หน่วยที่ 1 โครงการ

การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) 1

2 การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) สาระการเรียนรู้ 1. ความหมายของ Story board 2. หลักการเขียน Story board 3. สิ่งสำคัญที่อยู่ภายใน Story board 4. ข้อดีของการทำ Story board 5. การออกแบบ Story board 6. แบบฟอร์มการเขียน Story board 7. การเตรียมข้อมูลสำหรับจัดทำ Story board จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายความหมายของ Story board ได้ 2. อธิบายหลักการเขียน Story board ได้ 3. บอกสิ่งสำคัญที่อยูภายใน Story board ได้ 4. บอกข้อดีของการทำ Story board ได้ 5. อธิบายการออกแบบ Story board ได้ 6. อธิบายแบบฟอร์มการเขียน Story board แบบต่างๆได้ 7. เตรียมข้อมูลสำหรับจัดทำ Story board ได้ สมรรณะประจำหน่วย แสดงความรู้เกี่ยวกับการออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board)

การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) 3 Mind Mapping แผนผังความคิด การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) - ความหมายของ Story board - หลักการเขียน Story board - สิ่งสำคัญที่อยู่ภายใน Story board - ข้อตีของการทำ Story board - การออกแบบ Story board - แบบฟอร์มการเขียน Story board แบบต่าง ๆ - การเตรียมข้อมูลสำหรับจัดทำ Story board 1. ความหมายของ Story board สตอรี่บอร์ด (Story board)เป็นการเขียนลำดับขั้นตอนตามเนื้อหาที่ต้องการสร้างเกี่ยวกับงานนำเสนอ งานแอนิมชัน สื่อมัลติมีเดียเพื่อการเรียนรู้ หรือสื่อผสมต่าง ๆ ลงในกระดาษ เพื่อเล่าเรื่องราว จัดลำดับเรื่องและ องค์ประกอบต่าง ๆสรุป Story board คือ การสร้างภาพให้เห็นลำดับขั้นตอนตามเนื้อเรื่องที่ต้องการ โดยเฉพาะภาพเคลื่อนไหว รายละเอียดที่ใส่ใน Story board อธิบายและสื่อที่ใช้ เช่น ข้อความ รูปภาพ ภาพเคลื่อนไหว เสียง วิดีโอ 2. หลักการเขียน Story board การเขียน Story board เป็นขั้นตอนการเตรียมการนำเสนอข้อความภาพ รวมทั้งสื่อในรูปของมัลติมีเดียต่าง ๆ ลงในกระดาษ เพื่อนำเสนอข้อความและสื่อในรูปแบบต่าง ๆ อย่างเหมาะสมบนหน้าจอคอมพิวเตอร์ต่อไป รูปแบบของการเขียน Story board ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ ส่วนภาพและส่วนเสียง Story board จะ วาดภาพใส่ในกรอบสี่เหลี่ยม บทบรรยาย หรือเสียงสนทนา และส่วนท้าย คือ การใส่เสียงสนทนา เสียงเพลง และ เสียงประกอบต่าง ๆ ตัวอย่างการจัดทำ Story board เช่น หัวข้อการนำเสนอการก่อตั้งอาเซียน เป็นการแจงรายละเอียดลงไปว่า ในส่วนนี้ประกอบด้วยภาพ ข้อความ ภาพเคลื่อนไหว มีเสียงเพลงประกอบ และมีการเรียงลำดับการทำงานอย่างไร มีการวางหน้าจออย่างไร รวมทั้งการกำหนดแหล่งข้อมูล เช่น ภาพและเสียงว่าได้มาอย่างไร จากแหล่งไหน บทนำ ศึกษาเกี่ยวกับความหมายของ Storyboard หลักการเขียน Story board สิ่งสำคัญที่อยู่ภายใน Story board ข้อดีของการทำStory board การ ออกแบบ Story board แบบฟอร์มการเขียน Story board แบบต่าง ๆ และการเตรียมข้อมูลสำหรับจัดทำ Story board

