ต่อมาเมื่อพระเจ้าเล่าปี่ พระเจ้าซุนกวน และ
พระเจ้าโจผี สิ้นพระชนม์แล้ว เชื้อสาย ที่สืบราช
สมบัติต่อมาก็อ่อนแอลง สุมาเจียว ซึ่งเป็นมหา
อุปราชของวุยก๊กสามารถจับตัวพระเจ้า เล่า
เสี้ยนมาเป็น เชลยได้ จึงรวมอาณาจักรจ๊กก๊กเข้า
กับวุยก๊กได้
พอสุมาเจียวตายแล้ว สุมาเอี๋ยน ผู้เป็นบุตรชาย
สืบตําแหน่ง แทน และได้ชิงราชสมบัติของวุยก๊ก
จากพระเจ้าโจฮวน แล้วตั้งตนเอง เป็นกษัตริย์
ตั้งราชวงศ์ใหม่ขึ้น เรียกว่า ราชวงศ์จิ๋น พระเจ้า
สุมาเอี๋ยน สามารถปราบพระเจ้า ซุนโฮแห่งง่อก๊ก
ให้ยอมสวามิภักดิ์ได้ แผ่นดิน จีนทั้ง ๓ อาณาจักร
ก็รวมกันเป็นอาณาจักรเดียว เรียกว่า เมืองไต้
จิ๋น สงครามที่ดําเนินมานานก็สงบลงอย่างเด็ด
ขาด
ในสมัยพระเจ้าเหี้ยนเต้ โจโฉตั้งตัวเป็นมหาอุ
ปราชสําเร็จ ราชการแผ่นดิน และคิดกําจัดเล่าปี่
ซึ่งขณะนั้นครองเมืองซีจิ๋วอยู่ โจโฉ ตีเมืองเสียว
พ่าย และเมืองซีจิ๋ว ซึ่งเป็นหัวเมืองของจ๊กก๊กได้
เล่าปี่หนี ไปตัวคนเดียวเข้าพึ่งอ้วนเสี้ยว โจโฉจึง
คิดจะไปตี เมืองแห้ฝือ ที่กวนอู รักษาครอบครัว
ของเล่าปี่อยู่ในเมืองนี้ โจโฉได้ให้ เทียหยก ลวง
กวนอู ออกมาจากเมืองแห้ฝือ และล้อมจับตัว
กวนอูไว
เทียหยก ได้ใช้อุบายปล่อยทหารของ เล่าปี่ ที่
โจโฉ จับเป็น เชลย เข้าไปเป็นไส้ศึกใน เมืองแห้ฝือ
จน กวนอู เชื่อใจ แล้วให้ แฮ หัวตุ้นคุมทหารไปท้า
รบกับ กวนอู และสกัดทางไม่ให้กวนอูกลับเข้าไป
ในเมืองได้ กวนอู จึงคุมทหารหนีไปหยุดพักอยู่บน
เขา ทหารไส้ศึก เปิด ประตูเมืองรับโจโฉเข้าเมือง
โจโฉให้จุดไฟเผาเมือง สําหรับครอบครัว เล่าปี่นั้น
ให้ทหารรักษาไว้ดังเดิม กวนอูตกอยู่ในวงล้อม
ของโจโฉ
เตียวเลี้ยวนายทหารของโจโฉ อาสา
เกลี้ยกล่อมกวนอูให้เข้ารับ ราชการ
กับโจโฉ เตียวเลี้ยวเดิมเป็นเบ๊ ของลิ
โปู ติดตามลิโปูมาตั้งแต่อยู่เมือง ตัน
ลิว จนลิโปูได้ครองเมืองชีจิ๋ว แล้ว
ถูกโจโฉตีแตก
ขณะที่ลิโป้ถูกลากตัวไปประหาร ลิโปูโกร
ธเล่าปี่ที่ไม่ช่วย
เหลือ จึงร้องด่าไปตลอดทาง เตียวเลี้ยวถูกมัดคุมตัว
เดินสวนกับลิโป้ก็ให้สติ กับลิโปูว่า เกิดเป็นชายชาติ
ทหารจะกลัวความตายทําไม กวนอูซึ่งอยู่ ในที่นั้นด้วย
ได้ฟ๎ง ก็เกิดความชื่นชมในความกล้าหาญของเตียว
เลี้ยว จึงขอให้โจโฉไว้ชีวิตแก่เตียวเลี้ยว โจโฉก็ยกโทษ
ตายให้เตียวเลี้ยว และรับไว้เป็นทหารของตน
ตั้งแต่นั้นเตียวเลี้ยวก็ได้รับราชการใน สังกัดโจโฉ
