1QA_Kimia_AnyflipWM

PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

1 998 Chapter Form 4 Bab 1 Pengenalan kepada Kimia 1 Bab 1 Keseimbangan Redoks 147 Bab 2 Jirim dan Struktur Atom 5 Bab 2 Sebatian Karbon 163 Bab 3 Konsep Mol, Formula dan Persamaan Kimia 22 Bab 3 Termokimia 175 Bab 4 Jadual Berkala Unsur 40 Bab 4 Polimer 186 Bab 5 Ikatan Kimia 58 Bab 5 Kimia Konsumer dan Industri 196 Bab 6 Asid, Bes dan Garam 80 Bab 7 Kadar Tindak Balas 111 Bab 8 Bahan Buatan dalam Industri 135 Kertas Model SPM 207 Jawapan 234 Tkt 4&5 Q&A Kimia kandungan.indd 1 2/1/2023 10:50:37 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

1 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 1 1 1 Antara kajian berikut, yang manakah berkaitan dengan kimia? A Tingkah laku amoeba dalam air banjir B Pembentukan dan sifat-sifat lubang hitam C Sifat-sifat cahaya dan fenomena yang berkaitan dengannya D Penghasilan vaksin untuk mencegah penyakit koronavirus (COVID-19) Jawapan: D Penghasilan vaksin menggunakan pelbagai bahan kimia. 2 Antara kerjaya berikut, yang manakah memerlukan pengetahuan dalam bidang kimia? A Akauntan B Juruwang C Ahli farmasi D Pengawal keselamatan Jawapan: C Pembuatan ubat-ubatan melibatkan pengetahuan dalam bidang kimia dan pelbagai tindak balas kimia. 3 Antara proses berikut, yang manakah melibatkan tindak balas kimia? A Memperlahankan kenderaan dengan menekan brek B Melepaskan batu daripada bangunan yang tinggi C Pembentukan pelangi selepas hujan D Membakar daun kering Jawapan: D Pembakaran daun kering melibatkan pemutusan dan pembentukan ikatan kimia. 4 Antara bahan kimia berikut, yang manakah boleh didapati dengan mudah di rumah? A Asid hidroklorik B Natrium klorida C Cecair nitrogen D Asid nitrik Jawapan: B Natrium klorida ialah nama kimia bagi garam biasa yang digunakan dalam masakan. 5 Bahan kimia yang manakah ialah suatu unsur? A Air B Glukosa C Titanium D Karbon dioksida Jawapan: C Titanium ialah unsur logam. Kertas 1 Soalan Objektif Perkembangan Bidang Kimia dan Kepentingan dalam Kehidupan 1.1 Tema 1: Kepentingan Kimia Buku Teks: Halaman 1 – 18 Pengenalan kepada Kimia 1 BAB Tkt 4 Q&A Kimia 1(1-4).indd 1 21/12/2022 1:36:34 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

2 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 1 1 Penyiasatan Saintifi k dalam Kimia 1.2 6 Semasa menjalankan suatu penyiasatan saintifi k, bilakah keputusan perlu direkodkan? A Selepas semua pemboleh ubah ditentukan B Semasa eksperimen dijalankan C Selepas kesimpulan dibuat D Sebelum hipotesis dibina Jawapan: B Keputusan direkodkan selepas pemerhatian dibuat. Pemerhatian dibuat semasa prosedur eksperimen dijalankan. 7 Antara pernyataan berikut, yang manakah ialah suatu hipotesis? A Apabila suhu air meningkat, masa yang diambil untuk gula melarut lebih rendah B Menyiasat bagaimana suhu air mempengaruhi keterlarutan gula C Warna merah jambu larutan bertukar kepada tidak berwarna D Pepejal putih ialah magnesium oksida Jawapan: A Hipotesis ialah hubung kait antara pemboleh ubah dimanipulasikan dengan pemboleh ubah bergerak balas. Penggunaan, Pengurusan dan Pengendalian Radas serta Bahan Kimia 1.3 8 Suatu eksperimen untuk mengkaji tentang kadar tindak balas penghasilan gas klorin dijalankan dalam kebuk wasap. Apakah tujuan penggunaan kebuk wasap dalam eksperimen ini? A Mengelakkan berlaku kebakaran B Melindungi tangan daripada terkena gas klorin C Mempercepat tindak balas penghasilan gas klorin D Mengelakkan gas klorin daripada terbebas ke persekitaran Jawapan: D Eksperimen yang melibatkan gas berbahaya dan berbau sengit seperti gas klorin mesti dijalankan di dalam kebuk wasap untuk mengelakkan diri daripada terhidu gas ini. Kertas 2 Bahagian A – Soalan Struktur 1 Tindak balas kimia sentiasa berlaku di sekeliling kita, dan semua tindak balas ini berkaitan dengan kimia. (a) Berikan maksud ‘kimia’. Kimia ialah cabang sains yang menyiasat tentang jirim dan interaksi antara jirim. [1 markah] (b) Persamaan di bawah menunjukkan satu tindak balas penting yang berlaku dalam tumbuhan hijau. Karbon dioksida + air → Glukosa + oksigen Tkt 4 Q&A Kimia 1(1-4).indd 2 21/12/2022 1:36:34 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

3 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 1 1 (i) Namakan tindak balas tersebut. Fotosintesis [1 markah] (ii) Lengkapkan jadual di bawah dengan mengelaskan bahan kimia dalam persamaan di atas kepada unsur dan sebatian. Unsur Sebatian Oksigen Karbon dioksida Air Glukosa [2 markah] (iii) Nyatakan satu keadaan yang penting supaya tindak balas yang dinamakan di 1(b)(i) boleh berlaku. Kehadiran cahaya matahari [1 markah] (c) Berikan satu kepentingan mempelajari kimia. Membolehkan kita memahami sifat jirim di sekeliling kita. [1 markah] 1 (b) (i) Fotosintesis dalam tumbuhan hijau menukarkan gas karbon dioksida dan air kepada glukosa dan gas oksigen. (ii) Unsur terdiri daripada satu jenis atom sahaja. Sebatian pula terbentuk apabila dua atau lebih jenis atom berlainan bergabung secara kimia. (iii) Fotosintesis hanya berlaku dengan kehadiran cahaya matahari. (c) Kimia merupakan salah satu bidang ilmu sains yang melibatkan kajian terhadap jirim dari segi struktur, sifat, komposisi dan interaksi antara jirim. Tip Peperiksaan 2 Penyiasatan saintifi k adalah penting dalam menjalankan pelbagai kajian. Rajah 1 menunjukkan beberapa langkah dalam penyiasatan saintifi k. Pemerhatian Membina inferens X Membina hipotesis Mengenal pasti pemboleh ubah Mengawal pemboleh ubah Rajah 1 Tkt 4 Q&A Kimia 1(1-4).indd 3 21/12/2022 1:36:34 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

4 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 1 1 (a) Apakah yang dimaksudkan dengan penyiasatan saintifik? Penyiasatan saintifik ialah kaedah sistematik yang digunakan untuk menyelesaikan masalah berkaitan sains. [1 markah] (b) Apakah langkah X? Mengenal pasti masalah [1 markah] (c) (i) Apakah pemboleh ubah-pemboleh ubah yang mesti dikenal pasti dalam suatu penyiasatan saintifik? Pemboleh ubah dimanipulasikan, pemboleh ubah bergerak balas dan pemboleh ubah dimalarkan [2 markah] (ii) Apakah maksud hipotesis? Pernyataan yang menunjukkan hubungan antara pemboleh ubah dimanipulasikan dengan pemboleh ubah bergerak balas. [1 markah] Kesalahan Umum Jangan keliru antara hipotesis dengan inferens. Hipotesis ialah pernyataan yang menghubungkan pemboleh ubah dimanipulasikan dengan pemboleh ubah bergerak balas. Inferens pula ialah pernyataan yang menggunakan data yang dikumpulkan atau pengalaman lalu untuk membuat kesimpulan dan penerangan tentang sesuatu masalah. (d) Aishah menghadiri sebuah majlis makan malam bersama rakanrakannya. Dia ternampak semangkuk kari ayam yang sangat berminyak dan segera memberitahu rakan-rakannya bahawa kari ayam tersebut tidak baik untuk kesihatan. Berdasarkan langkah-langkah penyiasatan saintifik, apakah jenis pernyataan Aishah kepada rakan-rakannya di atas? Inferens [1 markah] 2 (a) Penyiasatan saintifi k dijalankan untuk menyelesaikan masalah dengan menggunakan kaedah saintifi k. (d) Pernyataan tersebut ialah inferens kerana kesimpulan yang dibuat oleh Aishah adalah berdasarkan pengetahuan sedia ada. Tip Peperiksaan Tkt 4 Q&A Kimia 1(1-4).indd 4 21/12/2022 1:36:34 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

5 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 2 1 1 Antara pernyataan berikut, yang manakah benar tentang pepejal? A Zarah-zarah dalam pepejal mempunyai tenaga kinetik yang tinggi B Zarah-zarah dalam pepejal tersusun rapat antara satu sama lain C Daya tarikan antara zarah adalah sangat lemah D Terdapat banyak ruang antara zarah Jawapan: B Zarah-zarah dalam pepejal tersusun rapat dan mempunyai ruang yang terhad antara zarah. Zarah-zarah pepejal mempunyai tenaga kinetik yang sangat rendah dan daya tarikan antara zarah adalah sangat kuat. 2 Antara proses berikut, yang manakah membebaskan haba? A Peleburan B Pendidihan C Penyejatan D Pembekuan Jawapan: D Semasa proses pembekuan, cecair bertukar kepada pepejal dan tenaga haba dibebaskan untuk membentuk daya tarikan antara zarah. 3 Rajah 1 menunjukkan graf suhu melawan masa bagi pemanasan naftalena. 160 80 30 t 1 t 2 t 3 Masa (s) Suhu (°C) Rajah 1 Mengapakah tiada perubahan suhu yang berlaku dari t 1 hingga t 2 ? A Haba terbebas ke persekitaran B Persekitaran menjadi sejuk untuk seketika C Haba diserap untuk mengatasi daya tarikan antara zarah D Penunu Bunsen dialihkan daripada sistem pemanasan Jawapan: C Semasa proses peleburan, suhu tidak berubah kerana haba yang dibekalkan diserap oleh zarahzarah naftalena untuk mengatasi daya tarikan antara zarah pepejal naftalena untuk membentuk cecair naftalena. 3 Rajah 1 menunjukkan graf suhu Kertas 1 Soalan Objektif Tema 2: Asas Kimia Buku Teks: Halaman 22 – 39 2 Jirim dan Struktur Atom BAB 2.1 Konsep Asas Jirim Tkt 4 Q&A Kimia 2(5-21).indd 5 11/1/2023 3:53:05 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

