49 (b) Antara rukun nikah ialah wali. (i) Senaraikan dua syarat wali. S.P 4.26.6 Menerangkan lima rukun nikah dari aspek: (i) Maksud (ii) Syarat 1 [Apa] Islam/ Lelaki/ Baligh/ Berakal/ Merdeka/ Tidak dipaksa mewalikan/ Tidak dalam keadaan ihram haji atau umrah. 2 [Apa] Adil, iaitu tidak melakukan dosa besar atau melakukan dosa kecil secara berterusan/ Mampu memelihara dan menguruskan hartanya. [4 markah] (ii) Nyatakan dua jenis wali nikah. S.P 4.26.6 Menerangkan lima rukun nikah dari aspek: (i) Maksud (ii) Syarat 1 [Apa] Wali nasab 2 [Apa] Wali hakim [2 markah] (iii) Jelaskan dua sebab perpindahan wali nasab kepada wali hakim bagi sesuatu perkahwinan. S.P 4.26.6 Menerangkan lima rukun nikah dari aspek: (i) Maksud (ii) Syarat 1 [Mengapa] Wali nasab berada jauh melebihi dua marhalah/ Wali hilang atau tidak dapat dikesan. 2 [Mengapa] Saudara baharu (mualaf) yang tiada wali nasab yang layak/ Wali enggan mewalikan pernikahan. [4 markah] (c) Merisik dan meminang merupakan langkah awal dalam mendirikan rumah tangga. (i) Nyatakan maksud merisik. S.P 4.26.7 Menjelaskan perkara-perkara berkaitan dalam Islam. (ii) Merisik dan Meminang. [Apa] Proses sebelum meminang untuk mengenal pasti status bakal isteri. [2 markah] (ii) Senaraikan dua ciri pemilihan calon suami isteri. S.P 4.26.7 Menjelaskan perkara-perkara berkaitan dalam Islam. (ii) Merisik dan Meminang. 1 [Apa] Penghayatan agama yang baik/ Akhlak yang mulia/ Rupa paras yang baik. 2 [Apa] Keturunan yang baik/ Sekufu/ Pasangan yang sihat. [2 markah] (iii) Berkahwin hukumnya adalah sunat, namun Islam menggariskan supaya umatnya meneliti perkara-perkara yang berkaitan dengan perkahwinan seperti merisik, meminang dan pasangan yang sekufu. Mengapakah Islam mengharuskan pasangan mencari yang sekufu dari segi keturunan, keilmuan dan sebagainya. Bincangkan. KBAT Menilai Mencegah perselisihan dan konflik dalam rumahtangga (I) kerana pasangan dapat saling melengkapi dalam memenuhi tanggungjawab sebagai suami isteri (H). Kesannya, suami isteri akan bersatu hati dalam mendidik anak-anak dan mengurus rumah tangga (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah sentiasa mematuhi ajaran yang dibawa oleh Rasulullah SAW agar hidup rumah tangga sejahtera (K). [4 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
50 A. Suami 1 [Apa] Islam/ Lelaki yang telah dikenali/ Bukan mahram kepada bakal isteri. 2 [Apa] Bukan dalam ihram haji atau umrah/ Tidak mempunyai empat orang isteri pada satu masa. B. Isteri 1 [Apa] Islam/ Perempuan yang telah dikenali/ Bukan mahram kepada bakal suami. 2 [Apa] Bukan dalam ihram haji atau umrah/ Bukan isteri orang atau dalam talak raj'i. [4 markah] (d) (i) Nyatakan maksud ijab bagi sighah akad nikah. S.P 4.26.7 Menjelaskan perkara-perkara berkaitan dalam Islam. (ii) Merisik dan Meminang. [Apa] Lafaz yang diucapkan oleh wali atau wakilnya. [2 markah] (ii) Jelaskan dua syarat lafaz akad nikah. S.P 4.26.6 Menerangkan lima rukun nikah dari aspek: (i) Maksud (ii) Syarat 1 [Apa] Menggunakan lafaz “kahwin” atau “nikah” atau terjemahan yang tepat daripada kedua- duanya./ Lafaz ijab dan qabul hendaklah jelas dan bukan secara kiasan. 2 [Apa] Ijab dan qabul hendaklah berturutan dan tidak diselangi dengan perkataan lain./ Lafaz akad nikah hendaklah berkuat kuasa serta-merta kesannya. [2 markah] (iii) Jelaskan dua contoh lafaz akad yang membawa kepada tidak sah akad nikah. S.P 4.26.6 Menerangkan lima rukun nikah dari aspek: (i) Maksud (ii) Syarat 1 [Apa] Lafaz akad nikah yang kesannya tertangguh pada masa hadapan: wali melafazkan “Apabila tiba bulan Ramadan, aku kahwinkan engkau dengan anak perempuanku”. 