เมื่อถึงที่พกั พระนางมทั รีก็ตกใจไมเ่ ห็นลูกอยใู่ นอาศรม ร้องเรียกหา
เท่าไรก็ไม่มีใครตอบ ท้งั ที่ก่อนหนา้ น้ีจะออกมาหาแม่กนั พร้อมหนา้ ท้งั กณั
หาขอกินนม ส่วนชาลีจะขอกินผลไม้ พระนางมทั รีเสียใจมาก พร่ําบอกวา่ ที่
ผา่ นมาก็ดูแลลกู อยา่ งดีแบบยงุ ไม่ให้ไต่ไรไม่ให้ตอม หวงั จะกลบั มาพบลกู
ใหช้ ื่นใจ ก่อนหนา้ น้ียงั ไดย้ ินเสียงลูกเล่นกนั อยแู่ ถวน้ี นน่ั กร็ อยเทา้ ชาลี นี่ก็
ของเล่นกณั หา แต่เม่ือลูกหายไปอาศรมกลบั ดูเงียบเหงาเศร้าหม่น นางจึงไป
ถามพระเวสสนั ดรว่าลกู หายไปไหน เหตุใดจึงปล่อยให้คลาดสายตา หากมี
สตั วป์ ่ าจบั ไปจะทาํ อยา่ งไร แต่พระเวสสันดรกลบั ไมต่ อบอะไร ทาํ ให้นาง
กลุม้ ใจยง่ิ ไปวา่ เก่า
ดว้ ยความกลมุ้ ใจ ตวั ก็ร้อน น้าํ ตาก็ไหล กระวนกระวายพลางบอกวา่
ไม่เคยมีคร้ังใดท่ีนางรู้สึกแคน้ เคอื งใจขนาดน้ี เพราะนางออกจากเมืองมาก็
หวงั ว่าอยา่ งนอ้ ยจะไดส้ ุขใจเพราะอยพู่ ร้อมหนา้ กบั ลกู และสามี แต่เม่ือลกู
หายตวั ไป ความหวงั น้นั ก็คลา้ ยจะดบั สิ้น
พระนางมทั รีออ้ นวอนขอให้พระเวสสนั ดรตรัสกบั นางบา้ ง เพราะการ
นงั่ นิ่งเหมือนโกรธเคอื งพระนางมทั รีน้นั ยง่ิ ทาํ ให้ปวดใจราวกบั มีคนเอา
เหลก็ รนไฟมาแทงที่หวั ใจ หรือเป็นคนไขท้ ่ีหมอนาํ ยาพษิ มาให้ดื่ม อกี ไม่ก่ี
วนั คงสิ้นชีวิตอยา่ งแน่นอน
เม่ือพระเวสสันดรไดย้ ินพระนางมทั รีดงั น้นั กค็ ิดวา่ หากใชค้ วามหึง
หวงคงเป็นวิธีคลายความโศกให้พระนางได้ จึงตรัสวา่ ในป่ าหิมพานตแ์ ห่งน้ี
มีท้งั พระดาบสและนายพรานจาํ นวนมาก เจา้ ออกไปเกบ็ ผลไมต้ ้งั แตเ่ ชา้ จน
ยา่ํ ค่าํ หากไปทาํ อะไรในป่ าแห่งน้ีก็คงจะไม่มีใครรู้เห็น เหตุใดจึงทิ้งลูกหนี
เขา้ ไปในป่ านานถึงเพียงน้ี พอกลบั มายงั ห่วงแตล่ ูก ไมห่ ่วงสามีแตอ่ ยา่ งใด
หรือหากไมน่ ึกถึงสามีกไ็ มค่ วรหายเขา้ ไปในป่ านานถึงเพียงน้ี จะให้เรา
เขา้ ใจไดอ้ ยา่ งไร
เมื่อพระนางมทั รีไดย้ ินดงั น้นั จึงกราบทูลวา่ เหตุใดพระองคจ์ ึงไม่ได้
ยนิ เสียงของราชสีห์ เสือโคร่ง และเสือเหลือง เพราะสัตวท์ ้งั สามน้ีทาํ ใหท้ าํ
ใหพ้ ระนางไมส่ ามารถกลบั อาศรมได้ ท้งั ยงั เกิดเหตรุ ้ายหลายประการขณะที่
นางเขา้ ไปในป่ า ท้งั ของท่ีถือก็หลดุ จากมือ คานท่ีหาบไวก้ ็ร่วงลงจากบ่า