6 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 2 1 4 Pernyataan yang manakah menerangkan mengapa cecair lebih sukar dimampatkan berbanding dengan gas? A Daya tarikan antara zarah cecair yang lebih kuat menghalang kesan daya luaran B Zarah-zarah gas berada jauh di antara satu sama lain C Daya tarikan antara zarah gas adalah sangat lemah D Zarah-zarah gas boleh bergerak bebas Jawapan: B Gas mudah dimampatkan kerana terdapat banyak ruang antara zarah. 5 Maklumat di bawah adalah tentang bahan Q. Takat beku: 268 °C Takat didih: 1 682 °C Pada suhu yang manakah bahan Q wujud sebagai cecair? KBAT Mengaplikasi A 267 °C C 1 685 °C B 320 °C D 1 700 °C Jawapan: B Bahan Q wujud sebagai cecair pada suhu lebih tinggi daripada takat bekunya dan lebih rendah daripada takat didihnya. 6 Pada suhu bilik, ais kering (pepejal karbon dioksida) bertukar sertamerta kepada gas karbon dioksida. Apakah proses perubahan jirim yang berlaku? A Peleburan B Penyejatan C Kondensasi D Pemejalwapan Jawapan: D Pemejalwapan ialah proses perubahan pepejal kepada gas tanpa bertukar kepada cecair. 7 Metanol terdiri daripada molekul CH3 OH. Antara pernyataan berikut, yang manakah benar apabila cecair etanol meruap? A Molekul CH3 OH terurai kepada atom karbon, hidrogen dan oksigen B Daya tarikan antara molekul CH3 OH menjadi lebih kuat C Molekul CH3 OH bergerak dengan lebih laju D Jarak antara molekul CH3 OH berkurang Jawapan: C Apabila cecair tersejat kepada gas, zarah-zarah menerima lebih banyak tenaga kinetik lalu bergerak lebih laju. 8 Susunan atom yang manakah menunjukkan suatu sebatian? A C B Jawapan: C Satu sebatian mengandungi dua atau lebih jenis atom berlainan yang bergabung secara kimia. Tkt 4 Q&A Kimia 2(5-21).indd 6 11/1/2023 3:53:05 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

19 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 2 1 6 (a) (ii) Calon dikehendaki menyenaraikan tiga jenis zarah yang terdapat dalam jirim. Bezakan dengan jelas ciri-ciri tiga jenis zarah tersebut. Berikan contoh yang sesuai bagi setiap jenis jirim. (b) (i) Calon hendaklah mengetahui semua proses dalam perubahan keadaan jirim. (ii) Bina sebuah jadual untuk mempersembahkan jawapan anda supaya kelihatan lebih sistematik dan tepat. Tip Peperiksaan 7 Rajah 2 menunjukkan struktur atom X. Neutron Proton Elektron Rajah 2 Suatu atom terdiri daripada proton, elektron dan neutron. Proton, neutron dan elektron disebut sebagai zarah-zarah subatom. (a) (i) Nyatakan sifat zarah-zarah subatom dari segi cas relatif dan jisim relatifnya. [6 markah] Proses peleburan Proses pembekuan Kandungan tenaga kinetik zarah-zarah lilin bertambah Kandungan tenaga kinetik zarahzarah lilin berkurang Daya tarikan antara zarah lilin menjadi lemah Daya tarikan antara zarah lilin menjadi kuat Zarah-zarah lilin mula bergerak bebas dan laju Zarah-zarah lilin mula bergerak perlahan dan pergerakan terhad Ruang antara zarah lilin semakin besar Ruang antara zarah lilin semakin kecil Tkt 4 Q&A Kimia 2(5-21).indd 19 11/1/2023 3:53:07 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

20 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 2 1 (ii) Atom X dalam Rajah 2 mempunyai 8 proton, 8 elektron dan 9 neutron. Tentukan nombor proton dan nombor nukleon bagi atom itu. Tulis perwakilan piawai bagi atom X. KBAT Mengaplikasi [4 markah] (b) Seorang murid menjalankan aktiviti untuk menentukan takat lebur bahan V. Bahan V dipanaskan dari suhu 30 °C hingga 80 °C dalam kukus air. Bahan V ialah pepejal pada suhu bilik dan cecair pada suhu 80 °C. Berdasarkan maklumat di atas, lakar graf suhu melawan masa bagi pemanasan bahan V dan tandakan takat lebur dengan huruf ‘T’. Huraikan graf yang dilakar dari segi keadaan fi zikal bahan V dan pergerakan zarah-zarah dalam bahan V. KBAT Menganalisis [10 markah] Jawapan 7 (a) (i) Kesalahan Umum Calon keliru antara istilah nilai relatif dengan nilai sebenar. Jisim atom relatif bagi suatu unsur merujuk kepada berat dalam gram bagi bilangan atom unsur yang terkandung dalam 12 g karbon-12. (ii) Nombor proton = Bilangan proton = 8 Nombor nukleon = Bilangan proton + bilangan neutron = 17 Perwakilan piawai: 17 8 X (b) Suhu (°C) Masa (s) 0 t1 t 2 t 3 80 T 30 Zarah subatom Proton Neutron Elektron Cas relatif +1 0 –1 Jisim relatif 1 1 1 1 840 Tkt 4 Q&A Kimia 2(5-21).indd 20 11/1/2023 3:53:07 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

21 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 2 1 Dari 0 s hingga t 1 , bahan V wujud sebagai pepejal. Zarah-zarah dalam bahan V bergetar dengan lebih pantas apabila tenaga haba ditukarkan kepada tenaga kinetik. Dari t 1 hingga t 2 , bahan V wujud sebagai campuran pepejal dan cecair. Getaran zarah-zarah dalam bahan V kekal tidak berubah sementara waktu kerana tenaga haba digunakan untuk mengatasi daya tarikan antara zarah pepejal bahan V. Dari t 2 hingga t 3 , bahan V wujud sebagai cecair. Zarah-zarah dalam bahan V bergetar dengan lebih pantas apabila tenaga haba ditukarkan kepada tenaga kinetik. 7 (a) (i) Zarah-zarah subatom terdiri daripada proton, neutron dan elektron. Proton dan neutron terdapat dalam nukleus atom unsur. Elektron beredar dalam petala di sekeliling nukleus. (ii) Nombor nukleon ialah jumlah bilangan proton dan neutron dalam suatu atom. Perwakilan piawai ditulis sebagai A Z X, X = simbol unsur A = Nombor nukleon Z = Nombor proton (b) Lengkung pemanasan menunjukkan peningkatan haba dengan masa. Garis lurus menunjukkan tiada perubahan suhu berlaku. Graf bermula pada suhu 30 °C dan bukan 0 °C kerana pemanasan dilakukan pada suhu bilik. Takat lebur, T ditandakan pada paksi-x, iaitu suhu. Suhu akhir pemanasan, iaitu 80 °C hendaklah ditandakan dengan jelas. Huraian keadaan fi zikal dan pergerakan zarah-zarah dalam bahan V hendaklah bermula dari masa t 0 hingga t 3 . Tip Peperiksaan Tkt 4 Q&A Kimia 2(5-21).indd 21 11/1/2023 3:53:07 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

22 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 3 1 1 Jisim atom relatif bagi aluminium ialah 27 dan bagi argentum ialah 108. Berapakah bilangan atom aluminium yang mempunyai jisim yang sama dengan satu atom argentum? A 2 atom C 4 atom B 3 atom D 5 atom Jawapan: C Bilangan atom Al = 108 27 = 4 atom 2 Berapakah jisim molekul relatif bagi haloperidol, C21H23ClFNO2 ? [Jisim atom relatif: H = 1, C = 12, N = 14, O = 16, F = 19, Cl = 35.5] A 359.5 C 387.5 B 375.5 D 398.5 Jawapan: B Jisim molekul relatif ialah jumlah jisim atom relatif bagi semua atom dalam suatu sebatian. JMR = (21 × 12) + (23 × 1) + 35.5 + 19 + 14 + (2 × 16) = 375.5 3 Cisplatin, Pt(NH3 )2 Cl2 ialah sebatian yang boleh digunakan untuk merawat pelbagai jenis kanser. Jisim formula relatif bagi cisplatin ialah 300. Berapakah jisim atom relatif bagi platinum? [Jisim atom relatif: H = 1, N = 14, Cl = 35.5] A 195 C 212 B 209 D 229 Jawapan: A Andaikan jisim atom relatif bagi Pt = x JFR bagi Pt(NH3 )2 Cl2 = 300 300 = x + 2[14 + (3 × 1)] + (2 × 35.5) x = 195 4 Formula kimia bagi kuprum(II) sulfat terhidrat ialah CuSO4 •xH2 O. Diberi jisim formula relatifnya ialah 250. Apakah nilai x? [Jisim atom relatif: Cu = 64, S = 32, O = 16, H = 1] A 2 C 4 B 3 D 5 Jawapan: D JFR bagi CuSO4•xH2O = 250 250 = 64 + 32 + (4 × 16) + x[(2 × 1) + 16] 18x = 90 x = 5 5 Berapa kali 8 molekul asid etanoik, C2 H4 O2 lebih berat daripada 3 atom kalsium, Ca? [Jisim atom relatif: H = 1, C = 12, O = 16, Ca = 40] A 2 kali B 4 kali C 12 kali D 1.5 kali Jisim Atom Relatif dan Jisim Molekul Relatif 3.1 Kertas 1 Soalan Objektif Tema 2: Asas Kimia Buku Teks: Halaman 42 – 75 Konsep Mol, Formula dan 3 Persamaan Kimia BAB Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 22 11/1/2023 3:57:38 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

23 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 3 1 Jawapan: B JMR bagi C2H4O2 = (2 × 12) + (4 × 1) + (2 × 16) = 60 Bilangan kali C2H4O2 lebih berat daripada Ca = 8 × JMR bagi C2H4O2 3 × JAR bagi Ca = 8 × 60 3 × 40 = 480 120 = 4 kali 3.2 Konsep Mol 6 Jisim atom relatif bagi unsur P dan Q adalah sama, iaitu 20. Antara pernyataan berikut, yang manakah benar berdasarkan maklumat yang diberikan di atas? A Atom P dan Q mempunyai saiz atom yang sama B Atom P dan Q mempunyai susunan elektron yang sama C 20 g unsur P mempunyai bilangan atom yang sama dengan 20 g unsur Q D Atom P dan Q mempunyai 10 proton dan 10 neutron dalam nukleusnya Jawapan: C 20 g unsur P dan 20 g unsur Q mempunyai bilangan mol yang sama kerana mempunyai jisim atom relatif yang sama. Bilangan atom = Bilangan mol × Pemalar Avogadro 7 Maklumat di bawah adalah tentang satu mol bahan. Satu mol bahan mengandungi bilangan zarah yang sama, iaitu atom dalam x g bagi unsur Y. Berdasarkan maklumat yang diberi, apakah x dan unsur Y? x Unsur Y A 4.0 Helium-4 B 1.0 Hidrogen-1 C 12.0 Karbon-12 D 16.0 Oksigen-16 Jawapan: C Satu mol bahan bermaksud kuantiti bahan yang mengandungi bilangan zarah yang sama dengan 12.0 g karbon-12. 8 Jadual 1 menunjukkan jisim atom relatif bagi dua unsur. Unsur Jisim atom relatif Ferum 56 Litium 7 Jadual 1 Antara pernyataan berikut, yang manakah benar tentang jisim atom relatif bagi ferum dan litium? I Satu mol ferum mempunyai 8 kali lebih banyak bilangan atom daripada satu mol litium II Satu atom ferum mempunyai bilangan proton yang sama dengan 8 atom litium III Satu atom ferum adalah 8 kali lebih berat daripada satu atom litium IV 56 g ferum mempunyai bilangan atom yang sama dengan 7 g litium A I dan II B I dan III C II dan IV D III dan IV Jawapanr: C Satu mol bahan bermaksud kuantiti bahan yang mengandungi bilangan zarah yang sama dengan 12.0 g karbon-12. Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 23 11/1/2023 3:57:38 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