จนกระทั่งเล่าปี่เป็นศัตรูกับโจโฉ ตั้งตัวเป็นใหญ่
อยู่ที่เมืองชีจิ๋วแทนลิโปู โจโฉ จึงยกทัพมาปราบ
ปรามเล่าปี่หนีไปอยู่กับ อ้วนเสี้ยว เตียวหุยหนีไป
อยู่บนเขาบองเอี๋ยง สัน แต่กวนอูถูกล้อมอยู่ใกล้
เมืองแห้ฝือ
เตียวเลี้ยวนายทหารของโจโฉ อาสาเกลี้ยกล่อม
กวนอูให้เข้ารับ ราชการกับโจโฉ โดยกล่าวกับ
กวนอูว่า หากกวนอู แหกด่านคิดสู้ตาย กับ
กองทัพโจโฉจะมีผิด ๓ ประการกล่าวคือ
๑. เล่าปี กวนอู เตียวหุย สาบานเป็นพี่น้องกันที่
สวนดอกท้อ ว่า แม้ไม่ได้เกิดวันเดือนปีเดียวกัน
ก็ขอ ตายวันเดือนปีเดียวกัน หากกวน อู ถึงแก่
ความตาย ก็จะถือเป็นความผิดข้อที่ ๑
๒. เล่าปี่ ซึ่งเป็นเชื้อพระวงศ์คิดกอบกู้บ้านเมือง
บัดนี้เล่าปี่ยังไม่ สําเร็จการใหญ่ หากกวนอูต้อง
ตายลงเสียก่อน ก็จะถือเป็นความผิดข้อ ที่ ๒
เพราะมิได้อยู่ช่วยงานเล่าปี่ให้สําเร็จการใหญ่
๓. เล่าปี่ฝากครอบครัวของตนแก่กวนอูหาก
กวนอูตายก็จะถื เป็นความผิดข้อที่ ๓ เพราะหาก
กวนอูตายก็ย่อมไม่มีใครดูแลครอบครัวของเล่า
ปี
ในที่สุดกวนอูตัดสินใจยอมแพ้ แต่ขอคํามั่น
สัญญา ๓ ประการ กับเตียวเลี้ยวฝากไปถึงโจโฉ
ว่า ๑. กวนอูขอเป็นข้าพระเจ้าเหี้ยนเต้ตามที่เคย
สาบานไว้กับเล่าปี่และเตียวหุย
๒. ขอปฎิบัติต่อพี่สะใภ้ของตนโดยใช้เงินเบี้ย
หวัดของเล่าปี่ที่เคยได้ พระราชทานมาให้พี่สะใภ้
ทั้งสอง และห้ามผู้ใดมากล้ํากรายเข้าถึงประตู
๓. ถ้ากวนอูรู้ว่าเล่าปี่อยู่ที่ใด ตนก็จะไปหา แม้จะ
ไม่ได้ร่ําลาโจโฉก่อนก็ตาม
โจโฉตกลงให้คํามั่นสัญญากับกวนอู ตั้งแต่นั้น
กวนอู จึงต้องอยู่ รับราชการในสังกัดของโจ
โฉ โจโฉพยามที่จะซื้อใจกวนอู อยู่ทุกวัน มิได้
ขาด สามวันแต่งโต๊ะเลี้ยงทีหนึ่ง อีกทั้งพากวน
อูไปเฝูาพระเจ้า เหี้ยนเต้ กวนอูได้รับ
พระราชทานนามว่า บีเยียงก๋ง แปลว่า เจ้า
หนวด งาม วันหนึ่งโจโฉเห็นม้าของกวนอู
ผอมโซ จึงยก ม้าเซ็กเธาว์ ซึ่งเคย เป็นม้าฝีเท้า
ดีของลิโปู ม้าเซ็กเธาว์มีกําลังมากวิ่งได้วันละ
พันลี้
กวนอูปลาบปลื้มใจยิ่งนัก ถึงกับหลุดปากออก
มาว่าดีจริงวัน ใดเมื่อเรารู้ข่าวว่าท่านพี่เล่าปี่
อยู่ที่ใด เราจะได้ไปหาเล่าปี่ได้เร็วขึ้น โฉ จึงมี
ความวิตกยิ่งนัก ใจหนึ่งก็ชื่นชมกวนอูว่ามี
ความกตัญํูหาผู้ใด เสมอมิได้ แต่อีกใจหนึ่งรู้สึก
น้อยใจที่พยายามเลี้ยงดูกวนอูด้วยทรัพย์
สมบัติและยศศักดิ์เท่าใด ก็ไม่สามารถทําให้
กวนอูเสื่อมความภักดีต่อเล่าปี่ได้
โจโฉจึงปรึกษากับเตียวเลี้ยวว่าเห็นจะเปล่า
