด์ิ มะโนน้อม. (2563). คณติ ศาสตรช์ ่างยนต์ (20101–2107). นนทบรุ ี: เอมพันธ์.

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 7 หน่วยที่ 7
วชิ า คณิตศาสตร์ช่างยนต์ รหัสวชิ า 20101–2107 เวลาเรียนรวม 36 คาบ
สอนครง้ั ที่ ทฤษฎี 4 คาบ
ชอื่ หนว่ ย สมรรถนะของเครื่องยนต์ 13–14/18 ปฏิบตั ิ – คาบ

ชอ่ื เรอ่ื ง

สาระการเรียนรู้
1. ความสน้ิ เปลืองน้ามันเช้อื เพลงิ
2. ความร้อนทเ่ี กิดจากการเผาไหมข้ องเช้ือเพลงิ
3. ประสทิ ธภิ าพเชงิ ความร้อนของเคร่อื งยนต์
4. การคานวณหาประสิทธิภาพเชงิ ความร้อนกระบอกสบู
5. การคานวณหาประสิทธภิ าพเชงิ ความรอ้ นทเ่ี พลาของเครื่องยนต์

แนวคดิ หลกั
เครอื่ งยนตเ์ ผาไหม้ภายในกระบอกสบู จาเป็นตอ้ งใช้เช้ือเพลงิ ผสมกบั อากาศในอตั ราส่วนผสม

ท่ีพอเหมาะ เพ่อื ให้เกดิ การจุดระเบิดเผาไหม้ให้พลังงานความร้อนผลักดันให้ลูกสูบส่งถ่ายกาลงั งานไป
หมุนเพลาข้อเหวี่ยงให้ได้กาลังงานท่ีเคร่ืองยนต์ การเผาไหม้ของน้ามันเชื้อเพลิงต้องเหมาะสมกับ
พลงั งานท่ีไดจ้ ากเพลาของเครื่องยนต์ และประสิทธิภาพเชงิ ความร้อนของเครอื่ งยนต์ต้องมีคุณภาพดี
สมรรถนะการเรยี นรู้

1. แสดงความรูเ้ ก่ยี วกับสมรรถนะของเครอื่ งยนต์
2. คานวณสมรรถนะเครอื่ งยนต์
ผลการเรยี นร้ทู ีค่ าดหวัง
ด้านความรู้
1. อธิบายความหมายความสิ้นเปลืองน้ามันเชื้อเพลิงไดถ้ กู ตอ้ ง
2. อธิบายความหมายความรอ้ นทเ่ี กดิ จากการเผาไหมข้ องเชื้อเพลิงได้ถกู ตอ้ ง
3. อธิบายความหมายประสทิ ธิภาพเชิงความร้อนของเคร่อื งยนต์ไดถ้ ูกตอ้ ง
4. คานวณหาประสิทธภิ าพเชงิ ความร้อนกระบอกสูบได้ถูกตอ้ ง
5. คานวณหาประสิทธิภาพเชงิ ความรอ้ นทเี่ พลาของเครอื่ งยนต์ได้ถูกต้อง
ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม/บูรณาการปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
แสดงออกถึงความรับผิดชอบ ตรงตอ่ เวลา ความคิดรเิ รม่ิ สร้างสรรค์ ความพงึ พอใจในผลงาน
ทีท่ า
เน้อื หาสาระ

1. ความสน้ิ เปลอื งนา้ มันเชือ้ เพลิง
2. ความรอ้ นทเี่ กดิ จากการเผาไหมข้ องเช้ือเพลงิ
3. ประสิทธภิ าพเชิงความรอ้ นของเครอ่ื งยนต์
4. การคานวณหาประสิทธิภาพเชงิ ความร้อนกระบอกสบู
5. การคานวณหาประสิทธภิ าพเชิงความร้อนท่เี พลาของเคร่อื งยนต์
กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สปั ดาห์ที่ 13/18, คาบท่ี 25–26/36)
1. นกั เรยี นเข้าเรยี นตรงเวลาและครตู รวจสอบรายชอื่ เขา้ เรียน
2. นักเรยี นทาแบบทดสอบก่อนเรยี นหน่วยท่ี 7
3. ครนู าเข้าสู่บทเรียน และครูแจง้ จุดประสงค์การเรยี น
4. ครูสอนเนอ้ื หาสาระ หัวข้อ 1. ความส้ินเปลอื งน้ามนั เช้อื เพลงิ 2. ความร้อนท่เี กดิ จากการ
เผาไหม้