24 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 3 1 Jawapan: D • Bilangan kali satu atom ferum lebih berat daripada satu atom litium = 56 g 7 g = 8 kali • 56 g ferum dan 7 g litium mempunyai bilangan mol yang sama. Maka, bilangan atom dalam 56 g ferum dan 7 g litium adalah sama. 9 Antara gas berikut, yang manakah mempunyai isi padu yang sama dengan 28 g gas nitrogen, N2 pada STP? [Jisim atom relatif: H = 1, C = 12, N = 14, O = 16, S = 32, Cl = 35.5] A 3 g gas hidrogen, H2 B 35.5 g gas klorin, Cl2 C 32 g gas sulfur dioksida, SO2 D 44 g gas karbon dioksida, CO2 Jawapan: D Bilangan mol N2 = 28 2 × 14 = 28 28 = 1 mol Bilangan mol CO2 = 44 12 + (2 × 16) = 44 44 = 1 mol Gas mempunyai isi padu yang sama dalam keadaan yang sama jika gasgas tersebut mempunyai bilangan mol yang sama. 10 Antara yang berikut, yang manakah mempunyai bilangan atom yang sama dengan 8 g kuprum? [Jisim atom relatif: O = 16, Mg = 24, Ca = 40, Fe = 56, Cu = 64; Pemalar Avogadro = 6.02 × 1023 mol–1] A 3.0 g magnesium, Mg B 8.0 g gas oksigen, O2 C 10.0 g kalsium, Ca D 3.5 g ferum, Fe Jawapan: A Bilangan atom Cu = 8 64 × 6.02 × 1023 = 7.525 × 1022 atom Bilangan atom Mg = 3 24 × 6.02 × 1023 = 7.525 × 1022 atom 11 Satu tindak balas kimia membebaskan 480 cm3 gas oksigen pada keadaan bilik. Berapakah bilangan mol gas oksigen yang dibebaskan daripada tindak balas ini? [1 mol gas menempati 24 dm3 pada keadaan bilik] A 0.020 mol B 0.021 mol C 20 mol D 21 mol Jawapan: A Bilangan mol gas oksigen = 480 24 000 = 0.020 mol 12 Jisim bagi 0.03 mol naftalena ialah 3.84 g. Berapakah jisim molekul relatif bagi naftalena? A 78 B 115 C 128 D 384 Jawapan: C Bilangan mol = Jisim (g) JMR 0.03 = 3.84 JMR  JMR bagi naftalena = 3.84 0.03 = 128 Bilangan mol = Mass (g) JMR 0.03 = 3.84 JMR  JMR bagi naftalena = 3.84 0.03 = 128 Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 24 11/1/2023 3:57:38 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

25 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 3 1 13 Rajah 1 menunjukkan 2 bikar, P dan Q yang masing-masing mengandungi 300 g air dan 300 g etanol. 300 g air, H2 O P Q 300 g etanol, C2 H6 O Rajah 1 Pernyataan yang manakah benar tentang P dan Q? [Jisim atom relatif: H = 1, C = 12, O = 16] A Jisim molekul relatif air sama dengan jisim molekul relatif etanol B Bilangan molekul air dalam bikar P dan bilangan molekul etanol dalam bikar Q adalah sama C Terdapat kurang bilangan molekul air dalam bikar P daripada bilangan molekul etanol dalam bikar Q D Terdapat lebih banyak bilangan molekul air dalam bikar P daripada bilangan molekul etanol dalam bikar Q Jawapan: D Bandingkan bilangan mol air dengan bilangan mol etanol. Bilangan mol air dalam bikar P = 300 18 = 16.67 mol Bilangan mol etanol dalam bikar Q = 300 46 = 6.52 mol Bilangan molekul air lebih banyak kerana bilangan molnya lebih banyak. 14 Terdapat tiga kali ganda bilangan atom dalam x g aluminium berbanding dengan 1.38 g natrium. Apakah nilai x? [Jisim atom relatif: Na = 23, Al = 27] A 0.54 g C 3.53 g B 1.62 g D 4.86 g Jawapan: D Aluminium dan natrium terdiri daripada atom. Bilangan mol Al = 3 × bilangan mol Na x 27 = 3 × 1.38 23  x = 4.86 g 15 Sebuah belon berisi campuran gas nitrogen, N2 dan gas helium, He pada keadaan bilik. Isi padu belon tersebut ialah 1.8 dm3 . Jika jisim nitrogen di dalam belon ialah 1.4 g, berapakah jisim helium di dalam belon? KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: He = 4, N = 14; 1 mol sebarang gas menempati 24 dm3 pada keadaan bilik] A 0.04 g C 0.10 g B 0.08 g D 0.20 g Jawapan: C Bilangan mol N2 dalam belon = 1.4 28 = 0.05 mol Isi padu yang ditempati oleh N2 dalam belon = 0.05 × 24 dm3 = 1.2 dm3  Isi padu He dalam belon = (1.8 – 1.2) dm3 = 0.6 dm3 Bilangan mol He dalam belon = 0.6 24 = 0.025 mol  Jisim He dalam belon = 0.025 × 4 = 0.10 g Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 25 11/1/2023 3:57:38 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

26 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 3 1 3.3 Formula Kimia 16 Sebatian X mengandungi karbon, hidrogen dan oksigen. Antara yang berikut, yang manakah formula empirik bagi X? A CH3 O C C4 H6 O2 B C2 H4 O2 D C6 H12O6 Jawapan: A Formula empirik menunjukkan nisbah teringkas bagi bilangan atom setiap unsur dalam suatu molekul atau sebatian. 17 Formula empirik bagi suatu sebatian organik ialah CH3 O dan jisim molekul relatifnya ialah 62. Apakah formula molekul bagi sebatian itu? [Jisim atom relatif: H = 1, C = 12, O = 16] A CH3 O C C3 H9 O3 B C2 H6 O2 D C4 H12O4 Jawapan: B Andaikan formula molekul = (CH3O)n Jisim molekul relatif (CH3O)n = 62 n × [12 + (3 × 1) + 16] = 62  n = 62 31 = 2 Formula molekul = (CH3O)2 = C2H6O2 18 Jadual 2 menunjukkan formula kimia bagi kromium klorida dan zink karbonat. Sebatian Kromium klorida Zink karbonat Formula kimia CrCl3 ZnCO3 Jadual 2 Apakah formula kimia bagi kromium karbonat? A CrCO3 C Cr2 (CO3 )3 B Cr(CO3 )2 D Cr3 (CO3 )2 Jawapan: C Formula bagi ion kromium ialah Cr3+ dan formula, bagi ion karbonat ialah CO3 2–. 3.4 Persamaan Kimia 19 Antara yang berikut, yang manakah persamaan seimbang? A Pb(NO3 )2 + K2 CO3 → PbCO3 + KNO3 B CaCO3 + HCl → CaCl2 + CO2 + H2 O C NaOH + HNO3 → NaNO3 + H2 O D CH4 + O2 → CO2 + H2 O Jawapan: C Persamaan kimia seimbang mempunyai bilangan atom unsur yang sama di bahagian kiri dan kanan. 20 Persamaan kimia di bawah menunjukkan pembakaran lengkap propana, C3 H8 . C3 H8 (g) + 5O2 (g) → 3CO2 (g) + 4H2 O(ce) Pernyataan yang manakah benar tentang persamaan di atas? A Bilangan mol bahan tindak balas sama dengan bilangan mol hasil tindak balas B 1.0 g C3 H8 bertindak balas dengan 5.0 g O2 untuk menghasilkan 3.0 g CO2 dan 4.0 g H2 O C 0.5 mol C3 H8 bertindak balas dengan 2.5 mol O2 untuk menghasilkan 1.5 mol CO2 dan 2.0 mol H2 O D Jumlah bilangan zarah sebelum tindak balas adalah sama dengan jumlah bilangan zarah selepas tindak balas Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 26 11/1/2023 3:57:39 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

27 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 3 1 Jawapan: C Daripada persamaan kimia, 1.0 mol C3 H8 bertindak balas dengan 5.0 mol O2 untuk menghasilkan 3.0 mol CO2 dan 4 mol H2 O. Bilangan mol setiap bahan dalam persamaan itu boleh dibahagi atau didarab dengan pekali yang sama, asalkan nisbah kesemuanya kekal sama. 21 Apabila kalium dipanaskan dalam oksigen, kalium oksida dihasilkan seperti yang ditunjukkan dalam persamaan di bawah. 4K(p) + O2 (g) → 2K2 O(p) Seorang murid menjalankan tindak balas antara 0.78 g kalium dengan oksigen berlebihan. Berapakah jisim kalium oksida yang terhasil? [Jisim atom relatif: K = 39, O = 16] A 0.470 g B 0.940 g C 0.975 g D 1.880 g Jawapan: B Bilangan mol K yang digunakan = 0.78 39 = 0.02 mol Daripada persamaan, 4 mol K bertindak balas untuk menghasilkan 2 mol K2O.  0.02 mol K bertindak balas untuk menghasilkan 0.01 mol K2O. JFR bagi K2O = 2(39) + 16 = 94  Jisim K2O = 0.01 × 94 = 0.940 g 22 Pita magnesium dilarutkan di dalam asid hidroklorik cair mengikut persamaan di bawah. Mg(p) + 2HCl(ak) → MgCl2 (ak) + H2 (g) Dalam satu eksperimen, 0.6 g magnesium dilarutkan dengan lengkap dalam sebuah bikar yang mengandungi asid hidroklorik berlebihan. Berapakah isi padu gas hidrogen yang dihasilkan pada STP? [Jisim atom relatif: Mg = 24; 1 mol gas menempati isi padu 22.4 dm3 pada STP] A 0.56 dm3 C 1.12 dm3 B 0.60 dm3 D 1.20 dm3 Jawapan: A Bilangan mol Mg = 0.6 24 = 0.025 mol Daripada persamaan, 1 mol Mg bertindak balas untuk menghasilkan 1 mol H2.  0.025 mol Mg bertindak balas untuk menghasilkan 0.025 mol H2. Isi padu H2 yang dihasilkan pada STP = 0.025 × 22.4 dm3 = 0.56 dm3 23 Ammonia dihasilkan daripada tindak balas antara nitrogen dengan hidrogen seperti yang ditunjukkan dalam persamaan di bawah. N2 (g) + 3H2 (g) → 2NH3 (g) Berapakah jisim ammonia yang dihasilkan, jika 7.0 g gas nitrogen ditindakbalaskan dengan 7.0 g gas hidrogen? [Jisim atom relatif: H = 1, N = 14] A 2.13 g B 8.50 g C 39.67 g D 89.25 g Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 27 11/1/2023 3:57:39 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

28 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 3 1 Kertas 2 Bahagian A – Soalan Struktur 1 Jadual 1 menunjukkan jisim atom relatif bagi beberapa unsur. Unsur Karbon, C Nitrogen, N Kalium, K Ferum, Fe Jisim atom relatif 12 14 39 56 Jadual 1 (a) Nyatakan maksud (i) jisim atom relatif. Jisim purata satu atom unsur berbanding dengan 1 12 kali jisim satu atom karbon-12. [1 markah] (ii) jisim molekul relatif. Jisim purata molekul berbanding dengan 1 12 kali jisim atom karbon-12. [1 markah] (b) Berdasarkan maklumat dalam Jadual 1, hitung (i) berapa kali 3 atom ferum lebih berat daripada 2 atom nitrogen. KBAT Mengaplikasi Bilangan kali lebih berat = 3 × JAR bagi Fe 2 × JAR bagi N = 3 × 56 2 × 14 = 6 kali [2 markah] Jawapan: B Bilangan mol N2 = 7 28 = 0.25 mol Bilangan mol H2 = 7 2 = 3.5 mol Daripada persamaan, 1 mol N2 bertindak balas dengan 3 mol H2.  0.25 mol N2 bertindak balas dengan 0.75 mol H2 (H2 berlebihan) Daripada persamaan, 1 mol N2 bertindak balas untuk menghasilkan 2 mol NH3.  0.25 mol N2 bertindak balas untuk menghasilkan 0.5 mol NH3. JMR bagi NH3 = 14 + 3(1) = 17  Jisim NH3 yang dihasilkan = 0.5 × 17 = 8.50 g Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 28 11/1/2023 3:57:39 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

