แผนการจัดการเรียนรู้วิชาโลจิสติกส์และซัพพลายเชน

4. ข้ันสรุป (30 นาที และทดสอบ 10 นาท)ี แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาสรุปเพ่ือนฟังหน้าช้ัน
และผสู้ อนสรุปแต่ละเร่ืองใหผ้ ู้เรียนฟงั จนเข้าใจ เรยี น

มอบหมายให้ผูเ้ รียนกลบั ไปศึกษาเน้ือหาเร่ืองการ
ประยกุ ต์ใช้ระบบโลจิสตกิ ส์และซัพพลายเชนในการ
ปฏบิ ัติงาน

สอ่ื สารเรียนรแู้ ละแหลง่ การเรยี นรู้

ส่ือสิง่ พิมพ์
1. ใบเนื้อหา
2. แบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน
3. ใบมอบหมายงาน

สือ่ โสตทศั น์ (ถา้ ม)ี
1. ใช้ส่อื Power point

การวดั และประเมินผล
การประเมนิ ผล
กอ่ นเรียน
1. แบบทดสอบกอ่ นเรียน
ขณะเรยี น
1. แบบประเมนิ พฤติกรรมรายกลมุ่
2. แบบสงั เกตพฤตกิ รรม
3. แบบประเมนิ คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมและคุณลกั ษณะพงึ ประสงค์
หลงั เรียน
1. แบบทดสอบหลังเรยี น

แหล่งเรียนร้เู พิม่ เติม
1. แหล่งขอ้ มลู จากระบบสารสนเทศ Internet
2. เว็บไซต์ https://www.youtube.com/watch?v=OkxfwoW109A

เกณฑ์ในการวดั และประเมินผล การประเมนิ ผล (นำผลเทยี บกบั เกณฑ์และแปล
การวดั (ใชเ้ ครือ่ งมือ) ความหมาย)

1. แบบทดสอบก่อนเรียน (ไว้เปรียบเทยี บกบั คะแนนสอบหลังเรยี น)
2. แบบสังเกตการทำงานกล่มุ และการ เกณฑผ์ ่าน 60 %
นำเสนอผลงานกล่มุ
3. แบบฝกึ หัดในหน่วย เกณฑ์ผา่ น 50 %
4. แบบทดสอบหลงั เรยี น เกณฑผ์ ่าน 50 %
5. แบบประเมนิ คณุ ธรรม จริยธรรม เกณฑ์ผ่าน 60 %
ตามสภาพจริง

บันทกึ หลังสอน
1. ผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้

............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................

2. ผลการเรียนรู้ของนักเรยี น นกั ศึกษา
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคณุ ภาพการเรียนรู้
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................

ใบทดสอบกอ่ นเรยี น แผ่นที่....1..

หลกั สูตร ประกาศนียบตั รวิชาชีพชั้นสงู พุทธศกั ราช 2563 ประเภทวชิ า บริหารธุรกิจ

รหสั วชิ า 30214-2001 รายวิชา โลจิสติกส์และซัพพลายเชน

หนว่ ยท่ี 8 ชื่อหนว่ ย ระบบสารสนเทศเพ่ือการจัดการโลจิสตกิ ส์และซัพพลายเชน

จำนวน.....6....ชัว่ โมง

ช่ือผ้เู รียน................................ระดับช้ัน................................

เรอื่ ง....ระบบสารสนเทศเพือ่ การจัดการโลจิสติกส์และซพั พลายเชน................เวลา.............10.................นาที

คำสั่ง จงทำเคร่อื งหมายกากบาท (x) ลงหนา้ ขอ้ ที่ถูกต้อง

1. บทบาทระบบโซ่อปุ ทานที่สำคญั ในการแข่งขนั ในปัจจบุ ัน คอื ขอ้ ใด

ก. การพฒั นารปู แบบผลติ ภัณฑ์ ข. การกำหนดกลยุทธ์ทางการค้า

ค. การลดตน้ ทุนและค่าใชจ้ ่าย ง. การจัดการหว่ งโซอ่ ุปทาน

2. องคก์ รแบบใดที่สรา้ งกำไรสูงสดุ โดยเนน้ การทำงานของแต่ละฝ่ายเปน็ อสิ ระไมเ่ กยี่ วขอ้ งกนั

ก. รวมการดำเนินงานภายนอกธรุ กจิ ไว้ดว้ ยกนั

ข. รวมหน้าที่ทางธรุ กจิ เขา้ ดว้ ยกนั

ค. รวมการดำเนินงานภายในธรุ กิจไว้ดว้ ยกนั

ง. แบบพ้นื ฐาน

3. ขอ้ ใดเปน็ การค้าแบบ E-Commerce

ก. การโฆษณาในแผน่ พบั ข. การขายโดยพนักงานขาย

ค. การขายโดยผ่านทีวี ง. การสาธติ สินคา้

4. ขอ้ ใดเป็น C to C

ก. การขายของมือสอง ข. การขายหนงั สอื การ์ตูน

ค. การขายกระเป๋า ง. ถกู ทกุ ขอ้

ใบทดสอบกอ่ นเรยี น แผ่นท่ี....2..

หลักสูตร ประกาศนียบัตรวชิ าชีพชั้นสูง พุทธศักราช 2563 ประเภทวชิ า บริหารธุรกจิ

รหัสวชิ า 30214-2001 รายวชิ า โลจิสติกส์และซพั พลายเชน

หนว่ ยที่ 8 ชื่อหนว่ ย ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการโลจสิ ตกิ ส์และซัพพลายเชน

จำนวน.....6....ช่ัวโมง

ช่อื ผเู้ รียน................................ระดบั ชั้น................................

เรอื่ ง....ระบบสารสนเทศเพอ่ื การจัดการโลจิสตกิ ส์และซัพพลายเชน................เวลา.............10.................นาที

5. รูปแบบของธรุ กิจพาณิชย์อิเลก็ ทรอนกิ สข์ ้อใดไม่ได้มงุ่ การคา้

ก. B to B ข. B to C

ค. B to G ง. G to C

6. ข้อใดเป็นระบบการควบคุมสินค้าคงคลงั

ก. ระบบดงึ ข. ระบบผลกั

ค. ระบบจดั จ่าย ง. ข้อ ก. และ ข้อ ข. ถกู

7. เลขหมายทตี่ ง้ั สากลของประเทศไทยขึ้นตน้ ด้วยเลขใด

ก. 999 ข. 885

ค. 888 ง. 880

8. ขอ้ ใดหมายถึงตวั เลขมาตรฐานสากลท่มี ี 13 หลัก

ก. GLN ข. EDI

ค. RFID ง. RSS

ใบทดสอบกอ่ นเรยี น แผ่นที่....3..

หลกั สูตร ประกาศนียบัตรวิชาชพี ช้นั สูง พุทธศกั ราช 2563 ประเภทวชิ า บรหิ ารธรุ กิจ

รหสั วชิ า 30214-2001 รายวชิ า โลจิสติกสแ์ ละซัพพลายเชน

หนว่ ยท่ี 8 ช่ือหนว่ ย ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการโลจิสตกิ สแ์ ละซัพพลายเชน

จำนวน.....6....ชวั่ โมง

ชอ่ื ผเู้ รียน................................ระดบั ชั้น................................

เร่อื ง....ระบบสารสนเทศเพอื่ การจัดการโลจสิ ติกส์และซพั พลายเชน................เวลา.............10.................นาที

9. ขอ้ ใดเปน็ ทางบารข์ นาดกะทดั รดั มีเลขหมาย GTIN 14 หลักซึง่ เช่อื มโยงกบั รหัส 2 มิตไิ ด้

ก. RSS-14 Stacked ข. RSS – 14

ค. RSS-14 Limited ง.RSS Expanded

10. ข้อใดเปน็ เทคโนโลยีที่ระบุสถานะของวตั ถุโดยใชค้ ลนื่ วิทยุ

ก. GLN ข. EDI

ค. RFID ง. RSS

เฉลย
1. ง 2.ง 3.ค 4. ก 5. ง 6. ง 7. ข 8. ก 9. ข 10. ค

ใบเนอ้ื หา/ใบความรู้
หนว่ ยที่...8..เรือ่ ง ระบบสารสนเทศเพอ่ื การจัดการโลจสิ ตกิ ส์และซัพพลายเชน

การจัดการซพั พลายเชน เปน็ กระบวนการท่ีมีผลตอ่ การสร้างความพอใจให้กบั ลกู ค้า ตัง้ แตก่ ระบวนการจัดซื้อ
(Procurement) การผลิต (Manufacturing) การจัดเก็บ (Storage) เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information
Technology) การจัดจำหน่าย (Distribution) และการขนส่ง (Transportation) ซึ่งจะจัดระบบให้
ประสานกันอย่างคล่องตัว และจะสร้างความสัมพันธ์เชื่อมต่อกับองค์กรอ่ืนๆ อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น ผู้
จัดหาวัตถุดิบ/สินค้า (Suppliers) บริษัทผู้ผลิต (Manufactures) บริษัทผู้จำหน่าย (Distribution) รวมถึง
ลูกค้าของลกู ค้าของบรษิ ัท จึงเปน็ การเช่อื มโยงกระบวนการดำเนนิ ธุรกจิ ทกุ ขั้นตอนท่เี กีย่ วข้องดว้ ยกนั เปน็ ห่วง
โซ่หรือเครือข่ายให้เกิดการประสานงานอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพ่ิมประสิทธิภาพในการผลิตสินค้า/บริการ และ
สรา้ งความพึงพอใจแกล่ ูกค้า

ในซัพพลายเชนน้นั ข้อมลู ตา่ งๆ จะมีการแจ้งและแบง่ สรรใหท้ ุกแผนก/ทกุ หนว่ ยงานในระบบรับทราบ
และใช้งาน ทำให้แต่ละหน่วยงานสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ถ้าองค์กรมีระบบการจัดการโซ่
อุปทานท่ีดี ทุกแผนกมีการแลกเปล่ยี นข้อมูลซ่ึงกันและกันอย่างเปน็ ระบบ โดยการแลกเปล่ยี นข้อมูลจะทำให้
การสง่ั ซ้ือวัตถุดิบเป็นไปด้วยความถูกตอ้ งและมีระบบ ถา้ การสั่งซื้อวัตถุดิบมากเกนิ ไป จะทำให้ต้นทุนในการ
จัดเก็บสูง แหล่งข้อมูลที่มีความสำคัญต่อระบบการผลิตมาก คือ ข้อมูลจากผู้บริโภคโดยตรง เน่ืองจากฝ่าย
การตลาด สามารถรับรู้พฤติกรรมและความต้องการของผู้บริโภคว่าต้องการสินค้าประเภทใดจะได้นำข้อมูล
ดังกล่าวไปให้ฝ่ายจัดหาสินค้า เม่ือร้จู ำนวนสินค้าท่ีต้องผลิตแล้วผู้จัดหาจะส่ังซื้อสินค้าน้ีเข้ามาตามจำนวนท่ี
ต้องการ โดยไม่จำเป็นต้องส่ังสินค้ามาเก็บไว้ ที่คลังสินค้าเป็นเวลานาน และผู้ที่จะขายสิ นค้าให้กับผู้จัด
จำหน่ายก็สามารถใหล้ ูกคา้ จ่ายเงินซอื้ ได้ เช่นกัน ดังนน้ั การจัดการระบบโซ่อปุ ทานจึงเป็นการคาดการณ์ความ
ต้องการของตลาด การหาแหล่งวัตถุดิบและการจัดซ้ือจัดจ้าง การบริหารคลังสินค้า การจัดการระบบโลจิ
สติกส์หรอื การสง่ กำลังบำรุงในการกระจายสินค้าและการปฏิบตั ิอื่นๆ ได้ หากองค์กรใดสามารถจดั การระบบ
โซ่อุปทานได้อย่างมีประสิทธภิ าพ

ระบบสารสนเทศ

ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ (Management Information Systems: MIS) หมายถึง ระบบที่
รวบรวมและจดั เก็บข้อมูลจากแหล่งขอ้ มูลตา่ งๆ ท้ังภายในและภายนอกองค์การอยา่ งมหี ลักเกณฑ์ เพ่อื นำมา

ประกอบผลและจัดรูปแบบให้ไดส้ ารสนเทศที่ช่วยสนับสนุนการทำงาน และการตัดสนิ ใจในด้านต่างๆ เพื่อให้
การดำเนินงานเป็นไปอย่างมีประสิทธภิ าพ

โครงสาร้างของระบบสารสนเทศเพ่อื การจดั การ

1. เครอื่ งมอื ในการสร้างระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ หมายถงึ โครงสร้างพื้นฐานท่ีรวมกันเข้าเป็น
ระบบสารสนเทศเพอื่ การจดั การ และชว่ ยให้ระบบสารสนเทศ ดำเนินงานอยา่ งมีประสิทธภิ าพ โดยแบ่งเปน็ 2
สว่ นดงั น้ี

1.1 ฐานข้อมูล (Database) คือ ส่วนที่สำคัญที่สุดของระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ
เนื่องจากสารสนเทศทีมีคุณภาพมาจากข้อมูลท่ีดี เชื่อถือได้ และจัดเก็บเป็นระบบ ผู้ใช้สามารถเข้าถึงและใช้
งานไดส้ ะดวกและรวดเรว็

1.2 เครื่องมอื (Tools) เครือ่ งมือทใี่ ช้จัดเก็บและประมวลผลขอ้ มูล ปกติระบบสารสนเทศจะ
ใช้ เครอ่ื งคอมพิวเตอร์เปน็ อุปกรณห์ ลักในการจดั การข้อมูล ซงึ่ ประกอบดว้ ย

- อุปกรณ์ (Hardware) คือ ตัวเคร่ืองส่วนประกอบของเคร่ืองคอมพิวเตอร์รวมท้ังอุปกรณ์
ระบบเครือขา่ ยคอมพิวเตอรท์ ่ชี ่วยใหก้ ารประมวลผลและการจัดการข้อมูลมีความรวดเรว็ และถูกต้อง

- ชุดคำสั่ง (Software) คือ ชุดคำส่ังที่ทำหน้าที่รวบรวมและจัดการเก็บข้อมูลเพื่อใช้ในการ

ตดั สนิ ใจ

2. วธิ กี ารหรอื ข้ันตอนการประมวลข้อมลู ปัจจุบันธรุ กิจตอ้ งสามารถสังเคราะห์สารสนเทศที่เหมาะสม
กับการใชง้ าน โดยจดั ลำดับและวิธีการของการประมวลผลข้อมูลเพอื่ ใหไ้ ด้สารสนเทศ ที่ต้องการ

