49 Kertas 2 Bahagian B Jawab semua soalan. Soalan 1 berdasarkan foto di bawah. TP BT ms.120 1 (a) Apakah sumber tenaga bahan api fosil yang dikaitkan dengan foto di atas? Aras R [2 markah] (b) Senaraikan tiga negara pengeluar utama sumber tenaga bahan api fosil dalam Soalan 1(a). Aras R (i) (ii) (iii) [3 markah] (c) Jelaskan proses pembentukan bahan api fosil tersebut. Aras S [3 markah] (d) Terangkan kegunaan bahan api fosil tersebut. Aras S [2 markah] PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
50 Soalan 2 berdasarkan foto di bawah. TP BT ms.122 2 (a) Apakah sumber tenaga boleh baharu yang dikaitkan dengan foto di atas? Aras R [1 markah] (b) Berikan tiga negara di Asia selain Malaysia yang berpotensi menjana sumber tenaga dalam Soalan 2(a). Aras R (i) (ii) (iii) [3 markah] (c) Dianggarkan Malaysia mengeluarkan 168 juta tan biojisim. (Sumber: Astro Awani, 19 Disember 2021) Terangkan proses penjanaan sumber tenaga di atas. Aras S [3 markah] (d) Jelaskan kegunaan sumber tenaga tersebut. Aras S PENERBIT [3 markah] ILMU BAKTI SDN. BHD.
51 Bahagian C Jawab semua soalan. Soalan 1 berdasarkan peralatan menjana sumber tenaga boleh baharu. TP BT ms.120 – 121 1 (a) Jelaskan faktor yang mempengaruhi permintaan terhadap sumber tenaga dalam foto di atas yang semakin meningkat di Malaysia. Aras S [8 markah] (b) Wajarkah penggunaan sumber yang berasaskan petroleum perlu dihadkan? Kemukakan alasan anda. KBAT Menilai Aras T [8 markah] (c) Cadangkan sumber tenaga boleh baharu lain selain daripada sumber tenaga dalam Soalan 1(a) dan Soalan 1(b) yang berpotensi dimajukan pada masa hadapan di Malaysia. KBAT Mencipta Aras T [4 markah] PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
52 Praktis Pengukuhan 7.1 Sumber Tenaga Tidak Boleh Baharu dan Sumber Tenaga Boleh Baharu 1 Lengkapkan peta minda di bawah tentang contoh sumber tenaga. TP BT ms.120 – 123 i-THINK Peta Bulatan Contoh Sumber Tenaga (f) (b) (e) (c) (a) (d) Buku teks Ensiklopedia Majalah Jurnal 2 Jawab soalan berikut berkaitan dengan sumber tenaga tidak boleh baharu. TP BT ms.120 (a) Apakah yang dimaksudkan dengan sumber tenaga tidak boleh baharu? (b) Senaraikan tiga sumber tenaga tidak boleh baharu yang utama. (i) (ii) (iii) 3 Jawab soalan berikut berkaitan dengan sumber tenaga boleh baharu. TP BT ms.121 – 123 PENERBIT (a) Apakah yang dimaksudkan dengan sumber tenaga boleh baharu? ILMU BAKTI SDN. BHD.