4 การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) ใช้ภาษา คือ สื่อศิลปะอย่างหนึ่งที่ทำให้ผู้ชมรับรู้ และจินตนาการถึงความงาม สิ่งที่เกิดขึ้นบนเนื้อหานั้นหนึ่งที่สำคัญ ของการใช้ภาษา คือ การใช้คำที่ถูกต้อง และอ่านเข้าใจได้ เป็นข้อกำหนดเบื้องต้น ภาษาในการบรรยายเป็นการเขียนออก มาเป็นคำพูด ผู้บรรยายทำการสนทนากับผู้ฟัง ดังนั้น การเขียนควรเขียนในลักษณะการสนทนากับผู้ฟัง ดังนี้ 1. ใช้ประโยคสั้น ๆ กระชับ และสมบูรณ์ 2. ใช้ถ้อยคำที่เหมาะสม ถูกต้องตรงตามความหมาย และใช้สำนวนโวหารเหมาะสมกับเนื้อหา 3. ใช้ภาษาสื่อสารอย่างตรงไปตรงมา ไม่วกวน ผู้ชมไม่จำเป็นต้องตีความ 4. ใช้ภาษาสุภาพและคำทีเป็นกันเอง โดยหลีกเสี่ยงคำต่อไปนี้ "ต่อไปนี้คุณจะได้เห็น" หรือ "ให้สังเกตบนจอขณะนี้" และ คำว่า "จบแล้ว" 3. สิ่งสำคัญที่อยู่ภายใน Story board ประกอบด้วย 1. ตัวละครหรือฉาก (คน สัตว์ สิ่งของ สถานที่ ตัวการ์ตูน) สิ่งสำคัญ คือ การเคลื่อนไหวของสิ่งเหล่านั้น มุมกล้อง ทั้งในเรื่องของขนาดภาพ มุมภาพ และการเคลื่อนกล้อง เสียงการพูดกันระหว่างตัวละคร มีเสียงประกอบหรือเสียงดนตรีแบบใด 4. ข้อดีของการทำ Story board 1. ช่วยให้เนื้อเรื่องต่อเนื่องกัน ไม่ออกนอกเรื่อง เพราะได้อ่านตั้งแต่ต้นจนจบก่อนลงมือทำจริง 2. ช่วยให้เนื้อเรื่องกะทัดรัด ไม่ออกนอกเรื่อง เพราะมีแผนกำหนดไว้ ช่วยกำหนดปริมาณบทพูดให้พอดีและเหมาะสมกับหน้ากระดาษและบอลลูนนั้น ๆ 3. ช่วยให้สามารถจบได้ในจำนวนหน้าที่กำหนด (สำคัญสุด) 5. การออกแบบ Story board เป็นหัวข้อและขั้นตอนการทำ Story board ซึ่งแต่ละงานมีบางส่วนที่แตกต่างกัน ดังต่อไปนี้ 1. วางโครงเรื่องหลัก ไม่ว่าจะเป็น Theme ตัวละครหลัก ฉาก 1.1 แนวเรื่อง 1.2 ฉาก 1.3 เนื้อเรื่องย่อ 1.4 Theme/แก่นเรื่อง (ข้อคิด/สิ่งที่ต้องการจะสื่อ) 1.5 ตัวละคร สิ่งสำคัญ คือ กำหนดรูปลักษณ์ของตัวละครแต่ละตัวให้โดดเด่นไม่คล้ายกันจนเกินไป ควรออกแบบรูปลักษณ์ของตัวละครให้โดดเด่นแตกต่างกัน มองแล้วสามารถสื่อถึงลักษณะนิสัยของตัวละครได้ทันที 2. ลำดับเหตุการณ์คร่าว ๆ จุดสำคัญ คือ ทุกเหตุการณ์จะเป็นเหตุเป็นผลซึ่งกันและกัน เหตุการณ์ก่อนหน้าจะทำให้เหตุการณ์ต่อมา มีน้ำหนักมากขึ้น และต้องหาจุด Climax ของเรื่องให้ได้ จุดนี้จะเป็นจุดที่น่าตื่นเต้นที่สุดก่อนที่จะเฉลยปมทุกอย่าง ในเรื่อง การสร้างปมให้ผู้อ่านสงสัยเป็นจุดสำคัญในการสร้างเรื่อง ปมจะทำให้ผู้อ่านเกิดคำถามในใจและคาดเดา เนื้อเรื่องรวมถึงตอนจบไปต่าง ๆ นานา

การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) 5 3. กำหนดหน้า 4. แต่งบท เป็นขั้นตอนสุดท้ายก่อนลงมือทำ Story board ควรเขียนบทพูดและบทความคิดที่จะใช้ โดยละเอียด เพื่อที่จะได้กำหนดขนาดของบอลลูน และจัดวางลงบนหน้ากระดาษได้อย่างเหมาะสม 5. ลงมือเขียน Story board แหล่งที่มา https://sites.google.com/site/rabobcomtic/bth-thi-2 6. แบบฟอร์มการเขียน Story board แบบต่าง ๆ 1. ตัวอย่างแบบฟอร์ม Comp. & IT (SIE) Computer Instruction Script ของคณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี เหมาะกับการสร้างบทเรียน คอมพิวเตอร์ช่วยสอน (CAI) การพัฒนาบทเรียนอีเลิร์นนิ่ง (E-Learning) และสื่อการเรียนการสอน https://documen.site/download/5ade7731639ec_pdf 2. ตัวอย่างกระดาษ Story board https://nuiphen.files.wordpress.com/2019/10/untitled-5.jpg?w=584

6 การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) 3. ตัวอย่างแบบฟอร์ม Story board การสร้างการ์ตูน Animation http://animation.mycom108.com/?page_id=168 4. ตัวอย่างแบบฟอร์ม แบบ 2 ส่วน ภาพและบท https://sites.google.com/site/khxmphiwtexr1mathymsuksapithi4

การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) 7 7. การเตรียมข้อมูลสำหรับจัดทำ Story board ข้อมูลสำหรับ Story board ขึ้นอยู่กับงานที่ต้องการสร้าง ซึ่งอาจมีทั้งข้อความ รูปภาพ เสียง ภาพเคลื่อนไหวและอื่นๆ ซึ่ง จะต้องมีการจัดเตรียมก่อนที่จะนำไปสร้างโปรแกรม ดังนี้ เนื้อหา/เนื้อเรื่องย่อ เตรียมรูปภาพ/ออกแบบตัวละคร เตรียมเสียง สร้างภาพเคลื่อนไหว (Animation File) ตัวอย่าง Story board 3 รูปแบบ ได้แก่ ตัวอย่างแบบที่ 1 Story board แบบแผนภาพ ฉากที่ 1 แสดงรูปโลโก้ของอาเซียนและข้อความ ฉากที่ 2 มีรูปภาพคน ชื่อประเทศที่เป็นผู้ก่อตั้งอาเซียน และฉากต่อ ๆ ไป กำหนดอะไร ดังตัวอย่าง 1. สัญลักษณ์อาเซียน ต้นข้าวสีเหลือง 10 ต้น และข้อความ “เปิดประตูสู่ ASEAN” 2. ผู้ก่อตั้งมี 5 ประเทศ ได้แก่ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย สิงคโปร์ และไทย 3. ต่อมามีอีก 5 ประเทศ เข้าร่วม เพิ่มเติมจนครบ 10 ประเทศ 4. แผนที่สมาคมประชาชาติแห่งเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ 5. ประเทศในกลุ่มอาเซียนเข้าร่วมเป็น สมาชิกของประชาคมอาเซียน 6. จบบริบูรณ์ THE END เปิดประตู สู่ ASEAN อินโดนีเซีย น มาเลเซีย สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ ไทย

