เสรีไทย ภาคเหนือ (3)

เสรไี ทย ภาคเหนื อ

ขบวนการเสรีไทยในภาคเหนือมีศูนยก์ ลางอยทู่ ่ีเมืองแพร่ มีนายปรีดี พนมยงค์ และนายทอง กนั ทาธรรม เป็นผนู้ าํ หลกั ในการปฏิบตั ิการคร้ังแรก การกาํ เนิดเสรีไทยน้นั เกิดข้ึนใน
ระหวา่ งสงครามมหาเอเชียบูรพา กองทพั ญ่ีป่ ุนดว้ ยกาํ ลงั ที่เหนือกวา่ ไดเ้ ขา้ มายดึ ครองประเทศไทยและดินแดนส่วนใหญ่ในภาคพ้นื เอเชีอาคเนยไ์ ดภ้ ายในเวลาอนั รวดเร็ว ทาํ ใหร้ ัฐบาล
ไทยในขณะน้นั จาํ เป็นตอ้ งใหค้ วามร่วมมือแก่ญ่ีป่ ุน ดงั น้นั ในวนั ที่ 21 ธนั วาคม 2484 ญ่ีป่ ุนกบั ไทยไดล้ งนามในกติกาสญั ญาเป็นพนั ธมิตรกนั ประเทศไทยจึงไดป้ ระกาศสงครามต่อ
องั กฤษและสหรัฐอเมริกา บรรดาคนไทยท้งั ในและต่างประเทศ ผมู้ ีจิตสาํ นึกในความเป็นคนไทยจึงรวมพลงั ก่อเกิดขบวนการเสรีไทย โดยเชื่อวา่ การรบในระยะยาว กาํ ลงั ของฝ่ าย
พนั ธมิตรจะเติบโตและสามารถเอาชนะสงครามได้ ไทยอาจประสบปัญหาเป็นฝ่ ายแพส้ งคราม ขบวนการเสรีไทยจึงไดต้ ิดต่อพร้อมที่จะร่วมมือกบั ฝ่ ายพนั ธมิตรในทุกทาง ในระหวา่ ง
เวลา 3 ปี คร่ึง ของสงครามโลกคร้ังที่ 2 น้ี ขบวนการเสรีไทยไดร้ ่วมปฏิบตั ิการ ท้งั ดา้ นการทหาร ดา้ นการทูต และการเมืองดว้ ยความสุขมุ รอบคอบ ไดส้ ร้างความประทบั ใจในความ
จริงใจของขบวนการเสรีไทยแก่ฝ่ ายพนั ธมิตร เมื่อญี่ป่ ุนยอมจาํ นนโดยปราศจากเง่ือนไข เม่ือวนั ท่ี 15 สิงหาคม 2488 ฝ่ ายพนั ธมิตรจึงไดแ้ จง้ ใหผ้ สู้ าํ เร็จราชการ แทนพระองคใ์ นรัชกาลท่ี
8 ซ่ึงเป็นหวั หนา้ ขบวนการเสรีไทยวา่ สมั พนั ธมิตรไม่ถือวา่ ประเทศไทยแพส้ งคราม ไม่ตอ้ งถูกยดึ ครองและใหค้ วามสมั พนั ธ์ระหวา่ งประเทศกบั นานาชาติกลบั คืนสู่สถานภาพเหมือน
ก่อนสงคราม ในวนั ที่ 8 ธนั วาคม 2484 นายปรีดี พนมยงค์ จึงไดก้ าํ หนดใหว้ นั ที่ 16 สิงหาคม เป็นวนั ที่ระลึกถึง “วรี กรรมกชู้ าติของขบวนการเสรีไทย”

ขบวนการเสรีไทยคือหน่ึงในหนา้ ประวตั ิศาสตร์ของเมืองแพร่ที่ควรค่าแก่การจดจาํ คุณภุชงค์ กนั ทาธรรม ผเู้ ป็นบุตรชายของ “นายทอง กนั ทาธรรม” อดีตหวั หนา้ เสรีไทยแพร่ มองเห็น
ถึงความสาํ คญั ของขบวนการเสรีไทยแพร่ จึงไดศ้ ึกษาเร่ืองราวต่างๆท่ีเกิดข้ึนจากบุคคลที่เคยร่วมอยใู่ นเหตุการณ์ขบวนการเสรีไทยแพร่ท่ียงั มีชีวติ อยู่ จึงไดเ้ ปิ ดเป็นพิพธิ ภณั ฑเ์ สรีไทย
แพร่ ก่อต้งั ข้ึนเม่ือปี พ.ศ. 2550 เพ่อื เป็นการราํ ลึกถึงคุณงามความดี ความเสียสละ ความกลา้ หาญ ความแสดงออกถึงความรักชาติยงิ่ ชีพ ช่วยรักษาความเป็นเอกราชของชาติไทยไว้
สมควรไดร้ ับการยกยอ่ งและประกาศเกียรติคุณความดีใหป้ ระจกั ษแ์ ก่ชนรุ่นหลงั และภายในพิพิธภณั ฑไ์ ดท้ าํ การจดั แสดงโดยเป็นการเล่าเรื่องราวสาํ คญั ในอดีตของเมืองแพร่ใหค้ นรุ่น
หลงั ไดเ้ รียนรู้ ท้งั การเล่าเรื่องราวผา่ นรูปภาพ เล่าเร่ืองราวผา่ นการจาํ ลองเหตุการณ์ที่เกิดข้ึนเพ่ือใหเ้ ขา้ ใจเหตุการณ์ตลอดจนเร่ืองราวต่างๆที่เกิดข้ึนไดง้ ่าย