ของเชอื้ เพลิง และ 3. ประสทิ ธภิ าพเชิงความร้อนของเครื่องยนต์
5. นักเรยี นทาใบงานที่ 7.1–7.2 เป็นรายบุคคล
6. ครูและนักเรยี นรว่ มกนั เฉลยใบงานแบบฝกึ หัด และรว่ มอภิปรายสรุปบทเรยี น
7. ครมู อบหมายให้คน้ ควา้ เพม่ิ เตมิ ตัวอย่างโจทย์ปัญหาเกี่ยวกบั การคานวณประสิทธิภาพเชงิ
ความรอ้ น

ของเครื่องยนต์คัดลอกลงสมุดและเขยี นแหลง่ อ้างองิ ท่ีมา นาสง่ ในการเรียนคร้งั ที่ 14
กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ท่ี 14/18, คาบที่ 27–28/36)

1. นักเรียนเขา้ เรียนตรงเวลาและครูตรวจสอบรายชือ่ เขา้ เรยี น
2. นกั เรียนและครูร่วมทบทวนเนอ้ื หาการเรยี นคร้งั ท่ี 15
3. ครูนาเข้าสู่บทเรยี น และครแู จง้ จุดประสงคก์ ารเรียน
4. ครสู อนเนื้อหาสาระ หวั ขอ้ 4. การคานวณหาประสทิ ธิภาพเชงิ ความร้อนกระบอกสบู และ
5. การ

คานวณหาประสิทธิภาพเชงิ ความรอ้ นท่เี พลาของเครือ่ งยนต์
5. นกั เรียนทาแบบฝึกหัด
6. ครแู ละนักเรยี นรว่ มกันเฉลยแบบฝึกหดั และรว่ มอภิปรายสรุปบทเรยี น
7. นกั เรียนทาแบบทดสอบหลงั เรียนหนว่ ยที่ 7 ครตู รวจและขานคะแนน

สอื่ และแหล่งการเรยี นรู้

 เอกสาร/หนงั สอื /ตารา

 วรี ะศกั ดิ์ มะโนนอ้ ม. (2563). คณิตศาสตรช์ ่างยนต์ (20101–2107). นนทบุรี: เอม

พนั ธ.์

 ใบชว่ ยสอน

 ใบเนื้อหา  ใบงาน/ใบปฏิบัติงาน  ใบกจิ กรรม

 แบบฝกึ หัด  ใบมอบหมายงาน  อื่ น ๆ

(ระบ)ุ .................................

 สื่อโสตทัศน์

 วดี ิทศั น์  แผน่ ภาพ  รปู ภาพ

 แหล่งการเรียนร้อู ืน่

 ขอ้ มลู สารสนเทศจากอนิ เทอรเ์ นต็ … www.google.com ใช้คาสืบคน้ เชน่

ประสิทธิภาพเชงิ ความร้อนกระบอกสบู

 อ่นื ๆ (ระบ)ุ .................................