53 (b) Senaraikan lapan sumber tenaga boleh baharu yang utama. (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) (viii) 4 Nyatakan sumber tenaga bahan api fosil yang berkaitan dengan pernyataan di bawah. TP BT ms.120 • Terbentuk daripada fosil hidupan laut yang mengalami tekanan dan haba tinggi dalam kerak bumi. • Proses semula jadi kira-kira 100 juta tahun dahulu. (a) • Terbentuk melalui proses semula jadi daripada tumbuhan yang mereput dan terkumpul di kerak bumi. • Mengandungi unsur karbon, hidrogen dan sulfur. (b) 5 Kenal pasti jenis sumber tenaga tidak boleh baharu atau sumber tenaga boleh baharu berdasarkan kegunaannya. TP BT ms.120 – 123 Kegunaan Sumber Tenaga Jenis Sumber Tenaga (a) Digunakan untuk menghasilkan tenaga elektrik, bahan bakar kenderaan (NGV), gas memasak di dapur dan penghasilan baja. (b) Sumber utama bagi penjanaan tenaga elektrik di dunia dan digunakan sebagai bahan api dalam industri melebur besi dan keluli. (c) Tenaga ini digunakan oleh petani untuk mengepam air dari perigi dan mengisar gandum atau jagung. (d) Gas metana digunakan untuk menjana tenaga elektrik dalam enjin dan gas untuk dapur memasak. (e) Digunakan dalam industri kimia bagi penghasilan ammonia seperti baja di Amerika Syarikat dan Australia. (f) Tekanan tinggi wap dari geiser digunakan untuk memutarkan turbin bagi menjana tenaga elektrik. PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
54 7.2 Sumber Tenaga Tidak Boleh Baharu dan Sumber Tenaga Boleh Baharu di Dunia 6 Berdasarkan taburan sumber tenaga tidak boleh baharu dan sumber tenaga boleh baharu dalam peta di bawah, namakan negara yang menjana sumber tenaga tersebut. TP BT ms.124 – 125 U Geoterma Gas Asli Arang Batu Ombak Hidro Suria Angin Petroleum Biojisim Petunjuk Sumber Tenaga Negara-negara Pengeluar (a) Geoterma (i) (ii) (b) Gas asli (i) (ii) (iii) (c) Arang batu (i) (ii) (iii) (d) Ombak (e) Hidro (f) Suria (i) (ii) (g) Angin (h) Petroleum (i) (ii) (iii) (i) Biojisim (i) (ii) PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
55 7 Jawab soalan berikut berkaitan dengan penerokaan sumber tenaga petroleum dan gas asli di Brunei Darussalam. TP BT ms.126 (a) Apakah kesan kepada pembangunan negara akibat penerokaan sumber petroleum dan gas asli di Brunei Darussalam? KBAT Menilai (b) Namakan dua lokasi utama penerokaan sumber petroleum dan gas asli di daratan. (i) (ii) (c) Senaraikan tiga lokasi utama penerokaan sumber petroleum dan gas asli di laut. (i) (ii) (iii) 8 Foto di bawah menunjukkan stesen jana kuasa geoterma di sebuah negara di Eropah. TP BT ms.128 (a) Apakah negara yang dikaitkan dengan penjanaan sumber tenaga dalam foto di atas? (b) Mengapakah negara tersebut maju dalam penjanaan sumber tenaga tersebut? (c) Nyatakan tiga stesen jana kuasa sumber tenaga tersebut. (i) (ii) (iii) PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
56 7.3 Kepentingan Sumber Tenaga 9 Jelaskan kepentingan sumber tenaga tidak boleh baharu dalam foto di bawah di Malaysia. TP BT ms.130 Petroleum Gas asli Arang batu (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) 10 Secara berkumpulan, berikan cadangan anda tentang sumber tenaga boleh baharu yang berpotensi dimajukan di Malaysia. KBAT Menganalisis TP (a) Sumber tenaga berpotensi dimajukan: (b) Justifikasi sumber tenaga tersebut boleh dimajukan: (i) (ii) (iii) PENERBIT (iv) ILMU BAKTI SDN. BHD.