ตน้ ไมท้ ่ีเคยผลิดอกก็ออกผล ตน้ ไมท้ ี่เคยออกผลก็ผลิดอกออกมา ชวนให้
หวาดกลวั จนตวั สัน่ อธิษฐานภาวนาใหล้ ูกและสามีปลอดภยั แลว้ รีบกลบั มา
ยงั อาศรมแต่ถกู สตั วร์ ้ายท้งั สามตวั นอนขวางทางเอาไว้ จึงตอ้ งกราบออ้ น
วอนสัตวท์ ้งั สามให้เปิ ดทางใหจ้ นพระอาทิตยต์ กดินสตั วท์ ้งั สามจึงหลีกทาง
แลว้ พระนางมทั รีกร็ ีบวิง่ กลบั มายงั อาศรมน้ี มิไดไ้ ปทาํ สิ่งใดที่ไมเ่ หมาะไม่
ควรแตอ่ ยา่ งใด ฝ่ายพระเวสสนั ดรเมื่อฟังคาํ ตอบของพระนามทั รีกเ็ อาแต่น่ิง
เงียบท้งั คนื จนกระทงั่ รุ่งเชา้
ระหวา่ งน้นั พระนางมทั รีโศกเศร้าร่าํ ไห้ คร่าํ ครวญว่าตนปฏิบตั ิต่อสามี
ดง่ั ศิษยป์ ฏิบตั ิต่อครู ดูแลลูกท้งั สองแบบยงุ ไม่ให้ไต่ไรไม่ใหต้ อม ท้งั บด
ขมิ้นไวใ้ หอ้ าบน้าํ จดั หาอาหารมาให้มิไดข้ าด แลว้ ออ้ นวอนให้สามีเรียกลูก
มากินอาหารที่ตนหามา ถามว่าลกู อยแู่ ห่งหนใดเหตใุ ดจึงยงั ไมย่ อมออกมา
แต่ไมว่ า่ จะร้องขอออ้ นวอนอยา่ งไรสามีกน็ ่ิงเฉยไม่เอ่ยส่ิงใดออกมา พระ
นางจึงถวายบงั คมลาออกไปตามหาลกู ท้งั สองในป่ าหิมพานต์ เม่ือออกตา
มหาจนทวั่ แลว้ ไมพ่ บจึงกลบั มาท่ีอาศรมพบว่าพระเวสสันดรยงั คงนง่ั นิ่งอยู่
เหมือนกอ่ นหนา้ น้ีไมม่ ีผดิ พระนางจึงตดั พอ้ วา่ เหตใุ ดพระเวสสันดรจึงยงั
นงั่ นิ่งอยไู่ ม่ลุกมาผา่ ฝืน ตดั น้าํ ใส่บ่อ หรือก่อไฟไวอ้ ยา่ งท่ีเคยทาํ เป็นประจาํ
ทกุ วนั พร้อมกบั บอกวา่ พระเวสสันดรน้นั เป็นท่ีรักของพระนางมทั รีอยา่ งยง่ิ
เม่ือกลบั มาจากป่ าเห็นพระพกั ตร์ของพระองคแ์ ละไดเ้ ห็นลูกท้งั สองว่ิงเล่น
ก็คลายความเหนื่อยลา้ เป็นปลิดทิง้ แตว่ นั น้ีกลบั กลายเป็นความทกุ ขร์ ้อน
เศร้าโศก เพราะพระองคไ์ มย่ อมตรัสส่ิงใดกบั พระนาง แมพ้ ระนางมทั รีจะ
ไดอ้ อกตามหาพระกณั หาและพระชาลีไปทว่ั ป่ า ท้งั ราตรี แลว้ กลบั มาหาพระ
เวสสนั ดรอยา่ งไรพระองคก์ ็ไม่ยอมตรัสส่ิงใดอยเู่ ช่นเดิม นางมทั รีสะอ้ืนไห้
จนหมดสติลม้ ลงกบั พ้ืน
พระเวสสันดรบรรพชาเป็นดาบสมากว่า ๗ เดือน ไม่เคยไดแ้ ตะตอ้ ง
ตวั พระนางมทั รี แตว่ นั น้ีดว้ ยความเศร้าโศกและตระหนกตกใจเกรงว่าพระ
นางจะเป็ นอะไรไป
พระเวสสนั ดรจึงเขา้ ไปตรวจชีพจรดูแลนางจนไดส้ ติตื่นฟ้ื นข้นึ มา