8 การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) ตัวอย่างแบบที่ 2 แบบสเกตช์ภาพเป็นเค้าโครง เป็นการสเกตช์ภาพขึ้นมา เพื่อกำหนให้แต่ละฉากละคควรมีอะไรบ้าง เพื่อเรียบเรียงตามลำดับกา ที่ได้วางแผนไว้ ตัวอย่างแบบที่ 3 เขียนแบบตาราง กำหนดลำดับหมายเลข ภาพ เนื้อหา และกำหนดเวลาที่ใช้กี่วินาที 0.10 Sec 0.10 Sec 0.15 Sec The End อินโดนีเซีย เปิดประตู สู่ ASEAN ลับดับ ภาพ เนื้อหา/เสียงบบรยาย/เพลง เวลา : วินาที 1 2 3 สัญลักษณ์อาเซียนต้นข้าวสีเหลือง 10 ต้น ข้อความ “เปิดประตูสู่ ASEAN เพลงประกอบอาเซียน The ASEAN Way วิถีของอาเซียน ผู้ก่อตั้งมี 5 ประเทศ ได้แก่ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย สิงคโปร์ และไทย เสียงบรรยายประกอบเพลง • ต่อมามีอีก 5 ประเทศ เข้าร่วมเพิ่มเติม จนครบ 10 ประเทศ คือ บรูไนดารุสซาลาม เวียดนาม ลาว เมียนมา และกัมพูชา อินโดนีเซีย น มาเลเซีย สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ ไทย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ มาเลเซีย ไทย

การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) 9 ตัวอย่างการเขียนรายละเอียดเนื้อหา (Content) ส่วนของเนื้อหา คือ ความรู้(Knowledge) เป็นส่วนสำคัญที่สุดของการสร้างงานที่ต้องการนำเสนอข้อมูล เช่น การวาดภาพการ์ตูน เกม แอนิเมชัน การทำหนังสั้น หรือสื่อการเรียนการสอน ตัวอย่างเนื้อหา/เนื้อเรื่องย่อ The ASEAN WAY สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Association of South East Asian Nations : ASEAN) เป็น องค์กรระหว่างประเทศระดับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีจุดเริ่มต้นโดยประเทศไทยมาเลเซีย และฟิลิปปินส์ ได้ ร่วมกันจัดตั้ง "สมาคมอาสา" (Association of South East Asia) เมื่อเดือนกรกฎาคม 2504 เพื่อการร่วมมือกันทาง เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม แต่ดำเนินการไปได้เพียง 2 ปีก็ต้องหยุดชะงักลง เนื่องจากความผกผันทางการเมือง ระหว่างประเทศอินโดนีเชียและประเทศมาเลเชียจนเมื่อมีการฟื้นฟูสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างสองประเทศ จึงได้มีการ แสวงหาหนทาง ความร่วมมือกันอีกครั้งอาเซียน หรือสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ก่อตั้งขึ้นโดยปฏิญญากรุงเทพ (The Bangkok Declaration) ซึ่งได้มีการลงนามที่วังสราญรมย์ เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2510 โดยรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงการต่างประเทศ สมาชิกผู้ก่อตั้งมี 5 ประเทศ ได้แก่ อินโดนีเซีย ฟิลิปปีนส์ มาเลเซีย สิงคโปร์และไทย ซึ่ง ผู้แทนทั้ง 5 ประเทศ ประกอบด้วย 1. นายอาดัม มาลิก (รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอินโดนีเซีย) 2. นายตุน อับดุล ราชัก บิน ฮุสเซน รองนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม และรัฐมนตรีว่าการกระทรวง พัฒนาการแห่งชาติมาเลเซีย 3. นายนาร์ชิโช รามอส รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศฟิลิปปินส์ 4. นายเอส ราชารัตนัม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสิงคโปร์ 5. พันเอก (พิเศษ) ถนัด คอมันตร์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ จากประเทศไทยในเวลาต่อมาได้มีประเทศ ต่าง ๆ เข้าเป็นสมาชิกเพิ่มเติม 5 ประเทศ ได้แก่ 6.บรูไนดารุสซาลาม เข้าเป็นสมาชิกเมื่อ 8 มกราคม 2527 7. สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม เข้าเป็นสมาชิกเมื่อ 28 กรกฎาคม 2538 8. สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เข้าเป็นสมาชิกเมื่อ 23 กรกฎาคม 2540 9. สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา เข้าเป็นสมาชิกเมื่อ 23 กรกฎาคม 2540 10.ราชอาณาจักรกัมพูชา เข้าเป็นสมาชิกเมื่อ 30 เมษายน 2542 ในปัจจุบันมีสมาชิกอาเซียนทั้งหมด 10 ประเทศ วัตถุประสงค์ของการก่อตั้งอาเซียน คือ เพื่อส่งเสริมความเข้าใจอันดีต่อ กันระหว่างประเทศในภูมิภาค ธำรงไว้ซึ่งสันติภาพ เสถียรภาพ และความมั่นคงทางการเมืองสร้างสรรค์ความ เจริญก้าวหน้าทางด้านเศรษฐกิจ การพัฒนาทางสังคมและวัฒนธรรมการกินดีอยู่ดีประชาชนบนพื้นฐานของความเสมอ ภาคและผลประโยชน์ร่วมกันของประเทศสมาชิก

10 การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) ตัวอย่างการเขียนสคริปต์ Story board การเขียนสคริปต์ Story board เพื่อใช้ในกาสร้างงานนำเสนอหรือสื่อการเรียนการสอน หรืองานแอหรืองานอื่น ๆ มีความแตกต่างกัน บางส่วน ขอยกตัวอย่างงานนำเสนอแบบภาพเคลื่อนไหว (Animation) และแบบสไลด์โชว์ (Presentation) เกร็ดความการนำเสนอแบบ สไลด์โชว์ ไม่ต้องออกแบบตัวละครการสร้างงานแอนิเมชัน มีวิธีการดำเนินงานและสร้างภาพเคลื่อนไหว ดังนี้ 1. กำหนดเนื้อหาโดยย่อ 2. ออกแบบตัวละคร 3. จัดทำ Story board 4. พัฒนาโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปสร้างงานนำเสนอ สรุปท้ายหน่วย Story board คือ การสร้างภาพให้เห็นลำดับขั้นตอนตามเนื้อเรื่องที่ต้องการ โดยเฉพาะภาพเคลื่อนไหว รายละเอียดที่ใสใน Story board อธิบายและสื่อที่ใช้ คือ ข้อความ รูปภาพภาพเคลื่อนไหว เสียง วิดีโอการเขียน Story board เป็นขั้นตอนการเตรียมการนำเสนอข้อความภาพ รวมทั้งสื่อในรูปของมัลติมีเดียต่าง ๆ ลงในกระดาษ รูปแบบของการเขียน Story board ประกอบด้วย 2 ส่วน คือภาพและเสียง Story board จะวาดภาพใส่ในกรอบ สี่เหลี่ยม บทบรรยาย หรือเสียงสนทนา และส่วนท้าย คือการใส่เสียงสนทนา เสียงเพลง และเสียงประกอบต่าง ๆ ส่วนหนึ่งที่สำคัญของการใช้ภาษา คือ การใช้คำที่ถูกต้อง และอ่านเข้าใจได้ เป็นข้อกำหนดเบื้องต้น หลักการเขียน ภาษาในการบรรยายเป็นการเขียนออกมาเป็นคำพูด ผู้บรรยายทำการสนทนากับผู้ฟัง ดังนั้น การเขียนควรเขียนใน ลักษณะการสนทนากับผู้ฟัง คือ ใช้ประโยคสั้น ๆ กระชับ และสมบูรณ์ ใช้ถ้อยคำที่เหมาะสม ถูกต้องตรงตาม ความหมายและใช้สำนวนโวหารเหมาะสมกับเนื้อหา ใช้ภาษาสื่อสารอย่างตรงไปตรงมา ไม่วกวน ผู้ชมไม่จำเป็นต้อง ตีความ และใช้ภาษาสุภาพและคำที่เป็นกันเอง โดยหลีกเลี่ยงคำต่อไปนี้ "ต่อไปนี้คุณจะได้เห็น" หรือ "ให้สังเกตบนจอ ขณะนี้"และคำว่า "จบแล้ว"อ่านทวนตั้งแต่ต้นจนจบก่อนลงมือทำ ช่วยให้เนื้อเรื่องมีแผนกำหนดไว้ ช่วยให้บ่ทพูด พอดีและข้อดีของการทำ Story board คือ ช่วยให้เนื้อเรื่องต่อเนื่องกัน ไม่ออกนอกเรื่อง เพราะได้เหมาะสมกับ หน้ากระดาษ และสามารถจบได้ในจำนวนหน้าที่กำหนด (สำคัญสุด)การเตรียมข้อมูลสำหรับจัดทำ Story board ขึ้นอยู่กับงานที่ต้องการสร้าง ซึ่งอาจมีทั้งข้อความ รูปภาพ เสียง ภาพเคลื่อนไหว และอื่น ๆ ซึ่งจะต้องมีการจัดเตรียม ก่อนที่จะนำไปสร้างโปรแกรม ดังนี้ เนื้อหา/เนื้อเรื่องย่อ เตรียมรูปภาพ/ออกแบบตัวละคร เตรียมเสียงและสร้าง ภาพเคลื่อนไหว (Animation File)