57 Jawab semua soalan. 1 Apakah kesan perlombongan arang batu terhadap alam sekitar? A Pencemaran tanah B Kemusnahan habitat C Kepupusan hidupan akuatik D Gangguan rantaian makanan BT ms.137 2 Foto berikut menunjukkan loji tenaga nuklear. Apakah kesan penerokaan sumber tenaga tersebut terhadap alam sekitar? I Gangguan ekosistem II Kejadian tanah runtuh III Pembebasan gas radon IV Tanah tercemar dengan bahan radioaktif A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms.138 3 Mengapakah perlombongan uranium menyebabkan perubahan pandang darat semula jadi? A Hakisan tanah B Dasar sungai cetek C Kejadian tanah runtuh D Pembentukan tasik bekas lombong BT ms.138 4 Apakah kesan pembinaan empangan hidroelektrik terhadap alam sekitar? Aras R Aras S Aras T Aras R A Pencemaran tanih B Pelepasan gas toksik C Perubahan landskap semula jadi D Aras air di hilir sungai menyusut BT ms.139 5 Apakah kepentingan pengurusan sumber tenaga terhadap alam sekitar? A Mengurangkan kejadian ribut tropika B Mengawal sumber tenaga boleh baharu C Meningkatkan taraf kesihatan penduduk D Mengelakkan kepupusan flora dan fauna BT ms.140 6 Antara berikut, yang manakah usaha menjamin bekalan sumber tenaga yang berterusan? I Rawatan silvikultur II Kempen kitar semula III Pembangunan sumber tenaga alternatif IV Pengurusan sumber yang cekap secara optimum A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV BT ms.140 7 Apakah kepentingan penggunaan sumber tenaga alternatif berikut? • Tenaga angin • Tenaga suria A Tenaga mesra alam B Habitat hidupan liar terpelihara C Tidak melibatkan kos yang tinggi D Pendapatan per kapita penduduk meningkat BT ms.140 Aras R Aras S Aras R 8 Mengapakah kegiatan perlombongan petroleum perlu diurus dengan baik? A Mengelakkan kepupusan hidupan liar B Mengurangkan kesan perubahan iklim C Menjamin perubahan landskap yang minimum D Mengelakkan kepupusan tumbuhan semula jadi BT ms.141 9 Maklumat berikut berkaitan dengan negara pengeluar sumber. • Arab Saudi • Amerika Syarikat Apakah langkah untuk mengurangkan pergantungan terhadap sumber tenaga tersebut? A Mengamalkan 3R B Mengurangkan eksport C Memajukan industri hiliran D Mencari sumber tenaga alternatif BT ms.142 10 Maklumat berikut berkaitan dengan penyelidikan dan pembangunan sumber tenaga. Malaysia berjaya menghasilkan biodiesel sawit B10 Apakah kebaikan produk tersebut? A Harga kenderaan semakin turun B Sumber tenaga yang mesra alam C Mampu mengurangkan kemalangan D Mewujudkan banyak peluang pekerjaanBT ms.142 Aras T Aras S Aras S Geografi Manusia: Sumber Tenaga dan Kegiatan Ekonomi BAB 8 Kesan Penerokaan dan Pengurusan Sumber Tenaga Kertas 1 PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
58 Kertas 2 Bahagian B Jawab semua soalan. Soalan 1 berdasarkan foto di bawah. TP BT ms.138 1 (a) Apakah bahan radioaktif yang digunakan untuk menjana sumber tenaga dalam foto di atas? Aras R [1 markah] (b) Senaraikan dua negara yang menjana sumber tenaga tersebut. Aras R (i) (ii) [2 markah] (c) Terangkan kesan penjanaan sumber tenaga tersebut terhadap alam sekitar. Aras S [4 markah] (d) Cadangkan langkah-langkah mengurangkan kesan penerokaan sumber tenaga tersebut yang dikatakan amat berbahaya kepada manusia dan alam sekitar. KBAT Mencipta Aras T [3 markah] PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Praktis Topikal SPM Geografi Tingkatan 5 - Jawapan J1 Graf Bar Berganda, Graf Garisan Berganda dan Carta Pai Bab 1 Kertas 2 Bahagian A 1 (a) Graf Bar Berganda: Tajuk [1m] Paksi X [1m] Paksi Y [1m] Skala [1m] Petunjuk [1m] Bar [6m] [Maksimum: 7 markah] (b) F1 Penurunan hasil eksport 2019 hingga 2020 [1m] H1 Sebanyak 15 ribu tan metrik disebabkan Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) melanda seluruh dunia/ Malaysia terlibat [1m] F2 Harga minyak sawit turun/ jatuh [1m] H2 Permintaan rendah/ pasaran terhad [1m] F3 Penutupan pelbagai sektor ekonomi [1m] H3 Larangan pergerakan kerana pandemik COVID 