29 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 3 1 (ii) bilangan atom karbon yang mempunyai jisim yang sama dengan 4 atom kalium. Andaikan bilangan atom karbon = n  n × JAR bagi C = 4 × JAR bagi K 12n = 4 × 39 n = 13 atom [2 markah] (c) formula kimia bagi kalium heksasianoferat(II) ialah K4 Fe(CN)6 . Berapakah jisim formula relatif bagi kalium heksasianoferat(II)? JFR bagi K4 Fe(CN)6 = (4 × 39) + 56 + 6(12 + 14) = 368 [1 markah] 1 (b) Jisim atom relatif boleh digunakan untuk mewakili jisim bagi suatu atom apabila hendak membuat perbandingan jisim antara atom. (c) Jisim molekul relatif atau jisim formula relatif bagi sesuatu bahan ialah jumlah jisim atom relatif bagi semua unsur dalam bahan tersebut. Tip Peperiksaan 2 Rajah 1 menunjukkan isi padu dan jisim gas X dalam sebiji belon pada suhu dan tekanan bilik. Isi padu = 3.6 dm3 Jisim = 6.6 g Rajah 1 (a) Persamaan di bawah menunjukkan hubung kait antara dua kuantiti gas X dalam belon tersebut. Isi tempat kosong bagi melengkapkan hubung kait di bawah. (i) Bilangan mol gas X = Isi padu gas X (____________________) Isi padu molar [1 markah] (ii) Bilangan mol gas X = Jisim gas X (____________________) Jisim molar gas X [1 markah] Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 29 11/1/2023 3:57:39 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

30 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 3 1 8 (a) (i) By 1 (a) In w 9 (a) Dia (b) Dengan menggunakan hubungan di 2(a), hitung jisim molekul relatif bagi gas X. [1 mol gas menempati isi padu molar 24 dm3 pada keadaan bilik] Bilangan mol gas X = 3.6 24 = 0.15 mol 6.6 JMR bagi gas X = 0.15 mol � JMR bagi gas X = 6.6 0.15 = 44 [2 markah] (c) Berapakah bilangan zarah gas X yang terdapat di dalam belon itu? [Pemalar Avogadro: 6.02 × 1023 mol–1] Bilangan zarah = 0.15 × 6.02 × 1023 = 9 x 1022 molekul [1 markah] 2 (a) (i) Bilangan mol = Isi padu gas Isi padu molar (ii) Bilangan mol = Jisim Jisim molar (b) Bilangan mol = Isi padu gas Isi padu molar = Jisim Jisim molar (c) Bilangan zarah = Bilangan mol × Pemalar Avogadro Tip Peperiksaan 3 (a) Berikan defi nisi bagi istilah berikut: (i) Formula empirik Formula kimia yang menunjukkan nisbah paling ringkas bagi suatu bahan kimia [1 markah] (ii) Formula molekul Formula kimia yang menunjukkan jumlah sebenar bilangan atom dalam suatu bahan kimia. [1 markah] (b) Satu sebatian organik terdiri daripada unsur karbon, hidrogen dan nitrogen. Jadual 2 menunjukkan peratusan jisim unsur dalam sebatian organik tersebut. Unsur Karbon, C Hidrogen, H Nitrogen, N Peratusan jisim (%) 28.57 4.76 66.67 Jadual 2 Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 30 11/1/2023 3:57:39 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

31 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 3 1 (i) Berdasarkan maklumat dalam Jadual 2, tentukan formula empirik bagi sebatian organik tersebut. KBAT Mengaplikasi Unsur Karbon, C Hidrogen, H Nitrogen, N Jisim (g) 28.57 4.76 66.67 Bilangan mol 28.57 12 = 2.38 4.76 1 = 4.76 66.67 14 = 4.76 Nisbah mol paling ringkas 2.38 2.38 = 1 4.76 2.38 = 2 4.76 2.38 = 2 Formula empirik bagi sebatian organik itu ialah CH2 N2 [3 markah] (ii) Diberi jisim molekul relatif bagi sebatian organik tersebut ialah 126. Apakah formula molekul bagi sebatian itu? Formula molekul = (Formula empirik)n = (CH2 N2 )n Jisim molekul relatif = 126 n [12 + (2 × 1) + (2 × 14)] = 126  n = 3 Formula molekul = (CH2 N2 )3 = C3 H6 N6 [2 markah] (c) Berdasarkan jawapan anda di 3(b)(ii), apakah yang boleh dikatakan tentang satu molekul sebatian organik tersebut? Satu molekul sebatian organik tersebut mengandungi 3 atom karbon, 6 atom hidrogen dan 6 atom nitrogen. [1 markah] 3 (b) (i) Dengan mengambil kira jumlah jisim sebatian tersebut sebagai 100 g, kita boleh mengandaikan bahawa peratusan jisim sama dengan jisim sebatian. (ii) Formula molekul = (Formula empirik)n , dengan n = integer (c) Formula molekul menunjukkan bilangan sebenar atom dalam satu molekul sesuatu bahan. Tip Peperiksaan Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 31 11/1/2023 3:57:39 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

32 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 3 1 4 Rajah 2 menunjukkan susunan radas untuk menentukan formula empirik bagi kuprum(II) oksida. Gas hidrogen dialirkan melalui serbuk kuprum(II) oksida panas sehingga tiada perubahan dapat diperhatikan. Etanol Tiub kaca Blok kayu Tiub getah Lubang Tiub kaca Air Serbuk kuprum(II) oksida Bahan G Asid hidroklorik Tiub getah Rajah 2 Jadual 3 menunjukkan keputusan eksperimen yang diperoleh. Penerangan Jisim (g) Jisim tiub kaca kosong 8.093 Jisim tiub kaca + serbuk kuprum(II) oksida sebelum pemanasan 9.053 Jisim tiub kaca + serbuk kuprum(II) oksida selepas pemanasan 8.861 Jadual 3 (a) (i) Gas hidrogen dihasilkan daripada tindak balas antara asid hidroklorik dengan bahan G. Apakah bahan G? Zink [1 markah] (ii) Nyatakan pemerhatian ke atas serbuk kuprum(II) oksida semasa proses pemanasan. Serbuk hitam kuprum(II) oksida bertukar menjadi perang. [1 markah] Kesalahan Umum Calon kurang mahir menulis pemerhatian. Pemerhatian ialah perubahan fi zikal yang dapat dilihat atau dirasa semasa menjalankan eksperimen. Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 32 11/1/2023 3:57:40 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

33 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 3 1 (b) Berdasarkan maklumat dalam Jadual 3, tentukan formula empirik bagi kuprum(II) oksida. KBAT Menganalisis Unsur Cu O Jisim (g) 8.861 – 8.093 = 0.768 g 9.053 – 8.861 = 0.192 g Bilangan mol 0.768 64 = 0.012 0.192 16 = 0.012 Nisbah mol paling ringkas 0.012 0.012 = 1 0.012 0.012 = 1 Formula empirik bagi kuprum(II) oksida ialah CuO [4 markah] Kesalahan Umum Calon menggunakan jawapan bilangan mol dalam bentuk titik perpuluhan. Nisbah mol paling ringkas mestilah suatu integer. Oleh itu, jika nisbah adalah dalam bentuk perpuluhan, bahagikan nisbah mol teringkas dengan bilangan mol terkecil untuk mendapatkan nisbah yang betul. (c) Berdasarkan jawapan anda di 4(b), tulis persamaan kimia seimbang bagi tindak balas antara kuprum(II) oksida dengan gas hidrogen. CuO + H2 → Cu + H2 O [2 markah] (d) Bolehkah formula empirik magnesium oksida ditentukan dengan menggunakan kaedah seperti di atas? Tidak, kerana magnesium lebih reaktif berbanding dengan hidrogen. Oleh itu, hidrogen tidak boleh bertindak balas dengan magnesium oksida. [2 markah] 4 (a) (i) Hidrogen dihasilkan apabila logam reaktif seperti zink dan magnesium bertindak balas dengan asid hidroklorik. (b) Sebatian tersebut ialah kuprum(II) oksida. Unsur yang terdapat dalam sebatian ini ialah Cu dan O. Cari nisbah mol paling ringkas bagi unsurunsur dalam sebatian kuprum(II) oksida. (c) Dalam tindak balas ini, kuprum(II) oksida diturunkan oleh hidrogen untuk membentuk kuprum dan air. (d) Kaedah penurunan menggunakan hidrogen lebih sesuai digunakan untuk menentukan formula empirik bagi oksida logam yang mempunyai logam kurang reaktif daripada hidrogen (logam yang terletak di bawah hidrogen dalam siri kereaktifan logam). Tip Peperiksaan Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 33 11/1/2023 3:57:40 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

34 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 3 1 5 Rajah 3 menunjukkan tindak balas antara serbuk kuprum(II) oksida dengan asid hidroklorik cair. 3.20 g kuprum(II) oksida 2.19 g asid hidroklorik Rajah 3 Tindak balas di atas menghasilkan kuprum(II) klorida dan air. [Jisim atom relatif: H = 1, O = 16, Cl = 35.5, Cu = 64] (a) Tulis persamaan kimia seimbang bagi tindak balas di atas. CuO + 2HCl → CuCl2 + H2 O [2 markah] (b) Berdasarkan maklumat dalam Rajah 3, (i) hitung bilangan mol kuprum(II) oksida dan asid hidroklorik yang digunakan dalam tindak balas. JFR bagi CuO = 64 + 16 = 80 JMR bagi HCl = 1 + 35.5 = 36.5 Bilangan mol CuO = 3.20 80 = 0.04 mol Bilangan mol HCl = 2.19 36.5 = 0.06 mol [2 markah] (ii) tentukan bahan tindak balas pengehad dalam tindak balas ini. Asid hidroklorik [1 markah] (c) Berdasarkan jawapan anda di 5(b), hitung jisim bagi (i) hasil tindak balas yang tinggal di dalam bikar. Daripada persamaan, 2 mol HCl bertindak balas dengan 1 mol CuO.  0.06 mol HCl bertindak balas dengan 0.03 mol CuO. Jisim CuO yang telah bertindak balas = 0.03 × 80 = 2.40 g  Jisim CuO yang tinggal = 3.20 g – 2.40 g = 0.80 g [3 markah] (ii) kuprum(II) klorida yang dihasilkan. Daripada persamaan, 2 mol HCl menghasilkan 1 mol CuCl2 .  0.06 mol HCl menghasilkan 0.03 mol CuCl2 . JFR bagi CuCl2 = 64 + 2(35.5) = 135  Jisim CuCl2 yang dihasilkan = 0.03 × 135 = 4.05 g [2 markah] Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 34 11/1/2023 3:57:40 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

35 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 3 1 5 (a) Bahan tindak balas ialah kuprum(II) oksida dan asid hidroklorik. Manakala, hasil tindak balas ialah kuprum(II) klorida dan air. (b) (i) Bilangan mol = Jisim (g) Jisim molar (ii) Daripada persamaan, 1 mol CuO bertindak balas dengan 2 mol HCl. �  0.04 mol CuO bertindak balas dengan 0.08 mol HCl. Bilangan mol HCl yang digunakan adalah kurang daripada bilangan mol HCl yang diperlukan. (c) (ii) Jisim bahan = Bilangan mol × Jisim molar bahan Tip Peperiksaan Kertas 2 Bahagian B & C – Soalan Esei 6 (a) Jisim atom dan molekul adalah sangat kecil. Oleh itu, istilah jisim atom relatif dan jisim molekul relatif digunakan untuk menggambarkan jisim suatu atom atau molekul. Rajah 4 menunjukkan jisim atom relatif bagi magnesium dan jisim molekul relatif bagi sulfur dioksida. Magnesium Mg Jisim atom relatif: 24 Sulfur dioksida SO2 Jisim molekul relatif: 64 Rajah 4 (i) Apakah yang boleh anda katakan tentang jisim atom relatif bagi magnesium dan jisim molekul relatif bagi sulfur dioksida yang ditunjukkan dalam Rajah 4? [4 markah] (ii) Karbon-12 merupakan isotop piawai yang digunakan untuk menentukan jisim atom relatif atau jisim molekul relatif bagi sesuatu bahan. Nyatakan dua sebab mengapa isotop karbon-12 dipilih untuk tujuan tersebut. Terangkan jawapan anda. KBAT Menganalisis [4 markah] (iii) Dengan menggunakan maklumat dalam Rajah 4, cari bilangan magnesium yang mempunyai jisim yang sama dengan 3 molekul sulfur dioksida. KBAT Menilai [2 markah] (b) Zink nitrat terurai apabila dipanaskan dengan kuat untuk menghasilkan zink oksida, nitrogen dioksida dan gas oksigen. (i) Tulis persamaan kimia seimbang bagi tindak balas penguraian zink nitrat. Beri satu maklumat kuantitatif dan satu maklumat kualitatif yang boleh diperoleh daripada persamaan kimia tersebut. [4 markah] Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 35 11/1/2023 3:57:40 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

