รูปร่างรูปทรง

กลมุ่ สาระการเรยี นรศู้ ลิ ปะ

ความหมายของรปู รา่ ง
รปู รา่ ง (shape) หมายถงึ ภาพทเ่ี กดิ จากเสน้ และ
ทศิ ทางทมี่ ปี ลายทงั้ สองมา บรรจบกนั รปู รา่ งพน้ื ฐานมี
3 ลกั ษณะ คอื วงกลม สามเหลย่ี ม และสเี่ หลยี่ ม ซงึ่
เรยี กวา่ รปู รา่ งเรขาคณิต หรอื อาจเพมิ่ เตมิ รปู รา่ งอสิ ระ
อกี ก็ได้

เพอื่ ใหง้ า่ ยตอ่ การพจิ ารณาจงึ แบง่
รปู รา่ งเป็ น3 ประเภท คอื รปู รา่ ง

เรขาคณติ (geometric shape) รปู รา่ ง
ธรรมชาติ (natural shape) และ
รปู รา่ งอสิ ระ (abstract shape)

1.รปู รา่ งเรขาคณิต
หมายถงึ รปู รา่ งทม่ี นุษยส์ รา้ งขน้ึ อาจทาไดห้ ลาย
ลกั ษณะ โดยมรี ปู รา่ งพนื้ ฐาน3ลกั ษณะคอื วงกลม
สามเหลยี่ มและสเ่ี หลย่ี ม รปู รา่ งเรขาคณติ มี
ความสมั พนั ธก์ บั เรอ่ื งของคณิตศาสตรท์ สี่ ามารถวดั
ความกวา้ งความยาวความสงู หรอื รศั มไี ด้ สามารถ
เปรยี บเทยี บสดั สว่ นไดร้ ปู รา่ งเรขาคณติ แสดงเสน้ มมุ
ดา้ นไดช้ ดั เจน

2.รปู รา่ งธรรมชาติ
หมายถงึ รปู รา่ งทถ่ี า่ ยทอดแบบมาจากธรรมชาติ เป็ น
สงิ่ ทพ่ี บเห็นไดท้ ว่ั ไปในสง่ิ มชี วี ติ ไดแ้ ก่ คน สตั ว์ พชื
สงิ่ ของ

3.
3.รปู รา่ งอสิ ระ
หมายถงึ รปู รา่ งทไ่ี มม่ โี ครงสรา้ งแนน่ อน
เปลย่ี นแปลงไปตามการเคลอ่ื นไหวของธรรมชาติ
และสง่ิ แวดลอ้ ม ไมส่ ามารถระบชุ อ่ื เรยี กไดช้ ดั เจน
เชน่ รปู รา่ งของใบไม้ กอ้ นเมฆ ถงุ เทา้ เป็ นตน้

รปู รา่ งอสิ ระอาจดดั แปลงมาจากรปู รา่ ง
ธรรมชาต ิ

ความหมายของรปู ทรง
รปู ทรง(form)หมายถงึ การบรรจบกนั ของเสน้
ตามปรากฏการณ์เดยี วกบั การเกดิ รปู รา่ ง แตม่ ี
ลกั ษณะแตกตา่ งกนั คอื รปู รา่ งมลี กั ษณะเป็ น 2 มติ ิ
แตร่ ปู ทรงมลี กั ษณะเป็ น 3 มติ ิ ดงั เรอื่ งเกย่ี วกบั
การเคลอื่ นทข่ี องระนาบเขา้ ลอ้ มทว่ี า่ งทาใหเ้ กดิ
ปรมิ าตร ซงึ่ สามารถหลวงตาใหเ้ ป็ น3มติ ิ คอื
รปู ทรง ทที่ าใหภ้ าพนน้ั ดมู คี วามกวา้ ง ยาว ลกึ
เกดิ ความรสู้ กึ แนน่ ทบึ เป็ นกลมุ่ กอ้ นเรยี กวา่ มวล
ทจี่ บั ตอ้ งไดแ้ ละวดั ระยะได้

รปู ทรงแบง่ เป็ น3ประเภท คอื รปู ทรงเรขาคณติ
(geometric form) รปู ทรงธรรมชาต(ิ natural
form) และรปู ทรงอสิ ระ (free form)