ในพพิ ธิ ภณั ฑแ์ ห่งน้ี บอกเล่าเร่ืองราวการทาํ งานของเสรีไทยแพร่ไวอ้ ยา่ งละเอียด อยา่ งเช่นเร่ืองการลาดตระเวณหาข่าว ซ่ึงเป็นหนา้ ท่ีหลกั ของเสรีไทยแพร่น้นั บอกไวว้ า่
เสรีไทยไม่มียานพาหนะทนั สมยั จึงอาศยั การเดิน ข่ีจกั รยาน หรือใชเ้ กวยี น จากบา้ นหนองม่วงไข่ ผา่ นเวยี งตา้ ไปถึงลาํ ปาง เพื่อหาจุดต้งั ค่ายของขา้ ศึก

กลุ่มเสรีไทยแพร่ รวมตวั กนั เพอ่ื ฝึกอาวธุ เพอื่ เตรียมพร้อมในการทาํ การปะทะกบั ทหารญ่ีป่ ุนที่ยดึ พ้ืนท่ีอยตู่ ามจุดต่าง ๆ ของประเทศไทย มิใช่เพียงเฉพาะจงั หวดั แพร่แต่เพียง
เท่าน้นั ปฏิบตั ิการน้ีเพ่ือชาติอยา่ งแทจ้ ริง

เสรีไทยแพร่น้นั ปฏิบตั ิการอยใู่ นพ้นื ที่ยากลาํ บากห่างไกลจากชุมชน เพอื่ ใหป้ ลอดภยั จากการโจมตีของทหารญ่ีป่ น ท่ีต้งั หน่วยอยทู่ ว่ั ไปในจงั หวดั แพร่ การลาํ เลียงอุปกรณ์และ
สมั ภาระ จึงตอ้ งใชเ้ กวยี นเป็นหลกั ใชจ้ กั รยานในการสญั จรไปมา และการเดินเทา้ เป็นเรื่องปกติ

เขา้ ไปในป่ าท่ี อ.เวยี งตา้ เพ่อื ไปดูถ้าํ ปฏิบตั ิของของกลุ่มเสรีไทยจงั หวดั แพร่เม่ือสมยั สงครามโลกแลว้ เดินเทา้ เขา้ ไปในหุบเขาลึกมาก สองขา้ งทางเป็นป่ าไผ่ เดินเทา้ เขา้ ไปน่าจะ
ประมาณ ๒-๓ กิโลเลยทีเดียว หนทางจะเป็นหุบลึกเขา้ ไปในภเู ขาการเดินเราจะเดินเลาะแนวลาํ ธารน้าํ เขา้ ไป เป็นทางข้ึน ๆ ลง ๆ คือเดินข้ึนเขาสูงไปก่อน แลว้ ค่อย ๆ เดินลง ลกั ษณะ
เป็นแอ่งลงไปในภเู ขา ซ่ึงเป็นชยั ภมู ิที่ค่อนขา้ งดี บริเวณหนา้ ปากทางเขา้ ถ้าํ เป็นลานกวา้ ง ซ่ึงสมยั ก่อนกลุ่มเสรีไทยใชเ้ ป็นท่ีประชุมปรึกษาหารือ

ภาพจาํ ลองนายทหารอเมริกนั ที่กระโดดร่มมาช่วยฝึกเสรีไทยแพร่ มีดว้ ยกนั ๓ นาย ไดแ้ ก่ ร.ท. วอลเตอร์ พี คู สมคั , ส.ต.วลิ เลี่ยม ซี แกรนท์ และส.อ.สตีเวน

ซีสโค และ ภาพระเบิดนิวเคลียร์ ท่ีสหรัฐอเมริกา ใชถ้ ล่มเมือง ฮิโรชิม่า และนางาซากิ

กลุ่มคนเหล่าน้ีทาํ หนา้ ที่รักษาพยาบาลพลพรรคเสรีไทยและชาวบา้ น นอกจากน้ียงั ทาํ หนา้ ที่เป็นผชู้ ่วยครูฝึกอาวธุ อีกดว้ ย คุณภุชงคเ์ ล่าวา่ ฝรั่งพวกน้ีชอบเส้ือหมอ้ หอ้ มของแพร่อยา่ ง
มาก

