49 (f) Nodus limfa menghasilkan sejenis leukosit yang terlibat dalam mekanisme pertahanan yang spesifik. Terangkan. TP 5 Aras T KBAT Menilai Lymph node produces a type of leucocytes that are involved in a specific defence mechanism. Explain. [2 markah / marks] Bahagian C / Section C 10.2 Sistem Peredaran Manusia/ Circulatory System of Humans 10.5 Kumpulan Darah Manusia/ Blood Groups of Humans 10.7 Sistem Limfa Manusia/ Lymphatic System of Humans 3 (a) Rajah 3.1 menunjukkan struktur dalaman jantung manusia. K ialah struktur yang terdapat di dalam jantung. Diagram 3.1 shows the internal structure of the human heart. K is the structure found in the heart. Atrium kanan Right atrium Ventrikel kanan Right ventricle K Atrium kanan Right atrium Ventrikel kanan Right ventricle K Rajah 3.1 / Diagram 3.1 Ramalkan apa yang berlaku kepada individu sekiranya struktur K tidak berfungsi. Predict what will happen to the individual if structure K is not functioning. TP 5 BT ms.174 Aras T KBAT Menilai [5 markah /marks] (b) Rajah 3.2 menunjukkan sebahagian daripada sistem peredaran darah dan sistem limfa dalam badan manusia. Diagram 3.2 shows parts of the blood circulatory system and the lymphatic system in the human body. Bendalir T Fluid T Bendalir U Fluid U Bendalir T Fluid T Bendalir U Fluid U Rajah 3.2 / Diagram 3.2 Bandingkan antara bendalir T dengan bendalir U. TP 4 BT ms.189 – 190 Aras S KBAT Menganalisis Compare between fluid T and fluid U. [7 markah / marks] (c) Pernyataan di bawah adalah mengenai isu kesihatan yang berkaitan dengan darah manusia. The statements below are about health issues related to human blood. Erythroblastosis fetalis ialah sejenis penyakit hemolitik. Pemusnahan sel darah merah pada bayi berlaku pada kehamilan kedua dan seterusnya akibat faktor Rhesus. Erythroblastosis fetalis is a type of hemolytic disease. Destruction of red blood cells in babies occurs in the second and subsequent pregnancies due to the Rhesus factor. Terangkan bagaimana situasi ini boleh berlaku walaupun sistem peredaran darah fetus berasingan daripada sistem peredaran darah ibu. TP 5 BT ms.186 Aras T KBAT Menilai Explain how this situation can occur even the blood circulatory system of the foetus is separated from the mother's blood circulatory system. [8 markah / marks] PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 49 07/02/2025 10:43 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
50 11.1 Pertahanan Badan Body Defence 1 Antara berikut, yang manakah benar tentang barisan pertahanan fizikal dan kimia yang menghalang patogen daripada memasuki badan? Which of the following is true about the physical and chemical defence lines that prevent pathogens from entering the body? A Barisan pertahanan pertama The first line of defence B Barisan pertahanan kedua The second line of defence C Barisan pertahanan ketiga The third line of defence TP 2 BT ms.200 2 Rajah 1 menunjukkan urutan dalam satu proses yang dilakukan oleh sel fagosit. Diagram 1 shows the sequence in a process carried out by a phagocyte. Bakteria Bacteria Bakteria Bacteria Rajah 1 / Diagram 1 Apakah proses yang ditunjukkan dalam Rajah 1? What is the process shown in Diagram 1? A Pengaglutinan / Agglutination B Pemendakan / Precipitation C Fagositosis / Phagocytosis D Penguraian / Lysis TP 2 BT ms.202 11.2 Tindakan Antibodi Actions of Antibodies 3 Rajah 2 menunjukkan tindakan antibodi terhadap suatu antigen. Diagram 2 shows the action of antibodies on an antigen. Aras R Aras R Aras S Antibodi Antibody Toksin Toxin Toksin Toxin Antibodi Antibody Rajah 2 / Diagram 2 Antara pernyataan berikut, yang manakah betul tentang tindakan antibodi tersebut? Which of the following statements is correct about the antibody action? A Antibodi menggumpalkan dan memusnahkan antigen dengan sel fagosit Antibodies coagulate and destroy the antigen by phagocytes B Antibodi bergabung dan meneutralkan toksin yang dihasilkan oleh antigen tersebut Antibodies bind and neutralise toxins produced by the antigen C Antibodi bergabung dengan antigen dan bertindak sebagai petanda supaya sel fagosit boleh mengenali antigen dan memusnahkannya Antibodies combine with the antigen and act as a marker for phagocytes to recognise the antigen and destroy it D Antibodi bergabung dengan antigen dan menyebabkan antigen terurai Antibodies combine with the antigen and cause the break down of the antigen TP 3 BT ms.203 4 Pernyataan berikut adalah tentang satu tindakan antibodi. / The following statement is about an antibody action. Antibodi bergabung dengan antigen dan bertindak sebagai petanda supaya sel fagosit boleh mengenali antigen dan memusnahkannya. / Antibodies combine with antigens and act as a marker for phagocytes to recognise the antigens and destroy them. Aras S Tema 2: Fisiologi Manusia dan Haiwan BAB 11 Keimunan Manusia Immunity in Humans Kertas 1 / Paper 1 PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 50 07/02/2025 10:43 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
51 Apakah jenis tindakan antibodi yang dinyatakan di atas? What is the type of antibody action described above? A Penguraian Lysis B Peneutralan Neutralisation C Pengaglutinan Agglutination D Pengopsoninan Opsonisation TP 3 BT ms.204–205 11.3 Jenis Keimunan Types of Immunity 5 Apakah jenis keimunan yang diperoleh dengan menyuntik vaksin ke dalam badan? What type of immunity is obtained by injecting vaccine into the body? A Keimunan pasif buatan Artificially acquired passive immunity B Keimunan pasif semula jadi Naturally acquired passive immunity C Keimunan aktif buatan Artificially acquired active immunity D Keimunan aktif semula jadi Naturally acquired active immunity TP 3 BT ms.206–207 6 Rajah 3 menunjukkan graf kepekatan antibodi dalam darah seorang pesakit. Diagram 3 shows a graph of the concentration of antibodies in a patient’s blood. Kepekatan antibodi dalam darah Concentration of antibody in the blood Aras keimunan Immunity level Masa (bulan) Time (months) Suntikan kedua Second injection Suntikan pertama First injection Rajah 3 / Diagram 3 Apakah jenis keimunan yang ditunjukkan dalam Rajah 3? What is the type of immunity shown in Diagram 3? A Keimunan pasif semula jadi Naturally acquired passive immunity B Keimunan pasif buatan Artificially acquired passive immunity C Keimunan aktif semula jadi Naturally acquired active immunity D Keimunan aktif buatan Artificial active immunity TP 2 BT ms.206–207 Aras S Aras S 7 Rajah 4 menunjukkan satu graf bagi sejenis keimunan. Diagram 4 shows a graph of a type of immunity. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Masa (bulan) Time (months) Aras keimunan Level of immunity Suntikan pertama First injection Suntikan kedua Second injection Kepekatan antibodi dalam darah (unit arbitrari) Concentration of antibodies in the blood (arbitrary unit) Rajah 4 / Diagram 4 Antara pernyataan berikut, yang manakah benar tentang graf dalam Rajah 4? Which of the following statements is true about the graph in Diagram 4? A Suntikan kedua meningkatkan penghasilan antibodi berbanding dengan suntikan pertama Second injection increases the antibody production than the first one B Hanya suntikan kedua mengandungi patogen yang dapat merangsangkan penghasilan antibodi Only the second injection contains pathogens that stimulates the production of antibody C Suntikan kedua diberi sekiranya aras antibodi dalam darah jatuh Second injection is given when the antibody level drops D Kedua-dua suntikan mengandungi serum yang boleh meningkatkan aras antibodi Both injections contain serum that can raise the antibody level TP 4 BT ms.208 KBAT Menganalisis Isu Kesihatan Berkaitan Keimunan Manusia Health Issues Related to Human Immunity 11.4 8 HIV melemahkan sistem keimunan manusia dengan menyerang sel X. Apakah sel X? HIV weakens the human immune system by attacking cell X. What is cell X? A Monosit / Monocyte B Eosinofil / Eosinophil C Limfosit / Lymphocyte D Neutrofil / Neutrophil TP 1 BT ms.209 Aras S Aras R PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 51 07/02/2025 10:43 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
52 Kertas 2 / Paper 2 Bahagian A / Section A 11.1 Pertahanan Badan/ Body Defence 11.2 Tindakan Antibodi/ Actions of Antibodies 1 Rajah 1.1 menunjukkan salah satu tindakan antibodi terhadap antigen. BT ms.205 Diagram 1.1 shows one of the actions of antibodies on antigens. Bakteria Bacterium Antigen Antigen Rajah 1.1 / Diagram 1.1 (a) (i) Namakan tindakan antibodi yang ditunjukkan dalam Rajah 1.1. TP 2 Aras R Name the action of antibodies shown in Diagram 1.1. [1 markah / mark] (ii) Terangkan tindakan antibodi dalam Rajah 1.1. TP 2 Aras R Explain the action of antibodies in Diagram 1.1. [2 markah / marks] (iii) Nyatakan satu perbezaan antara antibodi dengan antigen dalam Rajah 1.1. TP 1 Aras R State one difference between antibody and antigen in Diagram 1.1. [1 markah / mark] (b) Rajah 1.2 menunjukkan tindakan sel fagosit terhadap patogen. BT ms.202 Diagram 1.2 shows the action of phagocyte on pathogen. Patogen Pathogen X Sel fagosit Phagocyte Rajah 1.2 / Diagram 1.2 (i) Apakah X? TP 1 Aras R What is X? [1 markah / mark] (ii) Berdasarkan Rajah 1.2, terangkan bagaimana sel fagosit memusnahkan patogen. TP 2 Aras R Based on Diagram 1.2, explain how phagocyte cell destroys pathogen. [3 markah / marks] PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 52 07/02/2025 10:43 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
53 11.3 Jenis Keimunan/ Types of Immunity 2 (a) Rajah 2.1 menunjukkan graf aras antibodi dalam darah seorang pesakit. BT ms.205–208 Diagram 2.1 shows a graph of the level of antibody in a patient’s blood. Aras antibodi dalam darah Level of antibody in blood Aras keimunan Level of immunity Suntikan pertama First injection Suntikan kedua Second injection Masa (bulan) Time (months) 2 4 6 8 10 Pesakit itu mendapat keimunan pada bulan ke enam The patient gained immunity on the 6th month Rajah 2.1 / Diagram 2.1 (i) Berdasarkan Rajah 2.1, nyatakan kandungan di dalam suntikan tersebut. TP 1 Aras R Based on Diagram 2.1, state the content of the injection. [1 markah / mark] (ii) Namakan jenis keimunan yang terdapat dalam badan pesakit itu. TP 1 Aras R Name the type of immunity found in the patient’s body. [1 markah / mark] (iii) Terangkan jawapan anda di 2(a)(ii). TP 2 Aras R Explain your answer in 2(a)(ii). [2 markah / marks] (b) Seorang lelaki telah dipatuk ular semasa mencari akar kayu di dalam hutan. Dia telah dikejarkan ke hospital dengan segera. Rajah 2.2 menunjukkan graf kepekatan antibodi di dalam darahnya. A man was bitten by a snake while searching for tree roots in the forest. He was rushed to the hospital immediately. Diagram 2.2 shows a graph of the antibody concentration in his blood. BT ms.208 2 4 6 8 10 12 Masa (bulan) Time (months) Aras keimunan Level of immunity Suntikan pertama First injection Suntikan kedua Second injection Kepekatan antibodi dalam darah Concentration of antibodies in the blood Rajah 2.2 / Diagram 2.2 PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 53 07/02/2025 10:43 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
54 (i) Apakah kandungan di dalam suntikan tersebut? TP 1 Aras R What is the content of the injection? [1 markah / mark] (ii) Namakan jenis keimunan yang ditunjukkan oleh graf dalam Rajah 2.2. TP 1 Aras R Name the type of immunity shown by the graph in Diagram 2.2. [1 markah / mark] (iii) Pada Rajah 2.2. lengkapkan graf tersebut. TP 3 Aras S In Diagram 2.2, complete the graph. [1 markah / mark] (c) Fetus dan bayi yang baru lahir mendapat antibodi daripada ibu mereka untuk perlindungan terhadap penyakit. Terangkan jenis keimunan tersebut. TP 2 Aras R Foetuses and newborn babies receive antibodies from their mothers for protection against diseases. Explain this type of immunity. [2 markah / marks] Bahagian C / Section C 11.1 Pertahanan Badan/ Body Defence 11.2 Tindakan Antibodi/ Actions of Antibodies 3 (a) Sistem pertahanan dalam badan manusia berfungsi untuk melindungi badan daripada jangkitan penyakit. BT ms.200 Nyatakan maksud istilah berikut yang terlibat dalam pertahanan badan. TP 1 Aras R The body defence system in the human body functions to protect the body from infections of diseases. State the meaning of the following terms involved in body defence. (i) Patogen/Pathogen (ii) Antigen/Antigen (iii) Antibodi /Antibody (iv) Keimunan/Immunity [4 markah / marks] (b) Secara tidak sengaja Aizah telah makan makanan yang dicemari oleh bakteria. BT ms.202 Terangkan peringkat-peringkat fagositosis yang telah berlaku dalam badan Aizah. TP 3 Aras S Aizah accidentally ate food that had been contaminated by bacteria. Explain the phases of phagocytosis that has occurred in Aizah’s body. [6 markah / marks] (c) Antigen dimusnahkan oleh antibodi melalui satu mekanisme yang melibatkan beberapa tindakan antibodi. BT ms.204 Terangkan tindakan antibodi yang terdapat dalam badan manusia. TP 3 Aras R Antigens are destroyed by antibodies through a mechanism of several actions. Explain the actions of antibodies in the human body. [10 markah / marks] PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 54 07/02/2025 10:43 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