2 [Apa] Lafaz Taklik: Wali melafazkan “Sekiranya anak perempuanku berjaya dalam peperiksaan, aku kahwinkan engkau dengannya”. [2 markah] (e) Mahar ialah pemberian wajib daripada suami kepada isteri. (i) Nyatakan maksud mahar dari segi istilah. S.P 4.26.7 Menjelaskan perkara-perkara berkaitan dalam Islam. (iii) Mahar [Apa] Pemberian yang bernilai atau berfaedah wajib diberikan oleh suami kepada isterinya dengan sebab akad nikah. [2 markah] (ii) Jelaskan bentuk mahar yang ditetapkan oleh syarak. S.P 4.26.7 Menjelaskan perkara-perkara berkaitan dalam Islam. (iii) Mahar [Apa] Sesuatu yang bernilai atau berfaedah, sah dijadikan mahar seperti duit dan emas. [2 markah] (iii) Terdapat segelintir ibu bapa yang terlalu mementingkan kewangan sehingga menyebabkan pasangan tidak dapat mendirikan rumah tangga pada usia yang muda kerana tidak mampu menyediakan kadar mas kahwin yang tinggi. Kemukakan pendapat anda tentang pernyataan di atas. KBAT Menganalisis Ibu bapa perlu menetapkan kadar mas kahwin yang sesuai (I) dengan kemampuan pasangan (H). Hal ini bertepatan dengan hadis Rasulullah SAW yang bermaksud “Sebesar-besar keberkatan dalam perkahwinan ialah yang rendah maharnya.” (HL). Kesimpulannya, umat Islam perlu mengamalkan tuntutan agama kerana merupakan perintah Allah SWT (K). [4 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
51 Untuk tujuan pembelajaran Imbas kod QR atau layari https://bit.ly/3mRibbs untuk info tambahan berkaitan hukum hadir kenduri kahwin Laman Web (f) Walimatul urus yang dilaksanakan mengikut syarak akan diredai Allah SWT. (i) Apakah maksud walimatul urus dari segi istilah? S.P 4.26.7 Menjelaskan perkara-perkara berkaitan dalam Islam. (iv) Walimatul urus. [Apa] Kenduri yang diadakan sempena perkahwinan. [2 markah] (ii) Nyatakan hukum memenuhi undangan ketika mendapat jemputan menghadiri walimatul urus. S.P 4.26.7 Menjelaskan perkara-perkara berkaitan dalam Islam. (iv) Walimatul urus. [Apa] Fardu ain. [2 markah] (iii) Jelaskan dua tujuan pensyariatan walimatul urus kepada pasangan pengantin. 1 [Apa] Mensyukuri nikmat Allah SWT atas perkahwinan yang diraikan/ Merapatkan hubungan silaturahim. 2 [Apa] Menghebahkan perkahwinan kepada masyarakat untuk menghindarkan sebarang fitnah. [4 markah] (iv) Berdasarkan gambar di atas, huraikan pandangan anda mengenai majlis walimatul urus tersebut. KBAT Menilai Mengandungi unsur-unsur yang bercanggah dengan adab Islam (I) kerana pergaulan dan percampuran antara lelaki dengan perempuan yang ajnabi (H). Kesannya, akan membawa kepada kemungkaran (HL). Kesimpulannya, kita hendak menghindarkan sebarang perbuatan dan unsur-unsur tidak menepati syarak agar rumah tangga yang dibina mendapat rahmat daripada Allah SWT (K). [4 markah] Laman Web U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
52 Unit 2 Kemahiran Keibubapaan 1 (a) Suami isteri memainkan peranan dan tanggungjawab masing-masing dalam kehidupan rumah tangga. (i) Senaraikan dua tanggungjawab suami. S.P 4.26.8 Menerangkan kemahiran keibubapaan. (i) Tanggungjawab suami. 1 [Apa] Menyediakan segala keperluan asas untuk isteri dan anak-anak mengikut kemampuan suami. 2 [Apa] Memberikan ilmu pengetahuan dan didikan agama secukupnya kepada isteri dan anak. [4 markah] (ii) Jelaskan dua tanggungjawab isteri. S.P 4.26.8 Menerangkan kemahiran keibubapaan. (i) Tanggungjawab isteri. 1 [Apa] Mentaati perintah suami selagi tidak bertentangan dengan hukum syarak. 2 [Apa] Menjaga kemuliaan, maruah dan harta suami/ Mendapat keizinan suami sebelum keluar rumah. [4 markah] (iii) Terangkan dua tanggungjawab suami dan isteri dari aspek berikut: S.P 4.26.8 Menerangkan kemahiran keibubapaan. (iii) Tanggungjawab bersama dari segi akidah, ibadah dan akhlak. A. Akidah 1 [Apa] Menerapkan didikan akidah Islam yang betul kepada anak-anak sejak kecil supaya hidup dirahmati oleh Allah SWT. 2 [Apa] Membentuk akidah keluarga berdasarkan pegangan akidah Ahli Sunnah Waljamaah agar hidup sejahtera. B. Akhlak 1 [Apa] Menunjukkan akhlak yang mulia agar menjadi contoh dalam keluarga/ Menegur anggota keluarga yang melakukan kemungkaran. 