Sumbangan Tokoh-tokoh SEM2

TEMA 1 KHALIFAH UMAR AL-KHATTAB (PEMBAHARUAN)
KHALIFAH ABU BAKAR AS-SIDDIQ

1. Menyelesaikan isu berkaitan kewafatan Nabi Muhammad saw 1. Memantapkan Majlis Syura
• Majlis Syura Tertinggi dan Majlis Syura Am.
● Khalifah Abu Bakar berjaya menyelesaikan isu berkaitan kewafatan • Fungsi: menentukan jawatan khalifah. & membuka peluang dan kebebasan
nabi sama ada isu keimanan dan isu lokasi pemakaman jasad untuk bersuara
Rasulluah saw.
2. Bidang Keagamaan
● Abu Bakar telah membaca nas-nas al-Quran dan al-hadis untuk • Karya : kitab Ihya’ Ulumuddin (Menghidupkan Ilmu-ilmu agama)
menyelesaikan isu ini. • al-ghazali pernah melibatkan diri dalam pelbagai aliran pemikiran untuk
memahami dengan terperinci tentang ajaran islam serta membangunkan
2. menangani ancaman musuh luar kembali ajaran islam.

● Baginda berjaya menangani masalah ancaman musuh luar negara 3. Perlantikan pegawai
islam apbila bertindak menggerakkan semula tentera yang dibentuk • Setiap wilayah tersebut dilantik beberapa orang pegawai.
oleh nabi sebelum kewafatan. • Tdiri drpd 1 wali gabenor & 1 s.u + dibantu oleh pegawai-pegawai tertentu
di beberapa buah jabatan seperti Jabatan Setiausaha Tentera (Kitab al-
3. Mengumpul ayat-ayat al-Quran Diwan), Jabatan Percukaian (Sahib al-Kharaj), Pegawai Polis (Sahib al-
Syurtah), Pegawai Perbendaharaan Negara (Sahib Bait al-Mal) dan seorang
● Bagi mengelakkan ayat2 Al-Quran hilang disebabkan kerosakan dan kadI
kematian para hafiz al-Quran tersebut untuk disimpan sebagai
khazanah negara. Perang al-Riddah menyebakan ramai Hafiz 4. Penyerahan surat perintah
terkorban • Semua pegawai t’masuk gabenor: diberikan surat perintah oleh Khalifah
Umar.
4. Mengemaskini pentadbiran negara • Surat ini menyebutkan tugas-tugas dan kuasa mereka.
• diperiksa harta benda terlebih dahulu dan juga peribadinya
● meneruskan dasar pentadbiran yang dibentuk dan diasaskan oleh • Apabila seorang pegawai berhenti kerja segala hartanya dihitung sekali lagi.
Rasuluallah saw dengan mengekalkan jawatan gabaenor dan lain2
5. Laporan setiap tahun
● Menyusun pentadbiran dengan membahagikan negara islam • pada musim haji ,pegawai-pegawai kerajaan diminta hadir, ke Makkah
kepada 10 wilayah untuk beri laporan berhubung dengan pentadbiran wilayah.
• rakyat yang mengerjakan ibadat haji diberikan hak untuk menyuarakan
5. Memperkukuh bidang ketenteraan dan dasar perluasan kuasa sebarang kezaliman yang dilakukan oleh pegawai-pegawai berkenaan.

● Melaksanakan dasar ketenteraan dengan melantik Khalid al-walid 6. Memantapkan Penubuhan Baitul Mal
sebagai panglima agung dan menggerakkan tentera • Khalifah Umar : orang yang pertama menubuhkan institusi Baitul Mal /
Perbendaharaan Negara
● Beberapa pasukan tentera telah dibentuk dengan setiap satunya • Sumber-sumber kewangan : pendapatan bayaran zakat, ghanimah ,fay
(harta rampasan tanpa perang), jizyah ,kharaj ,usyur dan harta peninggalan
dipimpin oleh panglima-panglima handal dan berwibawa. orang mati yang tidak mempunyai waris.

KHALIFAH UMAR ABDUL AZIZ KHALIFAH HARUN AL-RASYID

BIDANG POLITIK BIDANG POLITIK
1. Melaksana pentadbiran berdasarkan Al Quran dan Hadis Dasar pentadbiran yang cekap

• Beliau melaksanakan pentadbiran berlandaskan dua perkara tersebut • Guna pengalamn pentdbrn sejak zmn mudanya dlm kerajaan Abbasiyah
adalah untuk menegakkan keadilan dan kebenaran sebaiknya utk susun & m’perkemaskn semula sistem pntdbrn negara.

• Pegawai-pegawai pentadbiran yang dilantik semuanya mestilah mahir Memperkasakan pasukan tentera
tentang Al Quran dan Hadis
• Khalifah Harun susun semula pasukan tentera Abbasiyah
2. Dasar pelantikan pegawai kerajaan berdasarkan sistem merit • Beliau jd panglima tentera tertinggi & bbrp kali ketuai pasukan tentera di
• Pegawai2 atau gabenor atau mana2 jawatan dalam kerajaan hanya akan
dipegang oleh oleh mereka yg memenuhi syarat sahaja. medan perang. Cth: ketika serang tentera Byzantine pimpinan Maharaja
• Peraturan diperketatkan kpd para pegawai agar lebih bertanggunjawab Nivephoras I
• Harta yang takde milik atau unknown akan dimasukkan kedalam
baitulmal BIDANG EKONOMI
• Perbendaharaan dipertingkatkan melalui cukai tanah [kharaj] Perkembangan ekonomi

BIDANG EKONOMI • Khalifah Harun amalkan dasar liberal > bawa perkembangan pesat khasnya
1. Memulihkan perbendaharaan baitulmal kegiatan pertanian, perdagangan, perusahaan dan perlombongan

• Beliau telah menghapuskan sistem tradisi BIDANG SOSIAL
• Semua harta yang diperoleh sevara tidak sah akan dimasukkan ke dalam Perkembangan intelektual & keilmuan

baitulmal atau diserahkan kepada pemilik zalim • Majlis forum, syarahan & perbahasan sering diadakan di istana. Khalifah
2. Dasar jimat cermat kerap sertai majlis ini & jd penaungnya.

• Memastikan harta negara digunakan sebaik mungkin xnak bazir • Harun dirikan bnyk sekolah rendah & sek menengah serta kolej sbg pusat
• hadiah, majlis keramaian, upacara rasmi semua dimasuhkan perkembngn ilmu.
• Semua dibuat untuk ekonomi negara
• Semua peruntukan dimasukan di dlama baitulmal untuk kegunaan awam

BIDANG SOSIAL
1. Dasar kesederhanaan

• Konsep ni diamalkan dalam keluarga dia dulu, baru diamalkan oleh
rakyat

• Beliau telah melucutkan sebahagaian bear harta isterinya dan
dikembalikan kepada baitulmal

2. Memperkasakan prasarana awam
• Jalan raya dibina dan rumah ibadat makin banyak dibina
• Masjid dijadikan tempat tuntut ilmu
• Tidak memperterhadkan perkhidmatan pos utk semua glongan rakyat &
urusan rasmi negarA

MAHARAJA AURANGZEB (Pemerintah ke-6 Kerajaan Mughal) MAHARAJA AKBAR

BIDANG POLITK - Pemerintah Moghul yang ketiga.
1. Dasar Peluasan Wilayah - Memerintah antara (1556 -1605 )
-Aurangzeb laksanakn peluasan wilayah yg paling luas. Liputi 14 wilayah di Utara menggantikan bapanya (Humayan)
India, 6 wilayah di Deccan & 1 wilayah di Kabul -Terkenal dengan dasar liberal dan toleransi.
2. Dasar Pentadbiran
-Aurangzeb laksanakan dasar Islam yg jelas dlm pntdbrnnya Sumbangan
-Laksanakan perundangan Islam b’pandukan buku perundgn yg terkenal iaitu
Fatwa Alamgir. 1.Dasar Perluasan Wilayah

BIDANG EKONOMI -Berjaya dalam gerakan perluasan wilayah meletakannya di bawah satu
Pelaksanaan cukai jizyah
-Aurangzeb telah kenalkn cukai jizyah kpd org bkn Islam dgn kadar yg rendah sistem pemerintahan yang seragam.
-Namun, beliau telah hapuskn 80 jenis cukai yg bebankn rakyat & tidak dibenarkn
dlm Islam. -Pada tahun 1561 berjaya menakluki Malwa dan mengatasi pemberontakan

BIDANG SOSIAL Baz Bahadur.
Menggalak rakyat bukan Islam memeluk agama Islam
-Beliau telah m’galakkan org2 Hindu & bkn Islam yg lain agar peluk agama Islam -Pada tahun 1564-1569 berjaya menakluki Chitor, Rantambor dan Kalinjar.
-Mbbkn wujudya penentangan dlm kalangan bkn Islam thdp beliau
Chitor ditawan setelah Raja Rama Chand menyerah diri.

2.Pentadbiran Islam

-Beliau lebih memberi perhatian kepada usaha menyatupadukan rakyatnya

dari berbilang kaum dengan mengamalkan dasar pemerintahan yang liberal

dan toleransi sehingga mengubahsuaikan prinsip agama seperti dasar

perkahwinan campur tanpa menukarkan agama.

3.Birokrasi

-Beliau tidak membezakan antara rakyat yang beragama Islam dengan yang

bukan Islam dalam memegang jawatan penting dan tertinggi dalam

pentadbiran awam dan tentera.

