โรคติดต่อที่นำโดยแมลง

โรคติดต่อ ที่นําโดยแมลง

โรคไข้เลือดออก Dengue Fever

สาเหต ุ ของการเกิดโรค เกิดจากเชื้อไวรัสเดงกี(Dengue virus) ซึ่งมีทั้งหมด 4 ชนิด คือ DEN-1, DEN-2, DEN-3 และ DEN-4

การติดต่อของโรคไข้เลือดออก โรคไข้เลือดออกติดต่อกันได้โดยมี “ย ุ งลาย” เป็ นพาหะนําโรค เมื่อย ุ งลายตัวเมีย กัดและด ู ดเลือดผ้ป่ วยที่อย ู ่ในระยะไข้ ซึ่ง ู เป็ น ช่วงที่มีไวรัสอย่ในกระแส ู เลือด เมื่อย ุ งที่มีเชื้อ ไวรัสไปกัดคนอื่น ก็จะปล่อยเชื้อไปยังคนที่ ถ ู กกัด ทําให้คนนั้นป่ วยได้

อาการของโรค ไข้ส ู งลอย เกิน 38.5 องศาเซลเซียส ปวดเมื่อยตามตัว ปวดหัว อาการเลือดออก เช่น เลือดกําเดาไหล เลือดออกตาม ไรฟัน อาเจียนเป็ นเลือด มีจ ุ ดเลือดออกตามตัว ซึม คลื่นไส้ เบื่ออาหาร ตัวเย็น ช็อก อาจเสียชีวิตได้ ตับโต

แนวทางในการรักษาโรค รักษาตามอาการ หากมีอาการสงสัยว่าเป็ นโรคไข้เลือดออกให้ รีบไปโรงพยาบาลทันที “ห้ามใช้ยาลดไข้ แอสไพริน เป็ นอันขาด เพราะจะไปทําให้มีอาการเลือดออกเพิ่มมากขึ้น”

แนวทางในการป้องกันตนเอง นอนในม้ง สวมใส่เสื้อผ้ามิดชิด ุ ทําลายแหล่งเพาะพันธ์ย ุ ุ ง ใช้สม ุ นไพรป้องกันย ุ ง ได้แก่ มะกร ู ด สะระแหน่ กระเทียม ตะไคร้หอม ใช้ยาทากันย ุ ง จ ุ ดยาไล่ย ุ ง พ่นสารเคมีกําจัดย ุ งตามฝาผนังบ้าน

โรคไข้มาลาเรีย Malaria

สาเหต ุ ของการเกิดโรค โรคไข้มาลาเรีย หรือ โรคไข้ป่ า เป็ นโรคติดต่อ มีย ุ งก้นปล่องเป็ นพาหะเกิดจากเชื้อ Plasmodium เชื้อ Plasmodium ที่ก่อโรคในคนมี 4 ชนิด พลาสโมเดียม ฟัลซิปารัม (Plasmodium falciparum) พลาสโมเดียม ไวแวกซ์(Plasmodium vivax) พลาสโมเดียม มาลาริอี (Plasmodium malariae) พลาสโมเดียม โอวาเล่(Plasmodium ovale)

การติดต่อของโรคมาลาเรีย โดยถูกยุงก้นปล่องที่มีเชื้อมาลาเรียกัดในต่อมนํ้าลายกัด และปล่อยเชื้อเข้าส่ กระแสเลือดคน เป็ นวิธีธรรมชาติที่พบไดู้ มากที่สุด ติดต่อจากมารดาซึ่งมีเชื้อมาลาเรียในร่างกายและถ่ายทอด ทางรกไปส่ทารกใน ครรภ์ ูซึ่งพบได้น้อยมาก ติดต่อโดยวิธีการถ่ายเลือด จะพบในรายที่ผ้บริจาคูโลหิตที่ มีเชื้อมาลาเรียในกระแสโลหิตตํ่าและไม่มีอาการ หากไม่ได้ทํา การตรวจโลหิตหา เชื้อมาลาเรียก่อน ผ้ป่ วยูที่รับการถ่ายเลือด จะป่ วยเป็ นมาลาเรียได้

อาการของโรค อาการที่พบบ่อยในผ้ตดเชื้อโรคไข้มาลาเรีย จะมีอาการดังต่อไปนี้ ู หนาวสั่น ไข้ส ู ง และไข้ตํ่า ไปมาสลับกัน หรือไข้ตลอดเวลาก็ได้ เหงื่อออกมาก วิงเวียน ปวดตามกล้ามเนื้อและข้อต่อ ปวดศีรษะ ***ในบางรายอาจมีอาการ กระหายนํ้า ท้องร่วง ปวดท้อง ไอ หรือโลหิตจางได้