2 [Apa] Bekerjasama melakukan urusan rumah tangga agar kebahagiaan dirasai setiap anggota keluarga. [4 markah] Suami menguruskan rumah dan anak-anak, manakala isteri bekerja bagi menanggung perbelanjaan keluarga. (iv) Berdasarkan situasi di atas, wajarkah perkara ini berlaku? Huraikan hujah anda. KBAT Menilai Tanggungjawab asal bagi seorang suami ialah memberi nafkah kepada isteri dan keluarganya (I) agar isteri dan anaknya lebih hormat kepadanya sebagai seorang ketua keluarga (H). Hal ini bertepatan dengan syariat Islam yang menuntut suami mencari nafkah di luar dan isteri memelihara anak-anak dan harta suami di rumah (HL). Kesimpulannya, suami isteri perlu bekerjasama menguruskan keperluan rumah tangga agar kehidupan tenang dan harmoni (K). [4 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
53 (a) (c) (e) (b) (d) (f) (h) (j) (g) (i) Pelajaran 13 Isu-isu dalam Perkahwinan Bidang: Fiqah Praktis PBD Jawab semua soalan. 1 Padankan istilah berdasarkan keterangan di bawah. Buku Teks ms. 123-133 S.P. 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaiatn dengan perkahwinan. TP Talak Pembubaran perkahwinan atas kehendak isteri dengan persetujuan membayar ganti rugi kepada suami Khuluk Rujuk Fasakh Lian Pembubaran perkahwinan oleh suami dengan lafaz talak yang jelas atau kiasan Lafaz sumpah suami apabila menuduh isterinya berzina tanpa ada empat orang saksi atau menafikan nasab Pembubaran perkahwinan melalui kuasa hakim dengan sebab-sebab tertentu Keengganan isteri mentaati perintah atau permintaan suami yang sah Amalan beristeri lebih daripada seorang pada satu masa Penjagaan kanak-kanak yang masih kecil dan belum berupaya untuk menguruskan dirinya sendiri Hak suami untuk menyambung kembali ikatan atau menyambung kembali ikatan perkahwinan dengan isterinya yang diceraikan dalam tempoh iddah Tempoh masa yang perlu dilalui oleh seseorang isteri selepas pembubaran perkahwinan atau selepas kematian suami Anak orang lain yang dipelihara seperti anggota keluarga sendiri tetapi tidak mempunyai hak seperti anak kandung yang ditetapkan oleh syarak Iddah Nusyuz Hadanah Poligami Anak Angkat U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
54 2 Isi tempat kosong mengenai perkara-perkara yang berkaitan dengan isu perkahwinan. Buku Teks ms. 123-133 S.P. 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaiatn dengan perkahwinan. (a) Antara larangan semasa iddah ialah keluar dari rumah yang disediakan oleh suami kecuali untuk keperluan yang dibenarkan oleh syarak. (b) Antara syarat rujuk ialah bukan diceraikan dengan lafaz talak tiga . (c) Antara kelayakan berpoligami, iaitu boleh berlaku adil terhadap isteri-isteri dari aspek lahiriah seperti pakaian dan tempat tinggal. (d) Hukum melakukan lian adalah wajib bagi mengelakkan suami daripada hukuman qazaf . (e) Hukum isteri yang nusyuz adalah haram . (f) Antara implikasi perkahwinan tidak mengikut syariat ialah pasangan terpaksa dipisahkan, jika didapati perkahwinan tidak sah mengikut hukum syarak. 3 Berikan hukum bagi isu yang berikut. Buku Teks ms. 123-133 S.P. 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaiatn dengan perkahwinan. TP No. Perkara Hukum No. Perkara Hukum (a) Talak Harus (f) Rujuk Harus (b) Fasakh Harus (g) Nusyuz Haram (c) Khuluk Harus (h) Poligami Harus (d) Lian Wajib (i) Hadanah Wajib (e) Iddah Wajib (j) Anak angkat Harus 4 Lengkapkan jadual di bawah. Buku Teks ms. 128 S.P. 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaiatn dengan perkahwinan. TP Tempoh Iddah (a) 3 kali suci (b) 3 bulan Hijrah (c) Tiada iddah (d) Sehingga melahirkan Situasi Belum putus haid Telah putus haid Belum pernah disetubuhi Sedang hamil TP U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