4.Dasar terhadap penganut dan agama lain

-Melaksanakan dasar keagamaan yang liberal dan toleransi.

-Untuk mendapat sokongan rakyat, Akbar telah memperkenalkan agama Din-

Illahi. Din Illahi merupakan gabungan daripada pelbagai agama seperti Islam,

Kristian, Hindu dan Sikh.

-Walau bagaimanapun rakyat diberi kebebasan beragama.

5.Dasar ekonomi

-Beliau telah menyusun semula sistem cukai.

-Cukai jizyah yang dikenakan kepada orang bukan Islam telah dihapuskan.

-Beliau juga telah memperkemaskan sistem mata wang dengan

memperkenalkan syiling emas dan perak.

6.Dasar Sosial

-Beliau telah menjalankan usaha untuk mengukuhkan kedudukan sosial untuk

menjamin perpaduan rakyat. Beliau mengadakan undang-undang

perkahwinan, melarang keras adat sati

SULTAN SALEHUDDIN AL-AYYUBI SULTAN MUHAMMAD AL-FATIH

BIDANG POLITIK BIDANG POLITK
1.Membebaskan kota Baitulmaqdis daripada cengkaman golongan Kristian 1. Penaklukan kota Konstantinople

• Beliau mengamalkan dasar toleransi dengan penganut Kristian • Baginda telah membuat persiapan untuk menawan kota
dengan membenarkan mereka mengunjungi kota Baitulmaqdis untuk Constantinople dengan menyediakan angkatan tentera yang besar
beribadat dan berziarah. dan canggih. Angkatan tenteranya disertai kira-kira 265 000 orang
para mujahid dan dilengkapi dengan 400 buah kapal laut. Baginda
2.Membangunkan negara Islam juga mengarahkan pembinaan peralatan perang termoden seperti
• Beliau membina dan memulihkan benteng kaherah demi kekuatan meriam gergasi yang boleh menembak bom seberat 300 kilogram
tentera Islam beliau yang berjaya menghadapi tentera Salib dengan jarak sejauh 1.5 kilometer.

BIDANG SOSIAL 2. Membuka laluan penaklukan ke Eropah /Balkan
1. Pemulihan banteng kota Kaherah yang diawasi oleh al-Tawasyi • Kota Rumeli Hisari telah dibina di tebing sebelah Eropah, lebih
kurang lapan kilometer dari kota Constantinople. Benteng ini dapat
• Beliau memberi penekanan kepada pemulihan banteng kota Kaherah mengawal rapi kapal-kapal yang melintasi Selat Bosphorus.Baginda
yang diawasi oleh al-Tawasyi iaitu seorang jurutera bangunan. juga telah mengikat perjanjian damai dengan pihak Wallachia,
Serbia dan Hungary untuk memencilkan Constantinople apabila
2. Memangunkan Pasar al-Raudah dan al-Gizah diserang nanti.Dalam usaha untuk menawan kota Constantinople,
• Diwan Armada’ turut ditubuhkan untuk menyelia urusan pembinaan baginda membawa bersama batalionnya dengan para ulama dan
kapal-kapal perang dan armada perang yang besar. pakar motivasi ke medan perarig bagi membakar, semangat jihad
tenteranya terutama semasa mereka ,menghampiri dinding kubu
BIDANG EKONOMI kota tersebut.
1. Meningkatkan sumber pendapatan negara
BIDANG SOSIAL
• Salehuddin al-Ayyubi telah meningkatkan sumber pendapatan 1. Pertambahan penduduk Istanbul
negara melalui pembayaran jizyah, fidyah dan harta rampasan
perang. • Tindakan ini dilakukan kerana bilangan penduduk kota
berkenaankian berkurangan akibat terkorban dalam
2. Membina banyak sekolah peperangan.Baginda mengarahkan supaya orang Yunani yang
• membina banyak sekolah dan menjemput golongan ulama dan cerdik meninggalkan kediaman mereka kembali semula ke kota
pandai berkenaan.Baginda juga mengarahkan negeri-negeri di bawah
taklukannya menghantar wakil masing-masing ke kota tersebut bagi
BIDANG KEAGAMAAN memakmurkannya.Orang Islam dari Asia turut berpindah secara
Mementingkan stair Islam berkembang beramai-ramai ke ibu kota yang baharu

• Banyak masjid telah didirikan di kawasan-kawasan yang dikuasai 2. Instituisi pendidikan
termasuk mesir sendiri.Masjid Amru all As yang didirikan sebelum ini • Institusi pendidikan khasnya madrasah dan perpustakaan telah
telah dibesarkan dan dijadikan tempat pembincangan antara dibuka dan ini menggambarkan baginda amat mementingkan aspek
ilmuwan sekaligus menyebarkan ilmu-ilmu agama kepada umat islam pendidikan
di Mesir khasnya