การออกแบบโครงร่างเรื่องราว (Story board) 11 บรรณานุกรม ดวงพร เกี่ยงคำ. (2561). คู่มือ Office 2016 ฉบับใช้งานจริง 2nd Edition.กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์อินโฟเพรส. วัชรพล วิบูลยศริน. (5 มิ.ย. 2558). สัมภาษณ์. ประธานหลักสูตรภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และ สังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต. อำภา กุลธรรมโยธิน. (2562). คอมพิวเตอร์และสารสนเทศเพื่องานอาชีพ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ ศูนย์ส่งเสริมวิชาการ. เว็บไซต์ การจัดโครงร่างเรื่องราว Story board. (8 มิ.ย. 2562). (Online). แหล่งที่มา https://sites.goole.com/site/rabobcomtic/bth-thi-2 การเขียน Story board มีดียังไง. (8-15 มิ.ย.). (Online). แหล่งที่มา http://bit.ly/2MyJDMx กำเนิดอาเซียน. สำนักเลขาธิการอาเซียนแห่งชาติ (5 ก.ย. 62). (Online). แหล่งที่มา asean2019.go.th/abouts/birth-of-asean/ ชลพรรษ ดวงนภา. (1 มิ.ย. 2562). การเขียนสตอรี่บอร์ด (Story board). (Online). แหล่งที่มา http://province.m-colture.go.th/trat/storyboard2553/2.pdf เทคนิคการทำภาพ Animation ใน PowerPoint. (24 ก.ย. 2562). (Online). แหล่งที่มา https://www.yputube.com/watch?v=wlUllezd583 เปรียบเทียบเมนู Office 2016 กับ Office 2019. (14 ก.ย. 2562). (Online). แหล่งที่มา https:/bit.ly/2St0AqK พรสิริ สืบพงษ์สังข์. (6 ก.ค. 2562). เทคนิคเบื้องต้นการนำเสนอผลงานด้วย PowerPoint. (Online). แหล่งที่มา http://ca206kbu.blogspot.com/2014/10/blog-post.html มีอะไรใหม่ใน Office 2019. (30 ส.ค. 2562). (Online). แหล่งที่มา https://bit.ly/2LNloqK ลักษณะการทำงานของโปรแกรม MICROSOFT OFFICE POWERPOINT. (8 มิ.ย. 2562). (Online). แหล่งที่มา https://natsiri29337.wordpress.c0m/ วิธีใช้และการฝึกอบรม PowerPoint. (30 ส.ค. 2562). (Online). แหล่งที่มา https://bit.ly/2lHSP4y สำนักดิจิทัลเพื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. คู่มือการใช้งาพื้นฐาน PowerPoint 2016. (12 ก.ค. 2562). (Online). แหล่งที่มา https://bit.ly/2YBs1llb