แนวทางในการรักษาโรค การรักษาโรคไข้มาลาเรีย แบ่งออกเป็ น 3ลักษณะ ดังนี้ การรักษาจําเพาะคือ การให้ยากาจัด ํ เชื ้ อมาลาเรียเป็ น การเลือกชนิดของยานั ้ น ควรพิจารณา ประสิทธิภาพของยาต่อเชื ้ อมาลาเรีย ตามลักษณะการดื ้ อยาของเชื ้ อมาลาเรียในพื ้ นที่ต่างๆกนั การบําบัดอาการและภาวะแทรกซ้อน คือ การบําบัดอาการและภาวะแทรกซ้อน อื่นๆ ที่เกิดขึ้ นระหว่างที่ผู้ป่ วยยังมีเชื้อมาลาเรี ย หรื อภายหลังที่เชื้ อมาลาเรี ย หมดแล้ว โดยเฉพาะผู้ป่ วยที่ติดเชื้ อมาลาเรีย Falciparum ถ้าได้รับการรักษาช้า จะมีภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ การป้องกันการแพร่โรค คือ การใช้ยา Gametocytocide ฆ่าเชื ้ อ มาลาเรียระยะติดต่อ โดยเฉพาะอยางยิ ่ งผู้ป่ วยที่อยู ่ ในพื ่้ นที่ที่มียุงพาหะ

PREVENTION นอนในม้ง ุ ใช้ยาทากันย ุ ง สวมเสื้อผ้าให้มิดชิด จ ุ ดยาไล่ย ุ ง แนวทางในการป้องกันตนเอง

โรคเท้าช้าง Elephantiasis

สาเหต ุ ของการเกิดโรค โรคเท้าช้างเป็ นโรคติดต่อที่มีย ุ งบางชนิดเป็ นพาหะ เช่น ย ุ งลายป่ า ย ุ งเสือ โดยมีสาเหต ุ มาจากจากพยาธิตัวกลมในคน 3 ชนิด คือ 1. Wuchereria bancrofti (วูเชอลีเรีย เบนคอฟติ) 2. Brugia malayi (บรูเกีย มาเลย์) 3. Brugia timori (บรูเกีย ติมอร์)

การติดต่อของโรคเท้าช้าง ย ุ งที่มีเชื้อพยาธิเท้าช้างระยะติดต่อกัดคน เชื้อจะเคลื่อนตัว ออกจากปากของย ุ ง มาที่ผิวหนังไชเข้าส่ ผิวหนังตรงรอยย ู ุ งกัด และ เข้าไปเจริญเติบโตเป็ นพยาธิตัวแก่ในต่อมนํ้าเหลือง มีระยะฟักตัว 3-9 เดือน จากนั้นพยาธิตัวผ้และตัวเมียผสมพันธ ู ์กัน และออกล ุ ู ก เป็ นตัวอ่อน เรียกว่า “ไมโครฟิลาเรีย”(Microfilaria) ซึ่งจะออกมาอย่ในกระแสเลือด เมื่อย ู ุ งมากัดก็จะรับเชื้อตัวอ่อนเข้าไป และเจริญเติบโตเป็ นพยาธิระยะติดต่อ

อาการของโรค มีการอักเสบของต่อมนํ้าเหลือง บริเวณขาหนีบและรักแร้ เป็ นๆหายๆ ต่อมา ท่อนํ้าเหลืองถ ู กอ ุ ดตันทําให้เกิดอาการบวม เท้าโต และกลายเป็ นภาวะเท้าช้าง

แนวทางในการรักษาโรค ยาที่ใช้รักษาโรคเท้าช้าง คือ Diethylcarbamazine citrate (DEC) จํานวนยาที่ให้และช่วงเวลาที่ให้ในแต่ละ Dose ดังตารางการ จ่ายยา DEC รักษาโรคเท้าช้าง แบ่งตามกล่มอาย ุ ุ ระยะเวลาที่ใช้ ในการรักษาไม่ตํ่ากว่า 2 ปี โดยต้องติดตามเจาะโลหิตซํ้าท ุ ก 6 เดือน ก่อนให้ผ้ป่ วยกินยาและให้กินยาจนกว่าผลการเจาะโลหิต ู 2 ครั้ง ติดต่อกันไม่พบเชื้อพยาธิแล้ว (แต่ต้องไม่น้อยกว่า 5 Dose)

แนวทางในการป้องกันตนเอง นอนในม้ง สวมใส่เสื้อผ้ามิดชิด ุ ทําลายแหล่งเพาะพันธ์ย ุ ุ ง ประชาชนที่อย่ในแหล่งระบาดของโรคเท้าช้าง อาจกินยาป้องกัน ู ใช้ยาทากันย ุ ง จ ุ ดยาไล่ย ุ ง พ่นสารเคมีกําจัดย ุ งตามฝาผนังบ้าน

THANK YOU จัดทําโดย 1. นางสาวกณิกา อาชายุ ทธ์ รหัสนักศึกษา 611473057 2. นางสาวณัฐวิภา มาลา รหัสนักศึกษา 611473066 3. นางสาวปาริชาติ เอี่ยมแย้ม รหัสนักศึกษา 611473070 สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ สํานักวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย