สื่อการเรียนการสอนภาษาไทย-ม.2-วรรณคดีและวรรณกรรม

ตอน สามัคคีเสวก

ประการหนง่ึ พงึ คิดในจิตมั่น วา่ ทรงธรรมเ์ หมอื นบดิ าบงั เกิดหัว
ควรเคารพยาเยงและเกรงกลัว ประโยชน์ตัวนึกน้อยหนอ่ ยจะดี

พระมหากษัตริย์

ตอน สามคั คีเสวก

ควรนึกว่าบรรดาข้าพระบาท ลว้ นเป็นราชบริพารพระทรงศรี
เหมือนลกู เรอื อยใู่ นกลางหวา่ งวารี จาต้องมมี ติ รจิตรสนิทกัน

พระมหากษัตรยิ ์
แมน่ า้

ตอน สามัคคีเสวก

แมล้ ูกเรือเชอ่ื ถอื ผู้เปน็ นาย ตอ้ งมงุ่ หมายช่วยแรงโดยแข็งขนั
คอยตง้ั ใจฟงั บังคับกปั ปิตนั นาวานนั้ จึงจะรอดตลอดทะเล

นายเรอื เรอื

ตอน สามัคคีเสวก

แม้ลูกเรอื อวดดีมีทิฐิ และเร่มิ รเิ ฉโกยงุ่ โยเส
เมอ่ื คลนื่ ลมแรงจัดซดั โซเซ เรอื จะเหลร่ ะยาควา่ ไป

ความอวดดอ้ื ถอื ดี ไมต่ รงไปตรงมา

ตอน สามัคคีเสวก

แม้ต่างคนตา่ งเถียงเกี่ยงแก่งแยง่ นายเรือจะเอาแรงมาแต่ไหน
แมไ้ ม่ถอื เครง่ คงตรงวนิ ัย เมื่อถึงคราวพายใุ หญ่จะครวญคราง

ตอน สามัคคีเสวก

นายจะสั่งสิง่ ใดไมเ่ ขา้ จิต จะต้องตดิ ตันใจให้ขัดขวาง
จะย่งุ แล้วยงุ่ เลา่ ไมเ่ ขา้ ทาง เรอื ก็คงอบั ปางกลางสาคร

ล่ม,จม,แตก แมน่ า้ ,ทะเล

ตอน สามคั คีเสวก

ถงึ เสวที ี่เป็นข้าฝา่ พระบาท ไมค่ วรขาดความสมคั รสโมสร
ในพระราชสานักพระภูธร เหมอื นเรอื แลน่ สาครสมุทรไทย

ขา้ ราชบริพาร พระมหากษตั รยิ ์

ตอน สามัคคีเสวก

เหลา่ เสวกตกทีก่ ะลาสี ควรคิดถึงหนา้ ทนี่ ้นั เปน็ ใหญ่
สมานใจจงรกั พระจกั รี
รกั ษาตนเคร่งคงตรงวนิ ยั
พระมหากษตั รยิ ์
ลกู เรอื

ขา้ ราชบริพาร

ตอน สามัคคีเสวก

ไมค่ วรเลือกทร่ี กั มักท่ีชงั สามัคคีเป็นกาลงั พลังศรี
ควรปรองดองในหมู่ราชเสวี ให้สมทรี่ ว่ มพระเจ้าเราองคเ์ ดียว

ข้าราชบรพิ าร

บทเสภาสามคั คเี สวก ตอน สามคั คีเสวก
แก่นของเรอ่ื ง คอื อะไร

บทเสภาสามัคคเี สวก ตอน สามัคคเี สวก
เปรยี บประเทศไทยเปน็ ส่งิ ใด

เรือท่ีอยู่กลางมหาสมุทร

ประเทศชาติ

ภาพ ธงชาตไิ ทย จากเว็บ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=ประเทศไทย สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 30/08/62
ภาพ เรืออยกู่ ลางทะเล จากเวบ็ https://www.google.com/search?q=เรืออยกู่ ลางทะเล&tbm=isch&tbs=rimg:CesQiomIAj2IImCuCaW-8Wc สืบค้นเมือ่ วนั ท่ี 30/08/62

ลกู เรือ

ขา้ ราชบริพาร

ภาพ ข้าราชบรพิ าร จากเว็บ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=ประเทศไทย สืบค้นเมื่อวนั ที่ 30/08/62
ภาพ กะลาสี จากเว็บ https://www.google.comK4BQ&q=กะลาสี&oq=กะลาสี&gs_l=img.3. สบื คน้ เมื่อวนั ที่ 30/08/62

“ขา้ ราชบริพารไม่ควรเลอื กที่รกั มักทีช่ ัง”

นักเรยี นเห็นดว้ ยกบั ขอ้ ความนห้ี รอื ไม่ จงอธบิ าย

ยกบทประพันธท์ ่ขี ้าราชบริพารตอ้ งมี
ความจงรักภัคดตี อ่ พระเจ้าแผน่ ดนิ

บทเสภาสามัคคเี สวก
ตอน สามัคคีเสวก

รายวชิ า ภาษาไทย

เรือ่ ง บทเสภาสามคั คีเสวก

ตอน วิศวกรรมาและสามัคคีเสวก

รหสั วิชา ท๒๒๑๐๑ ช้ันมัธยมศกึ ษาท่ี 2
ผู้สอน ครฟู ารีดะห์ เบญญากาจ

บทเสภาสามัคคเี สวก
ตอน สามัคคีเสวก

ผพู้ ระราชนิพนธ์

พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจา้ อยหู่ ัว

ภาพ พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกลา้ เจา้ อยหู่ วั โดย webserver.rayongwit จาก
http://webserver.rayongwit.ac.th/main/allNew.php?ID=1184&Gtype=activities สบื คน้ เมื่อวนั ท่ี 26/08/62

คณุ ค่าและขอ้ คิด

บทเสภาสามคั คีเสวก ตอน สามคั คเี สวก

คณุ ค่าด้านเน้ือหา คณุ คา่ ดา้ นสังคม
คณุ คา่ ด้านวรรณศิลป์ ขอ้ คดิ ทไ่ี ดร้ ับ

ใหน้ ักเรยี นทาใบงาน
ประเมินคณุ คา่

บทเสภาสามคั คเี สวก
ตอน สามคั คเี สวก

คุณค่าด้านเนอ้ื หา

บทเสภาสามัคคีเสวก
ตอน สามคั คีเสวก

ภาพ ขา้ ราชการ จากเวบ็ https://www.pinterest.com/pin/676947387716899097/?lp=true
สบื ค้นเม่ือวันที่ 30/08/62

คณุ คา่ ดา้ นเนอ้ื หา

กล่าวถงึ ขา้ ราชการเป็น
กลไกสาคัญในการบรหิ ารราชการ
แผน่ ดิน บรหิ ารประเทศชาติให้
เป็นไปตามระบบระเบยี บ

ภาพ ธงชาติไทย จากเว็บ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=
ประเทศไทย สืบคน้ เมอ่ื วันท่ี 30/08/62

ภาพ เรืออย่กู ลางทะเล จากเวบ็ https://www.google.com/search?q=เรอื อยู่กลางทะเล&tbm=isch&tbs=rimg:CesQiomIAj2IImCuCaW-8Wc
สืบคน้ เม่อื วนั ที่ 30/08/62

คุณค่าดา้ นเนื้อหา

กล่าวถงึ คณุ ลักษณะของ
ขา้ ราชบริพารตอ่ พระมหากษัตรยิ ์
เพราะพระองคเ์ ปรยี บเสมือนบดิ า
บังเกดิ เกลา้

ภาพ ธงชาติไทย จากเวบ็ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=
ประเทศไทย สบื คน้ เมื่อวันที่ 30/08/62

ภาพ เรืออยู่กลางทะเล จากเว็บ https://www.google.com/search?q=เรอื อยูก่ ลางทะเล&tbm=isch&tbs=rimg:CesQiomIAj2IImCuCaW-8Wc
สบื คน้ เมื่อวันท่ี 30/08/62

คณุ ค่าดา้ นเน้ือหา

มวี นิ ัย จงรักภกั ดี สามคั คี ยตุ ิธรรม

ซือ่ สัตยส์ ุจริต คณุ ลักษณะของ ไมเ่ หน็ แก่ตัว
ข้าราชบรพิ าร

มีความรับผดิ ชอบ มนี ้าใจตอ่ กนั

คณุ คา่ ดา้ นเนื้อหา

“เหลา่ เสวกตกทก่ี ะลาสี ควรคดิ ถงึ หนา้ ทน่ี ั้นเปน็ ใหญ่
รกั ษาตนเคร่งคงตรงวนิ ัย สมานใจจงรักพระจกั รี
ไม่ควรเลอื กท่ีรกั มักท่ชี ัง สามคั คีเปน็ กาลงั พลงั ศรี
ควรปรองดองในหมู่ราชเสวี ใหส้ มที่ร่วมพระเจา้ เราองค์เดยี ว”

เรือท่ีอยู่กลางมหาสมุทร

ประเทศชาติ

ภาพ ธงชาตไิ ทย จากเว็บ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=ประเทศไทย สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 30/08/62
ภาพ เรืออยกู่ ลางทะเล จากเวบ็ https://www.google.com/search?q=เรืออยกู่ ลางทะเล&tbm=isch&tbs=rimg:CesQiomIAj2IImCuCaW-8Wc สืบค้นเมือ่ วนั ท่ี 30/08/62

ลกู เรือ

ขา้ ราชบริพาร

ภาพ ข้าราชบรพิ าร จากเว็บ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=ประเทศไทย สืบค้นเมื่อวนั ที่ 30/08/62
ภาพ กะลาสี จากเว็บ https://www.google.comK4BQ&q=กะลาสี&oq=กะลาสี&gs_l=img.3. สบื คน้ เมื่อวนั ที่ 30/08/62

คุณค่าดา้ นวรรณศลิ ป์

บทเสภาสามคั คเี สวก

ตอน สามคั คเี สวก

ภาพ ขา้ ราชการ จากเวบ็ https://www.pinterest.com/pin/676947387716899097/?lp=true
สืบคน้ เมอ่ื วนั ท่ี 30/08/62

คุณคา่ ด้านวรรณศลิ ป์

การใชค้ าง่าย ๆ ทาใหเ้ ขา้ ใจไดท้ ันที

“แมต้ ่างคนตา่ งเถียงเกีย่ งแก่งแย่ง
นายเรือจะเอาแรงมาแต่ไหน”

“ควรปรองดองในหมรู่ าชเสวี
ให้สมทีร่ ่วมพระเจา้ เราองค์เดยี ว”

ภาพ ขา้ ราชบริพาร จากเว็บ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=
ประเทศไทย สบื ค้นเม่อื วนั ที่ 30/08/62
ภาพ กะลาสี จากเว็บ https://www.google.comK4BQ&q=กะลาสี&oq=กะลาสี&gs_l=img.3. สบื ค้นเม่อื วนั ที่ 30/08/62

คุณคา่ ด้านวรรณศลิ ป์
การใช้ภาพพจน์อุปมา

เปรียบเทยี บประเทศชาตกิ บั เรือใหญท่ แ่ี ล่นไปในทะเล

ภาพ ธงชาติไทย จากเว็บ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=ประเทศไทย สบื คน้ เม่ือวันที่ 30/08/62

คณุ ค่าดา้ นวรรณศลิ ป์
การใชภ้ าพพจน์อุปมา

เปรียบพระมหากษตั ริยเ์ หมือนกปั ตันเรือ

คุณค่าดา้ นวรรณศิลป์

การใชภ้ าพพจนอ์ ุปมา
ควรนกึ ว่าบรรดาข้าพระบาท
ลว้ นเปน็ ราชบรพิ ารพระทรงศรี
เหมอื นลูกเรอื อยู่ในกลางหว่างวารี
จาตอ้ งมมี ติ รจติ รสนทิ กัน

เปรยี บขา้ ราชบริพารเหมอื นกะลาสีเรอื

คุณคา่ ดา้ นวรรณศลิ ป์

การหลากคา

คือ การใชค้ าศัพทท์ ีม่ ี
ความหมายเหมอื นกัน
หรอื คาไวพจน์

ภาพ ธงชาตไิ ทย จากเว็บ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=
ประเทศไทย สบื คน้ เมือ่ วันท่ี 30/08/62

ภาพ เรอื อยู่กลางทะเล จากเวบ็ https://www.google.com/search?q=เรอื อยกู่ ลางทะเล&tbm=isch&tbs=rimg:CesQiomIAj2IImCuCaW-
8Wc สบื คน้ เม่อื วันท่ี 30/08/62

คุณคา่ ด้านวรรณศิลป์

พระจกั รี ทรงธรรม์

การหลากคา

“พระมหากษตั รยิ ”์

พระภูธร พระทรงศรี

เสวก คณุ คา่ ด้านวรรณศลิ ป์
ราชเสวี
เสวี
ขา้ พระบาท

การหลากคา
“ขา้ ราชบริพาร”

ขา้ ฝ่าพระบาท

คุณค่าด้านสงั คม

บทเสภาสามคั คเี สวก
ตอน สามัคคีเสวก

ภาพ ขา้ ราชการ จากเวบ็ https://www.pinterest.com/pin/676947387716899097/?lp=true
สืบคน้ เมือ่ วันท่ี 30/08/62