55 12.1 Koordinasi dan Gerak Balas Coordination and Response 1 Maklumat di bawah menunjukkan koordinasi dan gerak balas dalam manusia. The information below shows the coordination and response in humans. mewakili impuls / represents impulse Rangsangan Stimuli Gerak balas Response Otak Brain P Q Antara berikut yang manakah mewakili P dan Q dengan betul? Which of the following correctly represents P and Q? P Q A Neuron deria Sensory neurone Neuron motor Motor neurone B Neuron motor Motor neurone Reseptor Receptor C Reseptor Receptor Efektor Effector D Neuron motor Motor neurone Efektor Effector TP 2 BT ms.216 2 Antara padanan berikut, yang manakah betul? Which of the following matches is correct? Reseptor deria Sensory receptor Rangsangan Stimulus A Termoreseptor Thermoreceptor Sentuhan dan tekanan Touch and pressure B Nosiseptor Nociceptor Kesakitan Pain Aras R Aras R C Mekanoreseptor Mechanoreceptor Bahan kimia Chemical substances D Baroreseptor Baroreceptor Perubahan suhu Change in temperature TP 1 BT ms.218 12.2 Sistem Saraf Nervous System 3 Rajah 1 menunjukkan organisasi sistem saraf manusia. Diagram 1 shows the organisation of the human nervous system. A B C D A B Rajah 1 / Diagram 1 Antara bahagian yang berlabel, A, B, C dan D, yang manakah merupakan saraf kranium? Which of the parts labelled, A, B, C and D, is the cranial nerve? TP 1 BT ms.220 4 Antara berikut, yang manakah fungsi saraf tunjang? Which of the following are the functions of the spinal cord? I Memproses beberapa jenis maklumat deria Processes a few types of sensory information II Menghantar gerak balas melalui neuron deria Sends responses through the sensory neurones III Menghubungkan otak dengan sistem saraf periferi Connects the brain with the peripheral nervous system Aras R Aras R Tema 2: Fisiologi Manusia dan Haiwan BAB 12 Koordinasi dan Gerak Balas dalam Manusia Coordination and Response in Humans Kertas 1 / Paper 1 PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 55 07/02/2025 10:43 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
56 IV Mengawal tindakan terkawal Controls voluntary action A I dan / and II B I dan / and III C II and / and IV D III dan / and IV TP 2 BT ms.222 12.3 Neuron dan Sinaps Neurones and Synapse 5 Rajah 2 menunjukkan neuron motor. Diagram 2 shows a motor neurone. X Rajah 2 / Diagram 2 Apakah fungsi struktur yang berlabel X? What is the function of the structure labelled X? A Untuk membantu mempercepat pemindahan impuls To facilitate rapid transmission of impulses B Untuk membekalkan nutrien ke badan sel To supply nutrients to body cells C Untuk membantu metabolisme badan sel To assist in the metabolism of body cells D Untuk mengarahkan pergerakan impuls dalam satu hala To direct impulses towards one direction TP 2 BT ms.223 6 Rajah 3 menunjukkan satu sinaps. Diagram 3 shows a synapse. M Rajah 3 / Diagram 3 Apakah fungsi M? What is the function of M? A Menyimpan neurotransmiter Stores neurotransmitter B Menghasilkan impuls Produces impulse C Menghasilkan tenaga Produces energy D Menghasilkan hormon Produces hormones TP 2 BT ms.225 Aras R Aras R Tindakan Terkawal dan Tindakan Luar Kawal Voluntary and Involuntary Actions 12.4 7 Rajah 4 menunjukkan bahagian yang terlibat dalam tindakan refleks. Diagram 4 shows the parts involved in a reflex action. M N J L K Haba Heat Rajah 4 / Diagram 4 Antara berikut, yang manakah menunjukkan urutan yang betul bagi tindakan di atas? Which of the following shows the correct sequence for the above action? A J → K → L → M → N B M → L → K → J → N C N → J → K → L → M D L → M → K → J → N TP 4 BT ms.227–228 KBAT Menganalisis 8 Rajah 5 menunjukkan satu tindakan refleks. Diagram 5 shows a reflex action. Rajah 5 / Diagram 5 Antara berikut, yang manakah terlibat dalam tindakan refleks di atas? Which of the following are involved in the above reflex action? I Neuron deria Sensory neurone II Neuron motor Motor neurone III Neuron geganti Relay neurone IV Neuron perantaraan Interneurone A I dan / and II C II and / and IV B I dan / and III D III dan / and IV TP 2 BT ms.229 Aras S Aras R PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 56 07/02/2025 10:44 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
57 12.5 Isu Kesihatan Berkaitan Sistem Saraf Manusia Health Issues Related to the Human Nervous System 9 Penyakit yang manakah menyebabkan anggota badan, rahang, kaki dan muka seseorang terketar-ketar kesan daripada kemerosotan sistem saraf? Which disease causes tremors in the limbs, jaw, foot and face as a result of deterioration of the nervous system? A Autisme C Parkinson Autism Parkinson B Lumpuh otak D Sklerosis berganda Brain paralysis Multiple sclerosis TP 2 BT ms.230 12.6 Sistem Endokrin Endocrine System 10 Antara hormon berikut, yang manakah dihasilkan oleh lobus anterior kelenjar pituitari? Which of the following hormones are produced by the anterior lobe of the pituitary gland? I Hormon oksitosin Oxytocin hormone II Hormon pertumbuhan Growth hormone III Hormon antidiuresis Antidiuretic hormone IV Hormon perangsang tiroid Thyroid-stimulating hormone A I dan / and II C II dan / and IV B I dan / and III D III dan / and IV TP 2 BT ms.234 11 Rajah 6 menunjukkan satu kelenjar endokrin N. Diagram 6 shows an endocrine gland N. Kelenjar N Gland N Rajah 6 / Diagram 6 Antara yang berikut, yang manakah benar tentang fungsi kelenjar N? Which of the following is true about the function of gland N? A Merembeskan insulin untuk mengurangkan aras glukosa dalam darah Secretes insulin to decrease the glucose level in blood Aras R Aras R Aras R B Merembeskan aldosteron untuk mengawal tekanan osmotik darah Secretes aldosterone to control blood osmotic pressure C Merembeskan testosteron untuk mengawal ciri-ciri seks sekunder lelaki Secretes testosterone to control male secondary sexual characteristics D Meningkatkan kadar denyutan jantung apabila tiroksina dirembeskan Increases heart rate when thyroxine is secreted TP 2 BT ms.235 12.7 Isu Kesihatan Berkaitan Sistem Endokrin Manusia Health Issues Related to the Human Endocrine System 12 Seorang pesakit kerap berasa dahaga dan menyingkirkan air kencing yang banyak. Kekurangan hormon yang manakah menyebabkan simptom-simptom itu? A patient often feels thirsty and produces a large amount of urine. Which hormone deficiency causes the symptoms? A Insulin Insulin B Tiroksina Thyroxine C Testosteron Testosterone D Hormon antidiuresis (ADH) Antidiuretic hormone (ADH) TP 3 BT ms.238 13 Maklumat di bawah menunjukkan simptomsimptom yang dialami oleh seorang pesakit. The information below shows the symptoms experienced by a patient. • Kadar denyutan jantung perlahan Heart rate is slow • Berat badan bertambah Weight gain • Sensitif terhadap kesejukan Sensitive to cold Penyakit yang manakah dihidapi oleh pesakit itu? Which disease does the patient suffer from? A Diabetes insipidus Diabetes insipidus B Hipoglisemia Hypoglycaemia C Hipotiroidisme Hypothyroidism D Hipertiroidisme Hypertiroidism TP 3 BT ms.238 Aras S Aras S PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 57 07/02/2025 10:44 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
58 Kertas 2 / Paper 2 Bahagian A / Section A 12.3 Neuron dan Sinaps /Neurones and Synapse 12.6 Sistem Endokrin/ Endocrine System 1 (a) Rajah 1.1 menunjukkan dua jenis neuron. BT ms.223–224 Diagram 1.1 shows two types of neurones. Neurone G Neuron G Neuron H Neurone H Neuron G Neurone G Rajah 1.1 / Diagram 1.1 (i) Kenal pasti neuron G dan neuron H. TP 1 Aras R Identify neurones G and H. [2 markah / marks] (ii) Labelkan bahagian-bahagian neuron G pada Rajah 1.1 dengan istilah berikut: TP 1 Aras R Label the parts in neurone G in Diagram 1.1 with the following terms: Sel reseptor Receptor cell Badan sel Cell body [2 markah / marks] (iii) Nyatakan fungsi neuron G dan neuron H. TP 1 Aras R State the functions of neurones G and H. [2 markah / marks] (b) Rajah 1.2 menunjukkan kelenjar endokrin dalam manusia. BT ms.233 Diagram 1.2 shows the endocrine glands in humans. K: L: Rajah 1.2 / Diagram 1.2 PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 58 07/02/2025 10:44 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
59 (i) Dalam Rajah 1.2, labelkan kelenjar endokrin K dan L. TP 1 Aras R In Diagram 1.2, label the endocrine glands K and L. [2 markah / marks] (ii) Namakan hormon yang dihasilkan oleh kelenjar utama yang mengawal rembesan kelenjar K. Name the hormone produced by the main gland that controls the secretion of gland K. TP 2 Aras R [1 markah / mark] Bahagian B / Section B 12.4 Tindakan Terkawal dan Tindakan Luar Kawal/ Voluntary and Involuntary Actions 12.5 Isu Kesihatan Berkaitan Sistem Saraf Manusia Health Issues Related to the Human Nervous System 2 (a) Rajah 2 menunjukkan lutut seorang pesakit diketuk dengan menggunakan penukul getah. Diagram 2 shows a patient’s knee being tapped with a rubber mallet. Rajah 2 / Diagram 2 (i) Beri maksud tindakan refleks dan terangkan kepentingannya. TP 2 BT ms.227–228 Aras R Define reflex action and explain the importance. [2 markah / marks] (ii) Berdasarkan Rajah 2, huraikan lintasan saraf yang menyebabkan berlakunya tindakan refleks. Based on Diagram 2, describe the pathway of the nerve impulses that cause the reflex action. TP 3 BT ms.229 Aras S [4 markah / marks] (b) Penyakit Parkinson ialah kemerosotan tisu saraf yang menyebabkan pergerakan menggeletar dan kelemahan tisu otot. Terangkan mengapa pergerakan seseorang yang mengidap penyakit ini menjadi lemah dan lebih sukar? TP 4 BT ms.225–230 Aras S KBAT Menganalisis Parkinson’s disease is a degenerative neurological disorder causing tremors and weakened muscle tissues. Explain why the movement of a person suffering from this disease becomes weak and more difficult? [4 markah / marks] (c) Sesuatu gerak balas yang terhasil adalah sama ada tindakan terkawal atau tindakan luar kawal. Bandingkan tindakan terkawal dengan tindakan luar kawal. TP 4 BT ms.226 Aras S KBAT Menganalisis A response is either a voluntary action or involuntary action. Compare voluntary action and involuntary action. [10 markah / marks] PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 59 07/02/2025 10:44 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
60 Bahagian C / Section C 12.6 Sistem Endokrin/ Endocrine System 3 (a) Rajah 3.1 menunjukkan satu sistem dalam badan manusia. BT ms.235 – 237 Diagram 3.1 shows a system in the human body. M N Ginjal Kidney Rajah 3.1 / Diagram 3.1 Terangkan fungsi struktur M dan struktur N. TP 2 Aras R Explain the function of structures M and N. [4 markah / marks] (b) Rajah 3.2 menunjukkan satu sistem lain dalam manusia. Diagram 3.2 shows another system in humans. Rajah 3.2 / Diagram 3.2 Bandingkan sistem dalam Rajah 3.1 dengan sistem dalam Rajah 3.2. TP 4 Aras S KBAT Menganalisis Compare the systems in Diagram 3.1 and Diagram 3.2. [10 markah / marks] (c) Rajah 3.3 menunjukkan satu situasi yang berlaku kepada Ahmad. Diagram 3.3 shows a situation that happened to Ahmad. Rajah 3.3 / Diagram 3.3 Ahmad dapat berlari dengan laju untuk menyelamatkan diri daripada anjing tersebut. Huraikan penglibatan sistem saraf dan sistem endokrin dalam situsi tersebut berdasarkan aspek kadar denyutan jantung dan kadar pernafasan. TP 3 Aras S Ahmad was able to run fast to save himself from the dog. Describe the involvement of the nervous system and the endocrine system in the situation based on aspects of heart rate and breathing rate. [6 markah / marks] PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 60 07/02/2025 10:44 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
61 13.1 Homeostasis Homeostasis 1 Antara berikut, yang manakah merupakan contoh homeostasis? Which of the following is an example of homeostasis? A Rembesan insulin selepas makan Secretion of insulin after a meal B Pemeliharaan keseimbangan badan The maintenance of body balance C Rembesan air liur ketika melihat makanan Secretion of saliva when looking at food D Penyerapan makanan tercerna dalam usus kecil Absorption of digested food in the small intestine TP 2 BT ms.246 2 Apakah perubahan yang mungkin berlaku apabila seseorang berjalan dari bilik yang sangat sejuk ke dalam bilik yang panas? What changes are likely to occur when a person walks from a very cold room into a hot room? Otot erektor Erector muscles Berpeluh Sweating Salur darah kulit Skin blood vessels A Mengecut Contract Bertambah Increases Mengembang Dilate B Mengendur Relax Bertambah Increases Mengembang Dilate C Mengecut Contract Berkurang Decreases Mengecut Contract D Mengendur Relax Berkurang Decreases Mengecut Contract TP 3 BT ms.247 3 Antara berikut, yang manakah berlaku sekiranya tekanan separa karbon dioksida dalam darah meningkat? Which of the following occurs when the partial pressure of carbon dioxide in the blood increases? I Otot interkosta mengecut dengan perlahan Intercostal muscles contract slowly Aras R Aras S Aras R II Kadar pernafasan meningkat Respiratory rate increases III Kadar denyutan jantung menurun Heart rate decreases IV Kadar ventilasi meningkat Ventilation rate increases A I dan / and II C II dan / and IV B I dan / and III D III dan / and IV TP 2 BT ms.250 13.2 Sistem Urinari Urinary System 4 Rajah 1 menunjukkan sistem urinari manusia. Diagram 1 shows the human urinary system. E F G Rajah 1 / Diagram 1 Antara berikut, yang manakah mewakili E, F dan G? Which of the following represents E, F and G? E F G A Ureter Ureter Ginjal Kidney Pundi kencing Bladder B Ureter Ureter Pundi kencing Bladder Ginjal Kidney C Ginjal Kidney Pundi kencing Bladder Ureter Ureter D Pundi kencing Bladder Ginjal Kidney Ureter Ureter TP 1 BT ms.253 Aras R Tema 2: Fisiologi Manusia dan Haiwan BAB 13 Homeostasis dan Sistem Urinari Manusia Homeostasis and the Human Urinary System Kertas 1 / Paper 1 PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 61 07/02/2025 10:44 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
62 Soalan 5 and 6 berdasarkan Rajah 2. Questions 5 and 6 are based on Diagram 2. 5 Rajah 2 menunjukkan struktur nefron. Diagram 2 shows the structure of the nephron. K L M N Rajah 2 / Diagram 2 Apakah proses yang berlaku di K? What is the process that takes place in K? A Hidrolisis / Hydrolysis B Rembesan / Secretion C Ultraturasan / Ultrafiltration D Penyerapan semula / Reabsorption TP 2 5 BT ms.255 Aras R 6 Pada bahagian manakah, dalam Rajah 2 berlaku penyerapan semula? At which part in Diagram 2 does the reabsorption occur? A K dan / and L C L dan / and M B K dan / and M D L dan / and N TP 2 BT ms.254 Isu Kesihatan Berkaitan Sistem Urinari Health Issues Related to the Urinary System 13.3 7 Bagaimanakah pembentukan batu karang dapat dielakkan? How can the formation of kidney stones be avoided? A Kurangkan pengambilan makanan berlemak Reduces the consumption of fatty foods B Tingkatkan pengambilan garam mineral Increases the consumption of mineral salts C Minum air dengan banyak Drinks plenty of water D Bersenam secara teratur Exercises regularly TP 2 BT ms.259 Aras R Aras R Kertas 2 / Paper 2 Bahagian A / Section A 13.1 Homeostasis /Homeostasis 1 Rajah 1 menunjukkan pengawalaturan aras gula darah dalam badan manusia. BT ms.249 Diagram 1 shows the regulation of blood glucose level in the human body. Hormon X Hormone X Hormon Y Hormone Y Aras gula darah normal Normal blood sugar level Aras gula darah kembali normal Blood sugar level backs to normal Aras gula meningkat Blood sugar level increases Sel beta dalam pankreas Beta cell in pancreas Sel hati Liver cell Aras gula darah menurun Blood sugar level decreases Sel alfa dalam pankreas Alpha cell in pancreas Sel hati Liver cell Rajah 1 / Diagram 1 PT SPM Biologi Tingkatan 4 text.indd 62 07/02/2025 10:44 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Praktis Topikal SPM Biologi Tingkatan 4 – Jawapan J1 Pengenalan kepada Biologi dan Peraturan Makmal Bab 1 Kertas 1 1 D 2 C 3 C 4 D 5 A 6 A 7 A 8 B Kertas 2 Bahagian A 1 (a) (i) Murid tidak memakai sarung tangan makmal. The student did not wear gloves. (ii) • Murid boleh mengalami kecederaan akibat mengendalikan alatan tajam seperti pisau Student could have got injuries due to sharps instruments such as scapel. • Murid juga terdedah kepada risiko tangan tercemar Student is exposed to risk contaminating hands (b) • Bangkai haiwan dibungkus dengan rapi menggunakan bahan penyerap Wrapped the carcasses in absorbent materials • Dibungkus dalam plastik biobahaya dan disejukbekukan Packed it in biohazard plastic bag and frozen (c) 1. Maklumkan kepada guru Notify your teacher or lab assistant immediately 2. Jadikan kawasan tumpahan sebagai kawasan larangan Declare the spill area as restricted zone 3. Tabur serbuk sulfur untuk menutupi tumpahan merkuri. Sprinkle sulphur to cover the mercury spills 4. Hubungi pihak bomba Call the fire and rescue department 2 (a) • Graf garis/Line graph • Carta bar/Bar chart • Histogram/Histogram (b) • Lukisan perlu jelas dan tidak putus-putus Drawing must be clear and continuous • Lukisan mesti berlabel/Drawing must be labelled (c) • Satah frontal/Frontal plane • Satah melintang/Horizontal plane (d) • Keratan rentas membahagikan struktur kepada bahagian atas dan bawah secara melintang. Cross section divides the structure into upper and lower position horizontally. • Keratan membujur membahagikan struktur kepada bahagian kiri dan kanan. Longitudinal sections divide the structure into left and right parts. 3 (a) Adakah jenis jus buah yang berbeza mengandungi kandungan vitamin C yang berbeza?/Do different types of fruit juices contain different contents of vitamin C? (b) Jus limau nipis mengandungi kepekatan vitamin C yang paling tinggi berbanding dengan jus oren dan jus epal. Lime juice contains the highest concentration of vitamin C compared to orange juice and apple juice. (c) (i) Jenis jus buah/Types of fruit juices (ii) Jumlah vitamin C/Amounts of vitamin C (iii) Isi padu larutan DCPIP 1%/Volume of 1% DCPIP solution (d) 1. Maklumkan kepada guru atau pembantu makmal dengan segera Informs the teacher or laboratory assistant immediately 2. Jadikan kawasan tumpahan sebagai kawasan larangan Makes the spillage area as a restricted zone 3. Sekat tumpahan DCPIP daripada merebak dengan menggunakan pasir Prevent the DCPIP spill from spreading using sand 4. Kaut tumpahan bahan kimia dengan menggunakan alat yang sesuai Scoops the chemical substance spillage by using appropriate tools 5. Buang dengan selamat Dispose of it safely Bab 2 Biologi Sel dan Organisasi Sel Kertas 1 1 A 2 D 3 B 4 A 5 D 6 C 7 C 8 A 9 C 10 C Kertas 2 Bahagian A 1 (a) (i) P: Dinding sel/Cell wall Q: Kloroplas/Chloroplast R: Mitokondrion/Mitochondrion S: Nukleus/Nucleus (ii) P: Mengekalkan bentuk sel tumbuhan Maintains the shape of plant cells (b) Respirasi sel tidak akan berlaku kerana tenaga tidak dapat dijana. Cell respiration will not occur because energy cannot be generated. (c) 1. Bentuk sel haiwan adalah tidak tetap, manakala sel tumbuhan mempunyai bentuk yang tetap. The shape of an animal cell is irregular while a plant cell has a fixed shape. 2. Sel haiwan tidak mempunyai kloroplas, manakala sel tumbuhan mempunyai kloroplas. Animal cells have no chloroplasts while plant cells have chloroplasts. 2 (a) (i) P: Tisu floem/Phloem tissue (ii) Q: Sel rambut akar/Root hair cell (b) Tisu P: Untuk mengangkut bahan organik dari daun ke semua bahagian tumbuhan Tissue P: To transport organic matter from the leaves to all part of the plant. Sel Q: Menyerap air dan garam mineral dari tanah Cell Q: Absorbs water and mineral salts from the soil (c) • Racun rumpai mengandungi toksik yang menyahasli ATPase dalam tumbuhan. Herbicide contains toxic that will denature the ATPase in plant. • Respirasi sel akan terhenti, maka tiada ATP dihasilkan. Cellular respiration will stop thus, no production of ATP. • Pengangkutan aktif ion tidak boleh berlaku tanpa kehadiran ATP. Active transport of the ions cannot take place in the absence of ATP. Bahagian C 3 (a) • Sel sperma mempunyai kepadatan mitokondrion yang tinggi kerana sel ini perlu menjana banyak tenaga untuk berenang ke arah uterus dan tiub Falopio untuk mensenyawakan oosit sekunder. Sperm cells have a high density of mitochondria because they need to generate a lot of energy to swim towards the uterus and Fallopian tube to fertilise secondary oocytes. • Sel otot mempunyai kepadatan mitokondrion yang tinggi kerana sel ini memerlukan banyak tenaga untuk pengecutan dan pengenduran bagi membolehkan pergerakan dan penerbangan. Muscle cells have a high density of mitochondrion as they require a lot of energy for contraction and relaxation to allow movement and flight. Jawapan PT SPM Biologi Tingkatan 4 jawapan.indd 1 06/02/2025 9:46 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2025 J2 • Sel meristem tumbuhan mempunyai kepadatan mitokondrion yang tinggi kerana sel ini memerlukan banyak tenaga bagi menjalankan proses pembahagian sel secara aktif untuk menghasilkan sel baharu. Plant meristem cells have a high density of mitochondria as they require a lot of energy to carry out active cell division process to produce new cells. • Sel mesofil palisad mempunyai kepadatan kloroplas yang tinggi untuk menyerap lebih cahaya matahari untuk menjalankan proses fotosintesis. Palisade mesophyll cells have a high density of chloroplasts that absorb more sunlight to facilitate photosynthesis. • Sel pankreas mempunyai kepadatan jalinan endoplasma kasar yang tinggi yang dapat meningkatkan sintesis dan perembesan enzim pencernaan. The pancreatic cells have a high density of rough endoplasmic reticulum which increases the synthesis and secretion of digestive enzymes. (b) • Sel otot mengecut dan mengendur bagi menghasilkan pergerakan. Muscle cells contract and relax to produce movement. • Sel epitelium melapisi permukaan organ seperti salur pencernaan. Epithelial cells cover the surface of organs such as the digestive tract. • Sel darah merah berfungsi untuk meningkatkan kecekapan pengangkutan oksigen. Red blood cells work to optimise transportation of oxygen. • Sel sperma berenang ke arah oosit sekunder di tiub Falopio. Sperm cells swim towards a secondary oocyte in the Fallopian tube. • Sel darah putih berfungsi untuk memusnahkan patogen. White blood cells function in destroying pathogens. Pergerakan Bahan Merentasi Membran Plasma Bab 3 Kertas 1 1 D 2 A 3 B 4 A 5 C 6 A 7 D 8 D Kertas 2 Bahagian A 1 (a) (i) P: Pengangkutan aktif/Active transport Q: Pengangkutan pasif/Passive transport (ii) Ion //glukosa //asid amino/Ions //glucose //amino acid (b) • Pengangkutan P menentang kecerunan kepekatan, manakala pengangkutan Q mengikut kecerunan kepekatan Transport P moves against a concentration gradient, while transport Q moves down the concentration gradient • Pengangkutan P memerlukan tenaga, manakala pengangkutan Q tidak memerlukan tenaga Transport P requires energy, while transport Q does not requires energy • Pengangkutan P memerlukan protein pembawa, manakala pengangkutan Q memerlukan protein pembawa atau protein liang Transport P requires a carrier protein, while transport Q requires a carrier protein or pore protein (c) Minum minuman isotonik yang mempunyai kepekatan garam atau elektrolit yang sama seperti badan manusia. Minuman itu boleh menggantikan elektrolit dan air yang hilang. Drink an isotonic beverage that has the same concentration of salt or electrolytes as the human body does. The beverage can replenish lost electrolytes and water. 2 (a) Larutan P: Larutan hipotonik Solution P: Hypotonic solution Larutan Q: Larutan hipertonik Solution Q: Hypertonic solution (b) Sel tumbuhan dalam larutan P: Segah Plant cell in solution P: Turgid Sel tumbuhan dalam larutan Q: Flasid Plant cell in solution Q: Flaccid (c) • Larutan Q adalah hipertonik terhadap sap sel tumbuhan. Solution Q is hypertonic to plant cell sap. • Molekul air meresap keluar dari sel secara osmosis. Water molecules diffuse out of the cell by osmosis. • Sel menjadi flasid./Cells become flaccid. (d) Dalam larutan isotonik, air meresap masuk ke dalam dan ke luar sel haiwan secara osmosis pada kadar yang sama. Tiada pergerakan bersih air merentasi membran plasma. Sel haiwan dapat mengekalkan bentuk normalnya. Manakala, sel tumbuhan menjadi segah apabila berada dalam larutan hipotonik. Tekanan segah penting untuk memberi sokongan dan mengekalkan bentuk sel. Tekanan sitoplasma terhadap dinding sel menghalang tumbuhan daripada layu dan kehilangan bentuknya. In an isotonic solution, water diffuses into and out of animal cells by osmosis at the same rate. There is no net movement of water across the plasma membrane. Animal cells can maintain their normal shape. Meanwhile, plant cells become turgid in a hypotonic solution. Turgor pressure is important to support and maintain cell shape. Cytoplasmic pressure against the cell wall prevents the plant from wilting and losing its shape. Bahagian C 3 (a) • Tumbuhan menjadi layu kerana air tanah menjadi hipertonik terhadap sap sel akar./The plant wilts as the groundwater becomes hypertonic to the root cell sap. • Air meresap keluar dari sap sel secara osmosis. Water diffuses out of the cell sap by osmosis. • Sitoplasma dan vakuol mengecut dan menarik membran plasma menjauhi dinding sel. The cytoplasm and vacuoles shrink and pull the plasma membrane away from the cell wall. • Plasmolisis berlaku/Plasmolysis occurs. (b) • Siram lebih banyak air pada tanah di dalam pasu itu. Pour more water to the soil in the pot. • Air tanah menjadi hipotonik terhadap sap sel akar. Groundwater becomes hypotonic to the root cell sap. • Air meresap masuk ke dalam sel tumbuhan secara osmosis. Water diffuses into the plant cells by osmosis. • Vakuol mengembang dan menolak membran plasma ke arah dinding sel./Vacuoles expand and push the plasma membrane towards the cell wall. • Deplasmolisis berlaku./Deplasmolysis occurs. • Sel tumbuhan menjadi segah dan tumbuhan itu tumbuh tegak ke atas. The plants cells become turgid and the plant stands upright. (c) Persamaan/Similarities • Mengangkut bahan merentasi membran Transport of substances across the membrane • Berlaku melalui membran telap memilih Occurs through a selectively permeable membrane Perbezaan/Differences Pengangkutan pasif Passive transport Pengangkutan aktif Active transport Tidak memerlukan tenaga Does not need energy Memerlukan tenaga Needs energy Pergerakan bahan dari kawasan berkepekatan tinggi ke kawasan berkepekatan rendah Movement of substances from higher concentration to lower concentration areas Pergerakan bahan dari kawasan berkepekatan rendah ke kawasan berkepekatan tinggi Movement of substances from lower concentration to higher concentration areas Berlaku mengikut kecerunan kepekatan Follows the concentration gradient Berlaku menentang kecerunan kepekatan Against the concentration gradient Berlaku sehingga keseimbangan dinamik tercapai Works until dynamic equilibrium is achieved Berlaku pengumpulan dan penyingkiran molekul atau ion Accumulation and removal of molecules or ion PT SPM Biologi Tingkatan 4 jawapan.indd 2 06/02/2025 9:46 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Praktis Topikal SPM Biologi Tingkatan 4 – Jawapan J3 Bab 4 Komposisi Kimia dalam Sel Kertas 1 1 B 2 A 3 A 4 A 5 A 6 C 7 A 8 B 9 B Kertas 2 Bahagian A 1 (a) (i) P: Susu – Laktosa/Milk – Lactose Q: Tebu – Sukrosa/Sugar cane – Sucrose (ii) Karbon, hidrogen, oksigen/Carbon, hydrogen, oxygen (b) (i) Mendapan merah bata terbentuk Brick red precipitate is formed (ii) • Monomer monosakarida bergabung melalui proses kondensasi untuk membentuk rantai molekul yang panjang./Monomers monosaccharides combine through a condensation process to form long molecular chains. • Proses ini melibatkan penyingkiran molekul air. This process involves the removal of water molecules. Bahagian B 2 (a) • K: Asid lemak/Fatty acids • L : Trigliserida/Triglyceride • Trigliserida terbentuk melalui proses kondensasi. Triglyceride formed through the condensation process. • 1 molekul gliserol bergabung dengan 3 molekul asid lemak dan menyingkirkan 3 molekul air. 1 molecule of glycerol combines with 3 molecules of fatty acid and eliminate 3 molecules of water. (b) (i) Lemak/Fats • Lemak dan minyak ialah trigliserida. Fats and oils are triglycerides. • Trigliserida ialah sejenis ester yang terbentuk melalui kondensasi satu molekul gliserol dengan tiga molekul asid lemak. Triglyceride is a type of ester formed through the condensation of one molecule of glycerol with three molecules of fatty acids. (ii) Lilin/Wax • Lilin mengandungi satu molekul alkohol yang bergabung dengan satu molekul asid lemak. Wax contains one molecule of alcohol combined with one molecule of fatty acid. • Lilin bersifat kalis air./Wax is waterproof. (iii) Fosfolipid/Phospholipid • Fosfolipid merupakan komponen utama membran plasma. Phospholipids are the main components of the plasma membrane. • Ia terdiri daripada satu molekul gliserol yang bergabung dengan dua molekul asid lemak dan satu kumpulan fosfat. It consists of one molecule of glycerol combined with two molecules of fatty acids and a phosphate group. (iv) Steroid/Steroids • Steroid ialah sebatian lipid yang tidak mengandungi asid lemak. Steroids are lipid compounds that do not contain fatty acids. • Contoh steroid ialah kolesterol, testosteron, estrogen dan progesteron. Examples of steroids are cholesterol, testosterone, estrogen and progesterone. (c) (i) M: Asid lemak tak tepu/Unsaturated fatty acids N: Asid lemak tepu/Saturated fatty acids (ii) Persamaan/Similarities • Kedua-duanya mempunyai gliserol dan asid lemak. Both contain glycerol and fatty acids. • Kedua-duanya terdiri daripada unsur karbon, hidrogen dan oksigen. Both consist of carbon, hydrogen and oxygen elements. • Kedua-duanya mempunyai molekul tidak berkutub. Both contain nonpolar molecules. Perbezaan/Differences Asid lemak tak tepu Unsaturated fatty acids Asid lemak tepu Saturated fatty acids Ikatan ganda dua masih boleh menerima satu atau lebih atom hidrogen tambahan kerana atom karbon tidak tepu. Double bonds can still receive one or more additional hydrogen atoms because carbon atoms are unsaturated. Tidak membentuk ikatan kimia dengan atom hidrogen tambahan kerana semua ikatan antara atom karbon adalah tepu. Do not form chemical bonds with additional hydrogen atoms because all bonds between carbon atoms are saturated. Asid lemak mempunyai sekurangkurangnya satu ikatan ganda dua antara karbon. Fatty acids have at least one double bond between carbons. Asid lemak hanya mempunyai ikatan tunggal antara karbon. Fatty acids only have single bonds between carbons. Didapati dalam bentuk cecair pada suhu bilik. Exist in liquid form at room temperature. Didapati dalam bentuk pepejal pada suhu bilik. Exist in solid form at room temperature. Bahagian C 3 (a) (i) • DNA terdiri daripada dua rantaian polinukleotida yang berpintal membentuk heliks ganda dua. DNA consists of two polynucleotide chains that are intertwined in opposite directions to form the double helix. • Kumpulan bes bernitrogen pada kedua-dua rantai polinukleotida berpadanan dan diikat bersama oleh ikatan hidrogen. /The nitrogenous base groups on both polynucleotide chains are matched and bound together by hydrogen bonds. • Bes bernitrogen bagi DNA ialah adenina (A), timina (T), guanina (G) dan sitosina (C). The nitrogenous bases for DNA are adenine (A), thymine (T), guanine (G) and cytosine (C). • Adenina akan berpasangan dengan timina sementara guanina akan berpasangan dengan sitosina. Adenine will pair with thymine while guanine will pair with cytosine. (ii) Persamaan/Similarities • Kedua-duanya mengandungi monomer nukleotida. Both contain nucleotide monomers. • Kedua-duanya terdiri daripada rantaian polinukleotida. Both are made up of polynucleotide chains. Perbezaan/Differences DNA RNA Mempunyai rantaian polinukleotida yang panjang Has a long chain of polynucleotides Mempunyai rantaian polinukleotida yang pendek Has a short polynucleotide chain Terdiri daripada dua rantaian polinukleotida It consists of two chains of polynucleotides Terdiri daripada satu rantaian polinukleotida It is made up of a single chain of polynucleotides Mengandungi gula deoksiribosa Contains deoxyribose sugar Mengandungi gula ribosa Contains ribose sugar Mempunyai bes bernitrogen, adenina, guanina, sitosina dan timina Has nitrogen bases, adenine, guanine, cytosine and thymine Mempunyai bes bernitrogen adenina, guanina, sitosina dan urasil Has nitrogen bases, adenine, guanine, cytosine and uracil (b) (i) – Kod genetik ditulis sebagai satu siri urutan tiga bes yang menentukan urutan asid amino dalam protein yang akan disintesiskan. The genetic code is written as a series of three base sequences that determine the sequence of amino acids in the protein to be synthesised. – Contohnya, kodon CGA (urutan bes: sitosina, guanina, adenina) pada mRNA merupakan kod untuk asid amino arginina. For example, the codon CGA (base sequence: cytosine, guanine, adenine) on mRNA codes for the amino acid arginine. PT SPM Biologi Tingkatan 4 jawapan.indd 3 06/02/2025 9:46 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2025 J4 – Urutan tiga bes pada DNA ditranskripsi pada kodon mRNA kemudian ditranslasi kepada urutan asid amino untuk membentuk satu rantai polipeptida. A sequence of three bases on DNA is transcribed at the codon of mRNA which is then translated into a sequence of amino acids to form a polypeptide chain. (ii) – Kromosom terbentuk daripada rantaian polinukleotida DNA yang berpintal dengan protein yang disebut histon. Chromosomes are made up of polynucleotide chains of DNA twisted together with proteins called histones. – Molekul DNA dan protein histon pula membentuk nukleosom. DNA molecules and histone proteins form nucleosomes. – Nukleosom akan berpintal membentuk struktur kromosom. Nucleosomes will twist to form a chromosome structure. Bab 5 Metabolisme dan Enzim Kertas 1 1 B 2 A 3 B 4 B 5 A 6 D 7 C 8 C 9 B Kertas 2 Bahagian A 1 (a) K: Lipase/Lipase L: Kompleks lipase-lipid/Lipase-lipid complex (b) Tenaga pengaktifan ialah tenaga yang diperlukan untuk memecah ikatan dalam molekul substrat sebelum tindak balas boleh berlaku. Activation energy is the energy needed to break the bond in the substrate molecule before reaction can occur. (c) (i) • Enzim adalah spesifik./Enzyme is specific. • Tindak balas enzim adalah berbalik. Enzyme reaction is reversible. • Enzim tidak dimusnahkan pada akhir tindak balas. Enzyme is not destroyed at the end of the reaction. (ii) • Medium menjadi berasid/Medium become acidic • Mengubah cas ion tapak aktif enzim Changes the ion charge of the active site of enzymes • Bentuk tapak aktif tidak berpelengkap dengan substrat The shape of active site is not complementary to substrate • Kompleks lipase-lipid tidak boleh dibentuk Lipase-lipid complex cannot be formed • Tiada produk dihasilkan/No product is produced • Enzim ternyahasli/Enzyme is denatured Bahagian C 2 (a) • Ribosom merupakan tapak sintesis protein. Ribosome is the site of protein synthesis. • Protein yang telah disintesis di ribosom diangkut oleh jalinan endoplasma kasar. Proteins synthesised at ribosomes are transported by rough endoplasmic reticulum. • Apabila protein sampai di hujung jalinan endoplasma kasar, bahagian membran tersebut membentuk tunas yang menggenting untuk menghasilkan vesikel angkutan. Once the proteins reach the end of the rough endoplasmic reticulum, the membrane buds off to form transport vesicles. • Vesikel angkutan yang mengandungi protein bergerak menuju ke arah jasad Golgi dan bercantum dengannya. The transport vesicle that contains proteins moves towards the Golgi apparatus and then fuses with it. • Di dalam jasad Golgi, protein diubah suai menjadi enzim dan dirembeskan ke dalam vesikel rembesan. In the Golgi apparatus, the proteins are modified into enzymes and secreted into secretory vesicles. • Vesikel rembesan akan bergerak menuju ke membran plasma dan bercantum dengannya, lalu merembeskan enzim ke luar sel. Secretory vesicles will move towards the plasma membrane and fuse with it to secrete extracellular enzymes. (b) Kawasan 1/Region 1 • Apabila suhu meningkat, tenaga kinetik molekul substrat dan enzim turut meningkat. When the temperature rises, the kinetic energy of the substrate molecules and enzymes also increases. • Hal ini meningkatkan frekuensi perlanggaran berkesan antara molekul substrat dengan molekul enzim. This increases the frequency of effective collision between the substrate molecules and enzyme molecules. • Kadar tindak balas antara enzim dan substrat meningkat. The rate of reaction between enzymes and substrate molecules increases. Kawasan 2/Region 2 • Pada suhu optimum, tindak balas enzim adalah pada tahap maksimum. At optimal temperature, the enzyme reaction is at its maximum. • Suhu optimum untuk tindakan enzim dalam badan manusia ialah 37 °C. The optimal temperature for enzyme reactions in the human body is around 37 °C. (c) (i) • Enzim hanya diperlukan dalam kuantiti yang kecil dan boleh digunakan semula. Enzymes are only required in small quantities and are reusable. • Struktur enzim kekal tidak berubah dan tidak dimusnahkan selepas tindak balas. The structures of enzymes remain unchanged and are not destroyed after a reaction. • Tindakan enzim adalah spesifik. The reactions of enzymes are specific. • Kebanyakan tindak balas yang dimangkinkan oleh enzim adalah tindak balas berbalik. Most of the reactions catalysed by enzymes are reversible. (ii) Kawasan K/Region K • Apabila kepekatan substrat bertambah, lebih banyak molekul substrat dapat bergabung pada tapak aktif enzim tersebut. When the concentration of substrate increases, more substrate molecules can bind to the active sites of the enzyme. • Kadar tindak balas bertambah. The rate of reaction increases. • Lebih banyak produk akan dihasilkan. More product will be produced. Kawasan M/Region M • Selepas kadar maksimum, semua tapak aktif enzim telah saling berpelengkap dengan substrat. Beyond the maximum rate, all active sites of the enzyme are complementary to the substrate. • Kadar tindak balas menjadi malar. The rate of reaction becomes constant. • Kepekatan enzim menjadi faktor pengehad. The concentration of enzyme becomes the limiting factor. Bab 6 Pembahagian Sel Kertas 1 1 A 2 B 3 C 4 D 5 A 6 C 7 C 8 D 9 D Kertas 2 Bahagian A 1 (a) Fasa/Phase J: Interfasa/Interphase Fasa/Phase N: Mitosis/Mitosis. (b) Fasa berlabel L ialah fasa S. Replikasi DNA berlaku di fasa ini. Setiap kromosom digandakan, bagi memastikan bahawa apabila sel membahagi, setiap sel anak menerima set kromosom yang sama. Phase labelled L is the S phase. DNA replication occurs in this stage. Each chromosome is duplicated, ensuring that when the cell divides, each daughter cell receives an identical set of chromosomes. PT SPM Biologi Tingkatan 4 jawapan.indd 4 06/02/2025 9:46 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.