19/ Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) [1m] F4 Dasar kerajaan [1m] H4 Pengeluaran dikurangkan atau dihadkan [1m] [Maksimum: 4 markah] (c) F1 Sumber pendapatan negara [1m] H1 Tukaran mata wang asing pengukuhan nilai ringgit [1m] F2 Mewujudkan peluang pekerjaan [1m] H2 Menambah pendapatan / peningkatan taraf hidup / mengurangkan kadar pengangguran [1m] F3 Memajukan sistem pengangkutan [1m] H3 Jalan raya ditambah baik agar sumber atau hasil dapat diangkut dengan lancar [1m] F4 Memajukan sistem perhubungan [1m] H4 Meningkatkan infrastruktur komunikasi/ kabel/ talian [1m] F5 Meningkatkan pembangunan luar bandar [1m] H5 Mewujudkan bandar baharu kesan daripada aktiviti ekonomi yang rancak [1m] F6 Menambah teknologi dalam pembangunan dan penyelidikan (R&D) [1m] H6 Memajukan industri hiliran [1m] [Maksimum: 4 markah] Nilai Eksport (’000 tan metrik) Nilai Eksport Minyak Sawit Malaysia ke Negara China dan India antara Tahun 2018 hingga 2020 0 10 20 30 40 50 2018 2019 2020 Tahun PETUNJUK Negara China Negara India 2 (a) Graf Garisan Berganda: Tajuk [1m] Paksi X [1m] Paksi Y [1m] Skala [1m] Petunjuk [1m] Plotan [6m] [Maksimum: 7 markah] (b) F1 Graf garisan berganda menunjukkan jumlah eksport jenis tanaman Malaysia (kelapa sawit dan getah) ke Singapura pada tahun 2017 hingga 2019 [1m] F2 Jumlah eksport kelapa sawit lebih tinggi berbanding jumlah eksport getah [1m] F3 Jumlah eksport kelapa sawit paling tinggi sebanyak 65 ribu tan metrik pada tahun 2019 [1m] F4 Berlaku peningkatan jumlah eksport kelapa sawit, iaitu dari 45 ribu tan metrik pada tahun 2017 kepada 55 ribu tan metrik pada tahun 2018 dari tahun 2018 berlaku peningkatan daripada 55 ribu tan metrik kepada 65 ribu tan metrik pada tahun 2019 [1m] F5 Bagi eksport getah dari tahun 2017 hingga tahun 2018 berlaku peningkatan sebanyak 10 ribu tan metrik [1m] F6 Berlaku penurunan eksport getah yang amat ketara dari tahun 2018 ke tahun 2019 sebanyak 10 ribu tan metrik [1m] F7 Perbezaan yang ketara antara jumlah eksport kelapa sawit dan getah disebabkan permintaan terhadap produk kelapa sawit lebih tinggi seperti minyak masak, industri kosmetik dan sabun [1m] F8 Jumlah eksport kelapa sawit menunjukkan trend yang meningkat, manakala jumlah eksport getah pula menunjukkan trend yang turun naik [1m] F9 Jumlah eksport kelapa sawit adalah lebih tinggi daripada jumlah eksport getah antara tahun 2017 hingga 2019 [1m] [Maksimum: 4 markah] (c) F1 Memperoleh pendapatan negara melalui eksport hasil pertanian [1m] F2 Mengembangkan industri berkaitan produk pertanian [1m] F3 Mengukuhkan hubungan dua hala antara negara-negara jiran serantau [1m] Jumlah tanaman eksport (’000 tan metrik) Jumlah Eksport Jenis Tanaman Malaysia ke Singapura dari Tahun 2017 hingga Tahun 2019 0 10 20 30 40 60 50 2017 2018 2019 Tahun 70 PETUNJUK Kelapa sawit Getah Jawapan PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2025 J2 F4 Menyediakan peluang pekerjaan dalam sektor pertanian kepada penduduk tempatan [1m] F5 Meningkatkan pasaran hasil pertanian keluaran hasil pertanian tempatan ke luar negara [1m] [Maksimum: 4 markah] Praktis Pengukuhan 1 (a) Graf bar berganda merupakan graf yang mempunyai dua atau lebih bar yang berlainan maklumat bagi menunjukkan perbandingan nilai sesuatu data (b) (i) Tajuk: Menjelaskan maklumat yang hendak disampaikan (ii) Skala: Menentukan skala yang bersesuaian (iii) Paksi menegak: Satu garisan yang dilukis secara menegak (iv) Paksi mendatar: Satu garisan yang dilukis secara mendatar atau melintang (v) Petunjuk: Paparan maklumat yang diwakili oleh setiap bar (vi) Bar: Ketinggian bar menunjukkan kuantiti atau nilai 2 (a) Graf garisan berganda merupakan