55 5 Lengkapkan maklumat yang berikut. Buku Teks ms. 130-133 S.P. 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaiatn dengan perkahwinan. TP (a) Syarat Rujuk 1 Dengan kerelaan sendiri. 2 Bukan perceraian kerana fasakh atau khuluk. 3 Bukan diceraikan dengan talak tiga. 4 Isteri yang diceraikan masih dalam tempoh iddah. 5 Ada lafaz yang menunjukkan rujuk. (b) Kelayakan Berpoligami 1 Tidak melebihi empat orang isteri. 2 Boleh berlaku adil terhadap isteri-isterinya dari aspek lahiriah seperti pakaian dan tempat tinggal. 3 Mampu memberi nafkah zahir dan batin. (c) Anak Kandung ( / ✗ ) Hak Anak Angkat ( / ✗ ) Nafkah dan Kebajikan Harta Hibah Harta Wasiat Pewarisan Harta Pusaka (Faraid) ✗ Wali dalam Perkahwinan ✗ Nasab ✗ 6 Lengkapkan rajah di bawah. Buku Teks ms. 134 S.P. 4.27.2 Merumuskan implikasi perkahwinan yang tidak mengikut syariat Islam dan undang-undang. TP (a) Pasangan boleh didenda jika disabitkan dengan kesalahan berkahwin tanpa mengikut saluran yang betul bagi negeri masing-masing. (b) Pasangan terpaksa dipisahkan jika didapati perkahwinan tidak sah mengikut hukum syarak. Implikasi Perkahwinan yang Tidak Mengikut Syariat dan Undangundang Islam U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
56 Praktis Berformat SPM Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) Pembubaran perkahwinan merupakan sesuatu yang tidak disukai oleh Islam tetapi dibolehkan dengan alasan dan sebab-sebab tertentu. (i) Nyatakan maksud talak dari segi istilah. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (i) Talak [Apa] Pembubaran perkahwinan oleh suami dengan lafaz talak yang jelas atau kiasan. [2 markah] (ii) Jelaskan keadaan talak mengikut hukum berikut: S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (i) Talak A. Makruh Apabila suami menceraikan isteri yang berkelakuan baik atau menceraikan isteri tanpa sebab. [2 markah] B. Sunat Apabila isteri berakhlak buruk. [2 markah] (iii) Terangkan dua jenis talak secara terperinci. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (i) Talak 1 [Apa] Talak raj'i ialah talak yang boleh dirujuk dalam tempoh iddah tanpa akad nikah dan mahar yang baharu. 2 [Apa] Talak bain ialah talak yang tidak boleh dirujuk kecuali dengan akad nikah dan mahar yang baharu. [4 markah] (iv) Di Malaysia, perceraian melalui talak diperuntukkan di bawah Enakmen Undang-undang Keluarga Islam Seksyen 47. Mana-mana suami atau isteri yang mahu bercerai melalui talak hendaklah membuat permohonan terlebih dahulu di Mahkamah Syariah. Berdasarkan pernyataan di atas, apakah yang akan berlaku sekiranya undang-undang tersebut diabaikan? KBAT Menilai Timbul isu perzinaan (I) kerana pasangan tidak tahu talak telah dilafaz (H). Kesannya, perkara mungkar senang berlaku kerana nasab keturunan keluarga telah bercampur aduk (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah sentiasa menambah ilmu rumah tangga agar kekal harmoni dan diredai Allah (K). [4 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
57 (b) Fasakh dibenarkan untuk menjaga kemaslahatan kedua-dua pihak. (i) Nyatakan maksud fasakh. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (ii) Fasakh [Apa] Pembubaran perkahwinan melalui kuasa hakim dengan sebab-sebab tertentu. [2 markah] (ii) Nyatakan hukum isteri menuntut fasakh. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (ii) Fasakh [Apa] Harus [2 markah] (iii) Jelaskan contoh menyebabkan fasakh dalam perkahwinan. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (ii) Fasakh [Apa] Isteri memohon fasakh kerana suami sering memukul hingga menyebabkan kecederaan fizikal. [2 markah] (c) (i) Apakah maksud khuluk dari segi istilah? S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (iii) Khuluk [Apa] Pembubaran perkahwinan atas kehendak isteri dengan persetujuan membayar ganti rugi kepada suami. [2 markah] (ii) Senaraikan empat contoh bayaran ganti rugi bagi khuluk. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (iii) Khuluk 1 [Apa] Wang tunai 2 [Apa] Hartanah/ Emas/ Manfaat 3 [Apa] Perak/ Saham 4 [Apa] Apa-apa yang dipersetujui oleh kedua-dua belah pihak. [4 markah] (d) (i) Nyatakan maksud iddah dari segi istilah. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (iv) Iddah. [Apa] Tempoh masa yang perlu dilalui oleh seorang isteri selepas pembubaran perkahwinan atau selepas kematian suami. [2 markah] (ii) Jelaskan tempoh iddah bagi situasi berikut: S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (iv) Iddah. A. Bercerai hidup, belum putus haid [Berapa] 3 kali suci. B. Bercerai mati, belum disetubuhi [Berapa] 4 bulan 10 hari. [2 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
58 (iii) Jelaskan dua larangan semasa iddah kepada isteri. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (iv) Iddah. 1 [Apa] Menerima pinangan lelaki lain sama ada secara terang-terangan atau kiasan. 2 [Apa] Keluar dari rumah yang disediakan oleh suami/ Berhias diri kecuali wanita dalam iddah raj'i. [4 markah] (e) (i) Nyatakan maksud rujuk dari segi istilah. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (v) Rujuk. [Apa] Hak suami untuk menyambung kembali ikatan perkahwinan dengan isteri yang diceraikan dalam tempoh iddah. [2 markah] (ii) Jelaskan dua syarat yang perlu dipatuhi oleh pasangan yang ingin rujuk. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: (v) Rujuk. 1 [Apa] Dengan kerelaan sendiri/ Bukan diceraikan dengan talak tiga. 2 [Apa] Bukan perceraian kerana fasakh atau khuluk. [4 markah] (f) Di Malaysia, kes berkaitan dengan lian bukanlah sesuatu yang asing mahupun baharu, tetapi setakat ini, masih belum ada lagi kes yang berjaya untuk menafikan nasab anak melalui kaedah lian. (i) Nyatakan maksud lian dari segi istilah. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: Lian [Apa] Lafaz sumpah suami apabila menuduh isterinya berzina tanpa ada empat orang saksi atau menafikan nasab. [2 markah] (ii) Jelaskan hukum melakukan lian bagi suami. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: Lian [Apa] Wajib bagi mengelakkan hukuman qazaf terhadap dirinya. [2 markah] (iii) Jelaskan implikasi sumpah lian terhadap hubungan suami isteri. S.P 4.27.1 Menerangkan isu-isu yang berkaitan dengan perkahwinan: Lian [Apa] Hubungan suami dan isteri terpisah dan tidak boleh rujuk selama-lamanya. [2 markah] (g) Encik Khairul mempunyai seorang anak angkat lelaki. Oleh sebab beliau tidak mempunyai anak kandung, beliau sangat sayang akan anak angkatnya dan telah mewasiatkan seluruh hartanya kepada anak angkatnya itu. Huraikan pandangan anda berdasarkan situasi di atas. KBAT Menganalisis Anak angkat tidak mempunyai hak sebagaimana anak kandung (I) kerana pembahagian harta wasiat tidak tidak boleh melebihi 1/3 daripada keseluruhan harta (H). Kesannya, hak waris lain terpelihara dan menerima hak yang sepatutnya (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah melaksanakan pembahagian harta mengikut hukum faraid yang telah ditetapkan oleh Islam supaya keadilan terpelihara (K). [4 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
59 Unit 1 Wasiat dalam Islam Jawab semua soalan. 1 Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. Buku Teks ms. 137 S.P. 4.28.1 Menyatakan maksud, hukum dan dalil wasiat dan faraid. TP Wasiat (a) Maksud wasiat ialah ikrar yang dibuat oleh seorang semasa hidup, untuk mengagihkan harta selepas kematiannya menurut hukum syarak. (b) Hukum wasiat adalah sunat . 2 Lengkapkan rajah di bawah mengenai cara pengurusan wasiat. Buku Teks ms. 139 S.P. 4.28.2 Menjelaskan galakan dan cara berwasiat. TP Cara Pengurusan Wasiat (a) Harta yang diwasiatkan hendaklah dikira sebaik sahaja kematian pewasiat . (b) Harta yang diwasiatkan tidak melebihi daripada 1/3 daripada keseluruhan harta. (c) Dilaksanakan setelah dilangsaikan segala perbelanjaan pengurusan jenazah dan hutang si mati. 3 Lengkapkan rajah yang berikut. Buku Teks ms. 140 S.P. 4.28.3 Menjelaskan rukun dan syarat wasiat dan faraid. TP Pelajaran 14 Pengurusan Harta Selepas Kematian Bidang: Fiqah Praktis PBD 59 (a) Pewasiat (c) Harta yang diwasiat (i) Ijab (b) Penerima Wasiat (d) Sighah (ii) Kabul Rukun Wasiat i-THINK Peta Pokok U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