TEMA 2 IBN SINA
AL-KAWARIZMI

BIDANG MATEMATIK 1. Hasil karya perubatan
1. Hasil karya ◆ Karya Al-Qanun Fit Tibb (Peraturan Perubatan) merupakan sebuah
ensiklopedia lengkap dalam bidang perubatan. Ia mengandungi 14
◆ Mukhtasar fi Hisab al-Jabar wal-Mugabalah Jilid.
◆ Karya Al-Maqala Fi Hisab al-Jabr wa al-Muqabilah dan Al-Amal bi' ◆ Karya ini menyenaraikan ubat-ubatan serta penyakit2 yang
melibatkan semua bahagian anggota badan
Usturlab. ◆ Ilmu perubatan moden banyak segi penggunaan ubat, diagnosis dan
◆ Kitab al-Ard (Kenampakan Permukaan Bumi). pembedahan
2. Mempelopori ilmu algebra moden ◆ Antara karya perubatan lain, al-adawiyah al-qalbiyyah
◆ memudahkan muridnya Thabit Ibn Qurah untuk meneruskan
2. Sumbangan dalam anatomi dan fisiologi
penyelidikan yang lebih mendalam
3. Memperkenalkan sistem nombor, sifar dan perpuluhan ◆ Teori2 anatomi dan fisiologi dalam buku al-Qanun Fit Tibb
menggambarkan analogi manusia terhadap negara
◆ Sistem nombor ini turut membawa kepada perkembangan ilmu sains
dan teknologi. ◆ Contoh, Digambarkan bahawa syurga kayangan bulat dan bumi
berbentuk persegi.
4. Memperkenalkan istilah-istilah baharu dalam bidang matematik
◆ Meliputi pelbagai topik seperti pengiraan darab, timbangan, ukuran, 3. Sumbangan bidang psikologi
keluasan bulatan dan segi tiga.
◆ Ibn sina memperkenalkan kaedah rawatan penyakit jiwa kerana
5. Menyelesaikan isu-isu berkaitan pengiraan zakat dan harta pusaka umat menyedari kepentingan emosi dalam proses pemulihan pesakit jiwa
Islam dan tekanan perasaan.

◆ berjaya mengatasi pengiraan rumit melalui pelbagai cabang ilmu ◆ Ibn berjaya mengubati seorang pembesar
matematik ◆ Ibn sina mengkaji bidang perubatan mengenai kesan gangguan

BIDANG ASTRONOMI minda ke atas jasad dan telah banyak menulis karya berkaitan
1. Penciptaan peralatan astronomi gangguan psikologi
4. Sumbangan dalam pembedahan
◆ jam dan alat yang menunjukkan waktu dengan bayangan matahari
serta alat kaji bintang. ◆ Ibn sina melalui karya al-qanun fit tibb mengemukakan kaedah
pembedahan yang menekankan keperluan pembersihan luka bagi
2. Sumbangan kepada umat Islam mengelakkan jangkitan kuman
◆ Golongan pelayar Islam juga memperoleh manfaat dari penemuan
ilmu astronomi al-Khwarizmi. 5. Penemuan baharu bidang perubatan

3. Sumbangan kepada masyarakat dunia ◆ Beliau berjaya membuat penemuan penyakit baharu serta puncanya.
◆ Kitab al-Tarikh dan Kitab al-Rukhmat dterjemah ke dalam bahasa Antaranya, pengaruh kuman dalam penyakit
Latin dan bahasa Cina
◆ Beliau berjaya mengenalpasti penyakit baharu seperti rubella,
BIDANG GEOGARFI alahan, cacar dan penyakit jiwa.
1. Menghitung garisan khatulistiwa bumi
◆ Beliau mengkaji ubat bius yang penting unutk pembedahan
◆ mendapati ukurusannya ialah 40.248 km berbanding penemuan kini ◆ Beliau membangunkan peralatan perubatan seperti mencipta
ialah 40,070 km
picagari, benang khas unutk menjahit luka pembedahan dan
2. Lakaran peta dunia sebagainya.
◆ Al-Khwarizmi merupakan saintis pertama berjaya melakar peta 6. Sumbangan sebagai seorang doktor
dunia.
◆ Dunia islam menggangap ibn sina sebagai zenith iaitu puncak
3. Sumbangan kepada tamadun Barat tertinggi dalam perubatan
◆ Kitab Surat al-Ard (The Image of Earth) telah diterjemahkan ke
pelbagai bahasa dunia ◆ Ibn sina pernah berkhidmat sebagai doctor diraja kepada Sultan Nuh
2 bin Mansur di Bukhara pada tahun 997M ketika berusia 18 tahun