graf yang terdiri daripada dua atau lebih garisan yang mempunyai maklumat yang berbeza. Titik-titik disambung bagi menunjukkan perbandingan dan perubahan nilai sesuatu data. (b) (i) Tajuk: Menjelaskan maklumat yang hendak disampaikan (ii) Skala: Menentukan skala yang bersesuaian (iii) Paksi menegak: Satu garisan yang dilukis secara menegak (iv) Paksi mendatar: Satu garisan yang dilukis secara mendatar atau melintang (v) Petunjuk: Paparan maklumat yang diwakili oleh setiap garisan (vi) Plot garisan: Menunjukkan kuantiti atau nilai melalui garisan yang diplot 3 (a) Digunakan untuk menunjukkan perbandingan antara dua atau lebih maklumat, membuat perbandingan tentang pelbagai komponen yang hendak dikaji. Komponen ini mempunyai perkaitan antara satu sama lain. Contohnya, melihat perbandingan unjuran KDNK negara-negara Asia tahun 2019 hingga 2021 (b) Digunakan untuk membandingkan perubahan nilai atau kuantiti beberapa unsur yang dikaji mengikut skala masa tertentu. Contohnya, melihat perbandingan jangkaan kelahiran baharu di Malaysia bagi tahun 2014 hingga 2020 (c) Digunakan untuk mewakilkan data dalam bentuk bulatan yang terdiri daripada beberapa sektor dan boleh menunjukkan taburan atau kadar peratusan sesuatu aspek yang dikaji. Contohnya, melihat jumlah keluaran negara mengikut sektor ekonomi di Malaysia 4 (a) Carta pai: 5 (a) – (b) Perhatikan label paksi menegak dan paksi mendatar (c) Telitikan nilai pada skala dan bar atau titik garisan 57.3% 16.3% 10.2% 9.2% 7.0% Peratus Taburan Penduduk di Luar Bandar Mengikut Kumpulan Etnik di Malaysia pada Tahun 2013 PETUNJUK Bumiputera Cina India Lain-lain Bukan warganegara (d) Kenal pasti nilai paling tinggi dan paling rendah serta nilai bagi bar atau titik garisan yang lain (e) Perhatikan perubahan atau perbezaan nilai yang nyata (f) Huraikan isi tersirat berdasarkan data yang diwakili. (g) – 6 F1 Carta pai menunjukkan taburan penduduk di luar bandar mengikut kumpulan etnik pada tahun 2013 di Malaysia F2 Kumpulan Etnik utama yang terdapat di luar bandar Malaysia ialah Bumiputera, Cina, India, lain-lain dan bukan warganegara F3 Peratus keseluruhan warganegara Malaysia pada tahun 2013 ialah 93% F4 Bumiputera merupakan etnik terbesar di luar bandar iaitu 57.3%, manakala bilangan terkecil adalah bukan warganegara iaitu 7.0% F5 Bilangan etnik Cina adalah kedua terbesar, iaitu 16.3% F6 Bilangan etnik India adalah ketiga terbesar, iaitu 10.2% F7 Bilangan etnik lain-lain adalah keempat terbesar, iaitu 9.2% F8 Bilangan etnik bukan warganegara adalah kelima terbesar (paling sedikit), iaitu hanya 7.0% F9 Terdapat beberapa kaum dalam etnik bumiputera antaranya kaum Melayu, Orang Asli, Kadazan dan Iban. Etnik Cina, India dan lain-lain sebahagian daripada warganegara di Malaysia F10 Semua etnik bumiputera dan bukan bumiputera membentuk masyarakat majmuk yang hidup dalam suasana harmoni/ bersatu padu F11 Sebagai rumusan pelbagai etnik yang tinggal di luar bandar Malaysia, iaitu etnik Bumiputera mewakili jumlah penduduk warganegara terbesar diikuti oleh etnik Cina, India, lain-lain dan bukan warganegara Bab 2 Foto Kertas 2 Bahagian A 1 (a) Foto aras bumi [1m] [Maksimum: 1 markah] (b) Kawasan petempatan tanah tinggi/ pertanian hawa sederhana di Malaysia [2m] [Maksimum: 2 markah] (c) F1 Bentuk muka bumi tanah tinggi [1m] F2 Bergunung-ganang dan berbukit [1m] F3 Tanah tinggi diliputi hutan gunung [1m] F4 Kawasan kaki yang rata/ landai dan luas [1m] [Maksimum: 3 markah] (d) F1 Lorong kereta motor menjadi jalan pengangkutan penting penduduk ke kawasan berbukit/ kaki bukit [1m] F2 Jalan raya dua hala menjadi jalan pengangkutan menghubungkan satu kawasan petempatan