ฝ่ ายพระนางมทั รีเมื่อฟ้ื นข้นึ มาก็ทลู ถามอกี คร้ังวา่ ลกู ท้งั สองอยแู่ ห่งหนใด
กลบั มาแลว้ หรือไม่ พระเวสสันดรจึงตอบวา่ ตนไดย้ กพระกณั หากบั พระชาลี
ให้กบั ชูชกไปแลว้ แตพ่ ระองคม์ ิไดบ้ อกกบั พระนางมทั รีต้งั แต่ตน้ เกรงว่า
พระนางจะเศร้าโศกเสียใจ เมื่อไดร้ ู้ความจริงแลว้ พระนางมทั รีจึงคลายความ
ทุกขเ์ ศร้าลงแลว้ อนุโมทนาบญุ กบั บุตรทานที่พระเวสสนั ดรไดป้ ฏิบตั ิในคร้ัง
น้ี
ตัวละคร
พระเวสสนั ดร : เป็นพระโอรสของ พระเจา้ กรุงสัญชยั และพระนางผุ
สดีแห่งเมืองสีพี ตอ่ มาเม่ืออภิเษกกบั พระนางมทั รี และมีลกู ช่ือ
พระกณั หา และพระชาลี พระองคไ์ ดต้ ้งั โรงทานจาํ นวนมาก และ
บริจาคชา้ งปัจจยั นาเคนทร์ซ่ึงเป็นชา้ งเผือกคูบ่ า้ นคเู่ มืองใหก้ บั ทตู ของ
เมืองอื่นท่ีมาขอชา้ งเชือกน้ี ทาํ ใหช้ าวเมืองไมพ่ อใจจึงเรียกร้องใหพ้ ระ
เจา้ กรุงสัญชยั เนรเทศพระเวสสันดรออกจากเมือง พระเวสสนั ดร พระ
นางมทั รีและลกู ๆ จึงตอ้ งออกจากเมืองไปอยใู่ นป่ า ซ่ึงพระเวสสนั ดร
ไดบ้ าํ เพญ็ เพียรภาวนาประพฤติพรหมจรรยอ์ ยใู่ นอาศรม ส่วนพระ
นางมทั รีไดด้ ูแลปรนนิบตั ิลกู และสามีท่ีอาศยั อยใู่ นอาศรมแห่งน้ี
พระนางมทั รี : พระนางมทั รีเป็นพระราชธิดาของกษตั ริยม์ ทั ราช
อภิเษกสมรสกบั พระเวสสนั ดร มีพระโอรสช่ือพระชาลี และมี
พระธิดาชื่อพระกณั ฑห์ า ดว้ ยความภกั ดีต่อพระสวามีนางจึงพาลูก ๆ
ตามเสดจ็ พระเวสสนั ดรออกมาอยใู่ นป่ าดว้ ย ท้งั ยงั ทาํ หนา้ ที่ดูและ
ปรนนิบตั ิรับใชส้ ามีและดูแลลูกท้งั สองตามหนา้ ท่ีของตน
พระชาลี : พระชาลีเป็นพระราชโอรสของพระเวสสันดรกบั พระนาง
มทั รี ซ่ึงคาํ วา่ ชาลี หมายถึง ตาข่าย มาจากตอนที่พระชาลีประสูติ
เหลา่ พระประยรู ญาติไดน้ าํ ตาข่ายทองมารองรับพระชาลี
พระกณั หา : พระกณั หาเป็นพระราชธิดาของพระเวสสนั ดรกบั พระ
นางมทั รี และเป็นพระกนิษฐา (นอ้ งสาว) ของพระชาลี
ชูชก : ชูชกเกิดในตระกลู พราหมณ์แต่กลบั เที่ยวขอทานผอู้ ่นื เพื่อเล้ียง
ชีพ และมีนิสยั ที่เรียกว่า บุรุษโทษ ๑๘ ประการ เช่น ความตระหนี่
ความโลภ ความฉลาดในกลอุบายและเล่ห์เหลี่ยมต่าง ๆ
ข้อคดิ
สะทอ้ นให้เห็นค่านิยมแนวโลกตุ ตรธรรมของประชาชนว่า มีความ