การวดั และการประเมินผล

วธิ วี ดั การวัดผล/เครื่องมือวดั การประเมนิ ผล/

เกณฑ์

ตรวจแบบทดสอบ 1. แบบทดสอบก่อนเรยี น (Pre–test) หนว่ ยที่ 7 (ไว้เปรียบเทียบกบั

คะแนนสอบหลังเรยี น)

ตรวจการทาใบงาน 2. ใบงาน เกณฑผ์ า่ น 50%

ตรวจแบบฝกึ หัด 3. แบบฝึกหัดหนว่ ยท่ี 7 เกณฑผ์ า่ น 50%

ตรวจแบบทดสอบ 4. แบบทดสอบหลงั เรียน (Post–test) หนว่ ยท่ี เกณฑ์ผา่ น 50%

7

สงั เกต/ผู้เรียนประเมนิ ตนเอง 5. แบบประเมนิ คุณธรรม จรยิ ธรรม ตามสภาพ เกณฑ์ผา่ น 60%

จริง

งานทม่ี อบหมาย
1. งานท่ีมอบหมายนอกเหนอื เวลาเรียน ให้ทาแบบฝกึ หดั ให้เรียบร้อย ถูกตอ้ ง สมบรู ณ์
2. ใหค้ ้นคว้าเพิม่ เติมตัวอย่างโจทย์ปญั หาเกีย่ วกบั การคานวณประสิทธิภาพเชิงความร้อน
ของเครือ่ งยนต์คัดลอกลงสมดุ และเขยี นแหล่งอา้ งองิ ทีม่ า นาส่งในการเรยี นครงั้ ท่ี 1

หลักฐานการเรยี นรู้
1. ใบงาน และแบบฝึกหดั หน่วยท่ี 7 ท่นี กั เรียนทาและคะแนน
2. กระดาษคาตอบแบบทดสอบกอ่ นเรยี น (Pre–test) -หลงั เรยี น (Post–test) หน่วยที่ 7
3. ผลการประเมนิ พฤติกรรม

เอกสารอา้ งอิง
วีระศกั ดิ์ มะโนนอ้ ม. (2563). คณิตศาสตร์ช่างยนต์ (20101–2107). นนทบุรี: เอมพันธ.์

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 8 หน่วยท่ี 8
วชิ า คณิตศาสตร์ชา่ งยนต์ รหสั วิชา 20101–2107 เวลาเรียนรวม 36 คาบ
สอนครงั้ ท่ี ทฤษฎี 6 คาบ
ชอื่ หน่วย ความเรว็ และความเร่งของรถยนต์ 15–17/18 ปฏิบตั ิ – คาบ

ช่อื เรื่อง

สาระการเรยี นรู้

1. ความเรว็ 2. อตั ราเร็ว

3. ความเรง่ 4. กราฟความสมั พันธ์ระหวา่ ง s-t, v-t

และ a-t

5. การหาความเรว็ และความเรง่ จากกราฟ

6. การหาพนื้ ที่ใต้กราฟของความสมั พันธ์ระหวา่ งความเร็วกบั เวลา

7. สมการสาหรับคานวณหาปริมาณตา่ ง ๆ ของการเคลอ่ื นท่ี

8. ความเรว็ สัมพทั ธ์

แนวคดิ หลกั

การเคล่ือนที่ของวัตถุจะเกี่ยวข้องกับความเร็ว อัตราเร็ว ความเร่ง ความสัมพันธ์ระหว่าง

ระยะทางกับเวลา ความเร็วกับเวลา อัตราเร่งกับเวลา และสมการสาหรับคานวณหาปริมาณต่าง ๆ

ของการเคล่อื นที่ในแนวตรงด้วยความเรง่ คงตัว

สมรรถนะการเรียนรู้

1. แสดงความรเู้ กยี่ วกบั ความเร็วและความเรง่ ของรถยนต์

2. คานวณความเรว็ รถยนต์ ระบบสง่ กาลงั และระบบเคร่อื งลา่ งรถยนต์

ผลการเรยี นรทู้ ีค่ าดหวัง

ดา้ นความรู้

1. อธิบายความหมายของความเร็วได้ถกู ต้อง

2. อธบิ ายอตั ราเรว็ ไดถ้ กู ตอ้ ง

3. อธิบายความเรง่ ได้ถกู ตอ้ ง

4. อธิบายกราฟความสัมพนั ธร์ ะหวา่ ง s-t, v-t และ a-t ได้ถกู ต้อง

5. อธิบายการหาความเรว็ และความเรง่ จากกราฟได้ถูกต้อง

6.อธบิ ายการหาพืน้ ทใี่ ต้กราฟของความสมั พันธร์ ะหว่างความเรว็ กบั เวลาได้ถูกต้อง