dengan satu kawasan petempatan [1m] F3 Penduduk menjalankan aktiviti pertanian, iaitu menanam teh/sayur-sayuran dan buah-buahan hawa sederhana di kawasan kaki bukit [1m] F4 Hutan di kaki bukit dibersihkan untuk aktiviti penanaman pertanian hawa sederhana/ membina petempatan/ bangunan/ lorong berkereta motor [1m] F5 Terdapat aktiviti pelancongan dijalankan kerana terdapat bangunan hotel/ rumah penginapan disediakan kepada para pelancongan [1m] [Maksimum: 3 markah] (e) F1 Foto udara menyerong menunjukkan aktiviti guna tanah di kawasan tanah tinggi di Malaysia [1m] PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Praktis Topikal SPM Geografi Tingkatan 5 - Jawapan J3 F2 Ciri pandang darat fizikal di kawasan ini terdiri daripada bentuk muka bumi tanah tinggi, bukit dan tumbuh-tumbuhan semula jadi [1m] H2 Gunung, bukit dan kaki bukit beralun serta hutan gunung [1m] F3 Ciri pandang darat budaya ialah petempatan/ lorong berkereta motor/ kawasan pertanian [1m] F4 Latar belakang foto menunjukkan bentuk muka bumi bergunung-ganang [1m] H4 Diliputi hutan semula jadi/ tumbuhan hampir alpain dan tumbuhan alpain [1m] F5 Latar tengah foto diterokai untuk kawasan petempatan dan ladang tanaman hawa sederhana [1m] H5 Pola petempatan berkelompok terdapat di latar tengah foto/ pola petempatan berjajar terdapat di latar tengah foto [1m] F6 Petempatan penduduk dibina di kawasan cerun/ kaki bukit yang diteres [1m] F7 Lorong berkereta motor terdapat juga di latar tengah dan hadapan foto [1m] F8 Latar hadapan menunjukkan terdapat kawasan hutan montane bawah penanaman hawa sederhana/ kawasan petempatan/ lorong berkereta motor [1m] [Maksimum: 6 markah] 2 (a) Foto satelit [1m] [Maksimum: 1 markah] (b) F1 Foto yang diambil dari satelit [1m] H1 Berada jauh di ruang angkasa bumi [1m] F2 Foto satelit dapat menunjukkan kawasan yang lebih luas [1m] H2 Lebih terperinci [1m] [Maksimum: 3 markah] (c) F1 Rakaman kawasan muka bumi yang lebih luas dan terperinci [1m] F2 Memaparkan pola guna tanah yang berbeza bagi satu kawasan yang luas [1m] H2 Kawasan tepu bina di bandar/ kawasan pertanian [1m] F3 Menunjukkan fenomena cuaca dan iklim [1m] H3 Banjir/ jerebu/ suhu bandar/ El Nino [1m] F3 Memaparkan arah aliran sungai/ jalan raya/ lebuh raya/ jalan kereta api [1m] F4 Membuat ramalan dan perancangan tentang cuaca/ saliran/ tumbuh-tumbuhan/ galian [1m] F5 Membuat ramalan/ perancangan tentang pembangunan guna tanah [1m] H5 Pihak Berkuasa Tempatan (PBT)/ Jabatan Parit dan Saliran (JPS) [1m] F6 Memudahkan unit Polis Trafik mengawal aliran trafik pada masa puncak [1m] [Maksimum: 5 markah] (d) F1 Foto satelit menunjukkan kawasan Bagan Datuk, Perak [1m] F2 Ciri pandang darat fizikal yang terdapat di kawasan ini ialah sungai/ hutan paya/ hutan pantai/ kawasan tanah pamah [1m] F3 Ciri pandang darat budaya yang terdapat di kawasan ini ialah jalan raya/ jambatan/ petempatan/ sawah padi/ ladang kelapa sawit/ jeti [1m] F4 Keseluruhan muka bumi dalam foto ini terdiri daripada kawasan tanah pamah yang rata/ berhampiran muara sungai/ hilir Sungai Perak [1m] F5 Kawasan tanah pamah ini dibangunkan dengan kawasan petempatan/ jaringan pengangkutan/ aktiviti pertanian/ sektor pelancongan [1m] F6 Sungai Perak merupakan saliran utama yang mengalir ke arah barat [1m] F7 Kegiatan ekonomi utama penduduk ialah pertanian dan perikanan [1m] F8 Tanaman komersial utama yang diusahakan secara meluas dalam peta ialah kelapa sawit dan sedikit tanaman padi terutama di sebelah utara, selatan, timur dan barat Sungai Perak [1m] F9 Aktiviti perikanan dijalankan kerana wujud Sungai Perak dan kawasan pinggir laut terutama di bahagian tengah dan barat peta [1m] F10 Sungai Perak menjadi laluan pengangkutan air terutamanya nelayan [1m] F11 Pekan Bagan Datuk menjadi tumpuan penduduk kerana mempunyai banyak kemudahan [1m] H11 Pusat perniagaan/ ekopelancongan/ pusat pelancongan/ tempat bermain golf [1m] H12 Pola petempatan berpusat terdapat di pusat bandar Bagan Datuk/ pola petempatan berjajar di sepanjang jalan raya/ sepanjang Sungai Perak dan terusan/ pola berselerak/ berkelompok di kawasan ladang kelapa sawit dan sawah padi [1m] [Maksimum: 6 markah] Praktis Pengukuhan 1 (a) Foto satelit (b) Foto aras bumi (c) Foto udara 2 (a) Foto yang diambil secara mendatar pada paras tanah (b) Menunjukkan apa yang dilihat di hadapan jurufoto (c) Digunakan untuk menjalankan kajian terperinci tentang manusia/ tempat di dunia (d) Menunjukkan pandangan tentang kawasan tertentu/ bukan keseluruhan kawasan 3 (a) Foto udara menegak (i) Dirakam dengan kamera yang dipasang di bahagian bawah kapal terbang, helikopter atau dron pada sudut sekitar 90° (ii) Dapat menunjukkan pandang darat fizikal dan pandang darat budaya yang lebih jelas (b) Foto udara menyerong (i) Dirakam dari kapal terbang, helikopter, belon udara atau dron pada sudut antara 30° hingga 60° (ii) Dapat menunjukkan pandang darat fizikal dan pandang darat budaya dengan latar belakang yang lebih luas 4 (a) - (b) Bahan asas untuk melakar dan melukis peta dan rajah (c) Menunjukkan perubahan yang berlaku dari semasa ke semasa (d) Perbandingan ciri-ciri geografi antara kawasan dapat dibuat (e) Menunjukkan saling kaitan antara ciri-ciri fizikal dan ciri-ciri budaya/ pelengkap kepada peta, rajah, graf dalam memaparkan ciri-ciri geografi/ menunjukkan perbandingan ciri-ciri geografi antara kawasan 5 (a) Foto aras bumi (i) Memudahkan kajian tentang ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya sesuatu kawasan (ii) Membolehkan perbandingan ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya antara kawasan tertentu/ melihat perbezaan atau perubahan ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya sesuatu kawasan dalam satu tempoh (b) Foto udara (i) Mengenal pasti ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya yang lebih luas dan tepat (ii) Memudahkan kerja pemetaan bagi menunjukkan taburan ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya sesebuah kawasan/ menentukan jarak di antara dua tempat PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2025 J4 (c) Foto satelit (i) Membolehkan rakaman kawasan muka bumi yang lebih luas dan terperinci (ii) Memaparkan pola guna tanah yang berbeza bagi satu kawasan yang luas seperti kawasan tepu bina di bandar dengan kawasan pertanian/ menunjukkan fenomena cuaca dan iklim seperti banjir, jerebu, suhu bandar dan El Nino/ memaparkan arah aliran sungai, jalan raya, lebuh raya dan jalan kereta api 6 (a) Perhatikan foto untuk mendapatkan gambaran umum kawasan yang dirakam (b) Kaitkan ciri pandang darat fizikal dengan ciri pandang darat budaya (c) Kenal pasti ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya di dalam foto (d) Buat tafsiran foto berdasarkan maklumat yang telah dikenal pasti (e) Buat rumusan 7 Foto aras bumi di atas menunjukkan kawasan pertanian di Pulau Langkawi, Kedah. Ciri pandang darat fizikal yang terdapat di kawasan ini ialah bentuk muka bumi tanah pamah, bukit dan hutan. Manakala ciri pandang darat budaya yang terdapat di kawasan ini ialah sawah padi, petempatan, tali air, benteng dan talian penghantar elektrik. Latar belakang foto menunjukkan bentuk muka bumi berbukit-bukau dengan hutan yang masih terpelihara. Manakala bukit di bahagian latar tengah telah diteroka dengan pembinaan petempatan dan jaringan pengangkutan. Pembinaan petempatan oleh penduduk juga terdapat di latar tengah foto. Kegiatan ekonomi yang diusahakan oleh penduduk dalam foto ialah pertanian iaitu penanaman padi sawah. Penanaman padi diusahakan penduduk menggunakan sumber air dari tali air yang dibina. Berdasarkan foto tersebut, penduduk turut berpotensi memajukan kegiatan ekonomi tertier dengan memajukan ekonomi berasaskan agropelancongan. Terdapat juga disediakan kemudahan inap desa untuk pelancong merasai tinggal di kelilingi kawasan sawah padi. Aktiviti ini secara tidak langsung membuka peluang pekerjaan kepada penduduk setempat. Bab 3 Fenomena Cuaca dan Iklim Kertas 1 1 A 2 D 3 D 4 D 5 C 6 B 7 D 8 A 9 D 10 C Kertas 2 Bahagian B 1 (a) Kejadian kemarau [1m] [Maksimum: 1 markah] (b) F1 Kekurangan kawasan tadahan akibat penebangan hutan yang tidak terkawal [1m] H1 Sumber air semakin terjejas [1m] F2 Kekurangan kawasan hijau akibat penyahhutanan [1m] H2 Tanih terdedah/ menjadi tandus [1m] F3 Pemanasan global [1m] H3 Kadar sejatan melebihi hujan dan suhu bumi meningkat [1m] F4 Fenomena El Nino [1m] H4 Wujud gelombang panas/ jumlah hujan berkurangan dalam tempoh yang panjang [1m] [Maksimum: 2 markah] (c) F1 Krisis bekalan air [1m] F2 Sumber makanan terjejas kerana kekurangan sumber air [1m] F3 Tanih menjadi kering kontang/ gersang [1m] F4 Tanaman makanan musnah [1m] F5 Kolam takungan/ empangan mengalami penyusutan air yang ketara [1m] F6 Berlaku ribut akibat perbezaan tekanan udara [1m] F7 Kebakaran hutan mudah berlaku akibat cuaca panas melampau/ jerebu [1m] F8 Menjejaskan keseimbangan ekosistem/ rantaian makanan [1m] [Maksimum: 3 markah] (d) F1 Menggunakan cara pengairan baharu untuk membaja/ menyembur racun serangga yang menjimatkan penggunaan air [1m] F2 Memelihara dan memulihara badan air untuk mengawal/ menyederhanakan suhu setempat [1m] F3 Membina lebih banyak empangan [1m] F4 Mengekalkan kawasan tadahan air [1m] F5 Melakukan pembenihan awan dan hujan tiruan [1m] F6 Mewujudkan kawasan hijau dengan menanam lebih banyak pokok [1m] F7 Meneroka sumber air alternatif [1m] H7 Sumber air bawah tanah/ penyahgaraman air laut [1m] [Maksimum: 4 markah] 2 (a) F1 Taufan/ angin siklon/ ribut petir/ angin kencang/ ribut taufan [1m] F2 Angin ribut yang sangat kencang [1m] F3 Mencapai kelajuan antara 200 km/j hingga 300 km/j [1m] F4 Berasal dari lautan dan bertiup ke arah daratan [1m] F5 Membawa hujan lebat di kawasan latitud 5°U hingga 20°U [1m] [Maksimum: 2 markah] (b) (i) Vietnam [1m] (ii) Filipina [1m] (iii) Jepun/ Taiwan [1m] [Maksimum: 3 markah] (c) F1 Kerosakan harta benda [1m] F2 Kehilangan nyawa atau kematian [1m] F3 Sistem komunikasi terjejas [1m] F4 Kerosakan kemudahan asas seperti jalan raya/ bekalan air/ bekalan elektrik [1m] F5 Kegiatan ekonomi terjejas/ aktiviti harian terjejas [1m] F6 Kejadian banjir besar membawa kesan buruk kepada manusia/ harta benda [1m] [Maksimum: 3 markah] (d) F1 Mewujudkan pelan amaran awal taufan oleh Jabatan Meteorologi [1m] F2 Mewujudkan pusat pemindahan mangsa [1m] H2 Bekalan air bersih/ bekalan makanan disediakan [1m] F3 Latihan menghadapi bencana [1m] F4 Membina bangunan yang tahan tiupan angin kencang [1m] [Maksimum: 2 markah] Bahagian C 1 (a) F1 Hujan lebat yang berterusan [1m] H1 Sungai melimpah apabila isi padu air maksimum/ melepasi tahap berbahaya [1m] F2 Sungai cetek dan sempit [1m] H2 Tidak dapat menampung isi padu air hujan yang banyak [1m] F3 Kekurangan kawasan tadahan [1m] H3 Larian air permukaan banyak [1m] F4 Permukaan tanah berturap [1m] H4 Air tidak dapat diserap ke dalam tanah [1m] F5 Pembangunan pesat yang tidak terancang [1m] PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.