60 Unit 2 Faraid dalam Islam 1 Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. Buku Teks ms. 137 S.P. 4.28.1 Menyatakan maksud, hukum dan dalil wasiat dan faraid. TP (a) Faraid (a) Maksud faraid ialah pembahagian harta seseorang Islam yang telah meninggal dunia kepada anggota warisnya menurut hukum syarak. (b) Hukum melaksanakan pembahagian secara faraid adalah wajib . 2 Lengkapkan jadual di bawah dengan rukun faraid dan syarat sah yang betul. Buku Teks ms. 146 S.P. 4.28.3 Menjelaskan rukun dan syarat wasiat dan faraid. TP No. Rukun Faraid Syarat Sah (a) Orang yang mewariskan harta Kematian telah disahkan. Sekiranya belum disahkan, pembahagian harta tidak dibenarkan. (b) Waris (i) Waris masih hidup. (ii) Mengetahui status hubungan dengan si mati. (c) Harta pusaka Harta telah dimiliki oleh si mati, sekiranya harta pusaka tidak dimiliki oleh si mati, pembahagian tidak sah. 3 Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. Buku Teks ms. 147 S.P. 4.28.4 Menerangkan jenis-jenis waris dan pembahagian harta pewarisan. TP ‘Asobah Binnafsi baki ibu ‘Asobah Ashabul Furud (a) Jenis waris terdiri daripada dua jenis, iaitu Ashabul Furud dan 'Asobah . (b) Asobah dibahagikan kepada tiga jenis, iaitu 'Asobah Binnafsi , ‘Asobah Bilghair dan ‘Asobah Maalghair. (c) Asobah ialah waris yang menerima baki harta pusaka selepas dibahagikan kepada Ashabul Furud. (d) Ashabul Furud ialah waris yang menerima harta pusaka mengikut kadar yang telah ditetapkan oleh syarak. (e) Antara waris yang boleh menerima harta pusaka ialah bapa, ibu , suami, isteri, anak lelaki dan anak perempuan. U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
61 4 Lengkapkan rajah yang berikut. Buku Teks ms. 147 S.P. 4.28.4 Menerangkan jenis-jenis waris dan pembahagian harta pewarisan. TP (a) Ashabul Furud (b) 'Asobah (i) 'Asobah Bilghair (ii) 'Asobah Binnafsi (iii) 'Asobah Ma'alghair Jenis Waris 5 Lengkapkan jadual pembahagian harta pusaka di bawah dengan tepat. Buku Teks ms. 148-149 S.P. 4.28.4 Menerangkan jenis-jenis waris dan pembahagian harta pewarisan. TP No. Individu Pembahagian Harta Pusaka (a) Bapa (i) 1/6 : Sekiranya mempunyai anak lelaki. (ii) ‘Asobah : Sekiranya tiada anak. (iii) 1/6 dan ‘Asobah : Sekiranya mempunyai anak perempuan sahaja. (b) Ibu (i) 1/3: Sekiranya tiada anak atau seorang saudara lelaki atau perempuan. (ii) 1/6 : Sekiranya mempunyai anak atau terdapat lebih daripada dua orang saudara lelaki / perempuan. (iii) 1/3 daripada baki : Jika hanya mempunyai ibu, ayah, suami atau isteri. (c) Suami (i) 1/2 : Sekiranya tiada anak. (ii) 1/4 : Sekiranya mempunyai anak. (d) Isteri (i) 1/4 : Sekiranya tiada anak. (ii) 1/8 : Sekiranya mempunyai anak. (e) Anak lelaki (i) Seluruh harta : Sekiranya tiada anak perempuan. (ii) ‘Asobah Binnafsi. (f) Anak perempuan (i) 1/2 : Sekiranya anak tunggal. (ii) 2/3 : Sekiranya terdapat dua atau lebih anak perempuan. (iii) ‘Asobah Bilghair : Sekiranya mempunyai anak lelaki. U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
62 Kertas 1 Unit 1 Wasiat dalam Islam Jawab semua soalan 1 (a) Firman Allah SWT yang bermaksud: “Kamu diwajibkan, apabila seseorang dari kamu hampir mati, jika ia ada meninggalkan harta, (hendaklah ia) membuat wasiat untuk ibu bapa dan kaum kerabat dengan cara yang baik (menurut peraturan agama), sebagai suatu kewajipan atas orang-orang yang bertakwa.” (Surah al-Baqarah: 180) (i) Nyatakan maksud wasiat dari segi istilah. S.P. 4.28.1 Menyatakan maksud, hukum dan dalil wasiat dan faraid. [Apa] Ikrar yang dibuat oleh seseorang semasa hidup, untuk mengagihkan harta selepas kematiannya menurut hukum syarak. [2 markah] (ii) Senaraikan tiga rukun bagi wasiat. S.P. 4.28.3 Menjelaskan rukun dan syarat wasiat dan faraid. 