36 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 3 1 Jawapan 6 (a) (i) Jisim atom relatif bagi Mg = Jisim purata bagi satu atom Mg 1 12 × jisim satu atom karbon-12 = 24. Melalui pengiraan ini, jisim satu atom Mg ialah 24 kali lebih berat daripada 1 12 kali jisim satu atom karbon-12. Jisim molekul relatif bagi SO2 = Jisim purata bagi satu molekul 1 12 × jisim satu atom karbon-12 = 64. Melalui pengiraan ini, jisim satu molekul SO2 ialah 64 kali lebih berat daripada 1 12 kali jisim satu atom karbon-12. (ii) Karbon-12 merupakan pepejal pada keadaan bilik. Hal ini menyebabkan karbon-12 lebih mudah dikendalikan dan proses penimbangan karbon-12 adalah lebih mudah. Karbon-12 mempunyai peratus kelimpahan semula jadi yang sangat tinggi. Oleh itu, karbon-12 mudah didapati. (iii) Andaikan bilangan atom Mg = n n × 24 = 3 × 64  n = 8 atoms (b) (i) 2Zn(NO3 )2 → 2ZnO + 4NO2 + O2 – Maklumat kuantitatif: 2 mol zink nitrat terurai untuk menghasilkan 2 mol zink oksida, 4 mol nitrogen dioksida dan 1 mol gas oksigen. – Maklumat kualitatif: Penguraian zink nitrat menghasilkan tiga bahan kimia, iaitu zink oksida, nitrogen dioksida dan gas oksigen. (ii) JFR bagi Zn(NO3 )2 = 65 + 2[14 + (3 × 16)] = 189 � Bilangan mol Zn(NO3 )2 = 3.78 189 = 0.02 mol (ii) Dalam satu eksperimen, seorang murid memanaskan 3.78 g zink nitrat dan zink nitrat terurai dengan lengkap. KBAT Mengaplikasi Hitung: • bilangan mol zink nitrat yang dipanaskan. • jisim zink oksida yang dihasilkan. • isi padu nitrogen dioksida yang dihasilkan pada keadaan bilik. • bilangan molekul oksigen yang dihasilkan. [Jisim atom relatif: Zn = 65, N = 14, O = 16; 1 mol gas menempati isi padu 24 dm3 pada keadaan bilik; Pemalar Avogadro = 6.02 × 1023 mol–1] [6 markah] Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 36 11/1/2023 3:57:40 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

37 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 3 1 Daripada persamaan, 2 mol Zn(NO3 )2 menghasilkan 2 mol ZnO. �  0.02 mol Zn(NO3 )2 menghasilkan 0.02 mol ZnO. JFR bagi ZnO = 65 + 16 = 81 Jisim ZnO = 0.02 × 81 = 1.62 g Daripada persamaan, 2 mol Zn(NO3 )2 menghasilkan 4 mol NO2 . �  0.02 mol Zn(NO3 )2 menghasilkan 0.04 mol ZnO. Isi padu NO2 = 0.04 × 24 dm3 = 0.96 dm3 Daripada persamaan, 2 mol Zn(NO3 )2 menghasilkan 1 mol O2 . �  0.02 mol Zn(NO3 )2 menghasilkan 0.01 mol O2 . Bilangan mol molekul O2 = 0.01 × 6.02 × 1023 = 6.02 × 1021 molekul Kesalahan Umum Calon hendaklah menginterpretasi persamaan kimia secara kuantitatif dan kemudian mengaplikasi konsep mol untuk menyelesaikan masalah yang timbul. 6 (a) (i) • Jisim atom relatif = Jisim purata bagi satu atom 1 12 × jisim satu atom karbon-12 • Jisim molekul relatif = Jisim purata bagi satu molekul 1 12 × jisim satu atom karbon-12 (ii) Karbon-12 telah dipilih sebagai unsur piawai bagi perbandingan jisim oleh IUPAC pada tahun 1961. (b) (i) Maklumat kuantitatif adalah tentang jumlah bahan kimia yang terlibat dalam sesuatu tindak balas. Maklumat kualitatif adalah tentang bahan tindak balas dan hasil tindak balas, serta keadaan fi zikal bahan tersebut semasa tindak balas. Tip Peperiksaan Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 37 11/1/2023 3:57:40 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

38 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 3 1 Jawapan 7 (a) (i) – Formula empirik ialah formula kimia yang menunjukkan nisbah paling ringkas bilangan atom bagi setiap unsur yang membentuk satu molekul sesuatu bahan. – Formula molekul ialah formula kimia yang menunjukkan bilangan atom sebenar bagi setiap unsur yang membentuk satu molekul sesuatu bahan. – Setiap molekul glukosa mengandungi 6 atom karbon, 12 atom hidrogen dan 6 atom oksigen. Maka, formula molekul bagi glukosa ialah C6 H12O6 . – Bagi glukosa, nisbah atom adalah seperti berikut: Bilangan atom karbon : Bilangan atom hidrogen : Bilangan atom oksigen = 6 : 12 : 6 – Apabila dibahagikan dengan pekali 6, nisbah paling ringkas bagi atom dalam glukosa ialah 1 : 2 : 1. Jadi, formula empirik bagi glukosa ialah CH2 O. 7 (a) (i) Maklumat di bawah adalah tentang molekul glukosa. Dalam setiap molekul glukosa, terdapat: • 6 atom karbon • 12 atom hidrogen • 6 atom oksigen Beri definisi formula empirik dan formula molekul. Gunakan maklumat yang diberikan di atas untuk menghuraikan formula empirik dan formula molekul bagi glukosa. [5 markah] (ii) Dalam suatu tindak balas, 0.62 g unsur Y bertindak balas lengkap dengan 2.13 g klorin untuk membentuk suatu sebatian dengan formula empirik YCl3 . Jika jisim atom relatif bagi klorin ialah 35.5, hitung jisim atom relatif bagi Y. [3 markah] (b) (i) Anda dibekalkan dengan pita magnesium, kertas pasir, mangkuk pijar dengan penutup, penunu Bunsen, penimbang elektronik dan radas lain yang diperlukan. Huraikan satu aktiviti yang boleh dijalankan untuk menentukan formula empirik bagi magnesium oksida. KBAT Mencipta Huraian anda hendaklah merangkumi prosedur aktiviti dan pengiraan untuk menentukan formula empirik tersebut. [Jisim atom relatif: O = 16, Mg = 24] [10 markah] (ii) Bolehkah formula empirik bagi kuprum(II) oksida ditentukan dengan menggunakan kaedah yang dihuraikan di 7(b)(i)? Jelaskan jawapan anda. [2 markah] Tkt 4 Q&A Kimia 3(22-39).indd 38 11/1/2023 3:57:41 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

161 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Bab Tingkatan 5 13 7 1 (i) Lukis susunan radas yang mewakili bekalan kuasa tersebut berdasarkan radas dan bahan yang disediakan dalam Jadual 2. KBAT Menganalisis [2 markah] (ii) Berdasarkan rajah yang dilukis di 4(a)(i) dan eksperimen penulenan logam yang dijalankan oleh murid itu, terangkan proses-proses yang berlaku dalam sel kimia dan proses penulenan logam. KBAT Menganalisis [9 markah] (b) Rajah 4 menunjukkan susunan radas yang digunakan untuk mengkaji pemindahan elektron pada suatu jarak. G Tiub-U B Elektrod karbon Galvanometer Asid sulfurik A Rajah 4 Bahagian A diisi dengan larutan kalium iodida, manakala bahagian B diisi dengan larutan kalium dikromat(VI) berasid. Apabila litar lengkap, jarum galvanometer terpesong. (i) Ramalkan pemerhatian di bahagian B. Terangkan jawapan anda. KBAT Menganalisis [2 markah] (ii) Nyatakan arah pengaliran elektron. Terangkan mengapa terdapat pergerakan elektron di dalam sel tersebut. Penerangan anda mestilah berdasarkan konsep tindak balas redoks. KBAT Menganalisis [7 markah] Jawapan 4 (a) (i) Kepingan argentum Pasu berliang Larutan argentum nitrat Voltmeter Kepingan zink Larutan zink nitrat V V _ + Tkt 5 Q&A Kimia 1(147-162).indd 161 12/1/2023 11:42:05 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

162 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 7 1 (ii) Dalam sel kimia: � – Nilai E0 bagi Zn lebih negatif daripada nilai E0 bagi Ag. � – Zink ialah terminal negatif (anod) dan argentum ialah terminal positif (katod) � – Zink mempunyai kecenderungan lebih tinggi untuk membebaskan elektron untuk membentuk ion zink, Zn2+. � – Persamaan setengah di anod: Zn → Zn2+ + 2e– � � – Ion argentum, Ag+ dinyahcas di katod untuk membentuk atom argentum, Ag+ . – Persamaan setengah di katod: Ag+ + e– → Ag Dalam penulenan logam: � – Elektrod argentum yang bersambung kepada terminal negatif bertindak sebagai anod. – Di anod, elektrod argentum dioksidakan untuk membentuk ion argentum, Ag+ . � � – Persamaan setengah di anod: Ag → Ag+ + e– � – Elektrod argentum yang bersambung kepada terminal positif bertindak sebagai katod. – Di katod, ion argentum, Ag+ diturunkan untuk membentuk atom argentum, Ag. – Persamaan setengah di katod: Ag+ + e– → Ag Kesalahan Umum Calon terkeliru antara konsep sel kimia dengan sel elektrolisis. Sel kimia menukarkan tenaga kimia kepada tenaga elektrik. Sel elektrolisis menukarkan tenaga elektrik kepada tenaga kimia. (b) (i) Warna ungu larutan bertukar kepada tidak berwarna. Ion manganat(VII), MnO4 – diturunkan kepada ion mangan(II), Mn2+. (ii) – Elektron mengalir dari A ke B melalui wayar penyambung dalam litar. – Ion iodida, I– bertindak sebagai agen penurunan. – Ion iodida, I– membebaskan elektron dan mengalami pengoksidaan untuk membentuk molekul iodin, I2 . – Persamaan setengah pengoksidaan: 2I– → I 2 + 2e– � – Elektron berkumpul di elektrod karbon yang direndam dalam larutan kalium iodida dan elektrod tersebut menjadi terminal negatif. � – Elektron akan mengalir ke terminal positif, iaitu elektrod karbon yang direndam dalam larutan kalium manganat(VII). � – Ion manganat(VII), MnO4 – menerima elektron dan diturunkan kepada ion mangan(II), Mn2+. � – Persamaan setengah penurunan: MnO4 – + 8H + 5e– → Mn2+ + 4H2 O 4 (a) Voltan bekalan kuasa yang lebih tinggi boleh dijana dengan menyambungkan beberapa sel kimia secara bersiri. (b) (i) Ion manganat(VII), MnO4 – menerima elektron untuk membentuk ion mangan(II), Mn2+. Tip Peperiksaan Tkt 5 Q&A Kimia 1(147-162).indd 162 12/1/2023 11:42:05 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