◆ Beliau berjaya mengubati perdana Menteri kerajaan Saman lalu

dilantik sebagai doctor istana

AL-GHAZALI IBN KHALDUN

Sumbangan dalam perkembangan intelektual Islam. 1. Sumbangan dalam kitab Al-Ibar
1.Bidang Falsafah ◆ Kitab tersebut dibahagikan kepada tiga bab dan diasingkan dalam
tujuh jilid yang terdiri daripada bahagian asasi dan falsafah sejarah
• melalui Muqasid ul-Falasifah (Tujuan Ilmu Falsafah) dan sains sosial.
• Kitab Tahafut al-Falasifah yang membincangkan penyelewengan falsafah
2. sumbangan dalam pengkajian sejarah.
barat + paparkan kritikan hebat terhadap ilmu falsafah Barat - beliau ◆ Beliau mengutarakan beberapa konsep dan prinsip pengkajian
menegur falsafah Aristotle sejarah. Beliau menekankan konsep sejarah yang merangkumi
2. Bidang Keagamaan keseluruhan kegiatan manusia meluaskan ruang lingkup kajian
• Ihya’ Ulumuddin (Menghidupkan Ilmu-ilmu agama) sejarah, iaitu aspek geografi dan sosiologi..
• al-ghazali pernah melibatkan diri dalam pelbagai aliran pemikiran untuk
memahami dengan terperinci tentang ajaran islam serta membangunkan 3. sejarawan pertama yang mengkaji sejarah dari aspek sosiologi.
kembali ajaran islam. ◆ Beliau menggunakan pendekatan ini untuk mengumpulkan
maklumat berhubung dengan kehidupan sosial umat Islam. Menurut
3. Bidang Sains Politik beliau, sejarah menentukan -peristiwa luaran manakala ilmu
sosiologi menerangkan aspek dalaman, iaitu sifat-sifat semula jadi.
• bukti : al-ghazali pernah belajar ilmu sains politik daripada gurunya,
Imam juwaini 4. Sumbangan dalam bidang teori dan pendekatan sejarah.
◆ Beliau telah memperkenalkan pendekatan multi disciplinary dalam
• dibahagikan kepada teori kenegaraan dan teori pemerintahan. pengkajian sejarah.
• Antaranya karyanya berjudul al-iqtiad fil-Itiqad membincangkan ◆ Beliau menggunakan disiplin lain seperti geografi dan sosiologi dalam
kajian beliau. Penggabungan ilmu atau disiplin ini membantu dalam
tentang soal kepimpinan bagi sesebuah negara Islam. memberikan satu penilaian yang kritis terhadap peristiwa sejarah.
4. Bidang pendidikan
5.Menjelaskan sebab ahli-ahli sejarah sering bersikap berat sebelah dan tidak
• Kitab beliau : Ayyuha al-Walad (Aduhai Anakku) menjelaskan tentang ada tafsiran yang jujur.
kewajiban ibu bapa terhadap anak-anak dan kewajiban seorang murid
dan guru. • wujud semangat kepartian yang menghalang pertimbangan yang
waras. kegagalan dalam memahami sumber kerana tidak
• Kitab ini mengandungi nasihat beliau kepada muridnya tentang ilmu mengesahkan sumber tersebut.
yang terdiri daripada 8 perkara

5. Bidang tasawuf
• al- Ghazali berusaha membersihkan tasawuf daripada perkara-perkara
khurafat
•

2. AL-GHAZALI AL-MA’SUDI

Sumbangan Imam al - Ghazali dalam bidang falsafah Bidang geografi
1. Membahagikan ahli falsafah 1. Hasil karya

• Imam aI-Ghazali membahagikan golongan yang membahaskan • Muruj al-Dhahab wa Ma’adin al-Jawahir, ensiklopedia geografi yg
falsafah kepada tiga golongan iaitu atheis, natural dan teologi. menggabungkan disiplin geografi dgn disiplin sejarah

- Golongan atheis - golongan yang mengingkari wujudnya pencipta • menghurai dan menggambarkan keadaan gempa bumi, perairan Laut
yang mentadbir seluruh alam ini. Mati dan sebagainya

- Golongan natural - golongan ilmuwan yang banyak membuat kajian 2. Menyokong teori Determinisme Alam Sekitar
berkaitan dengan tabiat, kejadian dan anatomi manusia, tumbuhan • Tanggapan bhw faktor persekitaran spt iklim yg dipengaruhi oleh
serta haiwan. planet mpy pengaruh rapat dgn sikap manusia
• matahari dan bulan dikatakan menentukan nasib dan hidup orang
- Golongan teologi – merupakan ahli yang membincang dan dari utara menyebabkan mereka berbakat tinggi dalam aspek
membahaskan soal -soal ketuhanan bersumberkan akal seperti Plato, peperangan berbanding manusia di selatan yang mempunyai sifat
Aristotle dan Socrates. lebih suka bertafakur atau hidup dalam suasana aman