ปรารถนาจะบรรลสุ ัมมาสมั โพธิญาณ
เร่ืองพระมหาเวสสนั ดรชาดก เป็นวรรณกรรมที่เกิดข้นึ ในสมยั
รัตนโกสินทร์ตอนตน้ จึงเป็นภาพสะทอ้ นชีวติ ความเป็นอยู่
ขนบธรรมเนียม และคา่ นิยมของคนในยคุ น้นั ๆไดด้ ีวา่ มีการซ้ือขาย
บุคคลเป็นทาส นิยมการบริจาคทานเพอ่ื หวงั บรรลนุ ิพพาน มีความเช่ือ
เร่ืองลางบอกเหตุ เช่ือเรื่องอาํ นาจของเทพยดาฟ้าดินต่าง ๆ
ใหแ้ งค่ ดิ เก่ียวกบั บทบาทหนา้ ที่ของผหู้ ญิงในฐานะที่เป็นแม่และเป็น
ภรรยาท่ีดี ซ่ึงเป็นส่ิงสาํ คญั เหนือส่ิงอน่ื ใด
มหาเวสสนั ดรชาดก กณั ฑม์ ทั รี สะทอ้ นแนวคดิ สาํ คญั เก่ียวกบั ความ
รักของแม่ท่ีมีต่อลกู อยา่ งสุดชีวติ
ขอ้ คดิ คติธรรม ท่ีสามารถนาไปใชใ้ นชีวติ ประจาวนั ของทกุ คนได้
เกี่ยวกบั การเป็นคสู่ ามีภรรยาท่ีดี การเสียสละ เป็นคุณธรรมที่น่ายก
ยอ่ ง และการบริจาคทาน เป็นการกระทาํ ที่สมควรไดร้ ับการ
อนุโมทนา
อ้างองิ
1.StartDee. มหาเวสสนั ดรชาดก กณั ฑม์ ทั รี [ออนไลน]์ . 2022.
แหลง่ ท่ีมา : https://shorturl.asia/6LVuy [31 ตลุ าคม 2565]
จดั ทาํ โดย
นางสาวหัชชพร ธราพร
ม.๕/๒ เลขท่ี ๔๓
ท่องเที่ยวเชิงนิเวศกับเส้นทางธรรมชาติ ถ่อแพไม้ไผ่ล่องไปท่ามกลางต้นไม้ที่
ร่มรื่นตลอดสองข้างทาง ฟินไปกับสายน้ำเย็นๆ ลำธารใสๆ ของคลองวังหอน
บ้านวังหอนเป็นชุมชนเก่าแก่ซึ่งมีวิถีชีวิตที่เรียบง่าย เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่
เหมาะสำหรับการมาพักผ่อนหย่อนใจท่ามกลางธรรมชาติที่สดชื่น สามารถล่องแพ
ไม้ไผ่ เล่นน้ำท่ามกลางลำคลองวังหอน ซึ่งเป็นคลองธรรมชาติที่เกิดจากป่าต้นน้ำ
ของเทือกเขาบรรทัดที่ไหลลงสู่แม่น้ำปากพนัง ล่องไปในป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์
ลำธารใส ๆ มีสีเขียวมรกตจากป่าต้นน้ำที่ไหลเย็นชุ่มฉ่ำตลอดปี ล่องแพกันเสร็จ ก็
มานั่งทานอาหารปักษ์ใต้ ที่ครัววังลับแลของบ้านวังหอน
บ้านวังหอน ตั้งอยู่ที่อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นสถานที่ท่อง
เที่ยวที่เหมาะแก่การมาพักผ่อนหย่อนใจเป็นอย่างมาก มีโฮมสเตย์ให้พักซึ่งเป็น
ที่พักที่ทำขึ้นมาจากไม้ไผ่ แถมยังมีเมนูอาหารพื้นถิ่นไว้บริการ
นักท่องเที่ยวอีกด้วย
นางสาวเอกระวี ทองปานดี ม.๕/๒ เลขที่ ๔๔