ประโยชน์ที่จะเลี้ยงดู กวนอูอีกต่อไป เตียวเลี้ยว
จึงอาสาไปหยั่งฟ๎งความคิดเห็นของกวนอูดู
ก่อน แล้วเตียวเลี้ยวก็ได้คําตอบจากกวนอูว่า
สําหรับโจโฉนั้น กวนอูสํานึกใน บุญคุณอยู่เสมอ
แต่เล่าปี่เป็นพี่ร่วมสาบาน มีคุณแก่กวนอูมา
ก่อน ถ้าเล่า ปี่ตาย กวนอูก็จะตายตามไปด้วย
ดังที่สาบานไว้ แม้ว่ากวนอูจะต้องจากโจ โฉไป
ก็จะไม่ลืมบุญคุณของโจโฉ และจะต้อง
ตอบแทนบุญคุณของโจโฉ อย่างแน่นอน
เตียวเลี้ยวนําความไปบอกโจโฉ โจโฉได้แต่ถอน
หายใจ วิตก กังวลที่ไม่สามารถซื้อใจกวนอูมา
จากเล่าปี่ได้ ซุนฮกจึงแนะนําแก่โจโฉ ว่า เมื่อ
กวนอูบอกว่าจะแทนคุณก่อนจากไป เพราะฉะนั้น
เวลามีศึกก็ อย่าให้กวนอูออกรบ เพราะถ้ายังไม่มี
ความชอบ กวนอู ก็จะยังอยู่ กับโจโฉเป็นมั่นคง
โจโฉ เห็นด้วยกับซุนฮก
ข้อคิดและคุณค่าจากเรื่อง
ด้านวรรณศิลป์
สามก๊กตอนกวนอูไปรับราชการกับโจโฉมี
การใช้ภาษาการเล่าเรื่ องใช้บรรยายโวหารที่
ประโยคไม่
ซับซ้อนใช้ภาษาไม่ยากแม้ว่าจะเป็ นภาษา
โบราณ สามารถเข้าใจได้ว่า ใครทำ อะไร
ที่ไหน เมื่อใด อย่างไร แม้ว่าชื่อตัวละคร
และสถานที่จะมาจากภาษาจีนแต่ชื่ อเหล่า
นั้นสะกดตรงตัว และมีวรรณยุกต์กำกับ
ชัดเจนทำให้อ่านง่าย
ผู้อ่านสามารถเข้าใจได้ว่า ตัวละครเป็ นใคร
และมีบทบาทในเรื่ องอย่างไรด้วยการ
พิจารณาจากบริบทประกอบ มีสำนวน
เปรียบเทียบที่คมคาย บทสนทนาของตัว
ละครแสดงถึงวาทศิลป์ ในการเจรจาความ
มีการใช้ภาษาที่โน้ มน้ าวใจที่ดี
ด้านอารมณ์
การใช้กำลังไม่ใช่ทาฃออกที่ดี
เสมอไป
แต่การใช้สติปั ญญาเป็ นวิธีที่ควร
คำนึงถึงเป็ นอย่างแรกในฐานะ
การเป็ นผู้นำ
ด้านสังคมและวัฒนธรรม
สะท้อนค่านิ ยมเรื่ องความซื่ อสัตย์และกตัญญู
เห็นได้จากตัวละครในเรื่ องที่ยกย่องการกระ
ทำของอิเยียงที่ภักดีจนยอมแก้แค้นพร้อมสละ
ชีวิตเพื่อคิเป๊ กรวมทั้งการยกย่องกวนอูผู้ภักดี
ต่อเล่าปี่
สะท้อนความเชื่อเรื่องโชคลาง และ
โหราศาสตร์ เห็นได้จากตอนที่โจโฉเชื่อและ
วางแผนตามคำทำนายของโหรที่บอกว่าธงหัก
แสดงถึงการปล้นเสบียงในค่ายของโจโฉ
สะท้อนกลยุทธ์การทำสงครามที่มากกว่า
การสู้รบ แม้สงครามจะมีภาพลักษณ์ของการ
เสียเลือดเนื้อและใช้กำลัง แต่ในเรื่องกลับมี
การใช้กลยุทธ์การวางแผน ไม่ว่าจะเป็ นการ
แบ่งทหารเป็ น 11 กองของโจโฉ
ด้านคุณธรรม
ความซื่อสัตย์สุจริต
ความกล้าหาญ
ความสามัคคี
ความอ่อนน้ อมถ่อมตน
ความอดทน
ความกตัญญูรู้คุณคน