1 [Apa] Pewasiat 2 [Apa] Penerima wasiat 3 [Apa] Harta yang diwasiatkan/ Sighah [3 markah] (iii) Jelaskan sebab Islam menggalakkan pelaksanaan wasiat sebelum meninggal dunia. S.P. 4.28.2 Menjelaskan galakan dan cara berwasiat. [Mengapa] Memudahkan pengurusan harta si mati selepas meninggal dunia./ Memudahkan urusan pengagihan harta kepada waris yang berhak./ Mengelakkan pertelingkahan antara waris. [2 markah] (iv) Jelaskan dua cara pengurusan wasiat yang telah digariskan oleh syarak. S.P. 4.28.2 Menjelaskan galakan dan cara berwasiat. 1 [Bagaimana] Harta yang diwasiatkan hendaklah dikira sebaik sahaja kematian pewasiat. 2 [Bagaimana] Harta yang diwasiatkan tidak melebihi daripada 1/3 daripada keseluruhan harta. [4 markah] Praktis Berformat SPM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
63 (v) Terangkan dua hikmah pensyariatan wasiat kepada umat Islam. S.P. 4.28.2 Merumuskan hikmah pensyariatan wasiat dan faraid. 1 [Apa] Mendapat ganjaran pahala yang berpanjangan walaupun selepas meninggal dunia. 2 [Apa] Menjamin kelangsungan operasi sesebuah organisasi kerana suntikan dana daripada wasiat. [4 markah] (vi) Jelaskan syarat-syarat sah wasiat yang berikut: S.P. 4.28.4 Menerangkan jenis-jenis waris dan pembahagian harta pewaris. A. Pewasiat - Berakal: Tidak sah wasiat bagi orang yang gila. - Baligh: Tidak sah wasiat bagi kanak-kanak. - Sukarela: Tidak sah wasiat bagi orang yang dipaksa. - Merdeka: Tidak sah wasiat bagi hamba. [2 markah] B. Harta yang diwasiatkan - Harta yang bernilai. - Harta yang boleh berpindah milik. - Harta yang harus dan bukan sesuatu yang haram. [2 markah] Pemberian wasiat kepada ibu bapa bukan Islam daripada anaknya yang Muslim. (vii) Huraikan pandangan anda mengenai situasi di atas. KBAT Menganalisis S.P. 4.28.6 Mengurus harta mengikut syariat secara beradab dan istiqamah. Hukumnya harus (I) kerana Allah tidak melarang seorang anak daripada berbuat baik kepada ibu bapanya (H). Kesannya, agama Islam akan dilihat sebagai agama kasih sayang dan adil (HL). Kesimpulannya, umat Islam perlu mempraktikkan hukum Islam yang ditetapkan agar dapat mempamerkan Islam agama yang syumul (K). [4 markah] Untuk tujuan pembelajaran Imbas kod QR atau layari https://bit.ly/3iX9zOb untuk melihat perkhidmatan wasiat MAIS. Laman Web Laman Web U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
64 (viii) Bincangkan kesan positif kepada umat Islam jika mereka sentiasa mematuhi pengurusan harta selepas kematian menurut syarak. KBAT Menganalisis Memudahkan urusan pengagihan harta kepada waris yang berhak (I) kerana mengikut pembahagian yang ditetapkan syarak (H). Kesannya, dapat mengurangkan pertelingkahan antara waris (HL). Kesimpulannya, umat Islam perlu meningkatkan ilmu wasiat dan faraid agar kehidupan keluarga sentiasa harmoni (K). [4 markah] Unit 2 Faraid dalam Islam 1 (a) Undang-undang pusaka Islam (faraid) telah disyariatkan oleh Allah SWT secara berhikmah bagi menjamin kesejahteraan hamba-Nya. (i) Nyatakan maksud faraid dari segi istilah. S.P. 4.28.1 Menyatakan maksud, hukum dan dalil wasiat dan faraid. [Apa] Pembahagian harta seseorang Islam yang telah meninggal dunia kepada anggota warisnya menurut hukum syarak. [2 markah] (ii) Apakah hukum bagi faraid? S.P. 4.28.1 Menyatakan maksud, hukum dan dalil wasiat dan faraid. [Apa] Wajib [2 markah] (iii) Senaraikan tiga rukun bagi faraid. S.P. 4.28.3 Menjelaskan rukun dan syarat wasiat dan faraid. 1 [Apa] Orang yang mewariskan harta 2 [Apa] Waris 3 [Apa] Harta pusaka [3 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