สุภาพสตรีสาวสวยผนู้ ้ี เธอคือ ครูฉลบชลยั ย์ พลางกรู

นิยามความเป็น "เธอ ผนู้ ้ี" มีดงั น้ี
ครูฉลบ : เธอคือผใู้ หต้ ลอดกาล
เธอให้ สามีสุดท่ีรักแก่ประเทศชาติ
....จาํ กดั พลางกรู พลีชีพเพื่อชาติในงาน "เสรีไทย"
เธอให้ ความรู้แก่นกั เรียนทุกคน
...ไม่วา่ นกั เรียนคนน้นั จะเป็นใครมาจากไหน
เธอให้ ความอุปการะ โอบอุม้ ดูแล
...ลูกเมียของนกั การเมืองท่ีตอ้ งสูญเสียหวั หนา้ ครอบครัว
เพราะฝีมือของพวกรัฐประหาร ๘ พ.ย.๒๔๙๐
เธอให้ ความรักและความห่วงใยและกาํ ลงั ใจ
...นกั สูเ้ พื่อประชาธิปไตยท้งั สมยั ๑๔ ตุลา และ ๖ ตุลา
เธอให้ ชีวติ ใหม่
..แก่หลายหลายคนท่ีเดินหลงทาง

ประพนั ธ์โดย ดุษฎี พนมยงค์ บุญทศั นกลุ และเธอคือ กลั ยาณมิตรท่ีดีท่ีสุด อยเู่ คียงขา้ ง"ครอบครัวพนมยงค"์ เสมอมา

ภาพของเธอผนู้ ้ี โดดเด่นอยใู่ นพพิ ิธภณั ฑแ์ ห่งน้ี สุภาพสตรีท่ีหนา้ ตาสวยสดงดงาม ขา้ พเจา้ รู้สึกประทบั ใจเป็นอยา่ งมาก และเม่ือไดอ้ ่านเรื่องราวของเธอ
ผนู้ ้ีแลว้ น้นั ใช่เพียงแต่รูปกายภายนอกท่ีงดงาม เธอผนู้ ้ีงดงามท้งั จิตใจ และจิตวญิ ญาณ จนตอ้ งนาํ ความประทบั ใจน้นั มาเผอ่ื แผแ่ ก่เพ่อื นพอ้ งนอ้ งพ่ีทุก ๆ

คน

ขา้ พเจา้ ขอจบเร่ืองราวของเสรีไทยแพร่คร่าว ๆ แต่เพยี งเท่าน้ีก่อน

การไดศ้ ึกษา ไดย้ ้าํ เตือนในสิ่งเก่า ๆ ที่ดีงามที่ผา่ นมา ใช่วา่ เป็นเรื่องคร่ําครึ เร่ืองราวเหล่าน้ี หลาย ๆ คนฟังแลว้ อาจจะคิดวา่ เรื่องเก่า เอามาเล่าทาํ ไม แต่กท็ าํ ใหอ้ ีกหลาย ๆ คนเกิด
ความซาบซ้ึง เกิดความรัก เกิดความหวงแหน การไดเ้ ป็นอะไรท่ีมีความสาํ คญั ทาํ ใหค้ นเรามกั เห็นคุณค่าในตนเองเสมอ

เหมือนส่ิงที่ชาวแพร่กาํ ลงั กระตุน้ เตือนจิตสาํ นึกของเยาวชนอยขู่ ณะน้ี ในฐานะคนวงนอก ท่ีเขา้ ไปคลุกคลีวงใน กร็ ู้สึกช่ืนชม และอยากผลกั ดนั ใหโ้ ครงการน้ีสมั ฤทธ์ิผลข้ึนมาเป็น
รูปธรรม อยากเห็นหน่ออ่อนเหล่าน้ี เติบโตเป็นตน้ ไมใ้ หญ่ท่ีกลา้ แขง็ ยนื หยดั เป็นร่มไมใ้ หญ่ท่ีคลายร้อน.............เพราะทุกวนั น้ี ชุมชนเมืองแพร่และชุมชุนอ่ืน ๆ อีกหลาย ๆ จงั หวดั
มีแต่คนสองวยั คือวยั ชรา และวยั เดก็ คนวยั หนุ่มสาว ต่างมุ่งหนา้ ทาํ มาหากินเขา้ มาขายแรงงานในเมืองใหญ่ ๆ ทิ้งใหค้ นต่างวยั ซ่ึงเขา้ กนั ไดย้ ากเพราะความสนใจต่างกนั ตอ้ งอยดู่ ว้ ย
กนั อยา่ งโดดเดี่ยว ปัญหาสงั คมเกิดข้ึนมากมาย เพราะรากเหงา้ อ่อนแอ..........กไ็ ดแ้ ต่หวงั วา่ กิจกรรมต่าง ๆ ที่เราช่วยกนั ทาํ หรือทางกลุ่มเครือข่ายลกู หลานเมืองแพร่ช่วยกนั ทาํ เพอ่ื

ฟ้ื นฟมู รดกวฒั นธรรมมีชีวติ ของแพร่ จะช่วยลดช่องวา่ งระหวา่ งวยั น้ีลงได.้ .............

แพร่....................เมืองท่ีไม่เคย "ตาย"..........เมืองท่ีมีชีวติ มาตลอดกวา่ พนั ปี ....!!!