163 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Bab Tingkatan 5 13 7 2 Jenis-jenis Sebatian Karbon 2.1 1 Antara yang berikut, yang manakah formula struktur hidrokrabon tak tepu? A H H H H C C C H H B H H H O H C C C C OH H H H C H CI H H C C C H H D H H H H C C C H H H H Jawapan: A Hidrokarbon mengandungi hanya atom karbon dan hidrogen dalam strukturnya. Hidrokarbon tak tepu mengandungi sekurang-kurangnya satu ikatan ganda dua atom karbon (C C) atau ikatan ganda tiga atom karbon (C C). 2 Antara yang berikut, yang manakah menerangkan dengan tepat tentang hidrokarbon tepu? A Sebatian yang mengandungi hanya atom hidrogen dan atom karbon B Sebatian yang mengandungi hanya atom hidrogen dan atom karbon serta satu ikatan ganda tiga C Sebatian yang mengandungi hanya atom hidrogen dan atom karbon serta satu ikatan ganda dua D Sebatian yang mengandungi hanya atom hidrogen dan atom karbon serta hanya ikatan tunggal sahaja Jawapan: D Contoh hidrokarbon tepu ialah CH3 CH3 dan CH3 CH2 CH3 . 3 Sebatian yang manakah ialah hidrokarbon tepu? A Propana B Propena C Propanol D Kloropropana Jawapan: A Hidrokarbon mengandungi hanya atom karbon dan atom hidrogen. Hidrokarbon tepu mengandungi ikatan tunggal sahaja. 4 Apakah hasil tindak balas yang terbentuk apabila etena menjalani pembakaran lengkap? A Etana dan air B Karbon dan hidrogen C Karbon dioksida dan air D Karbon dioksida dan hidrogen 2.1 Jenis-jenis B Sebatian yang mengandungi Kertas 1 Soalan Objektif Tema 2: Kimia Organik Buku Teks: Halaman 64 – 110 2 Sebatian Karbon BAB Hidrokarbon mengandungi hanya atom karbon dan hidrogen dalam strukturnya. Hidrokarbon tak tepu mengandungi sekurang-kurangnya satu ikatan ganda dua atom karbon (C C) atau ikatan ganda tiga karbon atom (C C). Tkt 5 Q&A Kimia 2(163-174).indd 163 11/1/2023 4:26:40 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

164 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 7 2 Jawapan: C Etena ialah hidrokarbon tak tepu. Persamaan kimia bagi pembakaran etena: C2 H4 + 3O2 → 2CO2 + 2H2 O 5 Rajah 1 menunjukkan penyulingan berperingkat minyak mentah. I II III IV Minyak mentah Rajah 1 Hasil yang manakah dipadankan dengan kegunaan dan takat didih hasil pecahan minyak mentah yang betul? Hasil Kegunaan Takat didih (°C) A I Gas memasak 300 B II Turapan jalan raya 40 C III Bahan api kenderaan 160 D IV Bahan api kapal dan stesen jana kuasa 500 Jawapan: D Ingat hasil penyulingan berperingkat minyak mentah pada suhu berbeza. 6 Tindak balas pembakaran lengkap bagi 1 mol alkena dalam oksigen berlebihan menghasilkan 5 mol air. Apakah alkena itu? A Etena C Pentena B Butena D Propena Jawapan: C Pembakaran pentena: C5 H10 + 15 2 O2 → 5CO2 + 5H2 O 2.2 Siri Homolog 7 Antara siri homolog berikut, yang manakah dipadankan dengan kumpulan berfungsi yang betul? Siri homolog Kumpulan berfungsi A Alkohol COO B Alkena C C C Ester COOH D Asid karboksilik OH Jawapan: B Siri homolog dan kumpulan berfungsinya: Alkohol ( OH), Ester ( COO ), Asid karboksilik ( COOH) 8 Apakah formula am bagi ester? A Cn H2n , n = 2, 3, … B Cn H2n+1OH, n = 1, 2, … C Cn H2n+1COOH, n = 0, 1, 2, … D CmH2m+1COOCn H2n+1, m = 0, 1, 2, … n = 1, 2, 3, … Jawapan: D Ester ialah bukan hidrokarbon dengan kumpulan berfungsi COO . Tkt 5 Q&A Kimia 2(163-174).indd 164 11/1/2023 4:26:41 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

165 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Bab Tingkatan 5 13 7 2 9 Antara yang berikut, yang manakah benar tentang alkana? A Menjalani tindak balas pengesteran B Menjalani tindak balas penghidratan C Menjalani tindak balas penukargantian D Menjalani tindak balas penghidrogenan Jawapan: C Alkana ialah hidrokarbon tak tepu. Alkana boleh menjalani tindak balas pembakaran dan penukargantian. 10 Sebatian Y mempunyai sifat seperti berikut. • Keadaan cecair pada suhu bilik. • Tidak larut dalam air. Apakah sebatian Y? A Etana B Etanol C Etil etanoat D Asid etanoik Jawapan: C Etanol dan asid etanoik larut dalam air. Etana dan etil etanoat tidak larut dalam air. Takat didih etana ialah –89 °C. Oleh itu, etana wujud dalam keadaan gas pada suhu bilik. Etanol, asid etanoik dan etil etanoat wujud dalam keadaan cecair pada suhu bilik. Sifat Kimia dan Saling Pertukaran Sebatian antara Siri Homolog 2.3 11 Rajah 2 menunjukkan formula struktur bagi sebatian A dan sebatian B. H H H H H H H C C C C C C H H H H H H H Sebatian A H H H H H H H C C C C C C H H H H H Sebatian B Rajah 2 Antara yang berikut, yang manakah menunjukkan sifat yang betul bagi sebatian A dan sebatian B? Sebatian A Sebatian B A Larut dalam asid cair Larut dalam air B Bertindak balas dengan bromin Tidak bertindak balas dengan bromin C Tidak bertindak balas dengan larutan kalium manganat(VII) berasid Bertindak balas dengan larutan kalium manganat(VII) berasid D Menghasilkan lebih banyak jelaga apabila terbakar Tidak menghasilkan jelaga apabila terbakar Jawapan: C Sebatian A ialah heksana dan sebatian B ialah heksena. Sebatian A ialah hidrokarbon tepu yang tidak bertindak balas dengan larutan KMnO4 berasid. Sebatian B ialah hidrokarbon tak tepu yang boleh bertindak balas dengan larutan KMnO4 berasid. Warna ungu larutan KMnO4 berasid dinyahwarnakan. Tkt 5 Q&A Kimia 2(163-174).indd 165 11/1/2023 4:26:41 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

166 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 7 2 12 Rajah 3 menunjukkan rajah skema tindak balas bagi menukarkan etanol kepada sebatian organik lain. Etanol Etil butanoat Etena I II Asid butanoik Rajah 3 Antara yang berikut, yang manakah mewakili tindak balas I dan II? Tindak balas I Tindak balas II A Pengoksidaan Pendehidratan B Pengesteran Pengoksidaan C Penghidratan Pengoksidaan D Pendehidratan Pengesteran Jawapan: D Alkohol mengalami pendehidratan untuk membentuk alkena dan air. Alkohol mengalami pengesteran dengan asid karboksilik untuk membentuk ester dan air. Alkohol mengalami pengoksidaan untuk membentuk asid karboksilik dan air. 13 Cecair Q bertindak balas secara refl uks dengan propanol dan beberapa titis asid sulfurik pekat untuk menghasilkan cecair berbau harum dan manis. Apakah cecair Q? A Etana B Propena C Asid etanoik D Propil butanoat Jawapan: C Cecair Q merupakan sejenis asid karboksilik. Asid karboksilik bertindak balas dengan alkohol untuk membentuk ester dan air. Ester mempunyai sifat unik, iaitu bau yang harum dan manis. Isomer dan Penamaan Mengikut IUPAC 2.4 14 Rajah 4 menunjukkan formula struktur bagi dua isomer. H H H H H C C C C H H H Br H H H H H H C C C C Br H H H H Rajah 4 Antara yang berikut, yang manakah boleh digunakan sebagai nama bagi kedua-dua isomer di atas? A Bromoetana B Bromobutana C Bromopentana D Bromopropana Jawapan: B Formula struktur bagi kedua-dua sebatian di atas mempunyai empat atom karbon dan satu atom bromin. Rantai induk bagi formula struktur di atas ialah butana. Berdasarkan sistem penamaan IUPAC, CH3CH2CHBrCH3: 2-bromobutana CH2BrCH2CH2CH3: 1-bromobutana Tkt 5 Q&A Kimia 2(163-174).indd 166 11/1/2023 4:26:41 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

167 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Bab Tingkatan 5 13 7 2 15 Rajah 5 menunjukkan formula struktur bagi satu sebatian. H H H H H H C C C C C H H H H H CI Rajah 5 Antara yang berikut, yang manakah isomer bagi sebatian di atas? A H H H H H C C C C CI H H H H B CH3 H C H H H H H C C C C H H H H H C H H CI H H C C C C H H H H CH3 D H CH3 H H C C C H CI H H Jawapan: C Sebatian dalam Rajah 5 ialah 1-kloropentana. Molekul pentana mempunyai 5 atom karbon. H H CI H H C C C C H H H H CH3 2-kloro-3-metilbutana 16 Rajah 6 menunjukkan formula struktur bagi satu isomer. H H C H H H H H H H C C C C C C H H H H H H H C H H Rajah 6 Apakah nama bagi isomer di atas mengikut sistem penamaan IUPAC? A 2,3-dimetilbutana B 2,3-dimetilheksana C 2-etil-3-metilheksana D 2-etil-3-metilbutana Jawapan: B Rantai terpanjang mempunyai 6 atom karbon. Oleh itu, nama induknya ialah heksana. Cabang kumpulan metil terletak di karbon nombor 2 dan 3. Oleh itu, imbuhan yang betul ialah 2,3-dimetil. Maka, nama bagi isomer ini ialah 2, 3-dimetilheksana. H H C H H H H H H H C C C C C C H H H H H H H C H H 1 2 3 4 5 6 Tkt 5 Q&A Kimia 2(163-174).indd 167 11/1/2023 4:26:42 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

168 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 7 2 Kertas 2 Bahagian A – Soalan Struktur 1 Jadual 1 menunjukkan formula struktur bagi empat sebatian organik, W, X, Y dan Z. Sebatian organik Formula struktur W H H H H H H H C C C C C C H H H H H H H X H H H H H H H C C C C C C OH H H H H H H Y H H H H H H H C C C C C C H H H H H Z H H O H H C C C O C H H H H Jadual 1 (a) Tulis formula am bagi siri homolog sebatian Y. Cn H2n, n = 2, 3, 4 … [1 markah] (b) Namakan sebatian W dan sebatian Z mengikut sistem penamaan IUPAC. (i) Sebatian W: Heksana (ii) Sebatian Z: Metilpropanoat [2 markah] (c) Nyatakan reagen dan keadaan tindak balas yang sesuai untuk menukarkan sebatian Y kepada sebatian X. Reagen: Asid fosforik, H3 PO4 sebagai mangkin. Keadaan: Suhu 300 °C dan tekanan 60 atm. [2 markah] (d) Sebatian W boleh menjalani pembakaran dalam oksigen berlebihan untuk menghasilkan karbon dioksida dan air. (i) Tulis persamaan kimia seimbang bagi tindak balas itu. C6 H14 + 19 2 O2 → 6CO2 + 7H2 O [2 markah] Tkt 5 Q&A Kimia 2(163-174).indd 168 11/1/2023 4:26:42 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