3. การแสดงผลลัพธ์ ท่ีได้จากการประมวลผลของระบบสารสนเทศอยู่ในรูปของรายงานต่างๆ ท่ี
สามารถเรียกมาแสดงได้อย่างรวดเร็วและชัดเจน

องค์ประกอบของระบบสารสนเทศ

1. สารสนเทศภายใน ได้แก่

1.1 สารสนเทศไหลเข้า เช่น Demand Forecasting, การออกแบบและการผลิต ระดับสินค้าคง
คลงั ข้อมูลสาเหตกุ ารเกิดของเสยี และปรมิ าณงานทถี่ ูกนำกลับมาแกไ้ ขใหม่

1.2 สารสนเทศไหลออก เชน่ สภาวะธรุ กิจและตลาด ราคาและคณุ ภาพวัสดุ สารสนเทศสำหรับฝ่าย
ผลติ สารสนเทศเกี่ยวกบั งบประมาณวัสดุ และกระแสเงินสด

2. สารสนเทศภายนอก ไดแ้ ก่

2.1 สารสนเทศไหลเขา้ เป็นสารสนเทศเก่ยี วกบั ลกู ค้าและสภาวะการตลาด

2.2 สารสนเทศไหลออก เป็นความต้องการในการจดั ซ้อื ขององค์กรกับผู้ทเี่ ก่ียวข้องในห่วงโซ่อุปทาน
(Supply Chain)

การพาณชิ ย์อิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Commerce: E-Commerce)

การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Commerce: E-Commerce) หมายถึงกิจกรรมเกี่ยวกับ
ธรุ กิจการค้าทุกชนิดที่กระทำผ่านสื่ออิเล็กทรอนิสท์ ุกประเภท เช่น การโฆษณา ประชาสัมพันธ์ การเสนอขาย
การซ้ือ-ขาย การชำระเงินการบริการทางการเงิน การบริการส่งสินค้า การส่งเสริมการขาย การค้าขายโดย
ผา่ นเครอื่ งแฟกซ์

การคา้ ผ่านทางระบบอเิ ล็กทรอนิกส์ จะเรม่ิ ตั้งแตโ่ ทรศัพท์ โทรสาร โทรทศั น์ ไปจนถึงเทคโนโลยที ีม่ ี
ความซับซ้อนมากข้ึน ในปัจจุบันส่ือที่นิยมนำมาใช้ประโยชน์เพ่ือทำการค้ากันมากได้แก่ อินเทอร์เน็ต E-
Business, E-Procurement, E-Readiness, E-Government ที่มีความสัมพันธ์กันในการนำเอาเทคโนโลยี
ด้านอินเทอรเ์ นต็ มาประยุกต์ใชง้ าน

รูปแบบของธรุ กิจพาณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนกิ ส์

1. Business to Business (B to B or B2B) เป็นการคา้ ระหวา่ งธรุ กิจกับธรุ กิจ

2. Business to Consumer (B to C or B2C) เปน็ การคา้ ระหวา่ งธุรกิจกบั ผู้บริโภค

3. Consumer to Consumer (C to C or C2C) เป็นการค้าระหวา่ งผ้บู รโิ ภคกับผ้บู รโิ ภค

4. Business to Government (B to G or B2G) เป็นการประกอบธุรกิจระหว่างภาคเอกชนกับ
ภาครัฐ

5. Government to Consumer (G to C or G2C) วัตถุประสงค์ในการติดต่อไม่ได้มุ่งด้านการค้า
แตเ่ ปน็ การให้บรกิ ารของภาครัฐผ่านสื่ออิเลก็ ทรอนกิ ส์

ระบบดงึ และระบบผลกั

ระบบดึงและระบบผลักจะถูกนำมาใช้ในการควบคุมสินค้าคงคลัง เพ่ือให้เกิดประสิทธิภาพในการ
เบิกจ่าย ระบบควบคุมสินค้าคงคลัง แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ ระบบดึง และระบบผลักซ่ึงมี 2 ระดับโดยท่ี
ระดับบนจะเปน็ คลังสินค้ากลางที่รวบรวมสินค้าจากผูผ้ ลิตหลายๆ ราย เพือ่ สง่ มอบให้คลังสินค้าระดับลา่ ง คือ
ศนู ย์กระจายสนิ คา้ ทท่ี ำหน้าทจี่ ดั เตรยี มสินคา้ และนำสินค้าไปส่งยังผู้คา้ รายย่อยต่อไปน้ี

ระบบดึง มีระบบการทำงานเริ่มจากผูผ้ ลิต ผู้จดั หา หรือผ้จู ัดสง่ จะดำเนินการเมือ่ ผู้ใช้ในลำดับถดั ไป
ในกระบวนการจัดจ่ายส่งสัญญาณแสดงความต้องการใช้ ระบบนี้จะให้สินค้าแก่ผู้ใช้สินค้าเท่าท่ีต้องการ แต่
อาจจะไมม่ ีความสม่ำเสมอในคลงั สินค้าระดับลา่ ง ซึง่ ทำให้คลังสินคา้ ระดับบนจะตอ้ งมีสินค้าคงคลังมาก เพื่อ
จะตอบสนองความตอ้ งการในระดับลา่ งไดพ้ อ

ระบบผลัก การทำงานจะเร่ิมจากผู้จ่ายดำเนินการ เช่น ผลิต จัดหา จัดส่ง ตามที่ กำหนดการไว้
ลว่ งหน้า โดยท่ีผู้จ่ายระดับบนของกระบวนการจะเป็นผกู้ ำหนดจากขอ้ มูลความตอ้ งการและระดบั คงคลังของ
ระดับลา่ ง เมื่อผู้จ่ายระดับบนดำเนนิ การเสร็จจะพยายามผลกั สินค้าออกออกมาตามแผนท่ีได้ประสานกับการ
ผลิตหรือการจัดหาที่เหมาะสม จะทำให้ผู้จ่ายระดับบนไม่ต้องเก็บสินค้าคงคลังมาก เนื่องจากมีข้อมูลการ
พยากรณ์ความต้องการของลูกค้าเพ่ือประมาณข้อมูลคงคลังระดับล่างและกำหนดแผนดำเนินการล่วงหน้า
ดังน้ันการพยากรณจ์ ึงตอ้ งแม่นยำ

แบบฝึกหดั บทที่ 8 ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเพอ่ื การจัดการโลจิสติกส์
และซพั พลายเชน

ตอนที่ 1 อธิบาย (หมายถึง การให้รายละเอียดเพิ่มเติม ขยายความ ถ้ามีตัวอย่างให้
ยกตวั อยา่ งประกอบ) ตอบแบบสนั้

1. อธบิ ายความหมายระบบสารสนเทศ
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
2. ระบบสารสนเทศเพ่อื การจัดการจำแนกอย่างกว้าง ๆ ได้แกอ่ ะไรบา้ ง
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................

3. ระบบสารสนเทศเพ่ือการจดั การมีประโยชน์อะไรบ้าง
ตอบ 1. เพอ่ื สนบั สนุนการดำเนนิ งาน การจัดการ การวางแผนและตัดสินใจในองคก์ ร
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................

4. องคป์ ระกอบของระบบสารสนเทศได้แกอ่ ะไรบ้าง
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................

5. การพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศในองคก์ รประกอบดว้ ยอะไรบา้ ง
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................

6. ใหย้ กตวั อยา่ งการนำเสนอระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้เพือ่ การจัดการโลจิสติกสแ์ ละโซ่อปุ ทาน
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................

7. ระบบสารสนเทศภายในองค์การมปี ัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะอะไรบา้ ง
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................

เฉลยแบบฝึกหดั บทท่ี 8 ระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศเพือ่ การจดั การโลจิสตกิ ส์
และซพั พลายเชน

ตอนท่ี 1 อธิบาย (หมายถึง การให้รายละเอียดเพ่ิมเติม ขยายความ ถ้ามีตัวอย่างให้
ยกตัวอย่างประกอบ) ตอบแบบส้นั

1. อธิบายความหมายระบบสารสนเทศ
ตอบ การประมวลผลข้อมูลจากแหลง่ ต่าง ๆ ท้ังภายในและภายนอกองคก์ ร เพ่ือให้ได้ผลการวิเคราะห์หรือ
รายงานที่จะเป็นประโยชน์ต่อการตัดสินใจของผู้บริหาร เป็นการใช้เทคโนโลยีเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์และ
เครือข่ายการส่ือสารเพื่อช่วยการส่ือสาร และช่วยในการผลิตสารสนเทศจากข้อมลู ที่ผ่านการจัดเก็บและการ
ประมวลผลอยา่ งเป็นระบบ

2. ระบบสารสนเทศเพอื่ การจดั การจำแนกอย่างกว้าง ๆ ได้แก่อะไรบา้ ง
ตอบ 1. Transaction Processing System (TPS) เป็นระบบสารสนเทศสำหรับการประมวลผลรายการ
โดยระบบจะบนั ทึกข้อมูลขณะปฏิบัตกิ ารภายใต้กฎเกณฑ์ท่ีกำหนดไว้

2. Management Information System (MIS) เป็นระบบสารสนเทศสำหรับผู้บริหารใช้เพ่ือการ
วเิ คราะห์และวางแผน

3. Decision Support System (DSS) เป็นระบบสารสนเทศที่ช่วยสนับสนุนการ ตัดสินใจของ
ผ้บู รหิ าร

4. Executive Support System (ESS) เป็นระบบสำหรับผู้บรหิ ารระดับสูงใช้เพอ่ื พิจารณาวางแผน
กลยทุ ธ์กำหนดนโยบายและสรุปทิศทางขององคก์ รในระยะยาว

5. Office Automation System (OAS) เป็นระบบท่ีแต่เดิมไม่เกี่ยวข้องกับการประมวลผลด้าน
สารสนเทศโดยตรง แตม่ ีส่วนช่วยให้การติดต่อส่ือสารและการจัดการดา้ นเอกสารขององค์กรเป็นไปด้วยความ
สะดวกรวดเรว็
3. ระบบสารสนเทศเพอื่ การจดั การมปี ระโยชน์อะไรบา้ ง
ตอบ 1. เพื่อสนบั สนุนการดำเนินงาน การจัดการ การวางแผนและตดั สนิ ใจในองค์กร

2. ประโยชนป์ ระการสำคัญของระบบ TPS คอื ช่วยอำนวยความสะดวกด้านการปฏิบัติ และควบคุม
งานให้เป็นไปอยา่ งสะดวก ถกู ต้อง และรวดเร็ว

3. การประมวลผลเพ่อื ทำสรปุ รายงานธุรกรรมต่าง ๆ ทไี่ ด้ทำลงไป ซงึ่ ฐานข้อมูลของระบบ TPS อาจ
ถกู สง่ ตอ่ ไปยงั ระบบอื่นทีม่ กี ารประมวลแยกตา่ งหากออกไป

4. องค์ประกอบของระบบสารสนเทศได้แกอ่ ะไรบ้าง

ตอบ องค์ประกอบของระบบสารสนเทศโดยท่ัวไป มี 5 ส่วน คือ ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ฐาน ข้อมูล
มาตรฐานการปฏบิ ตั งิ าน และบคุ ลากรผูป้ ฏบิ ัตงิ าน

5. การพฒั นาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศในองคก์ รประกอบด้วยอะไรบ้าง
ตอบ ประกอบดว้ ยกจิ กรรม 6 ขนั้ ตอน คือ

การสำรวจเบื้องตน้
การกำหนดความตอ้ งการของระบบ
การออกแบบระบบ
การพัฒนาซอฟตแ์ วร์
การทดสอบระบบ
การนำระบบไปปฏบิ ัติและการประเมนิ ผล

6. ใหย้ กตวั อยา่ งการนำเสนอระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาใชเ้ พือ่ การจัดการโลจิสติกสแ์ ละโซ่อปุ ทาน
ตอบ 1. การแลกเปลี่ยนข้อมูลท่ีมีรูปแบบมาตรฐานผ่านทางคอมพิวเตอร์ระหว่างองค์กร (Electronic
Data Interchange : EDI)

2. การวางแผนการใช้วตั ถดุ บิ ตามต้องการ (Material Requirements Planning : MRP)
3. การใช้คอมพวิ เตอร์ช่วยในการออกแบบ (Computer Aided Design : CAD)
4. ระบบคอมพิวเตอร์ทช่ี ่วยในการผลิต (Computer Aided Manufacturing : CAM)
5. การใชค้ อมพวิ เตอรช์ ว่ ยในการผลิตท้งั หมด (Computer Integrated Manufacturing : CIM)
7. ระบบสารสนเทศภายในองคก์ ารมีปญั หา อปุ สรรค และขอ้ เสนอแนะอะไรบา้ ง
ตอบ 1. ผู้บริหารและผู้ใช้งานท่ีควรทำงานให้คุ้นเคยต่อการปรับตัวกับสิ่งใหม่ ๆ มีความเช่ือถือในระบบ
สารสนเทศทอ่ี งค์กรนนั้ ใช้งานอยู่
2. ผู้บริหารตัดสินใจโดยใช้เหตุผลและ สอดคล้องกับข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นเอง ให้การลงทุนเพ่ือการ
พฒั นาระบบสารสนเทศเกิดประโยชนต์ อ่ องค์กรในระยะยาว
3. การพัฒนาระบบสารสนเทศท่ีดีควรดำเนินไปพร้อมกับการประสานงานที่เหมาะสมระหว่าง
ผู้บริหารกบั ผปู้ ฏบิ ัตงิ าน เพอื่ ใหไ้ ดร้ ับข้อมูลทถ่ี กู ตอ้ งตามความต้องการของผู้บรหิ าร
4. ระบบควรมีความยืดหยุ่นสูงและสามารถปรับเปลี่ยน องค์ประกอบที่เก่ียวข้องให้สอดคล้องต่อ
ภาวะธรุ กิจ และความตอ้ งการของผู้บรหิ ารได้อย่างรวดเรว็
5. การนำระบบสารสนเทศมาใช้ ในทางปฏิบัติในองค์กรจึงควรมีการชี้แจงและให้ผู้บริหารทำความ
เขา้ ใจถงึ ประโยชนข์ องระบบสารสนเทศ รวมทง้ั สรา้ งความคุ้นเคยใหก้ ับผูบ้ รหิ าร ตลอดจนพนักงานผู้เกี่ยวข้อง
6. การปรับปรุงการสื่อสารระหวา่ งผ้บู รหิ ารกบั ผปู้ ฏิบตั ิงานเพอื่ ให้ได้ขอ้ มลู และสารสนเทศท่ีถกู ตอ้ ง

