PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Format Pentaksiran Menengah Rendah Sejarah iv Bab 1 Kedatangan Kuasa Barat 1 – 5 Bab 2 Pentadbiran Negeri-negeri Selat 6 – 11 Bab 3 Pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu 12 – 17 Bab 4 Pentadbiran Negeri-negeri Melayu Tidak Bersekutu 18 – 22 Bab 5 Pentadbiran Barat di Sarawak dan Sabah 23 – 27 Bab 6 Kesan Pentadbiran Barat Terhadap Ekonomi dan Sosial 28 – 32 Bab 7 Penentangan Masyarakat Tempatan 33 – 38 Bab 8 Kebijaksanaan Raja dan Pembesar Melayu Menangani Cabaran Barat 39 – 43 Ujian Akhir Sesi Akademik 44 – 52 Jawapan J1 – J22 Kandungan Imbas dan muat turun Kajian Kes Kandungan.indd 1 1/29/2024 11:22:35 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) No. 18, Jalan PJS 5/26, Taman Desaria, 46150 Petaling Jaya, Selangor Darul Ehsan Tel: 03-7783 3233, 7783 5233 Faks: 03-7783 7233 E-mel: [email protected] Laman web: www.penerbitilmubakti.com © Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2024 Pertama kali diterbitkan 2024 ISBN 978-629-7536-20-0 Cetakan: 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Semua hak cipta terpelihara. Sebarang bahagian dalam buku ini tidak boleh diterbitkan semula, disimpan dalam cara yang boleh digunakan lagi, ataupun dipindahkan dalam sebarang bentuk atau cara, baik secara elektronik, mekanik, gambar, rakaman dan sebagainya, tanpa kebenaran terlebih dahulu daripada Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M). Penyunting: Nur Diyana Abd Rahim Pereka kulit buku: Mohd Tajul Askat Pereka letak: Zainab Mansor Teks diset dalam Utopia Regular 10 poin Dicetak di Malaysia oleh Kandungan.indd 2 1/29/2024 11:22:35 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
iv BIL. PERKARA FORMAT PENTAKSIRAN 1 Jenis Instrumen Ujian Bertulis 2 Jenis Soalan • Objektif Aneka Pilihan (OAP) • Subjektif Respons Terhad (SRT) • Subjektif Respons Terbuka (SRTb) 3 Bilangan Soalan Bahagian A: OAP – 20 soalan Bahagian B: Subjektif Respons Terhad – 4 soalan Bahagian C: Subjektif Respons Terbuka – 2 soalan (Jawab satu soalan sahaja) 4 Markah Bahagian A: 20 markah Bahagian B: 40 markah Bahagian C: 20 markah Jumlah: 80 markah 5 Tempoh Ujian 2 Jam 6 Konstruk • Mengingat • Memahami • Mengaplikasi • Menganalisis • Menilai • Mencipta 7 Aras Kesukaran Rendah : Sederhana : Tinggi (5 : 3 : 2) 8 Kaedah Penskoran • Dikotomus • Analitikal • Holistik Format Pentaksiran Menengah Rendah Sejarah Kandungan.indd 3 1/29/2024 11:22:35 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Jawab semua soalan. 1 Maklumat berikut berkaitan dengan satu sistem pentadbiran Adat Perpatih di Negeri Sembilan. X ialah A Undang B Lembaga C Ibu Soko D Anak Buah BT ms. 5 2 Negara kita kaya dengan sumber hutan. Apakah negara pengimport utama hasil hutan tersebut? I Siam II Jepun III Acheh IV Burma A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 6 3 Sistem sukatan tersebut pernah digunakan dalam masyarakat Melayu. Pilih padanan yang betul. A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 7 4 Maklumat berikut merujuk sistem timbangan yang pernah digunakan oleh masyarakat Melayu pada suatu ketika dahulu. • Kati • Tahil Sistem timbangan tersebut dibawa oleh golongan pedagang yang berasal dari A Arab B Parsi C India D China BT ms. 7 5 Apakah negeri yang mempunyai kaitan dengan pengeluaran mata wang emas berikut? Duit Kijang A Perak B Pahang C Kelantan D Terengganu BT ms. 7 6 Bagaimanakah pendidikan tidak formal disampaikan kepada masyarakat tempatan di negara kita? I Pendidikan pondok II Pantang larang III Cerita teladan IV Madrasah A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 8 7 Maklumat berikut merujuk cerita rakyat yang diajarkan kepada kanak-kanak. Si Tanggang Anak Derhaka Apakah iktibar yang boleh diperoleh daripada cerita rakyat tersebut? A Sentiasa tabah B Rajin menuntut ilmu C Tidak bersikap tamak D Tidak menderhaka kepada ibu bapa BT ms. 8 8 Maklumat berikut merupakan barangan yang diperlukan oleh orang Barat dari negara Timur. • Teh • Sutera • Tembikar Barang tersebut berasal dari A Jepun B China C Siam D India BT ms. 11 9 Maklumat berikut merujuk peristiwa yang berlaku pada abad ke-17. Revolusi Perindustrian Apakah negara yang terawal mengalami peristiwa tersebut? A Britain B Perancis C Portugis D Sepanyol BT ms. 11 10 Perkembangan industri pengetinan telah membawa kepada keperluan untuk mendapatkan bijih timah. X Terlibat secara langsung dalam pelantikan Buapak I 1 leng 2 kepul II 1 kal 2 leng III 1 gantang 4 kal IV 1 cupak 1 pikul 1 BAB Kedatangan Kuasa Barat Bahagian A Kestabilan dan Kemakmuran Negara Kita 1.1 Faktor Kedatangan Kuasa Barat ke Negara Kita 1.2 1 Bab 1.indd 1 1/29/2024 11:12:36 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
2 Apakah barang yang dicipta oleh Amerika Syarikat yang memerlukan penggunaan bijih timah? A Industri membuat bumbung rumah B Industri penebat barangan elektrik C Industri barangan kilang D Industri tayar keretaBT ms. 13 11 Maklumat berikut berkaitan dengan sumbangan seorang tokoh terhadap ketamadunan dunia. Siapakah tokoh X? A Harry Odd B Anthony Abell C Andrew Clarke D Ferdinand de Lesseps BT ms. 14 12 Slogan berikut digunakan oleh kuasa Barat untuk menguasai Asia Tenggara. Tugas Menyebarkan Tamadun Apakah kuasa Barat tersebut? A Britain B Portugis C Perancis D Sepanyol BT ms. 15 13 Pernyataan berikut berkaitan dengan maksud slogan yang digunakan oleh kuasa Barat ke atas negara kita. Tanggungjawab mereka dan tugas mereka adalah untuk membantu dan memberikan kesejahteraan kepada peribumi di wilayah yang dijajah oleh mereka Slogan yang dimaksudkan ialah A Beban Orang Putih B Asia untuk Orang Asia C Kawasan Kesemakmuran Asia D Tugas Menyebarkan Tamadun BT ms. 15 14 Mengapakah Perancis ingin menguasai kawasan berikut di Asia Tenggara? Segenting Kra A Membina terusan B Memajukan pertanian C Menempatkan pangkalan tentera D Mengumpulkan hasil rempah BT ms. 16 15 Amerika Syarikat turut terlibat dengan peluasan kuasa di Alam Melayu. Apakah kawasan yang cuba dikuasai oleh negara tersebut? A Kelantan B Terengganu C Ujung Salang D Pulau Langkawi BT ms. 16 16 Maklumat berikut berkaitan dengan tindakan yang telah dilakukan oleh British. Tokoh X ialah A Harry Odd B J.W.W. Birch C Andrew Clarke D Stamford Raffles BT ms. 18 17 Padanan manakah yang betul berkaitan dengan strategi peluasan kuasa Barat di negara kita? BT ms. 19 18 Pernyataan berikut merupakan salah satu strategi yang digunakan oleh kuasa Barat ke atas negara kita. Menggunakan kontrak (kuasa atau hak) dalam tempoh masa tertentu dengan bayaran tertentu Apakah istilah yang sesuai dengan pernyataan tersebut? A Ugutan B Pajakan C Pakatan D Manipulasi BT ms. 19 19 Belanda dan Perak telah memeterai perjanjian pada tahun 1650. Mengapakah perjanjian tersebut diadakan? A Pertahanan B Perdagangan C Ancaman lanun D Mendapatkan bijih timah BT ms. 20 20 Bagaimanakah Francis Light mendapatkan Pulau Pinang? A Pakatan B Tipu helah C Manipulasi D Serangan fizikal BT ms. 21 Seorang jurutera Pembinaan Terusan Suez Tokoh X Tokoh X Memaksa pemerintah tempatan menerima naungan dan campur tangan British Negara Strategi A Portugis Perjanjian B British Pakatan C Belanda Tipu helah D Rusia Diplomasi Persaingan Kuasa Barat untuk Mendapatkan Tanah Jajahan 1.3 Perbezaan Strategi Kuasa Barat untuk Menguasai Negara Kita 1.4 Bab 1.indd 2 1/29/2024 11:12:36 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
3 Jawab semua soalan. 1 Pendidikan merupakan aspek yang paling penting dalam kehidupan masyarakat tempatan. Malah, sebelum kedatangan Barat, pendidikan formal dan pendidikan tidak formal sudah lama berkembang di negara kita. BT ms. 9 TP (a) Berikan dua lokasi pendidikan formal yang dilaksanakan di negara kita sebelum kedatangan Barat. (i) (ii) [2 markah] (b) Jelaskan sistem pendidikan formal yang dijalankan di Sarawak sebelum kedatangan Barat. [4 markah] (c) Pada pendapat anda, mengapakah pendidikan tidak formal perlu diperkenalkan dalam kehidupan kita? KBAT Menganalisis [4 markah] 2 Kestabilan dan kemakmuran negara kita menyebabkan kuasa-kuasa Barat berminat untuk memiliki kekayaan tersebut. BT ms. 11 & 14 TP (a) Namakan dua barangan yang diperlukan oleh British dari negara kita. (i) (ii) [2 markah] (b) Maklumat berikut merupakan salah satu faktor kedatangan kuasa Barat ke Kepulauan Melayu. Mendapatkan pelabuhan persinggahan Mengapakah mereka perlu berbuat demikian? [4 markah] Bahagian B 1.2 Faktor Kedatangan Kuasa Barat ke Negara Kita 1.1 Kestabilan dan Kemakmuran Negara Kita Bab 1.indd 3 1/29/2024 11:12:37 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
4 (c) Apakah iktibar yang dapat anda peroleh daripada kedatangan kuasa Barat ke negara kita? KBAT Menganalisis [4 markah] 3 Kuasa-kuasa Barat berlumba-lumba meluaskan kuasa ke seluruh pelosok dunia untuk memiliki tanah jajahan demi kepentingan ekonomi mereka. BT ms. 16 & 21 TP (a) Namakan satu tanah jajahan di Asia Tenggara yang dikuasai oleh kuasa-kuasa Barat berikut: (i) Sepanyol [1 markah] (ii) Belanda [1 markah] (b) Jelaskan strategi yang digunakan oleh British untuk meluaskan kuasa di negara kita. [4 markah] (c) Pada pendapat anda, apakah tindakan yang boleh dilakukan untuk mengelakkan berlakunya penguasaan kuasa imperialis Barat semula di negara kita? KBAT Menganalisis [4 markah] 1 .3 Persaingan Kuasa Barat untuk Mendapatkan Tanah Jajahan 1 .4 Perbezaan Strategi Kuasa Barat untuk Menguasai Negara Kita Bab 1.indd 4 1/29/2024 11:12:37 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
5 Jawab semua soalan. 1 Pendidikan merupakan aspek penting dalam kehidupan masyarakat tempatan. Pendidikan dapat dibahagikan kepada pendidikan formal dan pendidikan tidak formal. BT ms. 8 – 9 TP (a) Terangkan pendidikan tidak formal yang dilaksanakan di Sabah dan Sarawak. [6 markah] (b) Jelaskan lokasi pendidikan formal yang dijalankan oleh masyarakat Melayu di negara kita. [6 markah] (c) Mengapakah aspek pendidikan diberikan penekanan oleh pentadbiran di negara kita? Berikan hujah anda. KBAT Menganalisis [8 markah] 2 Maklumat berikut berkaitan dengan tindakan yang telah dilakukan oleh kuasa Barat pada abad ke-19 dan ke-20. BT ms. 14 – 15 TP (a) Terangkan kepentingan berikut: (i) Kapal wap (ii) Terusan Suez [6 markah] (b) Jelaskan slogan yang digunakan oleh kuasa Barat untuk menyebarkan tamadun mereka. [6 markah] (c) Huraikan nilai yang diperoleh daripada tindakan kuasa Barat tersebut. KBAT Menilai [8 markah] Kedatangan Kuasa Barat Pembukaan Terusan Suez Penciptaan kapal wap Bahagian C 1.1 Kestabilan dan Kemakmuran Negara Kita 1.2 Faktor Kedatangan Kuasa Barat ke Negara Kita Bab 1.indd 5 1/29/2024 11:12:37 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Jawab semua soalan. 1 Mengapakah British berusaha untuk mendapatkan petempatan baharu di Timur? A Mendapatkan kekuasaan B Memenuhi keperluan perdagangan C Persaingan dengan kuasa Barat yang lain D Dipandang tinggi oleh masyarakat Eropah BT ms. 30 2 Mengapakah Sultan Kedah menganugerahkan kawasan Batu Uban sebagai petempatan baharu kepada orang Melayu dari Sumatera? A Membalas jasa orang Sumatera membantu Kesultanan Kedah menentang Siam B Hadiah kepada orang Sumatera kerana berdagang dengan kerajaan Kedah C Ufti kerajaan Kedah kepada kerajaan Sumatera D Pusat pengumpulan bahan-bahan mentah BT ms. 30 3 Siapakah yang mentadbir Singapura sebelum peluasan kuasa British? A Kesultanan Melayu Melaka B Kesultanan Johor Riau C Kerajaan Belanda D Kerajaan Siam BT ms. 31 4 Mengapakah Belanda berminat menguasai untuk Melaka? A Melaka sebagai pusat perdagangan utama B Belanda ingin dipandang tinggi oleh negara Barat yang lain C Kesultanan Melayu Melaka merupakan kerajaan yang unggul D Melaka dijadikan sebagai pusat pengumpulan hasil bijih timah BT ms. 31 5 Maklumat berikut berkaitan dengan kedudukan strategik Pulau Pinang yang memenuhi keperluan British. Pulau Pinang terletak di Utara Selat Melaka dan berada di laluan perdagangan antara Timur dan Barat Mengapakah British memilih Pulau Pinang sebagai tanah jajahannya? I Pusat pentadbiran British II Kawasan perlombongan emas III Dijadikan sebagai pelabuhan persinggahan IV Pulau Pinang dijadikan pusat pengumpulan barang A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 32 6 Apakah kesan di Asia Pasifik setelah British berjaya menduduki Pulau Pinang? I Mendapat sanjungan II Menjadi pangkalan tentera British III Mengukuhkan kedudukan di Australia IV Mendapat kelebihan bersaing dengan Perancis A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 33 7 Apakah strategi yang digunakan oleh Francis Light untuk mendapatkan Pulau Pinang? A Rundingan B Tipu helah C Perjanjian D Pajakan BT ms. 34 8 Gambar berikut menunjukkan tentera Siam yang mengancam keselamatan Kedah. Mengapakah Siam bertindak sedemikian? A Perebutan takhta B Ingin menguasai Kedah C Kedah tidak membayar cukai D Siam menuntut kembali penghantaran bunga emas BT ms. 34 9 Maklumat berikut berkaitan dengan pengukuhan kuasa British di Pulau Pinang. Pada tahun 1800, George Leith, Gabenor Pulau Pinang mendesak Sultan Kedah, Sultan Dhiauddin menandatangani perjanjian dengan British 2 BAB Pentadbiran Negeri-negeri Selat Bahagian A Peluasan Kuasa British di Pulau Pinang, Singapura dan Melaka 2.1 6 Bab 2.indd 6 1/29/2024 11:13:28 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
7 Apakah kesan daripada perjanjian tersebut? A British menduduki Seberang Perai B British berundur dari Pulau Pinang C Pulau Pinang menjadi pusat pengumpulan barangan D Pulau Pinang menerima ufti daripada kerajaan Kedah BT ms. 35 10 Apakah iktibar yang boleh diperoleh daripada peristiwa pendudukan British di Pulau Pinang? A Sentiasa tabah B Rajin menuntut ilmu C Tidak bersikap tamak D Sentiasa berwaspada dalam membuat keputusan BT ms. 35 11 Maklumat berikut menerangkan pendudukan British terhadap Singapura. Menjelang abad ke-19, perdagangan British di Alam Melayu semakin menguntungkan Mengapakah British berminat menduduki Singapura? I Pusat pentadbiran British II Pusat ketenteraan British III British memerlukan pelabuhan yang lebih strategik IV Pusat pengumpulan hasil-hasil ekonomi Alam Melayu A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 37 12 Stamford Raffles telah memanipulasikan satu isu supaya memudahkan British bertapak di Singapura. Apakah isu tersebut? A Perebutan kuasa B Pewarisan takhta C Isu cukai tanaman D Penghantaran ufti BT ms. 38 13 Maklumat berikut berkaitan dengan pengukuhan kuasa British ke atas Singapura melalui perjanjian. Stamford Raffles telah menandatangani perjanjian dengan Sultan Hussein dan Temenggung Abdul Rahman pada 6 Februari 1819 Apakah kesan perjanjian tersebut kepada Singapura? A Sultan dan Temenggung hilang kedudukan B Sultan dan Temengung diberikan pampasan C Singapura diserahkan kepada British untuk selama-lamanya D William Farquhar dilantik sebagai Residen pertama Singapura BT ms. 39 14 Mengapakah Belanda mengamalkan dasar berbaikbaik dengan British? A British menjaga jajahan Belanda di Timur semasa Perang Napoleon B Belanda ingin menguasai Singapura C Singapura maju di bawah British D Tujuan perdagangan BT ms. 40 15 Apakah kesan Perjanjian London 1824 terhadap Alam Melayu? I Sultan kehilangan kuasa II Pembentukan Negerinegeri Selat III Perpecahan empayar Kesultanan Johor Riau IV Pembahagian Alam Melayu kepada dua lingkungan pengaruh Barat A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 42 16 Apakah syarat Perjanjian London 1824? I British berundur dari Sumatera II Kesultanan Riau Lingga dihapuskan oleh Belanda III Wilayah pengaruh Belanda dikenali sebagai Hindia Timur Belanda IV Belanda menyerahkan Melaka dan jajahan takluknya kepada British A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 43 17 Maklumat berikut berkaitan dengan pembentukan Negerinegeri Selat. Negeri yang terlibat ialah A Melaka, Singapura dan Naning B Pulau Pinang, Melaka dan Pahang C Pulau Pinang, Singapura dan Melaka D Negeri Sembilan, Melaka dan Pahang BT ms. 46 18 Maklumat berikut merujuk tindakan Pejabat India terhadap Negeri-negeri Selat. • Tidak melindungi kebajikan pedagang • Pengenalan mata wang rupee India • Mengenakan cukai pelabuhan Merupakan satu unit pentadbiran yang dibentuk oleh British Negeri-negeri Selat Perjanjian London 1824 dan Kesannya Terhadap Alam Melayu 2.2 Pembentukan Negerinegeri Selat 2.3 Pentadbiran Negerinegeri Selat 2.4 Bab 2.indd 7 1/29/2024 11:13:28 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
8 Jawab semua soalan. 1 Maklumat berikut berkaitan dengan tindakan yang dilakukan oleh British ke atas negeri-negeri Melayu. Menandatangani perjanjian dengan negeri Johor pada 6 Februari 1819 (a) Nyatakan pihak yang terlibat dalam menandatangani perjanjian tersebut. (i) (ii) (iii) [3 markah] (b) Jelaskan kesan perjanjian tersebut. [3 markah] (c) Pemeteraian perjanjian tersebut telah memberikan iktibar kepada negara kita. Huraikan iktibar yang anda peroleh daripada peristiwa tersebut. KBAT Menilai [4 markah] Apakah kesan daripada tindakan berikut? A Sistem Residen diperkenalkan B Ibu negeri ditukarkan ke Singapura C Syarikat Hindia Timur Inggeris dibubarkan D Pentadbiran Negeri-negeri Selat dipindahkan ke London BT ms. 49 19 Apakah iktibar yang diperoleh daripada pembentukan dan pentadbiran Negeri-negeri Selat? A Mempertahankan keistimewaan yang ada di negara kita daripada dieksploitasi B Meminta bantuan kuasa asing untuk mentadbir negara C Sentiasa menunjukkan perasaan cinta akan negara D Bertanggungjawab dalam menjalankan tugas BT ms. 49 20 Maklumat berikut merujuk struktur pentadbiran Negerinegeri Selat di bawah Pejabat Tanah Jajahan di London. Apakah X? A Dewan Senat B Majlis Eksekutif C Majlis Pentadbiran D Ahli Dewan Undangan Negeri BT ms. 49 Majlis Perundangan Gabenor Negerinegeri Selat X Bahagian B 2.1 Peluasan Kuasa British di Pulau Pinang, Singapura dan Melaka BT ms. 39 TP Bab 2.indd 8 1/29/2024 11:13:28 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
9 2 Persaingan kuasa-kuasa Barat di Alam Melayu telah membawa kepada perancangan British dan Belanda untuk membuat pembahagian kawasan pengaruh masing-masing. BT ms. 42 – 45 TP (a) Nyatakan syarat-syarat Perjanjian London 1824. (i) (ii) [2 markah] (b) Apakah kesan Perjanjian London 1824 terhadap Alam Melayu? [4 markah] (c) Mengapakah kita perlu mempertahankan kedaulatan negara daripada pencerobohan kuasa asing pada masa kini? KBAT Menganalisis [4 markah] 3 Negeri-negeri Selat merupakan satu unit pentadbiran yang dibentuk oleh British untuk mengukuhkan penguasaan terhadap Pulau Pinang, Singapura dan Melaka. (a) Apakah tujuan penubuhan Negeri-negeri Selat? [2 markah] (b) Jelaskan kepentingan pembentukan Negeri-negeri Selat kepada British. [4 markah] 2.2 Perjanjian London 1824 dan Kesannya Terhadap Alam Melayu 2.3 Pembentukan Negeri-negeri Selat BT ms. 47 TP Bab 2.indd 9 1/29/2024 11:13:28 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
10 (c) Pada pendapat anda, apakah cabaran yang dihadapi oleh negara dalam mempertahankan kemerdekaan negara pada hari ini? KBAT Menilai [4 markah] 4 Pentadbiran Negeri-negeri Selat mengalami perubahan sejak pembentukannya pada tahun 1826. (a) Maklumat berikut berkaitan dengan struktur pentadbiran Negeri-negeri Selat. Apakah wakil bagi label berikut? (i) X: (ii) Y: [2 markah] (b) Mengapakah pentadbiran Negeri-negeri Selat dipindahkan ke Pejabat Tanah Jajahan di London? [4 markah] (c) Pada pendapat anda, huraikan kesan sekiranya seseorang pemimpin tidak mampu mentadbir negara dengan baik. KBAT Menilai [4 markah] Residen Konsular Pulau Pinang Residen Konsular Singapura Y Gabenor Jeneral British SHTI di India X 2.4 Pentadbiran Negeri-negeri Selat BT ms. 48 – 49 TP Bab 2.indd 10 1/29/2024 11:13:28 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
11 Jawab semua soalan. 1 Pada abad ke-18, British menggalakkan ekspedisi ke Timur untuk meningkatkan kekayaan negara melalui aktiviti perdagangan. BT ms. 30 – 32 TP (a) Terangkan latar belakang Pulau Pinang sebelum peluasan kuasa British. [6 markah] (b) Mengapakah British meluaskan kuasanya di Pulau Pinang? [6 markah] (c) Rasa cinta kepada negara boleh mengelakkan negara kita daripada dijajah oleh kuasa luar. Berikan hujah anda untuk merealisasikan hasrat tersebut. KBAT Menganalisis [8 markah] 2 (a) Terangkan kronologi isu pewarisan Kesultanan Johor Riau. [6 markah] (b) Jelaskan tindakan yang dilakukan oleh British untuk mengukuhkan kuasanya di Singapura. [6 markah] (c) Pertapakan British di Alam Melayu sememangnya memberikan kesan yang mendalam kepada negara kita. Huraikan iktibar yang diperoleh daripada peristiwa tersebut. KBAT Menilai [8 markah] Bahagian C 2.1 Peluasan Kuasa British di Pulau Pinang, Singapura dan Melaka Tindakan Stamford Raffles memanipulasikan isu pewarisan takhta menyebabkan Kesultanan Johor Riau mempunyai dua orang sultan. Sumber: Buku Teks Sejarah KSSM Tingkatan 3, halaman 38 BT ms. 38 & 39 TP Bab 2.indd 11 1/29/2024 11:13:29 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
12 Jawab semua soalan. 1 Apakah kuasa asing yang berminat untuk menguasai kekayaan hasil galian berikut di negara kita? Bijih timah A Siam B Bugis C Acheh D Burma BT ms. 58 2 Maklumat berikut berkaitan dengan kegiatan ekonomi yang dijalankan oleh masyarakat tempatan di negara kita. Melombong bijih timah Bilakah kegiatan ekonomi tersebut bermula? A Abad ke-12 B Abad ke-13 C Abad ke-14 D Abad ke-15 BT ms. 58 3 Apakah kuasa luar yang menaungi negeri Perak pada abad ke-16? A Siam B British C Acheh D Burma BT ms. 59 4 Maklumat berikut berkaitan dengan tindakan yang dilakukan oleh negeri-negeri Melayu. Apakah negeri Y? A Perak B Melaka C Pahang D Selangor BT ms. 59 5 Maklumat berikut berkaitan dengan kekayaan negerinegeri Melayu pada abad ke-18. Francis Light mengutus surat kepada Gabenor Jeneral British di India berkaitan dengan penghasilan bijih timah Berapakah pengeluaran bijih timah di Perak pada setiap tahun? A 50 pikul B 500 pikul C 550 pikul D 5 000 pikul BT ms. 59 6 Menjelang akhir abad ke-18, aktiviti perlombongan di Perak telah mengalami kemerosotan. Mengapakah hal tersebut berlaku? A Aktiviti penyeludupan bijih timah B Pengeluaran yang berlebihan C Persaingan daripada negara luar D Serangan Siam BT ms. 59 7 Maklumat berikut berkaitan dengan kegiatan perlombongan bijih timah di Perak pada abad ke-19. Sultan Ismail telah memajukan kawasan perlombongan baharu di Lembah Kinta sehingga menyebabkan kemunculan bandar baharu Apakah bandar baharu yang dimaksudkan? I Pangkalan Peguh II Bukit Gantang III Klian Pauh IV Papan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 60 8 Gambar berikut menunjukkan rumah api yang telah diserang pada tahun 1874. Rumah api tersebut terletak di A Negeri Sembilan B Selangor C Pahang D Kedah BT ms. 68 9 Apakah peristiwa yang memberikan peluang kepada British untuk campur tangan di Pahang? A Kematian warga Amerika Syarikat di Pahang B Kematian Goh Hui yang berbangsa Cina C Kes kecurian oleh wakil British D Stamford Raffles dibunuh di Pahang BT ms. 69 Negeri Y Menjadikan bijih timah sebagai bahan bernilai untuk mendapatkan perlindungan daripada Portugis 3 BAB Pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu Bahagian A Kekayaan Hasil Bumi di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang 3.1 Peluasan Kuasa British di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang 3.2 Bab 3.indd 12 1/29/2024 11:14:10 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
13 10 Gambar berikut menunjukkan perjanjian telah dimeterai antara Gabenor Negeri-negeri Selat dengan pembesar Melayu di Kapal HMS Pluto. Apakah perjanjian tersebut? A Perjanjian Pangkor 1874 B Perjanjian British-Pahang 1887 C Perjanjian British-Selangor 1875 D Perjanjian British-Sungai Ujong 1874 BT ms. 70 11 Maklumat berikut menerangkan tindakan yang dilakukan oleh pentadbiran British. Tokoh P Dilantik sebagai Residen British yang pertama di Selangor Tokoh P ialah A J.P. Rodger B Martin Lister C Hugh Clifford D J.G. Davidson BT ms. 72 12 Apakah ciri-ciri Sistem Residen yang diamalkan di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang? I Kedudukan sultan dan pembesar negeri dikekalkan II Sultan dan pembesar kehilangan kuasa memungut cukai III Residen Konsular merupakan ketua pentadbir IV Gabenor Jeneral mengambil alih pentadbiran A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 73 13 Andaikan anda hidup pada zaman pentadbiran British di Negeri-negeri Melayu Bersekutu dan tertakluk kepada Ordinan Mencegah Jenayah 1880. Apakah kesalahan yang membawa kepada hukuman penjara selama empat bulan? A Menerima rasuah B Memiliki barang curi C Menderhaka kepada Residen D Membuka tanah tanpa kebenaran Residen BT ms. 73 14 Apakah ciri-ciri Negeri- negeri Melayu Bersekutu? I Kedudukan sultan dikekalkan II Raja-raja Melayu mempunyai kuasa memungut cukai III Gabungan Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang IV Residen Jeneral sebagai ketua pentadbiran kerajaan persekutuan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 74 15 Maklumat berikut menunjukkan beban kewangan di negeri Pahang. Apakah kesan hal tersebut terhadap negeri Pahang? A Pembesar Pahang kehilangan kuasa B Residen menjadi semakin berkuasa C Ekonomi Pahang menjadi tidak seimbang D Perak, Selangor, Negeri Sembilan membantu mengurangkan beban kewangan Pahang BT ms. 75 16 Maklumat berikut berkaitan dengan faktor pembentukan Negerinegeri Melayu Bersekutu. X Menjadi semakin berkuasa dalam Majlis Mesyuarat Negeri X ialah A Residen B Residen Jeneral C Gabenor Jeneral D Residen Konsular BT ms. 75 17 Rajah berikut berkaitan dengan struktur pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu. Apakah X? A Sultan B Gabenor Jeneral C Queen of Elizabeth D Pesuruhjaya Tinggi British BT ms. 76 18 Tokoh berikut pernah berkhidmat di Negeri-negeri Melayu dari tahun 1896 hingga tahun 1900. Frank Swettenham Apakah jawatan beliau pada ketika itu? A Residen Jeneral B Residen Konsular C Gabenor Jeneral British D Pesuruhjaya Tinggi British BT ms. 76 Tahun Hasil Belanja 1894 100 220.43 207 514.27 1895 106 743.80 231 913.90 X Majlis Mesyuarat Negeri Perak Majlis Mesyuarat Negeri Sembilan Majlis Mesyuarat Negeri Selangor Majlis Mesyuarat Negeri Pahang Residen Jeneral Pembentukan Negeri-negeri Melayu Bersekutu 3.3 Pentadbiran Negerinegeri Melayu Bersekutu 3.4 Bab 3.indd 13 1/29/2024 11:14:10 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
14 Jawab semua soalan. 1 Kekayaan hasil bumi seperti bijih timah dan emas di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang telah menarik minat kuasa Acheh, Belanda dan British untuk menguasai negara tersebut. (a) Namakan dua lokasi perlombongan bijih timah pada abad ke-16 hingga abad ke-17. (i) (ii) [2 markah] (b) Jelaskan kegiatan perlombongan bijih timah yang dijalankan pada abad ke-19 di Larut, Perak. [4 markah] (c) Kawasan bekas lombong bijih timah boleh mengukuhkan lagi ekonomi di negara kita. Jelaskan usaha yang boleh dilakukan pada masa kini untuk memastikan kawasan bekas lombong bijih timah boleh dibangunkan. KBAT Mengaplikasi [4 markah] 2 Pelbagai strategi digunakan oleh British untuk meluaskan kuasa di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang untuk menguasai bahan mentah di negeri-negeri Melayu. BT ms. 64 TP (a) Apakah strategi yang digunakan British untuk menguasai negeri-negeri Melayu? [2 markah] 19 Majlis Mesyuarat Persekutuan telah ditubuhkan pada tahun 1909. Berapakah bilangan ahli tidak rasmi yang menganggotai majlis tersebut? A Dua orang B Tiga orang C Empat orang D Lima orang BT ms. 77 20 Maklumat berikut merujuk peristiwa yang berlaku di Tanah Melayu. Siapakah ahli Durbar? I Residen Jeneral II Gabenor Jeneral III Pembesar Melayu IV Pesuruhjaya Tinggi British A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms. 77 Durbar yang pertama diadakan Tahun 1897 Bahagian B 3.1 Kekayaan Hasil Bumi di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang BT ms. 59 – 60 TP 3.2 Peluasan Kuasa British di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang Bab 3.indd 14 1/29/2024 11:14:11 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
15 (b) Terangkan peristiwa Perang Larut 1861 – 1874 di Perak. [4 markah] (c) Andaikan anda ialah pemimpin negara. Cadangkan cara yang anda akan lakukan untuk mengelakkan peperangan daripada berlaku di negara anda. KBAT Mencipta [4 markah] 3 British mengukuhkan kuasa di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang dengan membentuk Negerinegeri Melayu Bersekutu (NNMB) melalui Perjanjian Persekutuan 1895. BT ms. 74 TP (a) Apakah yang dimaksudkan dengan persekutuan? [2 markah] (b) Jelaskan ciri-ciri Negeri-negeri Melayu Bersekutu. [4 markah] (c) Pada pendapat anda, mengapakah kita perlu berhati-hati dengan setiap tindakan yang dilakukan oleh British? KBAT Menilai [4 markah] 3.3 Pembentukan Negeri-negeri Melayu Bersekutu Bab 3.indd 15 1/29/2024 11:14:11 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
16 4 (a) Maklumat berikut berkaitan dengan struktur pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu. (i) Apakah X? (ii) Apakah Y? [2 markah] (b) Senaraikan empat keahlian Durbar. (i) (ii) (iii) (iv) [4 markah] (c) Masalah politik dalaman yang berlaku dalam sesebuah negara boleh menyebabkan kuasa luar campur tangan sehingga menyebabkan negara kita dijajah semula. Jelaskan cara untuk mengekalkan kedaulatan sesebuah negara. KBAT Menganalisis [4 markah] Majlis Mesyuarat Negeri Perak Majlis Mesyuarat Negeri Selangor Majlis Mesyuarat Negeri Sembilan Majlis Mesyuarat Negeri Pahang Y X 3.4 Pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu BT ms. 76 – 77 TP Bab 3.indd 16 1/29/2024 11:14:11 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
17 Jawab semua soalan. 1 Bijih timah merupakan barang dagangan yang penting di negeri-negeri Melayu sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka lagi. Pedagang dari seluruh Alam Melayu datang ke pelabuhan Melaka untuk mendapatkan bijih timah. (a) Terangkan kegiatan perlombongan bijih timah yang berlaku pada abad ke-15. [6 markah] (b) Jelaskan perkembangan aktiviti perlombongan di Perak dari abad ke-18 hingga abad ke-19. [6 markah] (c) Kerjasama semua pihak dapat membangunkan negara kita dan kerajaan berusaha untuk melibatkan pihak swasta dalam pembangunan negara. Berikan hujah anda tentang kepentingan sektor swasta dalam pembangunan negara. KBAT Menilai [8 markah] 2 (a) Jelaskan ciri-ciri Sistem Residen yang diamalkan diamalkan di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang. [6 markah] (b) Huraikan faktor-faktor pembentukan Negeri-negeri Melayu Bersekutu. [6 markah] (c) Peluasan kuasa British di negeri-negeri Melayu banyak membawa perubahan dalam bidang pentadbiran. Pada pendapat anda, mengapakah perubahan tersebut dilakukan? KBAT Menilai [8 markah] Bahagian C 3.1 Kekayaan Hasil Bumi di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang BT ms. 58 – 60 TP 3.2 Peluasan Kuasa British di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang BT ms. 73 –75 TP 3.3 Pembentukan Negeri-negeri Melayu Bersekutu Bab 3.indd 17 1/29/2024 11:14:11 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
J1 Praktis Topikal UASA Sejarah Tingkatan 3 – Jawapan BAHAGIAN A 1 C 2 A 3 A 4 D 5 C 6 C 7 D 8 B 9 A 10 A 11 D 12 C 13 A 14 A 15 B 16 C 17 B 18 B 19 D 20 B BAHAGIAN B 1 (a) F1 Masjid [1 m] F2 Surau [1 m] F3 Pondok [1 m] F4 Madrasah [1 m] F5 Istana [1 m] [Maksimum: 2 m] (b) F1 Dijalankan di masjid dan sekolah agama [1 m] F2 Kumpulan etnik yang beragama Islam mempelajari pendidikan agama Islam [1 m] F3 Membaca al-Quran [1 m] F4 Menulis tulisan Jawi [1 m] F5 Mempelajari cara melaksanakan ibadat [1 m] F6 Diajar oleh guru al-Quran, imam dan lebai [1 m] [Maksimum: 4 m] (c) F1 Melahirkan individu yang berakhlak mulia [1 m] F2 Membentuk individu yang berkelakuan sopan [1 m] F3 Melahirkan masyarakat yang bertatasusila dan hemah tinggi [1 m] F4 Mewujudkan masyarakat yang berdikari [1 m] F5 Melahirkan individu yang berdisiplin [1 m] F6 Membentuk individu yang berkemahiran [1 m] H6 Contohnya, kemahiran bertukang, menangkap ikan dan bercucuk tanam [1 m] [Maksimum: 2 m] [Mana-mana jawapan munasabah] 2 (a) F1 Rempah-ratus [1 m] F2 Minyak wangi [1 m] F3 Emas [1 m] F4 Perak [1 m] F5 Gading [1 m] F6 Hasil hutan [1 m] F7 Batu permata [1 m] [Maksimum: 2 m] (b) F1 Tempat berlindung sementara menunggu peralihan angin monsun [1 m] F2 Memudahkan kapal berlabuh [1 m] F3 Mengisi bekalan air [1 m] F4 Mendapatkan bekalan makanan [1 m] F5 Kemudahan membaiki kapal [1 m] [Maksimum: 4 m] (c) F1 Mempunyai perancangan yang strategik [1 m] F2 Berhati-hati dengan anasir luar [1 m] F3 Mempunyai semangat meneroka [1 m] F4 Tidak mudah berputus asa [1 m] F5 Sentiasa kreatif dan berinovatif dalam melakukan sesuatu perkara [1 m] [Maksimum: 4 m] [Mana-mana jawapan munasabah] 3 (a) (i) Sepanyol F1 Kesultanan Sulu [1 m] [Maksimum: 1 m] (ii) Belanda F1 Kepulauan Hindia Timur [1 m] [Maksimum: 1 m] (b) F1 Manipulasi [1 m] H1 Mengambil kesempatan ke atas sesuatu perkara [1 m] C1 Contohnya, British mengambil kesempatan ke atas perebutan takhta di Perak pada tahun 1871 [1 m] F2 Menggunakan tipu helah [1 m] H2 Contohnya, Francis Light menggunakan tipu helah kepada Sultan Kedah [1 m] F3 Pakatan [1 m] H3 Memeterai Perjanjian Inggeris-Belanda 1824 [1 m] C3a Contohnya, British mendapatkan Melaka [1 m] C3b Belanda memperoleh Bangkahulu [1 m] F4 Ugutan atau desakan [1 m] H4 Contohnya, James Brooke mendesak Sultan Brunei dan menuntut diiktiraf sebagai Raja Sarawak [1 m] F5 Perjanjian [1 m] H5 British mendesak Sultan Perak, Sultan Selangor, Yamtuan Seri Menanti dan Sultan Pahang memeterai perjanjian menerima naungan British [1 m] F6 Pajakan [1 m] H6 Pemberian piagam SBUB [1 m] F7 Serangan fizikal [1 m] H7a British membedil Kuala Terengganu [1 m] H7b British menyerang Naning [1 m] [Maksimum: 4 m] (c) F1 Mengukuhkan sistem pertahanan negara [1 m] F2 Menyemarakkan semangat perpaduan dalam kalangan rakyat [1 m] F3 Menguasai pelbagai ilmu pengetahuan [1 m] F4 Mengukuhkan hubungan diplomatik dengan negara lain [1 m] F5 Bersikap kreatif dan inovatif [1 m] [Maksimum: 4 m] [Mana-mana jawapan munasabah] Jawapan Kedatangan Kuasa Barat BAB 1 Jawapan Sejarah T3 New.indd 1 1/29/2024 11:21:04 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2024 J2 BAHAGIAN C 1 (a) (i) Sabah F1 Dipelajari oleh kanak-kanak [1 m] F2 Melalui keluarga [1 m] F3 Atau masyarakat di tempat tinggal mereka [1 m] F4 Mereka diajar kemahiran [1 m] C4a Seperti bersawah [1 m] C4b Berternak [1 m] C4c Bertukang [1 m] C4d Berburu [1 m] C4e Memanjat [1 m] C4f Memancing [1 m] C4g Menyumpit [1 m] (ii) Sarawak F1 Tujuan supaya mereka berdikari apabila dewasa kelak [1 m] F2 Diperoleh melalui cerita lisan [1 m] F3 Berkaitan dengan amalan [1 m] F4 Kepercayaan turun-temurun sesuatu etnik [1 m] F5 Misalnya, cara berburu [1 m] F6 Meramu hasil hutan [1 m] [Maksimum: 6 m] (b) F1 Masjid dan surau [1 m] H1a Pengajiannya merangkumi cara bacaan dalam solat dan tajwid [1 m] H1b Mempelajari hadis, fekah dan usuludin [1 m] F2 Pendidikan pondok [1 m] H2 Mata pelajaran yang diajar ialah al-Quran, ilmu hadis dan bahasa Arab [1 m] F3 Madrasah [1 m] H3a Mempunyai sukatan pelajaran [1 m] H3b Dilaksanakan secara kelas [1 m] H3c Mempunyai tahap permulaan [1 m] H3d Tahap pertengahan [1 m] H3e Tahap pengkhususan [1 m] H3f Diawasi oleh mudir [1 m] H3g Diselia oleh jawatankuasa kewangan [1 m] [Maksimum: 6 m] (c) F1 Melahirkan warganegara yang cemerlang [1 m] F2 Mewujudkan masyarakat matang [1 m] F3 Membentuk sebuah negara maju [1 m] F4 Mengatasi masalah buta huruf [1 m] F5 Meningkatkan taraf hidup rakyat [1 m] F6 Membuka peluang pekerjaan [1 m] F7 Mampu bersaing dengan negara maju yang lain [1 m] F8 Meningkatkan imej negara [1 m] [Maksimum: 8 m] [Mana-mana jawapan munasabah] 2 (a) (i) Kapal wap F1 Membawa muatan yang banyak [1 m] F2 Mempercepat perjalanan [1 m] F3 Menjimatkan kos [1 m] F4 Penghantaran barangan dagangan menjadi semakin mudah [1 m] F5 Menjadi semakin murah [1 m] (ii) Terusan Suez F1 Menghubungkan Pelabuhan Said di Laut Mediterranean dan Suez di Laut Merah [1 m] F2 Mempercepat urusan perdagangan [1 m] F3 Perdagangan di antara Alam Melayu dan benua Eropah semakin bertambah [1 m] [Maksimum: 6 m] (b) F1 Slogan “Beban Orang Putih” [1 m] H1a Bermaksud tanggungjawab mereka [1 m] H1b Tugas mereka adalah untuk membantu [1 m] H1c Memberikan kesejahteraan kepada peribumi di wilayah yang dijajah oleh mereka [1 m] F2 Slogan “Tugas Menyebarkan Tamadun” [1 m] H2a Perancis menggunakan muslihat ini [1 m] H2b Mereka beranggapan penduduk dunia bukan daripada negara Barat ialah mundur [1 m] H2c Kuasa Barat berhasrat untuk menyebarkan pengaruh dan tamadun mereka ke seberang laut [1 m] H2d Mereka berhujah bahawa peradaban mereka lebih tinggi [1 m] H2e Berbanding dengan kebudayaan penduduk yang dijajah [1 m] [Maksimum: 6 m] (c) F1 Berfikiran rasional [1 m] F2 Bijaksana dalam tindakan [1 m] F3 Berani menghadapi cabaran [1 m] F4 Tidak mudah berputus asa [1 m] F5 Cekal dalam melaksanakan tugas [1 m] F6 Sentiasa kreatif dan berinovatif [1 m] F7 Bersikap terbuka [1 m] F8 Bijak merancang strategi [1 m] F9 Berwaspada terhadap ancaman luar [1 m] [Maksimum: 8 m] [Mana-mana jawapan munasabah] BAHAGIAN A 1 B 2 A 3 B 4 D 5 D 6 D 7 B 8 D 9 A 10 D 11 D 12 B 13 D 14 A 15 D 16 B 17 C 18 D 19 A 20 B BAHAGIAN B 1 (a) F1 Stamford Raffles [1 m] F2 Sultan Hussein [1 m] F3 Temenggung Abdul Rahman [1 m] [Maksimum: 3 m] Pentadbiran Negerinegeri Selat BAB 2 Jawapan Sejarah T3 New.indd 2 1/29/2024 11:21:04 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.