169 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Bab Tingkatan 5 13 7 2 (ii) Jika 21.5 g sebatian W dibakar dalam oksigen berlebihan, hitung isi padu gas karbon dioksida yang dihasilkan pada keadaan bilik. [Jisim atom relatif: C = 12, O = 16; 1 mol gas menempati 24 dm3 pada keadaan bilik] Bilangan mol sebatian W = 21.5 g ((6 × 12) + (14 × 1)) g mol–1 = 21.5 86 = 0.25 mol Daripada persamaan, 1 mol C6 H14 menghasilkan 6 mol CO2 . Bilangan mol CO2 = 6 × 0.25 mol = 1.5 mol Isi padu CO2 pada keadaan bilik = 1.5 mol × 24 mol dm–3 = 36 dm3 = 36 000 cm3 [4 markah] 1 (a) Sebatian Y ialah alkena kerana mengandungi sekurang-kurangnya satu ikatan ganda dua (C C). (b) (i) Sebatian W mempunyai 6 atom karbon, maka imbuhan ialah heks-. Sebatian W ialah alkana kerana mengandungi ikatan tunggal sahaja antara atom C dengan atom H, oleh itu akhiran ialah –ana. (ii) Sebatian Z ialah ester kerana mempunyai kumpulan karboksilat ( COO ). (c) Proses penukaran alkena kepada alkohol ialah penghidratan. (d) Langkah pengiraan: 1. Pengiraan bilangan mol daripada maklumat yang diberi. 2. Nisbah mol daripada persamaan kimia seimbang. 3. Hitung bilangan mol bagi bahan kimia. 4. Hitung isi padu gas yang dihasilkan. Tip Peperiksaan 2 Rajah 1 menunjukkan tindak balas yang terlibat dalam industri pembuatan marjerin. C3 H5 [OOC(CH2 )7 CH=CH(CH2 )7 (CH3 )] + H2 Mangkin X Marjerin Minyak sayuran Suhu Y Rajah 1 (a) (i) Namakan proses yang digunakan untuk menghasilkan marjerin dalam Rajah 1. Penghidrogenan [1 markah] Tkt 5 Q&A Kimia 2(163-174).indd 169 11/1/2023 4:26:42 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

170 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 7 2 (ii) Nyatakan satu kesan daripada proses di 2(a)(i) ke atas struktur minyak sayuran. Ikatan ganda dua dalam minyak sayuran ditukarkan kepada ikatan tunggal. [1 markah] Kesalahan Umum Calon tidak mengingat proses penghidrogenan dalam pembuatan marjerin. Penghidrogenan ialah pertukaran hidrokarbon tak tepu kepada hidrokarbon tepu. (iii) Nyatakan mangkin X dan suhu Y dalam pembuatan marjerin. Mangkin X: Nikel Suhu Y: 180 °C [2 markah] Kesalahan Umum Calon hendaklah memberikan mangkin dan suhu yang sesuai dalam proses pembuatan marjerin. (b) Satu sebatian dengan formula struktur C2 H5 OH menjalani pendehidratan untuk menghasilkan etena. (i) Cadangkan satu agen pendehidratan bagi tindak balas ini. Serpihan porselin/Asid sulfurik pekat [1 markah] (ii) Lukis susunan radas berlabel yang digunakan dalam eksperimen tindak balas pendehidratan untuk mengumpulkan etena. KBAT Menganalisis Serpihan porselin Balang gas Tiub penghantar Air Tiub penghantar Panaskan Tabung didih Wul kaca direndam dalam etanol [2 markah] Tkt 5 Q&A Kimia 2(163-174).indd 170 11/1/2023 4:26:42 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

171 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Bab Tingkatan 5 13 7 2 Kesalahan Umum Calon tidak melukis radas yang boleh berfungsi dengan baik. • Tiub penghantar mesti berada di dalam air. • Tabung didih ditutup dengan getah penyumbat. • Lukis anak panah untuk mewakili pemanasan pada tempat yang betul. • Salur penghantar hendaklah berada di dalam tabung didih. • Garis putus-putus digunakan untuk mewakili air atau larutan. (c) Puan Alyssa membeli sesikat pisang yang belum masak ranum dan biasanya, pisang tersebut boleh dimakan dalam masa 3 hari lagi. Sebagai murid yang mempelajari kimia, anda ingin membuat pisang tersebut masak ranum dalam masa 1 hari sahaja. Rajah 2 menunjukkan sesikat pisang yang sama, pada peringkat kematangan berbeza. Kuning dan Kuning sahaja Semua kuning dengan sedikit kehijauan tompok perang Semua hijau Hijau dan sedikit Lebih banyak hijau Lebih banyak kekuningan daripada kuning kuning daripada hijau Rajah 2 (i) Beri cadangan bagaimana untuk menjadikan pisang tersebut masak lebih cepat. Gunakan kaedah yang selamat. KBAT Mengaplikasi Letakkan sebiji epal bersama dengan pisang yang belum masak tadi ke dalam beg kertas. Lipat beg kertas itu. Epal akan menmbebaskan etilena yang mempercepat kematangan pisang. Etilena, C2 H4 ialah gas sebatian organik atau hormon dalam tumbuhan. [2 markah] (ii) Penggunaan bahan kimia untuk menjadikan pisang masak dengan lebih cepat boleh menyebabkan masalah kesihatan yang serius. Nyatakan satu masalah kesihatan yang mungkin berlaku. KBAT Menganalisis Ulser perut/Hilang selera makan/Insomnia/Membawa kepada kanser [1 markah] Kesalahan Umum Calon tidak memberi contoh masalah kesihatan yang tepat. Masalah kesihatan berkait dengan sistem pencernaan. Tkt 5 Q&A Kimia 2(163-174).indd 171 11/1/2023 4:26:43 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

207 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 1 1 1 Antara yang berikut, yang manakah bukan alat perlindungan diri yang patut digunakan semasa menjalankan eksperimen di dalam makmal? A Kasut makmal B Topeng muka C Kot makmal D Dosimeter 2 Cermin mata keselamatan perlu dipakai apabila murid menjalankan eksperimen yang melibatkan wap Q. Apakah Q? A Hidrogen B Oksigen C Bromin D Air 3 Rajah 1 menunjukkan sebuah kebuk wasap yang terdapat di makmal sekolah. Rajah 1 Apakah fungsi kebuk wasap? A Menyimpan bahan kimia B Mengeringkan spesimen Kertas Model SPM Jawab semua soalan. C Memanaskan bahan kimia D Menjalankan eksperimen yang membebaskan wap toksik 4 Rajah 2 menunjukkan satu model atom yang dicadangkan oleh seorang saintis. Rajah 2 Siapakah saintis tersebut? A Neils Bohr B J.J. Thomson C James Chadwick D Ernest Rutherford 5 Nombor nukleon bagi atom natrium ialah 23. Atom natrium mempunyai 11 proton. Berapakah bilangan neutron dan elektron yang terdapat dalam satu atom natrium? Neutron Elektron A 12 12 B 12 11 C 11 12 D 1 11 Kertas 1 1 jam 15 minit [40 markah] Tkt 4 Q&A Kimia KM(207-229).indd 207 11/1/2023 4:40:09 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

208 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 1 1 6 Rajah 3 menunjukkan tulang dinosaur yang dijumpai di Utara Borneo pada suatu ketika dahulu. Rajah 3 Ahli arkeologi menganggarkan usia tulang tersebut ialah kira-kira 75 juta tahun dengan menggunakan suatu isotop. Apakah isotop itu? A Iodin-131 B Karbon-14 C Carbon-14 D Natrium-24 7 Persamaan kimia berikut mewakili tindak balas antara asid hidroklorik dengan serbuk magnesium berlebihan. Mg + 2HCl → MgCl2 + H2 Sekiranya 15.0 g magnesium bertindak balas dengan 100 cm3 asid hidroklorik 2.0 mol dm–3, berapakah jisim magnesium yang tidak bertindak balas? [Jisim atom relatif: Mg = 24] A 3.0 g B 4.8 g C 12.6 g D 15.0 g 8 Etena terbakar dalam udara seperti persamaan berikut. C2H4 + 3O2 → 2CO2 + 2H2O Hitung jisim etena yang terbakar jika 4.3 g karbon dioksida terhasil. [Jisim atom relatif: H = 1, C = 12, O = 16] A 1.36 g B 2.74 g C 5.47 g D 8.21 g 9 Tindak balas antara larutan plumbum(II) sulfat dan larutan natrium iodida diwakili oleh persamaan kimia berikut. PbSO4 + 2NaI → PbI2 + Na2SO4 25.0 cm3 larutan natrium iodida 2.0 mol dm–3 dicampurkan dengan 25.0 cm3 larutan plumbum(II) sulfat 2.0 mol dm3 . Berapakah jisim maksimum bagi plumbum(II) iodida yang terhasil dalam tindak balas tersebut? KBAT Menganalisis [Jisim atom relatif: I = 127, Pb = 207] A 10.35 g B 11.53 g C 23.05 g D 46.11 g 10 Formula kimia bagi suatu sebatian kompleks ialah (NH4 )2 [CuCl4 ]. Berapakah jisim molarnya? [Jisim atom relatif: H = 1, O = 16, N = 14, Cu = 64, Cl = 35.5] A 122 B 228 C 242 D 434 Tkt 4 Q&A Kimia KM(207-229).indd 208 11/1/2023 4:40:09 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

209 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 1 1 11 Rajah 4 menunjukkan belon udara panas berisi gas yang ringan. Rajah 4 Antara yang berikut, yang manakah mungkin gas tersebut? A Gas fl uorin B Gas helium C Gas oksigen D Gas hidrogen 12 Rajah 5 menunjukkan kegunaan unsur W dan Y dalam kehidupan harian kita. Unsur-unsur ini terletak dalam Kala 3 dalam Jadual Berkala Unsur. Unsur W Unsur Y Rajah 5 Kumpulan yang manakah menempatkan unsur W dan Y? Unsur W Unsur Y A 13 15 B 12 13 C 15 13 D 17 15 13 Rajah 6 menunjukkan susunan elektron bagi atom unsur X dan Y. Kedua-dua unsur ini bertindak balas untuk membentuk satu sebatian. X Y Rajah 6 Pernyataan yang manakah betul tentang sifat fi zik sebatian yang terbentuk? A Mengkonduksikan elektrik dalam keadaan leburan dan larutan akueus B Pepejal pada suhu bilik C Takat didih rendah D Larut di dalam air 14 Antara bahan berikut, yang manakah bersifat bes? A Sulfur dioksida B Karbon dioksida C Aluminium oksida D Natrium hidroksida Tkt 4 Q&A Kimia KM(207-229).indd 209 11/1/2023 4:40:09 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

210 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 1 1 15 Rajah 7 menunjukkan susunan atom dalam satu aloi. Copper Kuprum Tin Stanum Kuprum Stanum Rajah 7 Apakah aloi tersebut? A Gangsa B Loyang C Piuter D Keluli 16 Jadual 1 menunjukkan jumlah isi padu oksigen yang dikumpul dalam penguraian hidrogen peroksida yang dimangkinkan oleh mangan(IV) oksida. Masa (min) Isi padu gas (cm3) 0 0 1 10.40 2 22.30 3 26.50 4 27.30 5 31.30 6 31.30 Jadual 1 Berapakah kadar tindak balas purata? A 6.26 cm3 min–1 B 5.22 cm3 min–1 C 10.83 cm3 min–1 D 24.85 cm3 min–1 17 Persamaan kimia berikut mewakili satu tindak balas untuk menyediakan garam sulfat terlarutkan. H2 SO4 + X → Garam sulfat + H2 O Apakah bahan X? A Barium oksida B Kalsium oksida C Ferum(II) oksida D Plumbum(II) oksida 18 Rajah 8 menunjukkan raket badminton yang diperbuat daripada bahan komposit grafi t. Apakah kelebihan raket badminton ini berbanding dengan raket badminton yang diperbuat daripada keluli? Rajah 8 A Lebih tahan kakisan B Lebih murah C Lebih ringan D Lebih keras 19 Ion ferum(II), Fe2+ boleh ditukarkan kepada ion ferum(III), Fe3+ dengan menambahkan larutan kalium manganat(VII) berasid. Antara yang berikut, yang manakah boleh menggantikan larutan kalium manganat(VII) berasid di dalam tindak balas ini? A Air klorin B Serbuk zink C Larutan kalium iodida D Larutan kalium heksasianoferat(III) Tkt 4 Q&A Kimia KM(207-229).indd 210 11/1/2023 4:40:11 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