ใบมอบหมายงานที่ 8
ช่อื วชิ า โลจิสิติกส์และซัพพลายเชน
หนว่ ยท่ี 8 ชอ่ื หนว่ ย ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการโลจสิ ตกิ ส์และซพั พลายเชน เวลา 3 ชวั่ โมง
ชอื่ เรอ่ื ง ระบบสารสนเทศเพอื่ การจดั การโลจิสตกิ สแ์ ละซัพพลายเชน
จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้
1. บอกบทบาทของการแข่งขันในระบบซัพพลายเชนได้
2. อธิบายระบบสารสนเทศได้
3. บอกการพาณิชย์อิเลก็ ทรอนิกส์ได้
4. บอกระบบดงึ และระบบผลักได้
5. อธิบายการใชเ้ ทคโนโลยเี พื่อเพ่มิ ประสิทธภิ าพในระบบโซ่อปุ ทานได้
6. บอกความรเู้ กี่ยวกบั การแลกเปลีย่ นขอ้ มลู ทางอิเล็กทรอนิกส์ได้
แนวทางการปฏิบตั งิ าน

1. แบง่ นักศกึ ษาออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละเท่าๆ กัน ตามความสมัครใจ

2 มอบหมายงานตามลำดับกลุ่มใหส้ อดคลอ้ งจุดประสงค์การเรียนรู้

3. ใหน้ ักศึกษาแต่ละกลุ่มไปศกึ ษา ค้นควา้ หาข้อมลู และรว่ มกันจัดทำเป็นบอร์ดวิชาการเผยแพร่

ความรู้และนำเสนอหนา้ ชั้นเรยี น

4. ครู นักศึกษาเยย่ี มชมบอร์ดวชิ าการ

5. ครูเสนอแนะเพม่ิ เติมและบรรยายสรปุ

กำหนดระยะเวลาที่สง่ งาน ภายหลังการนำเสนอ

การประเมินผล
1. พฤติกรรมการทำงานกล่มุ

2. การนำเสนอ

3. ชนิ้ งาน

4. การตอบขอ้ ซกั ถาม

5. การตรงต่อเวลา

แหลง่ ค้นคว้าเพิ่มเตมิ
1. ก่อเกยี รติ วริ ยิ ะกิจพัฒนา โลจสิ ติกส์และซัพพลายเชน. กรงุ เทพฯ : บรษิ ัท วงั อักษร จำกัด, 2563
2. ทวศี กั ดิ์ เทพพทิ กั ษ.์ การจัดการโลจิสติกส์และซพั พลายเชน. กรุงเทพฯ : บรษิ ัท เอก็ ซเปอร์เน็ท

จำกดั , 2554

ใบทดสอบหลังเรยี น แผ่นที่....1..

หลกั สูตร ประกาศนียบตั รวิชาชีพช้ันสงู พุทธศักราช 2563 ประเภทวชิ า บริหารธุรกิจ

รหสั วชิ า 30214-2001 รายวชิ า โลจิสติกส์และซัพพลายเชน

หนว่ ยที่ 8 ชื่อหนว่ ย ระบบสารสนเทศเพือ่ การจัดการโลจิสตกิ ส์และซัพพลายเชน

จำนวน.....6....ชัว่ โมง

ช่ือผ้เู รียน................................ระดับช้ัน................................

เรอื่ ง....ระบบสารสนเทศเพื่อการจดั การโลจิสติกส์และซพั พลายเชน................เวลา.............10.................นาที

คำสั่ง จงทำเคร่อื งหมายกากบาท (x) ลงหนา้ ขอ้ ทีถ่ กู ตอ้ ง

1. บทบาทระบบโซอ่ ปุ ทานที่สำคญั ในการแข่งขันในปจั จุบนั คือขอ้ ใด

ก. การพฒั นารปู แบบผลติ ภัณฑ์ ข. การกำหนดกลยุทธ์ทางการคา้

ค. การลดตน้ ทุนและค่าใช้จ่าย ง. การจัดการหว่ งโซ่อุปทาน

2. องคก์ รแบบใดที่สรา้ งกำไรสงู สุด โดยเนน้ การทำงานของแต่ละฝ่ายเป็นอิสระไม่เกยี่ วขอ้ งกัน

ก. รวมการดำเนนิ งานภายนอกธรุ กจิ ไว้ดว้ ยกนั

ข. รวมหนา้ ทที่ างธรุ กจิ เขา้ ดว้ ยกนั

ค. รวมการดำเนินงานภายในธรุ กิจไว้ดว้ ยกนั

ง. แบบพ้นื ฐาน

3. ขอ้ ใดเปน็ การค้าแบบ E-Commerce

ก. การโฆษณาในแผน่ พับ ข. การขายโดยพนักงานขาย

ค. การขายโดยผา่ นทวี ี ง. การสาธิตสนิ ค้า

4. ขอ้ ใดเป็น C to C

ก. การขายของมอื สอง ข. การขายหนงั สอื การต์ นู

ค. การขายกระเป๋า ง. ถกู ทกุ ขอ้

ใบทดสอบหลังเรียน แผน่ ท่ี....2..

หลักสูตร ประกาศนียบตั รวชิ าชีพชั้นสูง พุทธศักราช 2563 ประเภทวชิ า บริหารธรุ กจิ

รหัสวชิ า 30214-2001 รายวชิ า โลจิสติกส์และซพั พลายเชน

หน่วยที่ 8 ชื่อหนว่ ย ระบบสารสนเทศเพอื่ การจัดการโลจสิ ตกิ ส์และซัพพลายเชน

จำนวน.....6....ชวั่ โมง

ช่อื ผเู้ รียน................................ระดบั ชั้น................................

เรอื่ ง....ระบบสารสนเทศเพอ่ื การจัดการโลจิสตกิ ส์และซัพพลายเชน................เวลา.............10.................นาที

5. รูปแบบของธรุ กิจพาณิชย์อิเลก็ ทรอนิกส์ขอ้ ใดไม่ได้มงุ่ การค้า

ก. B to B ข. B to C

ค. B to G ง. G to C

6. ข้อใดเป็นระบบการควบคุมสินค้าคงคลัง

ก. ระบบดงึ ข. ระบบผลกั

ค. ระบบจดั จ่าย ง. ขอ้ ก. และ ขอ้ ข. ถกู

7. เลขหมายทตี่ ง้ั สากลของประเทศไทยข้ึนตน้ ดว้ ยเลขใด

ก. 999 ข. 885

ค. 888 ง. 880

8. ขอ้ ใดหมายถึงตวั เลขมาตรฐานสากลทม่ี ี 13 หลัก

ก. GLN ข. EDI

ค. RFID ง. RSS

ใบทดสอบหลังเรียน แผ่นท่ี....3.

หลักสูตร ประกาศนียบตั รวิชาชพี ช้นั สูง พุทธศักราช 2563 ประเภทวิชา บริหารธุรกจิ

รหสั วิชา 30214-2001 รายวชิ า โลจิสติกส์และซัพพลายเชน

หนว่ ยท่ี 8 ชื่อหน่วย ระบบสารสนเทศเพ่ือการจัดการโลจิสตกิ ส์และซพั พลายเชน

จำนวน.....6....ช่วั โมง

ชอื่ ผ้เู รยี น................................ระดับช้นั ................................

เร่ือง....ระบบสารสนเทศเพ่อื การจัดการโลจิสติกส์และซพั พลายเชน................เวลา.............10.................นาที

9. ข้อใดเปน็ ทางบารข์ นาดกะทัดรดั มีเลขหมาย GTIN 14 หลกั ซง่ึ เชื่อมโยงกับรหัส 2 มิตไิ ด้

ก. RSS-14 Stacked ข. RSS – 14

ค. RSS-14 Limited ง.RSS Expanded

10. ขอ้ ใดเป็นเทคโนโลยีที่ระบุสถานะของวัตถุโดยใชค้ ลื่นวทิ ยุ

ก. GLN ข. EDI

ค. RFID ง. RSS

เฉลย
1. ง 2.ง 3.ค 4. ก 5. ง 6. ง 7. ข 8. ก 9. ข 10. ค

แบบประเมนิ ผลพฤตกิ รรมรายบคุ คล

ใบงานท่ี 8 เรือ่ ง สารสนเทศในระบบโซ่อปุ ทาน
กลมุ่ ที่ ...................

ท่ี คะแนน การรับฟงั การเสนอ การยอมรับ การสร้าง รวม ระดบั การ
ความคดิ ความคดิ คนอืน่ บรรยากาศ คะแนน มี
ชอ่ื สกุล
1 เหน็ เหน็ ในกลุ่ม 20 สว่ นรวม
2
3 5 55 5
4
5
6
7
8
9
10

ระดบั ของคะแนน

5 = มากที่สุด 4 = ค่อนขา้ งมาก
3 = ปานกลาง 2 = ค่อนขา้ งออ่ น
1 = น้อยที่สุด

เกณฑก์ ารประเมิน 15-20 = มาก
8-14 = ปานกลาง
1-7 = น้อย

ลงช่ือ...........................................ผูป้ ระเมนิ

สารสนเทศในระบบโซอ่ ปุ ทาน

คะแนน การนำเสนอผลงาน การบันทึกผลงาน รวม
ขน้ั นำ ขัน้ สอน ขั้นสรุป ถูกต้อง เรยี บรอ้ ย คะแนน ระดบั คณุ ภาพ
กลมุ่ ท่ี 10 10 10 50 ของผลงาน
10 10
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

ระดับของคะแนน 8 - 10 = ดมี าก 7 - 8 = ดี
5 – 6 = พอใช้ 0 – 4 = ควรปรบั ปรุง

เกณฑก์ ารประเมิน 35 - 50 = ดี
17 - 34 = ปานกลาง
1 - 16 = ควรปรับปรุง

ลงชอ่ื ...........................................ผปู้ ระเมนิ

แบบประเมนิ พฤติกรรมทางดา้ นคุณธรรม จริยธรรม
วันท่.ี .....เดือน....................พ.ศ. ....................

ชือ่ ...............................................นามสกุล.......................................ระดับชั้น.................เลขที่........
แผนก..................................................................คณะ......................................................................

ลำดบั พฤติกรรมที่ประเมิน ระดบั คะแนน หมายเหตุ

1 ความรับผิดชอบตอ่ หนา้ ทแี่ ละงานท่ไี ดร้ ับ 3 2 1 ความหมายของระดับคะแนน
มอบหมาย 3= ปฏิบตั อิ ย่างสม่ำเสมอโดยไม่
ตอ้ งมีการช้ีนำหรอื ตักเตือน
2 กลา้ คิด กล้าทำ และกลา้ ตัดสินใจดว้ ยเหตุผล 2= ปฏิบตั บิ ้างในบางครงั้
3 มมี นุษยสัมพันธ์ท่ีดตี อ่ เพือ่ นๆ จากการเชญิ ชวนหรอื ชี้นำ
4 เอ้อื เฟอื้ เผื่อแผ่เสียสละเพื่อส่วนรวม 1= ต้องส่ังบงั คับวา่ กล่าวหรอื
5 มวี นิ ยั ซอื่ สตั ยแ์ ละประหยดั ตกั เตือนจึงจะปฏิบตั ิ หรือมักจะ
6 รู้จกั การใหโ้ อกาส ใหอ้ ภัย ปฏบิ ตั ิในทางที่ผิดเสมอ
7 การยอมรับการปฏิบัตติ ่อมติของกลุม่
8 ไม่เอาเปรียบเพอื่ นผ้เู รยี นด้วยกนั เกณฑ์การประเมนิ
9 แสดงกิรยิ าวาจาสุภาพต่อทุกคน 26-30 คะแนน= ดมี าก
10 แสดงความมนี ำ้ ใจตอ่ ครู/อาจารย์ 21-25 คะแนน= ดี
16-20 คะแนน= พอใช้
รวม (คะแนนเตม็ 30 คะแนน) 0-15 คะแนน= ควรปรับปรงุ

บันทกึ
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
........................

ลงชอ่ื ...........................................ผปู้ ระเมิน



การวเิ คราะห์หัวข้อ

หลักสตู ร ประกาศนียบตั รวชิ าชพี ชน้ั สูง พทุ ธศักราช 2563 ปร
รหัสวชิ า 30214-2001 รายวชิ า โลจิสตกิ ส์และซพั พลา
ทฤษฎี.....3.......ชั่วโมง/สปั ดาห์ ปฏิบตั ิ............-.....ชว่ั โมง/สปั ด

หนว่ ยท/ี่ ชอ่ื หน่วย รายการความรู้

9. การประยกุ ตใ์ ชร้ ะบบโล 1. การนำระบบโลจิสตกิ ส์ไปใชใ้ นดา้ นคลังสนิ ค้า 1. บอกกา
จสิ ติกส์และซัพพลายเชน 2. บอกกา
ในการปฏบิ ตั งิ าน

2. การนำระบบโลจิสติกส์ไปใช้ในด้านการขนสง่

3. การนำระบบโลจิสติกส์ไปใชใ้ นด้านข้อมลู 3. บอกกา
ข่าวสาร

4. การตัดสินใจดา้ นต่างๆ ในระบบโลจิสติกสข์ อง 4. อธิบาย

ซพั พลายเชน พลายเชน

หมายเหตุ ISL= ระดับความร้คู วามสามารถทางสตปิ ญั ญา (Intellectual skill Level) PSL=

R:การฟ้ืนความรู้ (Recalled Knowledge) I

A:การประยกุ ต์ความรู้ (Applied Knowledge) C

T:การส่งถา่ ยความรู้ (Transferred Knowledge) A

อการสอนและจดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม

ระเภทวชิ า บริหารธุรกจิ
ายเชน
ดาห์ จำนวน.3.หน่วยกติ

จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ISL PSL
RATI CA
ารนำระบบโลจิสตกิ ส์ไปใช้ในดา้ นคลังสนิ ค้าได้
/

ารนำระบบโลจิสติกสไ์ ปใชใ้ นดา้ นการขนสง่ ได้ /

ารนำระบบโลจสิ ตกิ สไ์ ปใช้ในด้านการขนสง่ ได้ /

ยการตัดสินใจด้านต่างๆ ในระบบโลจสิ ตกิ ส์ของซัพ /

นได้

=ระดบั ความสามารถในการใช้กลา้ มเนื้อทำงาน(Physical skill Level)