7. คานวณหาปริมาณต่าง ๆ ของการเคลอื่ นท่ีในแนวตรงดว้ ยความเร่งคงตัวได้ถูกตอ้ ง

8. อธบิ ายความเรว็ สัมพทั ธไ์ ด้ถูกตอ้ ง

ด้านคณุ ธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
แสดงออกถงึ ความรับผิดชอบ ตรงต่อเวลา ความคิดรเิ รมิ่ สร้างสรรค์ ความพึงพอใจในผลงาน
ท่ีทา

เน้อื หาสาระ

1. ความเรว็ 2. อัตราเร็ว

3. ความเรง่ 4. กราฟความสมั พันธร์ ะหวา่ ง s-t, v-t

และ a-t

5. การหาความเร็วและความเรง่ จากกราฟ

6. การหาพืน้ ทใ่ี ต้กราฟของความสัมพันธ์ระหวา่ งความเรว็ กับเวลา

7. สมการสาหรบั คานวณหาปรมิ าณต่าง ๆ ของการเคล่อื นท่ี

8. ความเร็วสัมพทั ธ์

กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สปั ดาหท์ ี่ 15/18, คาบท่ี 29–30/36)

1. นักเรยี นเข้าเรียนตรงเวลาและครูตรวจสอบรายชอ่ื เข้าเรยี น

2. นกั เรียนทาแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหน่วยที่ 8

3. ครูนาเขา้ สบู่ ทเรียน และครแู จ้งจุดประสงคก์ ารเรียน

4. ครสู อนเนือ้ หาสาระ หวั ขอ้ 1. ความเร็ว 2. อัตราเรว็ 3. ความเรง่ 4. กราฟความสมั พันธ์

ระหวา่ ง

s-t, v-t และ a-t

5. นักเรยี นทาใบงานที่ 8.1–8.3 เปน็ รายบุคคล

6. ครแู ละนกั เรียนรว่ มกันเฉลยใบงาน และร่วมอภปิ รายสรุปบทเรยี น

7. ครมู อบหมายให้คน้ ควา้ เพม่ิ เตมิ ตัวอย่างโจทยป์ ัญหาเกยี่ วกับการคานวณความเรว็

ความเร่ง

ของเครื่องยนต์คดั ลอกลงสมุดและเขียนแหล่งอา้ งองิ ที่มา นาสง่ ในการเรยี นครัง้ ท่ี 16

กิจกรรมการเรยี นรู้ (สปั ดาห์ที่ 16/18, คาบที่ 31–32/36)

1. นกั เรยี นเขา้ เรยี นตรงเวลาและครตู รวจสอบรายชื่อเขา้ เรยี น

2. นักเรียนและครูร่วมทบทวนเนื้อหาการเรยี นครัง้ ที่ 15

3. ครนู าเขา้ ส่บู ทเรียน และครแู จง้ จุดประสงค์การเรยี น

4. ครสู อนเน้ือหาสาระ หัวขอ้ 5. การหาความเร็วและความเร่งจากกราฟ และ 6. การหา

พ้ืนท่ีใต้กราฟ

ของความสมั พนั ธร์ ะหว่างความเร็วกบั เวลา

5. นักเรียนทาแบบฝกึ หดั ข้อ 1-10

6. ครแู ละนกั เรียนร่วมกนั เฉลยแบบฝึกหัด และรว่ มอภปิ รายสรุปบทเรียน

กิจกรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 17/18, คาบที่ 33–34/36)