2. Mengklasifikasi Ilmu Falsafah 3. Membahagikan bumi kepada dua garisan iaitu garisan bujur dan garisan
• Imam al-Ghazali merupakan individu pertama yang mengklasifikasikan lintang
semula ilmu falsafah kepada enam bahagian, iaitu matematik, mantik,
fizik, ketuhanan, siasah dan akhlak. • penentuan garis-garis tersebut menentukan waktu, sifat iklim dan
kedudukan
c. Metodologi
• Metodologi yang diasaskan oleh Imam al-Ghazali adalah lebih jelas • ilmu ini menjadi asas kepada ilmu pelayaran
dan terperinci. Antara penulisan terkenal Imam al-Ghazali dalam • turut menjelaskan bahawa jarak antara benua Eropah dengan China
bidang falsafah ialah
• Maqasid al-Falasifah, danTahafut al-Falasifah. ialah setengah dari pada lingkungan bumi.

d. Menyelamatkan Akidah Umat Islam Bidang pelayaran
• bagi menyelamatkan akidah umat Islam daripada terus direntap oleh 1. Membetulkan fahaman dlm kalangan pelaut
fahaman falsafah ketuhanan Yunani yang tidak bertauhidkan agama
yang suci, iaitu agama Islam. • menjelaskan bhw Laut Parsi, L. China , L. Rom & L. Syria adalah
• Al-Ghazali berjaya mempertahankan kemurnian Islam sekaligus bersambungan atr satu sama lain
mengelak amalan mengagungkan falsafah Yunani tanpa menyedari ia
bertentangan dengan akidah Islam. 2. Menamatkan kekeliruan tentang nama-nama sungai

e. Gelaran Hujjatul Islam • membuat gambaran yg jelas tentang laluan dr Teluk Parsi ke
• Diberi gelaran Hujjatul Islam kerana kemampuan al-Ghazali
memanfaatkan ilmu yang dipelajari daripada tokoh-tokoh ulama laut China
• kebijaksanaan berhujah dengan mengemukakan pandangan-
pandangan yang bernas menyebabkan beliau amat disanjung tinggi • penemuan sungai pertama iaitu Bahr al-Fars atau Khasybah al-
oleh umat Islam
Basrah.; penemuan bandar2 lama di pesisiran pantai Gujerat dan

Konkan.

Bidang sejarah
Teknik penulisan yg berbeza dgn sejarawan lain

• menggunakan pendekatan tematik, spt peristiw politik, peperangan,
cara hidup masyarakat & sempadan geografi berbanding dgn
kebykan penulis yg menggunakan pendekatan berdasarkan tahun

IBN MAJID IBN BATTUTAH

1. Hasil karya 1. Hasil karya
• kitab al-Fawaid fi Usul’ Ilmal-Bahr wa Qawaid mencatatkan ttg jarum • kitab Rihlah Ibn Battutah ttg cerita2 & pengalamannya yg dihasilkan
magnet, kompas, laluan Lautan Hindi atas permintaan pemerintah Maghribi, Sultan Abi ‘Inan al-Marini

• kitab Qailah al-Islam fi Jami’ Al-Dunya menghuraikan ttg arah kiblat 2. Sumbangan dlm bdg pelayaran:
dr mana2 bhg darat & laut • Menjelajah 3 benua iaitu Benua Afrika, Benua Eropah & Benua Asia
• -antaranya catatan termasuk kota2 spt Iskandariah, Damsyik,
• kitab Hawiyat al-Iktisar fi Usul Ilm al-Bihar menerangkan panduan ttg Makkah, Konstantinopal, Syiraz, Asfahan
tanda hampirnya daratan yg perlu diketahui ahli pelayaran • menjejaki 44 buah ngr dgn jarak perjalanan mencapai 111700 km
• Orientalis menggelarnya sbg The Prince of Muslim Travellers
2. Lokasi pengembaraan:
• mahir ttg perairan Laut Merah & Lautan Hindi 3. Sumbangan dlm sosiologi:
• melakukan ekspedisi dr Malindi, pantai timur Afrika ke Calicut di India • Catatannya beliau dr segi perbandingan budaya, peradaban, sosial,
• melakukan pelayaran ke Kepulauan Nusantara termasuk Melaka, ekonomi & geografi msyrkt tptan
Sumatera, Brunei, Champa, Palembang, Andaman & Singapura • Contoh: mencatat budaya ,adat & amalan ritual olh penganut Hindu
di India termasuk ttg Sg Ganges yg digunakan utk upacara penyucian
3. Sumbangan dlm bdg pelayaran: diri
• memberi gambaran jelas ttg laluan dr Teluk Parsi ke Laut China
Selatan & laluan Laut Hindi 3. Sumbangan dlm bdg geografi
• memberi panduan dlm penggunaan peralatan pelayaran spt kompas • membuktikan iklim khatulistiwa tidak sepanas iklim di Afrika Utara
• menyelesaikan kekeliruan yg dialami pelayar ttg nama2 lau • menyatakan zon torrid tidak sepanas disangka
• catatannya amat penting dlm pemilihan tapak bg pangkalan
4. Legasi pelayaran: perdagangan Arab
• pelayarannya menjd inspirasi & smgt bg pelayar; sumbangan
dimanfaatkan oleh pelayar Eropah 4. Sumbangan dlm bdg sejarah:
• memperkenalkan disiplin bhr ilmu persejarahan melalui methologi
5. Ensiklopedia ilmu pelayaran: penulis sej menggungakan kaedah pemerhatian, pengalaman,
• menjelaskan sej & prinsip2 asas pelayaran, kedudukan bulan, jenis2 temuramah
kompas, perbezaan cara pelayaran, keududukan bintang, ulasan • byk menulis ttg sej ngr2 Islam
mengenai monsun & angin bermusim
5. Sumbangan dlm bdg keagamaan:
6. Sumbangan dlm bidang geografi: • menyebarkan agama Islam ketika mengembara
• menjelaskan scr terperinci dpt Laut Arab, L. Hindi, Selat Melaka, L. • memegang jwtan Kadi Besar di Delhi sms pemerintahan Sultan
Jawa & L. China Selatan Muhammad Tuhgluq; dilantik sbg kadi di Kepulauan MaldiveS
• -kajiannya melahirkan konsep2 ttg fenomena atmosfera & cuaca
• -melakukan kajian geografi fizikal (bidang mengkaji “geografi
astronomi” ttg planet, alam semesta & hbgan atr duanya