: ทำไดต้ ามแบบ (Imitation is needed)

C : ทำไดด้ ว้ ยความถูกตอ้ ง (Control is needed)

A : ทำด้วยความชำนาญ (Automation is needed)

กรอบการจดั การเรยี นรู้แบบบรู ณาการ

หน่วยท่ี 9 การประยุกตใ์ ชร้ ะบบโลจิสตกิ สแ์ ละซัพพลายเชนในการปฏิบตั งิ าน

พอประมาณ

1. ผเู้ รียนจัดสรรเวลาในการฝึกปฏิบตั ิตาม
ใบงานไดอ้ ย่างเหมาะสม
2. ผู้เรียนร้จู ักใช้และจดั การวสั ดุอปุ กรณ์
ตา่ ง ๆ อย่างประหยดั และค้มุ ค่า
3. ผู้เรยี นปฏบิ ัตติ นเป็นผูน้ ำและผตู้ ามท่ีดี
4. ผู้เรียนเปน็ สมาชกิ ทด่ี ีของกล่มุ เพ่ือน

มีภูมคิ ุ้มกันที่ดี

ความมีเหตุผล 1. มกี ารเตรียมความพรอ้ มในการเรยี นและการ
ปฏบิ ัติงาน
1. กลา้ แสดงความคดิ อยา่ งมเี หตุผล
2. กล้าทกั ท้วงในสิ่งที่ไม่ถูกต้องอย่างถูกกาลเทศะ 2. กลา้ ซักถามปญั หาหรอื ข้อสงสยั ตา่ ง ๆ อยา่ งถูก
3. กลา้ ยอมรับฟังความคิดเหน็ ของผู้อ่ืน กาลเทศะ
4. ไมม่ เี รื่องทะเลาะวิวาทกบั ผอู้ ื่น
3. แกป้ ัญหาเฉพาะหน้าได้ด้วยตนเองอย่างเปน็
เหตุเปน็ ผล

4. ควบคมุ อารมณข์ องตนเองได้

ความรู้ + ทกั ษะ 5.ควบคุมคกิรณุ ิยธารอรามการในสถานการณ์ตา่ ง ๆ ได้
1. ใช้วัสดุอยา่ งประหยัดและคุ้มคา่ 1. ปฏบิ ัตงิ านทเ่ีไปดน็ ร้ อบั ยม่าองบดหี มายเสร็จตามกำหนด
2. ปฏบิ ตั งิ านด้วยความละเอยี ดรอบคอบ 2. ใชว้ สั ดอุ ุปกรณอ์ ย่างค้มุ คา่ ประหยัด
3. มีความรคู้ วามเขา้ ใจเก่ียวกบั หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ 3. มีความเพียรพยายามและกระตอื รอื ร้นในการเรยี นและ
พอเพียง การปฏิบัตงิ าน
4. ใหค้ วามรว่ มมอื กับการทำกจิ กรรมของส่วนรวม อาสา
ชว่ ยเหลอื งานครแู ละผู้อ่ืน

สังคม นำไปสู่ วฒั นธรรม สิง่ แวดลอ้ ม
สงั คม ชมุ ชนมคี ุณภาพชีวิต เศรษฐกิจ ใช้ส่งิ ของอย่างรู้คุณคา่
ท่ดี ีขึน้ ใช้วัสดธุ รรมชาติ ไม่ทำลาย
สภาพเศรษฐกจิ มีความ มีการปลูกฝงั กจิ นสิ ยั การ ส่ิงแวดล้อม

คล่องตัว มีรายไดแ้ ละมี ประหยัด อดออม

การใช้จา่ ยในระบบเศรษฐกจิ

แผนการจัดการเรียนรู้รายหนว่ ย

หลกั สูตร ประกาศนยี บตั รวิชาชีพชัน้ สูง พุทธศักราช 2557 ประเภทวิชา บริหารธุรกิจ
รหัสวิชา 3214-2001 รายวิชา โลจิสติกส์และโซ่อุปทาน
หน่วยท่ี 9 ชอ่ื หน่วย การประยุกตใ์ ชร้ ะบบโลจสิ ติกส์และซพั พลายเชนในการปฏบิ ัตงิ าน
จำนวน.....6....ชั่วโมง

หวั ข้อเร่อื ง
1. การนำระบบโลจสิ ติกสไ์ ปใช้ในดา้ นคลงั สนิ ค้า
2. การนำระบบโลจสิ ตกิ ส์ไปใช้ในดา้ นการขนสง่
3. การนำระบบโลจสิ ตกิ ส์ไปใช้ในด้านข้อมลู ข่าวสาร
4. การตดั สนิ ใจดา้ นตา่ งๆ ในระบบโลจิสตกิ ส์ของซัพพลายเชน

สาระสำคัญ
ระบบธุรกิจ เป็นระบบที่พบเห็นกันอยู่ในชีวิตประจำวันค่อนข้างมาก มีความสัมพันธ์กันในหลายๆ

หน้าที่การงานอย่างเด่นชัด แม้จะแบ่งแยกหน้าทีก่ ันอย่างชัดเจน และมีวัตถุประสงค์แตกต่างกันออกไป แต่กลับ
ต้องอาศยั ข้อมลู ต่างๆ เพือ่ ทำงานร่วมกันอยา่ งเปน็ ระเบยี บ เพ่ือใหบ้ รรลวุ ัตถุประสงคร์ ่วมกนั อยา่ งไรกต็ ามเพ่ือให้
เกดิ ประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการดำเนนิ งาน ได้มีการนำระบบโลจสิ ติกส์และซัพพลายเชนมาประยุกต์ใชใ้ น
การปฏิบัติงานมากขึ้นในด้านการคลงั สินค้า ด้านการขนส่ง ด้านข้อมูลข่าวสาร ซึ่งเป็นการตัดสินใจในด้านต่างๆ
ในระบบโลจสิ ติกสท์ ี่อยภู่ ายในองคก์ รและนอกองคก์ รเพอื่ เช่อื มโยงกบั ธรุ กจิ อ่ืนตอ่ ไป

จดุ ประสงค์การเรียนรู้
จุดประสงค์ทัว่ ไป
1. เพือ่ ให้มคี วามรูแ้ ละความเข้าใจแสดงความร้เู กี่ยวกับหลักการและกระบวนการโลจสิ ติกส์และซพั

พลายเชน
2. เพอ่ื ใหม้ ีกจิ นิสยั ในการทางานที่ดี ปฏิบัตงิ านดว้ ยความละเอยี ดรอบคอบ รบั ผิดชอบ มวี นิ ยั

ตรงตามเวลา และตระหนกั ถึงความปลอดภยั ในการทำงาน

จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1. บอกการนำระบบโลจสิ ติกสไ์ ปใช้ในด้านคลงั สนิ คา้ ได้
2. บอกการนำระบบโลจิสตกิ ส์ไปใช้ในดา้ นการขนส่งได้
3. บอกการนำระบบโลจสิ ตกิ ส์ไปใช้ในด้านข้อมลู ข่าวสารได้
4. อธบิ ายการตดั สินใจดา้ นตา่ งๆ ในระบบโลจิสติกส์ของซพั พลายเชนได้

กิจกรรมการการจัดการเรยี นรู้

เวลา (X นาที) 60 120 180
1,2,3,4,5 หลงั เรียน
หมายเลขวตั ถปุ ระสงค์
ก่อนเรียน
ขั้นสนใจปัญหา(.10 นาที)

ขนั้ ให้ข้อมลู บรรยาย
(..120 นาที) ถามตอบ
สาธติ

ขัน้ พยายาม (........30....นาที)

ขนั้ สำเร็จผล (.........20...นาที)

กระดานดำ

Power point

แผน่ ใส

ของจริง

อุปกรณช์ ่วยสอน ใบเนอ้ื หา

ใบงาน

เฉลยใบงาน

ใบสั่งงาน

ใบประเมนิ ผล

Pre test (10 นาที)

Post test (10นาที)

ใบทดสอบ

ใบเน้ือหาท่ี 9 สอื่ Power point ชดุ ท่ี 9 ใบทดสอบกอ่ นเรยี น-หลังเรยี น หนว่ ยท่ี 9

กิจกรรมการเรียนการสอน

ขัน้ ตอนการจดั กิจกรรมการเรียนรู้ของครู กจิ กรรมการเรียนรู้ของนักเรียน

1. ขั้นนำเขา้ สบู่ ทเรียน ขนั้ สนใจปัญหา (10 นาที

และทดสอบ 10 นาที) ผู้เรียนรว่ มคิดและตอบคำถามและทำแบบทดสอบ

ครูผู้สอนนำเข้าสู่บทเรียน กล่าวถึงข้อมูล ก่อนเรียน

ข่าวสารในปัจจุบันซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นที่บุคคลต่างๆ ให้

ความสนใจติดตาม และต้องการรับรู้ให้ทันต่ อ

เหตกุ ารณ์ตา่ งๆ ที่มกี ารเปลยี่ นแปลงตลอดเวลา

2. ขนั้ สอน (120 นาท)ี

สอนโดยการบรรยาย เกี่ยวกับการนำระบบโลจิ ผู้เรียนฟังการบรรยาย และศึกษาเอกสารประกอบ

สติกส์ไปใช้ในด้านคลังสินค้า การนำระบบโลจิสติกส์ การเรียนตาม และรว่ มตอบคำถามถึง การนำระบบโล

ไปใช้ในด้านการขนส่ง การนำระบบโลจสิ ติกสไ์ ปใช้ใน จิสตกิ ส์ไปใชใ้ นด้านคลังสินค้า การนำระบบโลจสิ ติกส์
ด้านข้อมูลข่าวสาร การตัดสินใจด้านต่างๆ ใน ไปใช้ในด้านการขนส่ง การนำระบบโลจิสติกส์ไปใช้ใน
ระบบโลจิสตกิ ส์ของซัพพลายเชน
ด้านข้อมูลข่าวสาร การตัดสินใจด้านต่างๆ ใน

ระบบโลจิสติกสข์ องโซ่อุปทาน

3. ขั้นพยายาม (60 นาที) แบง่ กลุม่ ผู้เรยี นเปน็ กลุม่ ให้แตล่ ะกลุ่มสรุปสาระสำคญั

ครูผู้สอนผู้เรียนมีส่วนร่วม (แต่ละกลุ่มส่งตัวแทน ของแตเ่ รอื่ งตามจดุ ประสงค์ ผูเ้ รยี น ศกึ ษาแลว้ แบ่ง

กลุ่ม) วิเคราะห์เก่ียวกับการนำระบบโลจิสติกส์ไปใช้ หนา้ ท่รี ับผดิ ชอบในการร่วมปฏบิ ัติกิจกรรมร่วมกัน

งานในด้านต่างๆ และมอบหมายให้ผู้เรียนน ำ

กรณศี ึกษามานำเสนอในชัน้ เรยี น

4. ขน้ั สรุป (30 นาที และทดสอบ 10 นาท)ี

และผ้สู อนสรปุ แต่ละเร่ืองให้ผู้เรียนฟงั จนเขา้ ใจ แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาสรุปเพ่ือนฟังหน้าชั้น

มอบหมายให้ผูเ้ รยี นกลบั ไปศึกษาเน้ือหาเรือ่ งการ เรียน

ประยกุ ตใ์ ช้งานระบบโลจิสติกส์และซพั พลายเชน

สอื่ สารเรียนรู้และแหลง่ การเรยี นรู้

สอ่ื ส่ิงพิมพ์
1. ใบเนือ้ หา
2. แบบทดสอบก่อนเรยี น – หลงั เรียน
3. ใบมอบหมายงาน

ส่อื โสตทศั น์ (ถ้าม)ี
1. ใช้ส่ือ Power point

การวัดและประเมนิ ผล
การประเมนิ ผล
ก่อนเรียน
1. แบบทดสอบก่อนเรียน
ขณะเรยี น
1. แบบประเมินพฤติกรรมรายกลมุ่
2. แบบสังเกตพฤตกิ รรม
3. แบบประเมนิ คณุ ธรรม จริยธรรม ค่านยิ มและคณุ ลักษณะพึงประสงค์
หลงั เรียน
1. แบบทดสอบหลังเรียน

แหล่งเรยี นรู้เพ่ิมเตมิ
1. แหลง่ ขอ้ มูลจากระบบสารสนเทศ Internet
2. เวบ็ ไซต์ https://www.youtube.com/watch?v=OkxfwoW109A

เกณฑ์ในการวดั และประเมินผล การประเมนิ ผล (นำผลเทยี บกบั เกณฑ์และแปลความหมาย)
การวดั (ใชเ้ คร่ืองมือ) (ไว้เปรยี บเทียบกบั คะแนนสอบหลังเรยี น)
เกณฑผ์ า่ น 60 %
1. แบบทดสอบกอ่ นเรยี น
2. แบบสังเกตการทำงานกลมุ่ และการนำเสนอ เกณฑ์ผา่ น 50 %
ผลงานกลมุ่ เกณฑ์ผา่ น 50 %
3. แบบฝึกหัดในหนว่ ย เกณฑผ์ ่าน 60 %
4. แบบทดสอบหลงั เรียน
5. แบบประเมินคุณธรรม จรยิ ธรรม
ตามสภาพจริง

บันทกึ หลังสอน
1. ผลการใชแ้ ผนการจดั การเรียนรู้

...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................

2. ผลการเรียนรขู้ องนักเรียน นักศึกษา
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................

ใบทดสอบกอ่ นเรียน แผ่นท่ี....1..

หลักสตู ร ประกาศนยี บตั รวชิ าชีพช้ันสูง พุทธศักราช 2563 ประเภทวิชา บริหารธุรกจิ

รหสั วิชา 30214-2001 รายวชิ า โลจิสตกิ ส์และซพั พลายเชน

หนว่ ยท่ี 9 ช่อื การประยกุ ต์ใชร้ ะบบโลจิสติกส์และซพั พลายเชนในการปฏิบัตงิ าน

จำนวน.....6....ช่วั โมง

ช่อื ผู้เรยี น................................ระดับช้ัน................................