1. นักเรียนเขา้ เรยี นตรงเวลาและครตู รวจสอบรายชอื่ เขา้ เรียน

2. นักเรียนและครรู ่วมทบทวนเนื้อหาการเรยี นครง้ั ที่ 15

3. ครนู าเขา้ สูบ่ ทเรียน และครูแจ้งจุดประสงค์การเรียน

4. ครูสอนเนือ้ หาสาระ หวั ขอ้ 4. การคานวณหาประสทิ ธิภาพเชงิ ความร้อนกระบอกสูบ และ

5. การ

คานวณหาประสิทธิภาพเชิงความรอ้ นที่เพลาของเคร่อื งยนต์

5. นกั เรยี นทาแบบฝกึ หดั ข้อ 11–15

6. ครูและนกั เรยี นรว่ มกันเฉลยแบบฝกึ หดั และร่วมอภปิ รายสรปุ บทเรยี น

7. นักเรียนทาแบบทดสอบหลังเรียนหนว่ ยที่ 8 ครตู รวจและขานคะแนน

สื่อและแหลง่ การเรยี นรู้

 เอกสาร/หนังสอื /ตารา

 วีระศักดิ์ มะโนน้อม. (2563). คณิตศาสตรช์ ่างยนต์ (20101–2107). นนทบรุ ี: เอม

พนั ธ.์

 ใบช่วยสอน

 ใบเนื้อหา  ใบงาน/ใบปฏบิ ัตงิ าน  ใบกจิ กรรม

 แบบฝกึ หดั  ใบมอบหมายงาน  อื่ น ๆ

(ระบุ).................................

 สื่อโสตทัศน์

 วดี ทิ ัศน์  แผน่ ภาพ  รูปภาพ

 แหลง่ การเรยี นรอู้ ื่น

 ขอ้ มูลสารสนเทศจากอินเทอร์เน็ต… www.google.com ใช้คาสืบค้น เช่น

ประสทิ ธิภาพเชิงความรอ้ นกระบอกสบู

การวดั และการประเมินผล

วธิ วี ัด การวัดผล/เครอ่ื งมอื วัด การประเมินผล/

เกณฑ์

ตรวจแบบทดสอบ 1. แบบทดสอบก่อนเรยี น (Pre–test) หนว่ ยท่ี 8 (ไวเ้ ปรียบเทียบกับ

คะแนนสอบหลังเรียน)

ตรวจการทาใบงาน 2. ใบงาน เกณฑผ์ า่ น 50%

ตรวจแบบฝกึ หัด 3. แบบฝึกหัดหน่วยท่ี 7 เกณฑผ์ ่าน 50%
เกณฑผ์ า่ น 50%
ตรวจแบบทดสอบ 4. แบบทดสอบหลงั เรยี น (Post–test) หน่วยที่
เกณฑผ์ า่ น 60%
8

สังเกต/ผ้เู รยี นประเมินตนเอง 5. แบบประเมินคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ตามสภาพ

จรงิ

งานทีม่ อบหมาย
1. งานท่มี อบหมายนอกเหนอื เวลาเรียน ให้ทาแบบฝึกหดั ใหเ้ รยี บรอ้ ย ถูกต้อง สมบรู ณ์
2. ใหค้ น้ ควา้ เพิม่ เตมิ ตวั อยา่ งโจทย์ปัญหาเกยี่ วกับการคานวณการคานวณความเรว็ ความเร่ง
ของเคร่ืองยนต์คัดลอกลงสมุดและเขียนแหลง่ อา้ งองิ ท่มี า นาส่งในการเรียนคร้ังที่ 16
3. ใหน้ กั เรยี นไปทบทวนเนื้อหาทัง้ ภาคทฤษฎีและปฏบิ ตั ิเพือ่ เตรียมตวั สอบปลายภาคเรียน

หลกั ฐานการเรยี นรู้
1. ใบงาน และแบบฝกึ หัดหนว่ ยที่ 8 ทีน่ ักเรยี นทาและคะแนน
2. กระดาษคาตอบแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre–test) -หลงั เรยี น (Post–test) หนว่ ยที่ 8
3. ผลการประเมนิ พฤตกิ รรม