TEMA 3 URABI PASHA
SYEIKH JAMALUDDIN

1. Bidang pemikiran 1. Memimpin gerakan pemberontakan dl kalangan tentera mesir tempatan
• Menerusi majalah Imam Sheikh Tahir Jalaluddin menyalurkan • Memulakan pemberontakan terhadap pentadbiran Brtish di Mesir
idea islah serta maklumat-maklumat intelektual Islam untuk • Memimpin tentera dlm peberontakkan ni
memastikan masyarakat Melayu dari sebarang unsur penjajahan • Berjuang mempertahankan kepentingan Mesir sebab ada dominasi
fizikal dan pemikiran dalam golongan tentera Turki Circassia pastu ramai tentera fellahin
diberhentikan sbb kemelesetan eko
2. Bidang pendidikan • N anggota tentera fellahin yg diberhentikan tu gabung dgn tentera
• Pada tahun 1908 Masihi beliau menubuhkan Madrasah Al-Iqbal Urabi Pasha
dan menjadi pemangkin kepada penubuhan beberapa madrasah
lain. 2 Menubuhkan pakatan sulit dalam tentera Mesir
• Ahmad Urabi dgn Ali Fahmi and KoLONEL sAMI Al Barudi yg tubuhkan
3. Bidang ilmu falak • Ditubuhkan dlam kalangan tentera tempatan Mesir
• Kemahiran Sheikh Tahir Jalaluddin dalam ilmu falak menyebabkan • Tujuannya sbb nak tentang kepimpinan Turki Circassia y dh bolot
beliau digelar Al-Falaki semua jawatan tinggi dlm tenera Mesir
• Ilmu falak mendapat perhatian pada akhir tahun 60-an khususnya
dari pihak kerajaan 3 Mmeperjuangkan Isu Moral
• Pakatan Sulit tu juga sbb nk atasi keruntuhan akhlak elakkan
4. Bidang kesusasteraan dikriminasi n kemelesetan eko
• Sheikh Tahir Jalaluddin merupakan penggiat sastera. • Sebab banyak rakyat terpengaruh dgn bidaya barat since barat jajah
• Ini terserlah melalui penulisan-penulisannya seperti dalam diorg
majalah Imam dan sebagainya • So, kesanya ramai tinggalkan ajaran islam

MUHAMMAD ABDUH 4 Sebarkan fahaman islah meaui gerakan ketenteraan
• Berjuang menentang kepimpinan Turki Circassia
• Beliau melaksana Islah and pembaharuan sbb nak mempertahankan
keadilan dan hak tentera mesir
• Ramai join and sokong fahaman tu sbb diorg tak puas hati dgn Turki
Circassia

AMIR ABDUL QADIR & GERAKAN PENENTANGAN TERHADAP PERANCIS

-Dilahirkan pada 1849 di Mesir Peranan Amir Abdul Qadir dalam penentangan terhadap Perancis:
-Tokoh intelektual yang mencetuskan gerakan nasionalisme di Mesir. • Gerakan kemerdekaan di Algeria dipelopori oleh Abdul Qadir.