211 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 1 1 20 Rajah 9 menunjukkan satu bahagian bearing enjin kereta. Rajah 9 Antara yang berikut, yang manakah menerangkan mengapa seramik digunakan untuk membuat bearing? A Seramik lebih rapuh B Seramik lebih keras dan kuat C Seramik boleh tahan suhu yang tinggi D Seramik merupakan konduktor elektrik yang baik 21 Antara yang berikut, yang manakah benar apabila satu campuran karbon dan plumbum(II) oksida dipanaskan dengan kuat? A Ion oksida kehilangan dua elektron B Ion plumbum(II) menerima dua elektron C Plumbum(II) oksida bertindak sebagai agen penurunan D Nombor pengoksidaan karbon bertambah daripada 0 kepada +2 22 Bahan elektrolit boleh mengkonduksikan arus elektrik dalam keadaan leburan atau larutan akueus dan menjalani perubahan kimia. Antara yang berikut, yang manakah benar tentang elektrolit? A Mempunyai ion yang bebas bergerak B Mempunyai atom yang bebas bergerak C Mempunyai molekul air dalam sebatiannya D Mempunyai molekul yang bebas bergerak 23 Rajah 10 menunjukkan susunan radas yang digunakan untuk menyadur sudu besi dengan argentum. A Larutan argentum sulfat Sudu besi Kepingan argentum Rajah 10 Apakah yang boleh diperhatikan pada anod dan katod selepas 30 minit? Anod Katod A Enapan kelabu terbentuk Gelembunggelembung gas terbebas B Kepingan argentum menjadi nipis Enapan kelabu terbentuk C Enapan kelabu Kepingan argentum menjadi tebal D Kepingan argentum menjadi tebal Enapan kelabu terbentuk Tkt 4 Q&A Kimia KM(207-229).indd 211 11/1/2023 4:40:11 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

212 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 1 1 24 Apakah nombor pengoksidaan bagi kromium dalam CrCl3 ? A –3 B +3 C +5 D +6 25 Antara tindak balas berikut, yang manakah bukan tindak balas redoks? A Zink terbakar dalam gas oksigen B Air bromin ditambahkan ke dalam larutan kalium klorida C Serbuk kuprum(II) oksida ditambahkan ke dalam asid nitrik D Logam zink ditambahkan ke dalam larutan kuprum(II) sulfat 26 Rajah 11 menunjukkan satu sel voltan. V Elektrod Q Elektrod P Larutan garam Q akueus Larutan garam P akueus Voltmeter Suis Rajah 11 Antara pasangan logam berikut, yang manakah menghasilkan aliran elektron dari elektrod P ke elektrod Q? Elektrod P Elektrod Q I Zink Magnesium II Zink Kuprum III Ferum Magnesium IV Kuprum Argentum A I dan II B I dan III C II dan IV D III dan IV 27 Antara yang berikut, yang manakah boleh mengalami tindak balas penukargantian? A Propanol B Propana C Propena D Propuna 28 Persamaan berikut menunjukkan penukaran heksanol kepada heksena. C6 H13OH Proses X Panaskan C6 H12 + H2 O Apakah proses X? A Hidrolisis B Pengoksidaan C Pendehidratan D Penghidrogenan 29 Rajah 12 menunjukkan formula struktur bagi satu sebatian. H H H C C C C H H H H O H H C O H Rajah 12 Apakah nama sebatian tersebut? A Butil metanoat B Metil butanoat C Propil etanoat D Etil butanoat Tkt 4 Q&A Kimia KM(207-229).indd 212 11/1/2023 4:40:12 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

213 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 1 1 30 Rajah 13 menunjukkan formula struktur satu sebatian organik. H H C H H C H C H H C C H H H Rajah 13 Apakah nama bagi sebatian tersebut mengikut penamaan IUPAC? A 3-metilbut-2-ena B 2-metilbut-1-ena C 3-metilbut-1ena D Pent-1-ena 31 Antara yang berikut, yang manakah persamaan dalam kalangan ahli daripada siri homolog yang sama? I Formula am II Sifat fizik III Sifat kimia IV Jisim A I dan II B I dan III C II dan IV D III dan IV 32 50.0 cm3 asid hidroklorik dan 50.0 cm3 larutan natrium hidroksida telah dicampurkan di dalam sebuah cawan polistirena. Campuran ini dikacau. Suhu campuran bertambah daripada 28 °C kepada 42 °C. Tentukan haba yang dibebaskan semasa eksperimen ini. KBAT Menganalisis [Muatan haba tentu larutan = 4.2 J g–1 °C–1; Ketumpatan larutan = 1 g cm–3] A 2 940 J B 5 460 J C 5 880 J D 8 190 J 33 Jadual 2 menunjukkan haba peneutralan bagi tindak balas antara natrium hidroksida dengan asid hidroklorik dan asid sulfurik. Bahan tindak balas Haba peneutralan (kJ mol–1) Larutan natrium hidroksida dan asid hidroklorik –57.0 Larutan natrium hidroksida dan asid sulfurik –114.0 Jadual 2 Pernyataan yang manakah terbaik untuk menerangkan keputusan tersebut? A Tindak balas antara larutan natrium hidroksida dengan asid sulfurik merupakan tindak balas eksotermik B Larutan natrium hidroksida menyerap sebahagian daripada tenaga yang dibebaskan untuk melengkapkan pengionannya dalam air C Peneutralan lengkap antara asid sulfurik dengan larutan natrium hidroksida menghasilkan dua kali kuantiti haba berbanding dengan asid hidroklorik D Peneutralan lengkap antara asid hidroklorik dengan larutan natrium hidroksida menghasilkan dua kali kuantiti haba berbanding dengan asid sulfurik Tkt 4 Q&A Kimia KM(207-229).indd 213 11/1/2023 4:40:12 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

214 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 1 1 34 Rajah 14 menunjukkan perubahan pada struktur molekul politena. P Q Rajah 14 Apakah proses P dan Q? P Q A Penyahpolimeran Pempolimeran B Pempolimeran Penyahpolimeran C Penapaian Pengesteran D Pengesteran Penapaian 35 Getah tervulkan digunakan secara meluas di seluruh dunia untuk membuat tayar. Apakah sifat istimewa getah tervulkan yang menyebabkan getah ini sesuai digunakan dalam pembuatan tayar? A Lebih keras dan kuat B Boleh tahan haba tinggi C Tahan terhadap pengoksidaan D Boleh mengekalkan kekenyalan 36 Antara yang berikut, yang manakah merupakan kebaikan industri Teknologi Hijau kepada negara? A Pengurusan bahan buangan lebih berkesan B Mengurangkan masalah pengangguran C Meningkatkan kadar pencemaran alam sekitar D Meningkatkan penggunaan tenaga tidak boleh diperbaharui 37 Rajah 15 menunjukkan satu proses dalam industri makanan. Palm oil Minyak kelapa sawit Margarine Marjerin Minyak kelapa Marjerin sawit Proses P Rajah 15 Apakah proses P? A Penghidrogenan B Penggumpalan C Saponifikasi D Hidrolisis 38 Alif telah membeli sebuah mesin basuh automatik. Mesin ini akan berhenti berfungsi jika bahan pencuci yang digunakan menghasilkan terlalu banyak buih. Antara bahan tambah berikut, yang manakah perlu ditambahkan kepada bahan pencuci bagi mengelakkan penghasilan buih berlebihan semasa membasuh? Tkt 4 Q&A Kimia KM(207-229).indd 214 11/1/2023 4:40:12 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

215 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 1 1 A Lipase B Natrium sulfat C Natrium perborat D Alkil monoetanolamida 39 Rajah 16 menunjukkan pelbagai jenis bahan kosmetik yang terdapat di pasaran. Walau bagaimanapun, pengguna harus memastikan bahan yang digunakan dalam produk kosmetik adalah selamat dan bebas daripada bahan kimia berbahaya. Rajah 16 Antara bahan kimia berbahaya berikut, yang manakah dipadankan kepada kesan sampingan yang betul? Bahan kimia berbahaya Kesan sampingan A Merkuri Merosakkan buah pinggang dan sistem saraf B Tretinoin Keradangan kulit C Gliserin Keradangan kulit D Ferum(III) oksida Kanser 40 Grafen digunakan secara meluas untuk membuat sensor, terutamanya dalam bidang perubatan. Elektrod aurum Grafen Elektrod aurum Rajah 17 Antara sifat fi zik berikut, yang manakah merupakan sifat yang penting bagi grafen untuk menghasilkan sensor yang baik? A Kuat B Tenaga yang tahan lama C Luas permukaan yang besar D Kekuatan mekanikal yang tinggi Tkt 4 Q&A Kimia KM(207-229).indd 215 11/1/2023 4:40:13 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

216 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Unit Tingkatan 5 Bab Tingkatan 4 13 13 1 1 1 Rajah 1 menunjukkan sebahagian daripada Jadual Berkala Unsur. V, W, X, Y dan Z tidak mewakili simbol sebenar unsur-unsur berkenaan. V W X Y Z Rajah 1 Dengan menggunakan huruf-huruf yang terdapat dalam Jadual Berkala Unsur dalam Rajah 2, jawab soalan berikut. (a) (i) Nyatakan satu unsur yang wujud sebagai gas monoatom. [1 markah] (ii) Tulis susunan elektron untuk atom bagi unsur di 1(a)(i). [1 markah] (iii) Beri satu kegunaan unsur di 1(a)(i) dalam kehidupan harian. KBAT Mengaplikasi [1 markah] (b) Apakah trend perubahan sifat fizik bagi unsur X, Y dan Z dari kiri ke kanan? KBAT Menganalisis [2 markah] Bahagian A Jawab semua soalan dalam bahagian ini. Kertas 2 2 jam 30 minit [60 markah] Tkt 4 Q&A Kimia KM(207-229).indd 216 11/1/2023 4:40:13 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

217 Kajian Kes Jawapan Kertas Model SPM Bab Tingkatan 4 13 Unit Tingkatan 5 13 1 1 2 Rajah 2 menunjukkan graf suhu melawan masa bagi pemanasan pepejal P. Suhu (°C) Masa (s) t 1 28 83 136 200 t 2 t 5 t 4 t 3 Rajah 2 (a) Apakah yang dimaksudkan dengan takat lebur? [1 markah] (b) Nyatakan takat didih bahan P. [1 markah] (c) Apakah perubahan keadaan fi zik bahan P dari t 1 hingga t 2 ? [1 markah] (d) Terangkan mengapa suhu tidak berubah dari t 1 hingga t 2 . KBAT Menilai [2 markah] 3 Rajah 3 menunjukkan susunan radas bagi satu eksperimen untuk menentukan formula empirik bagi oksida kuprum. Gas hidrogen kering Haba Oksida kuprum Pembakaran hidrogen berlebihan Dry hydrogen gas Gas hidrogen kering Rajah 3 Tkt 4 Q&A Kimia KM(207-229).indd 217 11/1/2023 4:40:13 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.