1.รปู ทรงเรขาคณิต
หมายถงึ รปู ทรงทแ่ี ตล่ ะดา้ นคลา้ ยกนั มคี วามสมั พนั ธ์
กนั อยา่ งมรี ะเบยี บมแี กนทสี่ มดลุ และมกั ประกอบดว้ ย
เสน้ ตรงและเสน้ โขงทม่ี แี บบแผน เชน่

1.1รปู ทรงกลม(sphere) รปู ทรงกลมจะเนน้ ศนู ยก์ ลาง มองทกุ ดา้ นก็จะเห็น
รปู ทรงกลม ถา้ อยใู่ นสภาพสมดลุ จะนง่ิ มน่ั คง ถา้ วางไวบ้ นระนาบเอยี งจะ
เคลอ่ื นไหว

1.2รปู ทรงกระบอก(cylinder) รปู ทรงกระบอกจะสมดลุ ในแนวแกนดา้ น
วงกลม และการขยายตวั จะเป็ นไปตามหนา้ ตดั วงกลมทงั้ สองขา้ งนนั้ ถา้ ใชด้ า้ น
วงกลมเป็ นฐานจะตง้ั มน่ั และจะเคลอ่ื นไหว เมอ่ื เปลย่ี นแนวแกน

1.3รปู ทรงกรวย(cone) รปู ทรงกรวยคลา้ ยกบั ทรงกระบอก จะสมดลุ ในแนวแกน
ดา้ นวงกลม และถา้ เปลย่ี นแกนเป็ นตามนอนมกั จะเคลอ่ื นไหว

1.4รปู ทรงพรี ะมดิ (pyramid) คลา้ ยกบั รปู ทรงกรวย แตร่ ะนาบภายนอกเป็ นรปู
สามเหลยี่ ม มฐี านเป็ นสเ่ี หลย่ี มจตั รุ สั ซง่ึ ทาใหเ้ กดิ ความแข็งกระดา้ งกวา่ รปู ทรง
กรวย

1.5รปู ทรงสเี่ หลย่ี มลกู บาศก(์ cube) ประกอบดว้ ยสเ่ี หลยี่ มจตั รุ สั หกดา้ น ให้
ความรสู้ กึ สงบไมเ่ คลอื่ นไหว

2.รปู ทรงธรรมชาติ
หมายถงึ รปู ทรงทถ่ี า่ ยทอดแบบมาจากธรรมชาตใิ น
ลกั ษณะสามมติ ิ เป็ นสง่ิ ทพี่ บเห็นโดยทว่ั ไปในสง่ิ มชี วี ติ
ไดแ้ ก่ คน สตั ว์ พชื เป็ นตน้
3.รปู ทรงอสิ ระ
หมายถงึ รปู ทรงทไ่ี มม่ โี ครงสรา้ งแนน่ อนเป็ นมาตรฐาน
เหมอื นรปู ทรงเรขาคณติ และรปู ทรงธรรมชาติ เป็ น
รปู ทรงทแี่ ปลก เลอื่ นไหล เป็ นอสิ ระ ไดอ้ ารมณค์ วาม
เคลอ่ื นไหวเป็ นอยา่ งดี

จงนาตวั อกั ษรขา้ งหนา้ ขอ้ ความไปเตมิ ใหถ้ กู ตอ้ ง A.รปู รา่ งธรรมชาติ
1)…. B.รปู รา่ งเรขาคณติ
2)…. C. รปู รา่ งอสิ ระ
3)….
4)…. D.รปู ทรงธรรมชาติ
5)…. E. รปู ทรงเรขาคณิต
6)…. F. รปู ทรงอสิ ระหรอื

ดดั แปลง

1)…. B.
2)…. A.
3)…. F.
4)…. E.
5)…. D.
6)…. C.

เอกสารอา้ งองิ

https://www.acord.in.th/pdf/knowle
dgebase/shape.pdf

เสนอ
อาจารย์ ทรงศกั ด์ิ สรุ โิ ยธนิ

จดั ทาโดย
นายภรู นิ ท์ รงุ่ เรอื ง
รหสั นกั ศกึ ษา 6410121204036
วทิ ยาลยั การฝึกหดั ครู สาขาคณิตศาสตร์