1.Bidang keagamaan • Penentangan ini mbbkn beribu-ribu umat Islam terkorban.
-Berusaha mengembalikan kegemilangan umat Islam dengan mengkritik
taklid buta masyarakat Islam di Mesir. • Beliau pergi ke Damsyik & Baghdad serta berminat dgn program
-Memulihkan peranan ajaran Islam dalam kehidupan umat Islam sebagaiman pembaharuan yg dilakukan olh Muhammad ‘Ali Pasha di Mesir
yang terkandung daalam al-Quran dan hadis.
2.Pembaharuan bidang pendidikan • Dlm tempoh 2 tahun, Abdul Qadir dilantik sbg amir & beliau berjaya
-Melihat isu pendidikan sebagai kunci islah dan bukannya kekuatan politik menyatukn plbg puak bg menentang Perancis.
-Membangunkan kembali umat Islam yang lesu akibat dicengkam kejahiliah
-Melaksanakan reformasi terhadap Universiti Al-Azhar • Beliau menggunakan teknik perang gerlia selama sedekad. Beliau
-Berusaha mengembalikan buku-buku berkaitan intelektualisme Islam berjaya mengalahkan Perancis dlm bbrp pertempuran.
-Menekankan kepentingan integrasi ilmu Barat dan ilmu Islam dan
meningkatkan standard pendidikan Mesir. • Beliau dikenali sbg seorg yg tegas & sbg seorang ahli sufi & pejuang
3.Gerakan Islah gerlia yg mainkn peranan susun barisan tentera utk nentang musuh.
-Dilaksanakan melalui beberapa kaedah untuk menarik perhatian umat Islam
Mesir dan luar negara.
-Menggunakan cara berpidato untuk menyampaikan maklumat : cth :
Universiti Al-Azhar untuk menjelaskan idea Pan Islamisme
-Idea disebarkan melalui media massa
4.Perjuangan kemerdekaan Mesir
-Merancang usaha-usaha kea rah kemerdekaan Mesir
-Mengembalikan keyakinan umat Islam Mesir tentang keupayaan dan
kekuatan mereka dalam gerakan menentang penjajah British
-Menyampaikan pidato – menyebarkan idea nasionalisme
-Berkempen sehingga menimbulkan perasaan anti-British
5.Bidang bahasa
-Menyokong idea Jamaluddin Al-Afghani tentang kepentingan bahasa Arab
dalam kehidupan umat Islam
-Memperkenalkan B. Arab standard untuk penduduk Mesir
-Penting membina identity umat Islam
6.Gerakan Pan Islamisme
-Meneruskan gerakan Pan Islamisme
-Menyeru rakyat menyertai gerakan Pan Islamisme
-Berusaha mengembalikan pengaruh dan peranan Khalifah Uthamaniyah

MUHAMMAD RASHID RIDA
Soalan: Gerakan Pembaharuan (Nasionalisme) Mesir oleh Muhammad
Rashid Rida (1865-1935)

1. Gerakan pembaharuan dalam bidang pendidikan
• Rashid Rida berpendapat ketamadunan barat disebabkan oleh
kemajuan ilmu pengetahuan dan teknologi
• Beliau sokong program Muhamad Abduh mereformasikan
pendidikan dengan masukkan ilmu2 umum dunia.
• Rashid Rida mengintegrasikan pendidikan agama dan pendidikan
moden dengan membina Madasah al-Dakwah Wal-Irsyad, 1912,
Kaherah

2. Pemimpin Politik
• Rida juga aktif dalam dunia politik dengan memegang jawatan
Presiden Kongres Syria pada tahun 1920. Di samping sebagai wakil
deligasi Palestin Syria ke Giniva Pada tahun 1921.
• Menghadiri persidangan Islam di Makkah 1926 dan diJerusalem
pada tahun 1931.

3. Gerakan pembaharuan dalam bidang keagamaan
• Menurut Rashid rida, kemunduran umat islam mesir disebabkan
kebekuan ulama yang bersifat jumud dan taklid dan kezaliman para
pemerintah
• justeru, sikap taklid dan jumud pelu dihapuskan dan digantikan
dengan konsep dinamisme dan progesif.
• Dinamisme dan progresif termasuk dalam pengertian jihad
• Rashid rida menghargai peranan akal dalam hal hal hidup
bermasyarakat tetapi tidak terhadap ibadah
• Konsep ijtihad berkaitan akal akan memacu diri untuk berfikir
tentang agama dan umatnya

4. Hasil karya
• Karya2 merangkumi pelbagai ilmu yang membincangkan pelbagai
tema dan persoalan bersifat menyeluruh seperti agama, politik,
masyarakat, ekonomi,bahasa, sastera dan sejarah.
• Penulisan karya Rashid Rida adalah refleksi daripada pemikiran islah
dan tajdid yang sebati dalam dirinya
• Beliau banyak menghuraikan idea-idea dan gagasan Islah Syeikh
Muhammad Abduh dalam majalah al-Manar