เรอ่ื ง....การประยุกต์ใชร้ ะบบโลจิสติกส์และซัพพลายเชนในการปฏบิ ัติงาน...............เวลา.............10.................นาที

คำส่งั จงทำเคร่อื งหมายกากบาท (x) ลงหน้าข้อที่ถูกตอ้ ง

1. ขอ้ ใดไมใ่ ช่เป็นองคป์ ระกอบของงานคลงั สนิ คา้

ก. Warehouse ข. Storage Location

ค. Storage Type ง. Holding Warehouse

2. ขอ้ ใดไม่ใช่ความสำคัญของคลงั สนิ ค้าในระบบโลจสิ ตกิ ส์

ก. สนับสนนุ การปฏิบัติงานระหว่างหน่วยงานตา่ งๆ

ข. ลดตน้ ทุนการผลิต

ค. สนบั สนุนการจดั การด้านการตลาด

ง. ประหยดั การขนสง่

3. ขอ้ ใดเป็นกจิ กรรมหลกั ของคลังสนิ คา้

ก. การสงั่ ซื้อ ข. การขนส่ง

ค. การตรวจนับสินคา้ ง. การเกบ็ รกั ษา

4. ลกั ษณะพ้นื ทขี่ องคลังสินค้าทีม่ คี วามถี่ในการขนยา้ ยไม่มากนกั คือขอ้ ใด

ก. Holding Warehouse ข. Distribution Warehouse

ค. Storage Location ค. Storage Type

ใบทดสอบกอ่ นเรียน แผ่นท่ี....2..

หลกั สูตร ประกาศนียบตั รวชิ าชีพชน้ั สูง พทุ ธศักราช 2563 ประเภทวชิ า บริหารธุรกิจ

รหสั วิชา 30214-2001 รายวชิ า โลจิสติกสแ์ ละซัพพลายเชน

หน่วยที่ 9 ชอ่ื การประยกุ ตใ์ ชร้ ะบบโลจิสติกสแ์ ละซัพพลายเชนในการปฏิบัติงาน

จำนวน.....6....ชั่วโมง

ชือ่ ผเู้ รียน................................ระดบั ชัน้ ................................

เรือ่ ง....การประยุกตใ์ ชร้ ะบบโลจสิ ตกิ ส์และซพั พลายเชนในการปฏบิ ตั ิงาน...............เวลา.............10.................นาที

5. ข้อมลู ท่ีสำคัญในการจัดการคลงั สนิ ค้าไดแ้ ก่ข้อใด

ก. จำนวนรายการสินคา้ ที่เกบ็ รักษา ข. มลู ค่าสนิ ค้าคงคลงั

ค. จำนวนบคุ ลากร ง. ถกู ทุกข้อ

6. ผู้ที่ทำหน้าที่รวบรวมสินค้าเพื่อสง่ มอบให้ผู้ประกอบการขนสง่ สาธารณะ คอื ขอ้ ใด

ก. Public or Common Carriers ข. Contract Carrier

ข. Private Transport Operator ง. Freight Forwarder

7. ขอ้ ใดเป็นปญั หาสำคญั ของผูป้ ระกอบการสนิ ค้าท่ัวไป

ก. ปญั หาบุคลากร ข. ปัญหาเทคโนโลยี

ค. ปญั หาเงนิ ทุน ง. ถกู ทกุ ขอ้

8. ขอ้ ใดเปน็ ปญั หาและอุปสรรคของการจัดการโซ่อปุ ทานของกิจการ

ก. ปัญหาบุคลากร ข. ปญั หาเทคโนโลยี

ค. ปัญหาเงนิ ทุน ง. ปญั หาการประสานงานไมด่ ี

9. ข้อใดคือการวิเคราะห์เพ่อื เพิม่ ประสิทธิภาพและศักยภาพในการแขง่ ขนั ของธุรกิจ

ก. Value Chain Analysis ข. Logistic Analysis

ค. Transportation Analysis ง. Stock Analysis

ใบทดสอบกอ่ นเรยี น แผน่ ที่....3..

หลักสตู ร ประกาศนียบัตรวชิ าชีพชัน้ สูง พทุ ธศกั ราช 2563 ประเภทวชิ า บรหิ ารธรุ กิจ

รหสั วิชา 30214-2001 รายวชิ า โลจิสตกิ ส์และซัพพลายเชน

หน่วยที่ 9 ชื่อ การประยุกตใ์ ช้ระบบโลจิสติกส์และซัพพลายเชนในการปฏิบตั ิงาน

จำนวน.....6....ช่ัวโมง

ชอื่ ผู้เรยี น................................ระดับช้ัน................................

เร่ือง....การประยุกต์ใช้ระบบโลจสิ ติกส์และซพั พลายเชนในการปฏิบัติงาน...............เวลา.............10.................นาที

10. ขอ้ ใดเปน็ องค์ประกอบแรกของโครงสร้างของสายโซ่แหง่ คุณคา่

ก. วัตถดุ บิ ข. ทรพั ยากรมนษุ ย์

ค. เทคโนโลยี ง. การจัดหา

เฉลย
1. ง 2.ง 3.ค 4. ก 5. ง 6. ง 7. ง 8. ง 9. ก 10. ก

ใบเน้ือหา/ใบความรู้
หนว่ ยท่ี...9..เรอ่ื ง การประยกุ ตใ์ ช้ระบบโลจิสติกส์และซพั พลายเชนในการปฏบิ ตั ิงาน

การนำระบบโลจสิ ติกส์ไปใช้ในด้านคลงั สนิ ค้า

กิจกรรมหลักของคลังสนิ คา้ ไดแ้ ก่

1.1 กระบวนการรับสนิ ค้า (Receiving)
การรับสินค้าเป็นกระบวนการเร่ิมต้นของกิจกรรมในคลังสินค้า ภายหลังจากท่ีกิจการได้มีการ

ส่ังซื้อสินค้าจาก Suppliers ก็จะมีกำหนดเวลาในการจัดส่งที่เหมาะสม ในเวลาและสถานท่ีอย่างถูกต้อง
กระบวนการรับสินค้า เป็นการนำสินค้าเข้าเพ่ือจดั เกบ็ ตามกระบวนการ การรับสินค้าจะเร่ิมต้นจากเม่ือรถขนส่ง
สินค้ามาถึงคลังสินคา้ แผนกรับสินคา้ จะส่ังให้มกี ารขนสินค้าลงจากรถ และมีระบบในการรับและตรวจสอบสินค้า
อย่างละเอียด ตามคำส่ังซ้ือ และใบกำกับสินค้า หรือใบส่งของ ที่ติดมากับรถ ไม่ว่าจะเป็น จำนวน ขนาด
น้ำหนัก ราคา สินค้าจะถูกขนลงมากองอยู่ในบริเวณที่กำหนด มีการให้รหัสสินค้า ติดบาร์โค้ด พร้อมกำหนด
ตำแหนง่ ท่ีเกบ็ สินค้า หรอื location หลังจากนน้ั กจ็ ะทำการเคลื่อนยา้ ยเข้าสู่ระบบของการจดั เกบ็

1.2 ระบบการเกบ็ สินคา้ เขา้ ชนั้ วาง หรือการเคล่ือนย้ายสินคา้ (Put-away or Transfer/Bulk
Storage) หลงั จากสน้ิ สุดของกระบวนการรบั สนิ ค้าแล้ว กิจกรรมขั้นตอ่ ไปที่จะดำเนินการ คือ การจัดเกบ็ สนิ ค้า
ซึ่งจะต้องมกี ารระบุตำแหนง่ ของการจดั เก็บไว้เป็นการล่วงหน้า ปัจจุบนั มกี ารออกแบบชุดซอฟต์แวร์ (Software)
ที่นำมาใชใ้ นการวางแผนการจดั เก็บโดยระบุตำแหน่งอย่างชัดเจน หลังจากนีจ้ ะใช้อุปกรณ์รถยกประเภทต่าง ๆ ใน
การขนย้าย เพื่อนำเขา้ ไปจัดเก็บตามชั้นวางที่กำหนด ให้ถูกต้องตาม location หรือสถานท่ีท่ีส่วนงานการรับ
สินค้าเขา้ กำหนดไว้ในขั้นตอนนี้จะตอ้ งอาศัยการวางแผนการจดั เก็บทด่ี ี โดยตอ้ งคำนึงถึงขั้นตอนของการเบิกจ่าย
สินค้าออกไปส่ง หรือจำหน่ายในภายหลังว่าสินค้าใดจะมีการเข้าออกบ่อยต้องหาง่าย รวดเร็ว เลือกหยิบได้
แม่นยำ โดยมีระบบการเก็บสินค้าเข้าช้ันวางที่ได้รับความนิยม 2 ระบบ คือระบบแบบเข้าก่อนออกก่อน (First-
in-First-out : FIFO) และระบบแบบเข้าหลังออกก่อน (Last-in-First-out : LIFO) ในระบบของการเก็บ
สินค้าเข้าช้ันวางได้มีการจดั แบ่งรปู แบบในการจัดเกบ็ สนิ คา้

1.3 กระบวนการในการคดั แยกหรือแปลงหนว่ ย (Selection or Let down)
ข้ันตอนน้ีจะเป็นช่วงท่ีใช้เวลามากที่สุดของกระบวนการทำงานในคลังสินค้า ท้ังนี้ข้ึนอยู่กับ
ปริมาณของการเบิกจ่ายสินคา้ ออกว่ามีจำนวนมากนอ้ ยอยา่ งไร การจดั เก็บต้องมีประสิทธิภาพ ตำแหน่งที่อยู่ของ
สินค้าต้องแม่นยำ บริเวณที่ใชใ้ นการคัดแยกหรอื แปลงเป็นหน่วยย่อยต้องเหมาะสม มีความพร้อมด้วยเทคโนโลยี
อุปกรณ์ รวมท้ังประสิทธิภาพของคนที่ทำการคัดแยก ซ่ึงจะเป็นตัวกำหนดถึงผลิตภาพโดยรวม (Productivity)
ของคลังสินค้าแต่ละแห่งว่ามีความรวดเร็วและแม่นยำในการเบิกจ่ายแค่ไหน ยิ่งเป็นคลังสินค้าในศูนย์กระจาย
สนิ ค้าจะมีกิจกรรมเพ่ิมขึน้ อีกมากมายทั้งนี้เน่ืองจากจะตอ้ งมีการคัดแยกสินค้าเพื่อมารวมกล่องใหม่ตามใบส่ังของ
ลูกคา้ หรอื สาขาของบรษิ ทั

1.4 การจ่ายสินคา้ หรือการหยิบสินค้า (Picking or Order Picking)
เปน็ ขนั้ ตอนของการนำสินค้าจากทจี่ ัดเกบ็ มาทำการจ่ายตามการส่ังสินคา้ หรอื Order โดยจะมีการนำ

ระบบการจัดการในการบริหารคลังสินค้า (Warehouse Management System : WMS) มาใช้ในการตดั สต็อก

สินคา้ ควบคู่กบั ระบบบาร์โคด้ วา่ สินคา้ รายการใดท่ถี กู จา่ ยออก และจำนวนเท่าใด จัดสง่ สนิ คา้ ข้ึนรถบรรทกุ ทีถ่ กู

กำหนดให้มารอรบั สินค้าตามกำหนด ในข้ันตอนน้ีจะมีการใช้แรงงานคนมากทีส่ ดุ ท้งั น้ีเนอ่ื งจากปริมาณสินค้าท่ี

ผ่านคลงั หรอื ศูนยก์ ระจายสนิ ค้าแต่ละแหง่ มมี ากรายการ การหยบิ สินค้าจะตอ้ งหยบิ ตามคำส่ังซ้ือ หรอื ตาม

จำนวนท่ีต้องการ และมีการเคลอื่ นยา้ ยไปยังสถานท่ีบรรจหุ ีบหอ่ หรอื Loading area จัดทำเอกสารกำกบั เพอ่ื สง่

มอบใหล้ กู คา้ ต่อไป รูปแบบการหยบิ สินคา้ แบง่ ได้ตามขนาดในการหยิบของสนิ ค้า

1.5 การตรวจนบั สนิ คา้ (Counting)
การตรวจนับสินค้า จะเป็นการตรวจสอบจำนวนสินค้าที่คงเหลืออยู่ในคลังสินค้าจริง สามารถ
ตรวจสอบได้ทุกเวลาที่ต้องการทราบข้อมูล ซึ่งเรยี กว่าระบบ Realtime เป็นระบบโปรแกรมการจัดการบริหาร
คลังสินค้า (Warehouse Management System:WMS) ควบคู่ไปกับการจัดสต็อกด้วยบาร์โค้ด และ RFID เพ่ือ
จะได้ทราบสภาพการณ์ท่ีแท้จริงของปริมาณสินค้าในคลังให้สอดคล้องกับความต้องการที่คาดว่าจะเกิดขึ้นใน
อนาคต และวางแผนในการจัดหาสินค้าเข้ามาเติมให้เต็มในระบบเพื่อสนองตอบต่อความต้องการอย่างต่อเนื่อง
ตอ่ ไป
2. กจิ กรรมที่เกีย่ วกับการเกบ็ รกั ษา (Storage Activities)
2.1 การเกบ็ รักษาสนิ ค้าชั่วคราว
ในการเก็บรักษาสินค้าในคลังสินค้า ไม่สามารถกำหนดได้ชัดเจนว่าสินค้าประเภทใดควรมี
ระยะเวลาในการจัดเก็บนานเท่าใด ในปัจจุบันแนวคิดในการนำเก็บสินค้าชั่วคราว หรือในระยะเวลาสน้ั ๆ เป็น
แนวคิดที่นิยมใช้มาก โดยเฉพาะคลังสินค้าในศูนย์กระจายสินค้า แบบ DC ที่สินค้าจะเข้ามาพักเพียงช่ัวคราว รอ
การคัดแยกซ่ึงอาจเข้าเช้า ออกบ่าย ไม่ต้องนำเก็บ หรืออาจจะเก็บเพียงช่วงส้ัน 1-2 วัน ถือว่าเป็นการเก็บรักษา
สนิ ค้าชว่ั คราวชว่ ยลดตน้ ทุนด้านการจัดการคลังสินคา้ ได้อยา่ งมาก
2.2 การเก็บรกั ษาสินค้าถาวร
การเก็บรักษาสินค้าถาวรอาจเป็นความจำเป็นของสินค้าหรือวัตถุดิบบางประเภทท่ีมีปริมาณ
สนิ คา้ มากกว่าความต้องการ หรืออาจจะเป็นสนิ ค้าหรือวัตถุดิบท่ีมเี ฉพาะฤดูกาลจึงเป็นความจำเป็นตอ้ งมีการเก็บ
รกั ษาไวอ้ ยา่ งถาวรบางกรณกี ิจการอาจได้รับส่วนลดการค้าเป็นพิเศษในกรณีทีม่ กี ารส่ังซื้อในปรมิ าณมาก
การพจิ ารณาพ้ืนทใ่ี ชง้ านในคลังสนิ คา้ (Space Saving)
แน วคิดในการสร้างคลังสิน ค้าปัจจุบันให้ความสำคัญ กับการใช้พื้นที่ ในแนวตั้งมากข้ึนเน่ืองจาก
ต้นทุนที่ดินมรี าคาสูง การใช้พืน้ ที่อย่างเหมาะสมไมเ่ กิดความสูญเปล่าหรือใชป้ ระโยชน์ไม่คุ้มค่ากลายเป็นต้นทุนใน
การประกอบธุรกิจ อีกท้ังยังไม่สามารถนำพ้นื ที่มาหารายได้ และกำไรให้เพ่ิมขึ้นได้ ในคลังสนิ ค้าการใช้พ้ืนท่อี ย่าง
ประหยัดมคี วามสำคัญอย่างยิ่ง การใช้พ้ืนท่ีเก็บอย่างอิสระ (Free Location) คือทางเลือกที่กจิ การคลังสินค้าต้อง

ถอื เป็นข้อปฏบิ ัติประการแรกส่วนการกำหนดพื้นที่เก็บแบบกำหนดตายตัว (Fixed Location) ควรมีให้น้อยท่ีสุด
การใช้พ้ืนท่ีในการจัดวางจะต้องเน้นด้านแนวตัง้ หรือความสูง และความแน่นมากที่สุด โดยมีการออกแบบชั้นวาง
สินค้า (Rack) ให้เหมาะสมกับพ้ืนที่ หีบห่อท่ีไดม้ าตรฐาน มีการจัดหา และใช้เครื่องมืออุปกรณ์ ที่ตรงกับความ
ตอ้ งการในการใชง้ าน อีกทั้งยงั ตอ้ งมีการฝึกฝนพนกั งานให้มีความรู้ ความเข้าใจ ความชำนาญในการปฏบิ ัตงิ านใช้
เคร่ืองมืออปุ กรณไ์ ดต้ รงตามวัตถุประสงค์ ดูแลรักษาเครอื่ งมือและอุปกรณ์อยา่ งต่อเนื่อง ตามระบบงานมาตรฐานที่
ได้มีการกำหนดไว้อย่างชดั เจน การจะใช้พ้ืนทีใ่ นคลังสนิ ค้าได้เตม็ ศักยภาพน้นั มขี อ้ ควรพิจารณา ดงั น้ี

1.1 โครงสร้างของอาคารและพื้นท่ีในคลังสินค้า การออกแบบโครงสร้างของอาคารตาม
มาตรฐานการก่อสร้างที่กำหนด การเว้นระยะห่างระหว่างชั้นวางสินค้า กับตัวอาคาร ฝ้า เพดาน ต้อง
เหมาะสมมีช่องว่างระหว่างชั้นวาง และสินค้าตามมาตรฐาน เช่น ถ้าสินค้าไวไฟ ต้องเว้นช่องว่างระหว่าง
สินค้าตั้งแต่ 90 ซ.ม ขึ้นไป แต่โดยมาตรฐานสินค้าทั่วไป จะมีช่องว่างระหว่างสินค้า 45 ซ.ม. ในส่วน
ความสามารถในการรับน้ำหนักของพื้นที่คลังสินค้าต้องพิจารณาประเภทของสินค้าที่จะนำ มาใช้ในการ
จัดเก็บ สินค้าที่มีน้ำหนักมากจะต้องมีการกำหนดพื้นที่เฉพาะที่ใช้ในการจัดเก็บ สินค้าที่มีน้ำหนักเบา
สามารถใช้พื้นท่ีความสูงได้มาก

1.2 เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ติดตั้งบนอาคาร อุปกรณ์อำนวยความสะดวกต่าง ๆ ที่มี
ความจำเป็นแก่การดำเนินงาน ต้องจัดเตรียมให้พร้อม โดยเรียงลำดับความสำคัญของเครื่องมือและ
อุปกรณ์ต่าง ๆ ตามความเหมาะสม เช่น ระบบฉีดน้ำอัตโนมัติ อุปกรณ์ไฟฟ้า น้ำประปา ระบบระบาย
อากาศ

1.3 เคร่ืองมือและอุปกรณ์ในการยกขนสินค้าคลังสินค้าอาจประกอบด้วยคลังสินค้าแบบดั้งเดิม

หรือ Manual ใช้แรงงานคนแทบทั้งหมด หรือแบบกึ่งอัตโนมัติที่มีการประยุกต์เครื่องมืออุปกรณ์ยกขน

และคอมพิวเตอร์เข้ามาช่วยในการจัดการ หรือเป็นคลังสินค้าแบบอัตโนมัติ ท่ีใช้ระบบคอมพิวเตอร์เข้ามา

ควบคุมการทำงานทั้งระบบ โดยใช้คนน้อยที่สุด การจัดการในคลังสินค้าจะเป็นระบบใดก็ตามเคร่ืองมือ

ยกขนสินค้าจะเป็นสิ่งอำนวยความสะดวกให้งานสามารถดำเนินไปได้อย่างรวดเร็ว ย่ิงมีเครื่องมือและ

อุปกรณ์ในการยกขนท่ีมีประสิทธิภาพมากเท่าใดลักษณะการไหลของงานจะรวดเร็วย่ิงข้ึน ตัวอย่าง

เครื่องมือและอุปกรณ์ยกขนที่เป็นท่ีนิยมใช้ คือ รถ Fork lift truck ซ่ึงอาจแบ่งเป็นแบบ Walkie การใช้

คล้าย ๆ คนลากรถ แต่และยืนขับมักเรียกเป็นทางการว่า Hand Truck หรือ Hand Lift และแบบ

เป็นรถขับ มักเรียกว่า Stacker โดยมีพนักงานขับรถยกสินค้าจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหน่ึงนอกจากน้ียังมี

อุปกรณ์ในการยกขนอีกประเภทหน่ึงคือ ใช้รางเลื่อน หรือสายพานลำเลียง (conveyor) รูปแบบต่าง ๆ

เป็นอุปกรณ์หลักในคลังสินค้า

2. ความรวดเร็วในการขนถ่ายสินค้า หลักการสำคัญของคลังสินค้าอย่างหน่ึงหากมีการนำ
สินค้าออกสถานที่ในการจัดเก็บได้รวดเร็ว ก็สามารถนำสินค้าใหม่เข้ามาเก็บทดแทน เป็นการใช้พ้ืนท่ีให้เกิด

ประโยชนอ์ ย่างสูงสุดอันส่งผลต่อกำไรของกิจการ ข้อควรพิจารณาทจี่ ะทำใหเ้ กดิ ความรวดเร็วในการขนถ่ายสินค้า
คือต้องวางแผนกำหนดการใชพ้ ้นื ทแ่ี ละการไหลของสนิ คา้ อยา่ งมีระบบ ดังน้ี

2.1 การจัดทางเดิน ต้องไม่แออัด มีทางเดินมากพอ มีความกว้างท่ีเหมาะสม ไม่เกิดปัญหา
คอขวด หรือทางตันภายในอาคาร และตอ้ งเปน็ เส้นทางตรงเทา่ นั้น

2.2 การจัดตำแหน่งวางสินค้า ข้ึนอยู่กับประเภทของสินค้าเป็นหลัก สินค้าที่มีการ
หมุนเวียนสูง เข้าออกบ่อย ต้องจัดวางอยู่ในตำแหน่งที่เข้าออกได้สะดวก ใช้ระยะทางจากสถานท่ีรับไปยังสถานที่
จดั เก็บ และจากสถานที่จดั เก็บไปยังบริเวณจดั สง่ สนิ ค้า ตอ้ งสัน้ ท่ีสุด

3. ความม่ันคงแข็งแรงในการเก็บรักษาสินค้า คลังสินค้าต้องอยู่ในสภาพพร้อมท่ีจะใช้งาน มี
ความแข็งแรง เคร่ืองมือและอุปกรณ์การยกขนสิ่งอำนวยความสะดวก ช้ันวางสินค้าต้องมีการบำรุงรักษา
ตรวจสอบสภาพโดยมีการกำหนดระยะเวลาในการตรวจสอบสภาพของปัจจัยต่าง ๆ ดังกล่าวกำหนดไว้อย่าง
ชัดเจนเปน็ มาตรฐานของการปฏบิ ตั ิงาน

4. ระเบียบในการจดั เกบ็ สินคา้
4.1 การกำหนดแถวกองสินค้า แนวคิดการจัดแถวกองสินค้าท่สี ำคญั คือ การกองสนิ ค้าเป็น

แถวสั้น ๆ หลาย ๆ แถว แยกเป็นหมวดหม่เู ฉพาะ ซึง่ จะทำให้การนำจ่ายออกหรอื จัดสง่ เป็นไปอย่างรวดเรว็ ลด
การผดิ พลาด

4.2 การวางซ้อนสินค้า ควรมกี ารกำหนดมาตรฐานความสูงการวางซอ้ นสนิ คา้ โดยใหม้ คี วามสูง
มากที่สดุ จนถงึ จุดสงู สดุ จึงคอ่ ยจัดวางสนิ คา้ กองใหม่ต่อไป
เทคโนโลยใี นคลงั สินคา้

1 ฮาร์ดแวร์สำหรับการจัดการคลังสินค้า ฮาร์ดแวร์ทำหน้าที่เชื่อมต่อเพื่อสื่อสารในระบบ
ท้ังกระบวนการ ไม่ว่าจะใช้เทคโนโลยี Barcode, RFID การทำงานของระบบฮาร์ดแวร์ จะต้องเชื่อมต่อกับ
ซอฟต์แวร์ ของแต่ละคลังสินค้าที่ออกแบบมาอย่างสอดคล้องกับการจัดการคลังสินค้าแต่ละประเภท ไม่ว่าจะ
เป็นการทำรายการ (Transactions) การรับสินค้า (Receiving) การจัดเก็บ (Storage) การขนย้าย
สินค้าออก (Put Away) รวมท้ังการหยิบสินค้าตามคำสั่ง (Picking Order) และการจัดส่ง (Shipping)

2. ซอฟต์แวร์สำหรับการจัดการคลังสินค้า (Warehouse Management System: WMS) มี

การนำจัดการคลงั สินค้า พฒั นาเชอื่ มตอ่ กับระบบการผลิตและการจัดการกระจายสินค้าไปยังลกู ค้าโดยพัฒนาเป็น

ซอฟต์แวร์เฉพาะของแต่ละองค์การตามความเหมาะสม ระบบซอฟต์แวร์มักจะเช่ือมต่อต้ังแต่การจัดซื้อ จัดหา

การผลิต การจัดส่ง การคืนสินค้า ซอฟต์แวร์ปฏิบัติการท่ีเป็นโซลูช่ันในระบบการจัดการคลังสินค้ามีให้เลือกใช้

มากมาย ธุรกิจที่เป็น Logistics Outsourcing Service หรือผู้ให้บริการการสนับสนุนแก่ธุรกิจการผลิต และ

กระจายสินค้า มีการเขยี นโปรแกรมสำเร็จท่เี ป็นซอฟแวร์เฉพาะจำหน่ายให้กับธรุ กิจคลังสินค้าประเภทต่าง ๆ ตาม

ความเหมาะสม แบบของโปรแกรมจะสอดคล้องกับการทำงาน และกิจกรรมต่าง ๆ ท่ีเกิดข้นึ ในคลงั สินค้าไม่วา่ จะ

ซับซ้อนแค่ไหน ระบบของซอฟแวร์ที่ดีจะต้องสามารถเช่ือมต่อ และรองรบั ธรุ กรรมอิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ เพ่ิมขีด

ความสามารถในการจัดการสินค้าคงคลัง และการกระจายสินค้า ให้มีประสิทธิภาพมากข้ึน ซอฟต์แวร์ที่เขียนขึ้น
จะต้องเปน็ ระบบที่ผใู้ ช้งานหรือผู้ปฏิบัติงานสามารถใชง้ านได้งา่ ย

ระบบท่ีใช้ในการขนส่ง

TMS คือ ระบบบรหิ ารการจัดส่งอตั โนมตั ิ Transport Management Solution หรือเรียกสนั้ ๆ ว่า
ระบบ TMS คอื ระบบที่ใช้ในการบรหิ ารจัดการระบบขนสง่ ของธรุ กิจ ตามหลักของการบริหารธุรกิจ TMS เปน็ กล
ยทุ ธห์ นึง่ ที่ถูกนำมาใช้ในการลดต้นทุนการขนส่งและการจัดการด้านโลจิสติกส์ และเราสามารถเรียกระบบนี้
ว่า Fleet Management (ฟลที แมเนจเมนท์) หรือ “ระบบการจัดการยานพาหนะ”

การพัฒนาระบบเพื่อช่วยบริหารจัดการต้นทนุ ปัจจุบันการขนสง่ มีความสำคัญต่อธุรกิจเกือบทุกประเภท
ทั้งในส่วนการจัดหาวตั ถุดิบ การผลติ การขาย และการจัดจำหนา่ ย ในหลายๆ ธรุ กิจ ต้นทุนการขนสง่ นบั เป็นตน้ ทุน
ท่ีสำคัญ และกระทบต่อต้นทุนรวมของผลิตภัณฑ์และบริการ ซ่ึงโครงสร้างต้นทุนของผู้ประกอบการขน ส่ง
ประกอบด้วยต้นทุนดังตอ่ ไปนี้

ต้นทุนคงที่ (Fixed cost) – เป็นตน้ ทุนหรอื ค่าใช้จา่ ยท่ีไม่มีการเปลี่ยนแปลงตามปริมาณการขนสง่ เช่น
ค่าเชา่ สถานทีจ่ อดรถ เงนิ เดือนพนักงานขบั รถ เปน็ ตน้

ต้นทุนผันแปร (Variable cost) – เป็นต้นทุนหรือ ค่าใช้จ่ายท่ีมีการเปล่ียนแปลง ตามปริมาณการ
ให้บรกิ ารการขนส่ง เชน่ ค่านำ้ มนั เช้อื เพลิง คา่ ซ่อมแซม คา่ น้ำมันหล่อลน่ื เป็นตน้

ต้นทุนรวม (Total cost) – เป็นต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายท่ีรวมเอาต้นทุนคงที่และต้นทุนผันแปรเข้าไว้
ดว้ ยกัน ถือเป็นต้นทุนการบริการขนสง่ ท้ังหมด ทั้งนร้ี วมถึงต้นทนุ เท่ียวกลับ (Backhauling cost) ด้วยต้นทุนของ
ผู้ประกอบการขนสง่ จะมากหรอื นอ้ ยเพยี งใดขึ้นอยูก่ ับปัจจัยท่เี ก่ยี วขอ้ งกับการกำหนดราคาคา่ ขนส่ง ไดแ้ ก่

- ค่าใช้จ่ายที่เกย่ี วกบั การขนส่งเทยี่ วเปล่า

- ปริมาณหรือนำ้ หนกั ของสินค้า ท่บี รรทกุ

- ระยะเวลาทใี่ ชใ้ นการขนถา่ ยขึน้ และลงรวมถงึ ค่าใชจ้ ่ายในสว่ นที่เก่ียวกบั ระยะเวลาในการรอ

- คา่ ใช้จา่ ยทเี่ กยี่ วข้องกับระยะทางในการขนสง่

- คา่ ใชจ้ า่ ยท่ีเกีย่ วกับความรบั ผดิ ชอบตอ่ ความเสียหายจึงจำเปน็ ตอ้ งมกี ารบวกค่าใชจ้ ่าย

TMS ช่วยเพมิ่ ประสิทธภิ าพการขนส่ง

ในส่วนที่เป็นเร่ืองของการประกันภัยจากภาวะเศรษฐกิจโลกที่ผันผวนส่งผลให้เกิดการปรับตัวของราคา
น้ำมันท่ีเพิ่มสูงข้ึนอย่างต่อเน่ือง ซึ่งต้นทุนค่าน้ำมันเช้ือเพลิงมีสัดส่วนมากของต้นทุนการขนส่งทั้งหมดเมื่อราคา
น้ำมันเพ่ิมสูงข้ึนทำให้ผู้ประกอบการด้านโลจิสติกส์ ต้องแบกรับภาระด้านต้นทุน ในด้านการขนส่งสินค้าท่ีสูงข้ึน
ดงั นั้นผู้ประกอบการด้านโลจิสตกิ ส์จะต้องมีการวางแผนกำหนดกลยทุ ธ์ต่าง ๆ เพื่อเพ่ิมประสิทธิภาพในการขนส่ง
และลดต้นทนุ ในการขนส่ง อาทเิ ช่น

กลยุทธ์การใช้พลังงานทางเลือก – โดยปรบั เปล่ียนพลังงานที่ใช้ในการขนส่งจากน้ำมนั ดีเซลหรือเบนซิน
เปน็ ไบโอดเี ซลหรือก๊าซ CNG ซ่งึ การใชก้ า๊ ซ CNG จะประหยัดกว่าการใชน้ ้ำมนั ประมาณ 60-70

กลยุทธ์การปรับเปล่ียนรูปแบบการขนส่งแบบใหม่ – หรือการใช้วิธีการขนส่งต่อเน่ืองหลายรูปแบบ
(Multimodal transportation) ซ่ึงเป็นวิธีการขนส่งที่ผสมผสานระหว่างการขนส่งตั้งแต่ 2 รูปแบบขึ้นไป ภายใต้
สญั ญาหรือผู้รับผดิ ชอบการขนส่งรายเดียว ซง่ึ โครงสร้างของระบบขนสง่ สามารถแบ่งตามลักษณะทางกายภาพได้
5 แบบ คือ

- การขนส่งทางถนน เป็นรปู แบบการขนส่งทน่ี ิยมใช้มากทสี่ ุด สำหรบั การขนส่งภายในประเทศ

- การขนส่งทางราง มีข้อจำกัดในด้านสถานท่ีต้ัง และสถานีบรกิ าร ต้นทุนการขนส่งต่ำ และสามารถบรรทุก
สินค้า ไดค้ รั้งละมากๆ

- การขนส่งทางน้ำ สามารถขนส่งได้คร้ังละมากๆ มีต้นทุนในการขนส่งต่ำท่ีสุด และเป็นการขนส่งหลักของ
การขนส่งระหว่างประเทศ

- การขนส่งทางอากาศ ใช้สำหรับการขนส่งระยะทางไกลๆ และต้องการความเร็วสูง มีต้นทุนการขนส่งสูง
ท่สี ุด และใช้กบั สินคา้ ที่มรี าคาแพง มนี ำ้ หนกั และปรมิ าตรน้อย

- การขนส่งทางทอ่ ตอ้ งมีการกำหนดตำแหน่งท่ตี ง้ั สถานทร่ี ับและส่งสนิ คา้ ท่แี น่นอน

แบบฝกึ หดั บทที่ 9 การประยกุ ตใ์ ช้ระบบโลจิสติกสแ์ ละซัพพลายเชนในการปฏิบตั งิ าน

ตอนที่ 1 อธิบาย (หมายถึง การให้รายละเอียดเพิ่มเติม ขยายความ ถ้ามีตัวอย่างให้ยกตัวอย่าง
ประกอบ) ตอบแบบส้ัน

1. สรุปความเป็นมาการนำโลจิสติกส์สูก่ ารปฏบิ ัติ
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

2. อธบิ ายการแบง่ ขัน้ ตอนกระบวนการผลติ โลจิสติกส์
ตอบ 1. โลจสิ ติกส์ต้นน้ำ (Up – Stream) หมายถงึ การนำเทคโนโลยีโลจสิ ตกิ สม์ าใช้ในการบริหารกระบวนการ
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

3. หวั ใจของโลจิสตกิ ส์ 10 ประการได้แก่อะไรบ้าง
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

4. ยุทธศาสตรโ์ ลจิสติกสไ์ ทยสกู่ ารแข่งขันระดับโลกประกอบดว้ ยอะไรบา้ ง
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................
5. สาเหตุอะไรบ้างท่ีตอ้ งพฒั นาโลจสิ ติกส์
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

6. แนวโน้มอะไรบา้ งท่ที ำใหโ้ ลจสิ ติกสม์ บี ทบาทสำคญั
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

เฉลยแบบฝกึ หดั บทที่ 9 การประยกุ ตใ์ ช้ระบบโลจสิ ติกสแ์ ละซพั พลายเชน
ในการปฏบิ ัตงิ าน

ตอนที่ 1 อธิบาย (หมายถึง การให้รายละเอียดเพ่ิมเติม ขยายความ ถ้ามีตัวอย่างให้ยกตัวอย่าง
ประกอบ) ตอบแบบสน้ั

1. สรุปความเป็นมาการนำโลจิสตกิ ส์สกู่ ารปฏบิ ัติ
ตอบ กระบวนการสร้างความพงึ พอใจให้แกล่ ูกค้าหรือผู้บริโภค เริ่มตัง้ แต่การพฒั นาสินค้าผา่ นระบบการผลิตไป
จนถึงการจัดสง่ สินค้าไปยังลูกค้าหรือผู้บรโิ ภคอย่างรวดเร็ว อาศัยช่องทางในการจดั จำหน่ายอย่างมีประสิทธิภาพ
ท้ังน้ีกลยุทธ์ที่รองรับกระบวนการดังกล่าวคือ โลจิสติกส์ (Logistics) ท่ีเช่ือกันว่าสามารถประสานรวม
(Integration) กิจกรรมต่าง ๆ ในกระบวนการผลิตตั้งแต่ขั้นตอนทเ่ี ปน็ วตั ถุดบิ การผลิตในโรงงาน จนกระทั่งจัดส่ง
ถงึ ผู้บรโิ ภค รวมไปถึงการจดั เกบ็ และบริหารสนิ คา้ คงคลังด้วยวธิ ีการประหยัด ต้นทนุ คา่ ใช้จ่ายและใชเ้ วลาน้อยทีส่ ุด

โลจิสติกสน์ ับเป็นกิจกรรมทางเศรษฐกจิ ประการหน่ึงที่กำลังมีบทบาทเพิ่มมากขน้ึ ในปัจจุบัน ถือ
เปน็ กิจกรรมเสริมหรือสนับสนนุ กระบวนการผลิตหลักใหส้ ามารถดำเนนิ งานตอ่ ไป

โลจิสติกส์ (Logistics) เริม่ ใช้เปน็ ทางการครั้งแรกในวงการทหาร หมายถึง กิจกรรมการส่งกำลัง
บำรุงการทางทหาร เพ่ือบริหารการส่งกำลังบำรุง เช่น อาหาร น้ำมัน กำลังสนับสนุน รวมทั้งอาวุธให้ถูกต้อง
ตามเวลาและสถานท่ีทร่ี ะบุ ระบบโลจสิ ติกส์ทางการทหารที่ใหญท่ สี่ ุดในโลกเกิดขึ้นในปฏิบัติการพายทุ ะเลทราย

โลจิสติกส์ได้ขยายสู่ธุรกิจและอุตสาหกรรม ซึ่งหมายถึง กระบวนการบริหาร การเคลื่อนย้าย การจัดเก็บ
สนิ ค้าและวัตถุดิบ การกระจายสนิ ค้าอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลในทุกขั้นตอน โดยสร้างความพึงพอใจ
สูงสุดให้แก่ลูกค้า/ผู้บริโภค โลจิสติกส์ครอบคลุมตง้ั แต่การนำวัตถุดิบเข้าสู่โรงงานเพ่ือทำการผลิตสินค้าจนถึงการ
กระจายสินค้าสู่ลูกค้า/ผู้บริโภค โลจิสติกส์จึงเป็นการรวมเอากิจกรรมท่ีเก่ียวข้องกับการจัดหา การขนส่งหรือ
เคลื่อนย้าย การจัดเก็บและจัดส่งทั้งวัตถุดิบและสินค้าทุกข้ันตอนก่อนถึงมือผู้บรโิ ภค รวมทั้งการบริหาร และการ
บรหิ ารขอ้ มลู เขา้ ดว้ ยกนั

2. อธบิ ายการแบ่งข้นั ตอนกระบวนการผลิตโลจิสติกส์
ตอบ 1. โลจิสตกิ สต์ ้นน้ำ (Up – Stream) หมายถึง การนำเทคโนโลยโี ลจิสติกส์มาใช้ในการบริหารกระบวนการ
จัดเก็บและเคลื่อนย้ายวัตถุดิบจากแหล่งผลิตเข้าสู่ขั้นตอนการผลิตในโรงงาน ขั้นตอนนี้เป็นขั้นตอนการจัดหา
วัตถุดบิ ซึ่งส่วนใหญเ่ ปน็ กิจกรรมของฝ่ายจัดซื้อ

2. โลจิสติกส์ปลายน้ำ (Down – Stream) หมายถึง การนำเทคโนโลยีโลจิสติกส์มาใช้ในการบริหารการ
จัดเกบ็ และเคลือ่ นยา้ ยสนิ ค้าสำเร็จรูปออกจากโรงงานท่ผี ่านขน้ั ตอนการผลติ แลว้ ส่งถงึ มือผู้บรโิ ภค

3. โลจิสติกส์โรงงาน หมายถึง การนำเทคโนโลยีโลจิสติกส์มาใช้ในการบริหารการผลิต เริ่มตั้งแต่การนำ
วตั ถดุ ิบเข้าสู่กระบวนการผลิต จนกระทงั่ ออกมาเป็นสินค้าสำเรจ็ รปู

แตถ่ ้าแบง่ ตามลักษณะการใช้งาน สามารถแบ่งโลจิสติกสไ์ ดด้ งั นี้
- โลจิสตกิ สด์ ้านการทหาร

- โลจิสตกิ สด์ ้านวศิ วกรรม
- โลจสิ ตกิ ส์ดา้ นธรุ กจิ

3. หวั ใจของโลจิสตกิ ส์ 10 ประการไดแ้ ก่อะไรบ้าง
ตอบ 1. การควบคมุ ต้นทนุ (Cost Control)

2. เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology)
3. การบริหารสินคา้ คงคลงั (Inventory Management)
4. การบริการลูกคา้ (Customer Service)
5. ต้นทนุ ด้านการขนสง่ (Transportation Cost)
6. เวลาของวฏั จักรทง้ั กระบวนการ (Cycle Time)
7. การบรหิ ารการขนสง่ (Freight Management)
8. การบริหารฟลีทและคนขบั (Fleet and Driver Management)
9. คุณภาพ (Quality) เป็นส่ิงทตี่ อ้ งอยู่ในจิตสำนึกของพนักงานทุกคนในองคก์ ร
10. ระยะเวลาในการส่งมอบ (Delivery Time)

4. ยทุ ธศาสตร์โลจิสติกส์ไทยสู่การแขง่ ขนั ระดับโลกประกอบดว้ ยอะไรบ้าง
ตอบ ยทุ ธศาสตรโ์ ลจิสติกส์เพ่ือการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคเกษตรและภาคอุตสาหกรรม
แตล่ ะสาขา ตอ้ งเรมิ่ จากการสรา้ งพนั ธมติ รทางธรุ กิจท่ีใกล้เคียงกัน เช่ือมโยงผู้เก่ียวข้องทุกหน่วยงานเป็นเครอื ข่าย
ลูกโซ่อุปทาน โดยกำหนดเป้าหมายเฉพาะกิจท่ีชัดเจน วัตถุประสงค์เพ่ือเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการระบบโลจิ
สติกส์ เส้นทางลำเลียงเคล่ือนตัวของสินค้าหรือบริการตลอดสายงานจากต้นน้ำแหล่งวัตถุดิบ เข้าแปรรูปใน
กระบวนการผลิตเป็นสินค้าสำเรจ็ รูปใหม้ ีการจัดเก็บสต๊อกสินคา้ อยา่ งมีประสทิ ธิภาพและเคลื่อนไหวย้ายออก ส่ง
มอบสินค้าให้ถึงมือลกู ค้าปลายทางโดยรวดเร็ว และประมวลข้อมูลทางการคา้ ตลอดเส้นทางโลจิสติกส์ให้สามารถ
ตรวจสอบย้อนกลับไปปรับปรุงแผนการผลิตเพ่ือตอบสนองความต้องการของลูกค้าในรอบต่อไปได้ทันที ดังน้ัน
พอ่ ค้าต้องเพ่ิมความถี่ในการสง่ มอบสินค้าในปริมาณท่ีน้อยลง ส่งผลให้อัตราค่าขนส่งสินค้าและระยะเวลาส่งมอบ
สินค้าเปลี่ยนแปลงไป บริษัทท่ีสามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ย่อมชนะใจลูกค้า แต่ต้องรับสภาพ
ต้นทุนโลจิสติกส์ที่สูงขึ้นและกระทบต่อผลประกอบการในระยะยาว ดังนั้น การสร้างเครือข่ายธุรกิจร่วมกันเพื่อ
บริหารงาน โลจิสติกส์จึงเป็นวิธีการบริหารต้นทุนอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ขณะเดียวกันผู้ประกอบการยังคง
รักษาและพัฒนาขดี ความสามารถการแข่งขันในธุรกจิ หลักของตนเองได้
5. สาเหตุอะไรบา้ งท่ตี ้องพัฒนาโลจิสตกิ ส์
ตอบ 1. กลไกทางการคา้ โลกได้มกี ารเปล่ียนแปลง

2. การแขง่ ขนั มคี วามเขม้ ข้นและเปน็ การแข่งขันในระดบั โลก
3. ความกา้ วหน้าของเทคโนโลยสี ารสนเทศ

6. แนวโน้มอะไรบ้างที่ทำให้โลจิสติกส์มีบทบาทสำคญั
ตอบ 1. ตน้ ทนุ ดา้ นขนส่งเพิ่มขึน้ อย่างรวดเรว็

2. ประสทิ ธิภาพด้านการผลิตพัฒนาจนถงึ ขีดสดุ แล้ว
3. มีการเปลี่ยนแปลงข้ันพ้นื ฐานในปรัชญาสนิ ค้าคงคลัง
4. มีจำนวนรายการสนิ ค้าท่เี รียกว่า Stock – Keeping Units (SKUs)
5. การปฏวิ ัตดิ ้านเทคโนโลยคี อมพวิ เตอรแ์ ละการส่ือสาร
6. การเพม่ิ ข้ึนของการใช้งานคอมพิวเตอรใ์ นทางธุรกิจ
7. ความเป็นห่วงของสว่ นรวมในเรือ่ งการนำผลติ ภัณฑ์มาใช้ใหม่ (Product Recycle)
8. การเติบโตของผู้ค้าปลีกรายใหญ่หลาย ๆ รายหรือผู้ขายรายใหญ่ท่ีมีความต้องการสินค้าปริมาณมาก
และมรี ะบบโลจิสตกิ สท์ ี่ทันสมัย

ใบมอบหมายงานท่ี 9
ชือ่ วชิ า โลจิสิตกิ สแ์ ละซพั พลายเชน
หน่วยที่ 9 ชอ่ื หนว่ ย การประยุกตใ์ ช้ระบบโลจสิ ติกส์และซัพพลายเชนในการปฏบิ ัติงาน เวลา 3 ช่ัวโมง
ชอื่ เรอื่ ง การประยุกต์ใช้ระบบโลจิสติกส์และซัพพลายเชนในการปฏบิ ัติงาน
จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
1. บอกการนำระบบโลจิสติกส์ไปใช้ในคลงั สนิ คา้ ได้
2. บอกการนำระบบโลจิสติกสไ์ ปใช้ในการขนส่งได้
3. บอกการนำระบบโลจิสตกิ ส์ไปใช้ในด้านข้อมูลข่าวสารได้
4. อธบิ ายการตัดสนิ ใจดา้ นตา่ งๆ ในระบบโลจิสติกสข์ องโซ่อุปทานได้
5. อธบิ ายการพัฒนาความสามารถในการแข่งขันของไทยได้
แนวทางการปฏิบัติงาน
1. แบง่ นักศึกษาออกเป็นกลุ่ม กล่มุ ละเท่าๆ กัน ตามความสมคั รใจ

2 มอบหมายงานตามลำดับกลุ่มใหส้ อดคล้องจุดประสงคก์ ารเรียนรู้
3. ใหน้ ักศกึ ษาแต่ละกลุ่มไปศึกษา ค้นคว้าหาข้อมูล และรว่ มกนั จัดทำเป็นบอรด์ วชิ าการเผยแพรค่ วามรู้

และนำเสนอหนา้ ชน้ั เรยี น
4. ครู นกั ศกึ ษาเย่ยี มชมบอรด์ วิชาการ

5. ครูเสนอแนะเพ่ิมเตมิ และบรรยายสรุป
กำหนดระยะเวลาท่สี ง่ งาน ภายหลงั การนำเสนอ

การประเมินผล
1. พฤติกรรมการทำงานกลมุ่

2. การนำเสนอ
3. ช้ินงาน

4. การตอบขอ้ ซกั ถาม
5. การตรงต่อเวลา
แหล่งค้นคว้าเพม่ิ เตมิ
1. ทวีศกั ด์ิ เทพพทิ กั ษ.์ การจัดการโลจิสติกส์และซพั พลายเชน. กรุงเทพฯ : บรษิ ัท เอก็ ซเปอร์เน็ท จำกดั ,

2554
2. วิเชียร วงศ์วาณิชชากลุ และคณะ. หลักการตลาด. กรงุ เทพฯ : สำนกั พมิ พ์มหาวทิ ยาลัยกรุงเทพ, 2554

ใบทดสอบหลังเรียน แผ่นท่ี....1..

หลกั สตู ร ประกาศนยี บตั รวิชาชพี ช้ันสงู พุทธศักราช 2563 ประเภทวิชา บริหารธุรกจิ

รหสั วิชา 30214-2001 รายวิชา โลจิสตกิ ส์และซพั พลายเชน

หน่วยท่ี 9 ช่อื การประยุกตใ์ ชร้ ะบบโลจิสตกิ ส์และซพั พลายเชนในการปฏิบัติงาน

จำนวน.....6....ชั่วโมง

ช่อื ผู้เรยี น................................ระดับชน้ั ................................

เรอ่ื ง....การประยกุ ตใ์ ช้ระบบโลจิสติกส์และซพั พลายเชนในการปฏิบัติงาน...............เวลา.............10.................นาที

คำส่งั จงทำเครื่องหมายกากบาท (x) ลงหน้าข้อทีถ่ ูกตอ้ ง

1. ขอ้ ใดไมใ่ ช่เปน็ องคป์ ระกอบของงานคลังสนิ ค้า

ก. Warehouse ข. Storage Location

ค. Storage Type ง. Holding Warehouse

2. ขอ้ ใดไม่ใช่ความสำคัญของคลงั สนิ ค้าในระบบโลจสิ ตกิ ส์

ก. สนบั สนุนการปฏบิ ัติงานระหวา่ งหน่วยงานตา่ งๆ

ข. ลดต้นทุนการผลติ

ค. สนับสนุนการจัดการด้านการตลาด

ง. ประหยดั การขนส่ง

3. ขอ้ ใดเป็นกิจกรรมหลกั ของคลังสนิ คา้

ก. การสงั่ ซือ้ ข. การขนส่ง

ค. การตรวจนับสินค้า ง. การเกบ็ รกั ษา

4. ลกั ษณะพ้นื ที่ของคลงั สนิ ค้าท่ีมคี วามถี่ในการขนย้ายไม่มากนกั คือขอ้ ใด

ก. Holding Warehouse ข. Distribution Warehouse

ค. Storage Location ค. Storage Type

ใบทดสอบหลงั เรียน แผ่นท่ี....2..

หลักสตู ร ประกาศนยี บัตรวชิ าชีพชน้ั สงู พทุ ธศักราช 2563 ประเภทวชิ า บริหารธุรกิจ

รหสั วิชา 30214-2001 รายวิชา โลจิสตกิ สแ์ ละซัพพลายเชน

หนว่ ยที่ 9 ชอื่ การประยกุ ตใ์ ชร้ ะบบโลจิสตกิ ส์และซัพพลายเชนในการปฏบิ ตั ิงาน

จำนวน.....6....ชั่วโมง

ชื่อผเู้ รยี น................................ระดบั ชนั้ ................................

เร่อื ง....การประยุกตใ์ ชร้ ะบบโลจสิ ตกิ ส์และซัพพลายเชนในการปฏิบัติงาน...............เวลา.............10.................นาที

5. ข้อมลู ที่สำคญั ในการจัดการคลงั สินค้าไดแ้ ก่ข้อใด

ก. จำนวนรายการสินคา้ ทเี่ กบ็ รักษา ข. มลู ค่าสินค้าคงคลงั

ค. จำนวนบุคลากร ง. ถกู ทุกขอ้

6. ผู้ทีท่ ำหน้าที่รวบรวมสินค้าเพื่อส่งมอบให้ผู้ประกอบการขนสง่ สาธารณะ คอื ขอ้ ใด

ก. Public or Common Carriers ข. Contract Carrier

ข. Private Transport Operator ง. Freight Forwarder

7. ข้อใดเปน็ ปญั หาสำคัญของผูป้ ระกอบการสินค้าทว่ั ไป

ก. ปัญหาบคุ ลากร ข. ปัญหาเทคโนโลยี

ค. ปัญหาเงินทนุ ง. ถกู ทุกข้อ

8. ขอ้ ใดเป็นปัญหาและอุปสรรคของการจัดการโซอ่ ุปทานของกิจการ

ก. ปญั หาบุคลากร ข. ปญั หาเทคโนโลยี

ค. ปญั หาเงินทนุ ง. ปญั หาการประสานงานไม่ดี

9. ขอ้ ใดคือการวิเคราะห์เพอื่ เพิม่ ประสิทธิภาพและศักยภาพในการแข่งขนั ของธุรกิจ

ก. Value Chain Analysis ข. Logistic Analysis

ค. Transportation Analysis ง. Stock Analysis

ใบทดสอบหลงั เรียน แผน่ ที่....3..

หลักสตู ร ประกาศนียบัตรวชิ าชีพชนั้ สูง พทุ ธศักราช 2563 ประเภทวชิ า บรหิ ารธรุ กิจ

รหสั วิชา 30214-2001 รายวชิ า โลจิสตกิ ส์และซัพพลายเชน

หน่วยที่ 9 ชื่อ การประยุกตใ์ ช้ระบบโลจิสติกส์และซัพพลายเชนในการปฏิบตั ิงาน

จำนวน.....6....ชวั่ โมง

ชอื่ ผู้เรยี น................................ระดับช้ัน................................

เร่ือง....การประยกุ ต์ใช้ระบบโลจสิ ติกส์และซพั พลายเชนในการปฏิบัตงิ าน...............เวลา.............10.................นาที

10. ขอ้ ใดเปน็ องคป์ ระกอบแรกของโครงสร้างของสายโซ่แห่งคุณคา่

ก. วัตถดุ บิ ข. ทรพั ยากรมนษุ ย์

ค. เทคโนโลยี ง. การจดั หา

เฉลย
1. ง 2.ง 3.ค 4. ก 5. ง 6. ง 7. ง 8. ง 9. ก 10. ก

แบบประเมนิ ผลพฤตกิ รรมรายบุคคล

ใบงานท่ี 9 เรื่อง การประยกุ ตใ์ ชร้ ะบบโลจิสติกส์และซพั พลายเชนในการปฏบิ ตั ิงาน
กลุม่ ที่ ...................

ท่ี คะแนน การรบั ฟัง การเสนอ การยอมรบั การสรา้ ง รวม ระดบั การ
ความคดิ ความคดิ คนอ่นื บรรยากาศ คะแนน มี
ชือ่ สกุล
1 เห็น เห็น ในกลุ่ม 20 ส่วนรวม
2
3 5 55 5
4
5
6
7
8
9
10

ระดบั ของคะแนน

5 = มากทสี่ ุด 4 = คอ่ นขา้ งมาก
3 = ปานกลาง 2 = คอ่ นขา้ งออ่ น
1 = นอ้ ยทส่ี ดุ

เกณฑก์ ารประเมิน 15-20 = มาก
8-14 = ปานกลาง
1-7 = นอ้ ย

ลงชอ่ื ...........................................ผ้ปู ระเมนิ

การประยกุ ตใ์ ชร้ ะบบโลจิสตกิ ส์และซพั พลายเชนในการปฏบิ ตั งิ าน

คะแนน การนำเสนอผลงาน การบันทึกผลงาน รวม
คะแนน ระดบั คุณภาพ
กลุ่มที่ ขัน้ นำ ขน้ั สอน ขั้นสรปุ ถกู ต้อง เรยี บร้อย 50 ของผลงาน
10 10 10 10 10
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

ระดับของคะแนน 8 - 10 = ดมี าก 7 - 8 = ดี
5 – 6 = พอใช้ 0 – 4 = ควรปรับปรุง

เกณฑก์ ารประเมิน 35 - 50 = ดี
17 - 34 = ปานกลาง
1 - 16 = ควรปรบั ปรงุ

ลงชือ่ ...........................................ผปู้ ระเมนิ

แบบประเมนิ พฤตกิ รรมทางดา้ นคุณธรรม จริยธรรม
วันท่ี......เดอื น....................พ.ศ. ....................

ช่ือ...............................................นามสกลุ .......................................ระดบั ชนั้ .................เลขท.ี่ .......
แผนก..................................................................คณะ......................................................................

ลำดบั พฤตกิ รรมท่ปี ระเมิน ระดับคะแนน หมายเหตุ

1 ความรบั ผดิ ชอบตอ่ หนา้ ท่แี ละงานท่ีได้รับ 3 2 1 ความหมายของระดับคะแนน
มอบหมาย 3= ปฏบิ ตั อิ ย่างสมำ่ เสมอโดยไม่
ตอ้ งมกี ารช้นี ำหรอื ตักเตือน
2 กล้าคิด กลา้ ทำ และกลา้ ตัดสนิ ใจดว้ ยเหตุผล 2= ปฏบิ ัติบา้ งในบางคร้ัง
3 มีมนษุ ยสมั พนั ธ์ที่ดีตอ่ เพ่อื นๆ จากการเชญิ ชวนหรือช้ีนำ
4 เอือ้ เฟอื้ เผ่อื แผ่เสยี สละเพือ่ สว่ นรวม 1= ตอ้ งสัง่ บงั คบั ว่ากล่าวหรอื
5 มวี นิ ยั ซือ่ สัตย์และประหยัด ตักเตอื นจงึ จะปฏบิ ัติ หรือมักจะ
6 รูจ้ ักการให้โอกาส ให้อภัย ปฏบิ ตั ิในทางที่ผดิ เสมอ
7 การยอมรบั การปฏิบตั ิตอ่ มตขิ องกลุม่
8 ไมเ่ อาเปรียบเพ่ือนผเู้ รียนด้วยกัน เกณฑก์ ารประเมิน
9 แสดงกิรยิ าวาจาสุภาพตอ่ ทกุ คน 26-30 คะแนน= ดมี าก
10 แสดงความมนี ำ้ ใจต่อครู/อาจารย์ 21-25 คะแนน= ดี
16-20 คะแนน= พอใช้
รวม (คะแนนเต็ม 30 คะแนน) 0-15 คะแนน= ควรปรบั ปรุง

บันทึก
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ...........................................ผปู้ ระเมนิ