คุณคา่ ด้านสงั คม

สะท้อนคุณธรรมหน้าท่ีและ
ความสามัคคี

ภาพ ธงชาตไิ ทย จากเว็บ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=
ประเทศไทย สืบคน้ เม่ือวันที่ 30/08/62
ภาพ เรอื อยู่กลางทะเล จากเวบ็ https://www.google.com/search?q=เรอื อยู่กลางทะเล&tbm=isch&tbs=rimg:CesQiomIAj2IImCuCaW-
8Wc สบื คน้ เมือ่ วันที่ 30/08/62

ขอ้ คิดทีไ่ ดร้ ับ

บทเสภาสามัคคเี สวก

ตอน สามคั คเี สวก

ภาพ ขา้ ราชการ จากเว็บ https://www.pinterest.com/pin/676947387716899097/?lp=true
สืบค้นเม่อื วนั ที่ 30/08/62

ขอ้ คดิ ทีไ่ ด้รบั

เหล่าข้าราชบริพารต้องใหค้ วาม
ร่วมมอื กับองคพ์ ระมหากษัตรยิ ์
ผู้ทรงเปน็ ผนู้ าของประเทศ

ภาพ ขา้ ราชบริพาร จากเวบ็ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=
ประเทศไทย สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 30/08/62
ภาพ กะลาสี จากเวบ็ https://www.google.comK4BQ&q=กะลาสี&oq=กะลาสี&gs_l=img.3. สืบคน้ เม่อื วันที่ 30/08/62

ข้อคดิ ที่ไดร้ บั

ข้าราชการต้องมีความสามัคคี
ปรองดองเพื่อนาชาตใิ หพ้ ฒั นา

ภาพ ธงชาติไทย จากเว็บ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=
ประเทศไทย สบื คน้ เมอ่ื วนั ที่ 30/08/62
ภาพ เรอื อยู่กลางทะเล จากเว็บ https://www.google.com/search?q=เรืออยกู่ ลางทะเล&tbm=isch&tbs=rimg:CesQiomIAj2IImCuCaW-
8Wc สบื ค้นเม่ือวันท่ี 30/08/62

ข้อคิดท่ีได้รับ

ขา้ ราชการต้องมคี วามจงรกั ภักดี
ต่อพระเจ้าแผ่นดนิ

ภาพ ขา้ ราชบริพาร จากเวบ็ https://www.google.com/search?biw=1600&bih=757&tbm=isch&sa=1&ei=S9psXfW8HMqWwgPgiZPgCQ&q=
ประเทศไทย สืบคน้ เม่อื วนั ท่ี 30/08/62
ภาพ กะลาสี จากเว็บ https://www.google.comK4BQ&q=กะลาสี&oq=กะลาสี&gs_l=img.3. สืบคน้ เม่ือวันที่ 30/08/62

“แม้ต่างคนต่างเถยี งเก่ยี งแก่งแยง่
นายเรือจะเอาแรงมาแต่ไหน
แมไ้ ม่ถือเครง่ คงตรงวนิ ัย
เมือ่ ถึงคราวพายุใหญจ่ ะครวญคราง”

การแตกความสามคั คี
ก่อใหเ้ กิดผลเสียต่อตนเอง
และประเทศชาตอิ ยา่ งไร

พลงั ของความสามคั คี
ก่อใหเ้ กดิ ผลดีตอ่ ตนเอง
และประเทศชาตอิ ย่างไร

บทเสภาสามัคคีเสวก

ตอน วิศวกรรมาและสามคั คเี สวก

รายวิชา ภาษาไทย

สรปุ เน้อื หา
วรรณคดีและวรรณกรรม

รหสั วิชา ท๒๒๑๐๑ ชน้ั มัธยมศึกษาท่ี ๒
ผ้สู อน ครฟู ารดี ะห์ เบญญากาจ

วรรณคดี กับ วรรณกรรม

ต่างกันอย่างไร ?

วรรณคดี

วรรณ หมายถงึ หนังสือ
คดี หมายถึง เร่ือง

หนังสอื ท่ไี ด้รับการยกยอ่ งว่าแตง่ ดี

วรรณกรรม

งานประพันธ์ท่ีทาขึ้นทุกชนิด ไม่ว่าแสดง
ออกมาโดยวิธีหรือในรูปอย่างใด เป็นการ
สร้างสรรค์ท่ีเกิดจากความรู้สึกและความนึก
คดิ ของมนษุ ย์