65 (iv) Jelaskan syarat-syarat sah faraid yang berikut: S.P. 4.28.3 Menjelaskan rukun dan syarat wasiat dan faraid. A. Orang yang mewariskan harta Kematian telah disahkan. Sekiranya kematian belum disahkan, pembahagian harta tidak dibenarkan. B. Waris - Waris masih hidup. - Mengetahui status hubungan dengan si mati. [4 markah] (v) Terangkan dua jenis waris yang digariskan oleh syarak. S.P. 4.28.4 Menerangkan jenis-jenis waris dan pembahagian harta warisnya. 1 [Apa] Ashabul Furud: Waris yang menerima harta pusaka mengikut kadar yang telah ditetapkan oleh syarak. 2 [Apa] 'Asobah: Waris yang menerima baki harta pusaka selepas dibahagikan kepada Ashabul Furud. [4 markah] (vi) Terangkan dua hikmah pensyariatan faraid kepada umat Islam. S.P. 4.28.5 Merumuskan hikmah pensyariatan wasiat dan faraid. 1 [Apa] Mengelakkan berlaku pertelingkahan dalam pembahagian harta yang menjejaskan kebahagiaan dalam keluarga. 2 [Apa] Menjamin kelangsungan hidup waris selepas kematian orang yang mewarisi harta. [4 markah] 1 Guru menyediakan nama-nama murid di dalam sebuah kotak atau bekas. 2 Guru mengemukakan soalan dan memberi masa kepada murid untuk berfikir. 3 Kemudian, guru mencabut nama murid untuk menjawab soalan berkaitan wasiat dan faraid. 4 Seterusnya, nama murid lain dicabut untuk menyatakan pendapat berkaitan jawapan murid pertama tadi. 5 Aktiviti diulang dengan soalan yang lain sehingga guru dapat menilai kefahaman murid dengan topik tersebut. Aktiviti Pose, Pause, Pounce, Bounce PAK-21 Aktiviti PAK-21 U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
66 Pelajaran 15 Jenayah dalam Islam Bidang: Fiqah Praktis PBD Jawab semua soalan. 1 Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. Buku Teks ms. 153-160 TP SP 4.29.1 Menyatakan maksud, hukum dan dalil jenayah dalam Islam. SP 4.29.2 Menghuraikan kesalahan jenayah berdasarkan pembahagian berikut. (a) Maksud jenayah ialah kesalahan-kesalahan yang dinyatakan hukumannya dalam al-Quran dan as-Sunnah dan sebahagiannya daripada mahkamah. (b) Hukuman melaksanakan hukuman jenayah dalam Islam adalah wajib . (c) Hukuman kesalahan jenayah ialah hudud, qisas dan takzir. (d) Maksud hukum hudud ialah hukuman keseksaan yang telah ditetapkan jenis dan bentuknya dalam al-Quran dan as-Sunnah. (e) Hukum melaksanakan hukum hudud adalah wajib . (f) Antara jenis kesalahan di bawah hukuman jenayah hudud ialah mencuri, minum arak, merompak, zina dan qazaf . (g) Maksud hukum qisas ialah hukuman keseksaan yang telah ditetapkan jenis dan bentuk hukumannya secara balasan yang sama seperti dalam al-Quran dan as-Sunnah. (h) Qisas merupakan hak mangsa dan menjadi wajib jika mangsa mahukan balasan yang sama. (i) Mangsa boleh menggantikan qisas dengan diyat atau memaafkannya. (j) Takzir ialah hukuman keseksaan yang tidak ditetapkan jenis dan bentuk dalam al-Quran dan as-Sunnah, sebaliknya diputuskan oleh mahkamah. (k) Diyat ialah jumlah bayaran berdasarkan persetujuan bersama atau ditetapkan oleh mahkamah. (l) Jenis kesalahan di bawah hukuman qisas ialah pembunuhan dan perbuatan yang membawa kepada kecederaan. (m) Jenis-jenis pembunuhan menurut syariah Islam ialah pembunuhan dengan sahaja, pembunuhan separa sengaja dan pembunuhan tanpa niat . U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
67 2 Lengkapkan jadual hukuman jenayah hudud di bawah dengan jawapan yang tepat. Buku Teks ms. 153-160 SP 4.29.2 Menghuraikan kesalahan jenayah berdasarkan pembahagian berikut. TP No. Jenis Takrif Hukuman (a) Minum arak Minum sebarang bahan yang memabukkan sama ada dinamakan arak atau tidak, banyak atau sedikit. Sebat 40 kali (b) Mencuri Mengambil harta orang lain secara tersembunyi (tanpa kerelaannya) dengan tujuan memilikinya. (i) Potong tangan (ii) Memulangkan barang yang dicuri (c) Qazaf Tuduhan zina atau penafian nasab terhadap orang yang baik akhlaknya. (i) Sebat 80 kali (ii) Tidak diterima sebagai saksi (d) Zina Melakukan persetubuhan haram tanpa nikah yang sah antara lelaki dengan perempuan. Penzina bukan muhsan (Belum berkahwin) Penzina muhsan (sudah berkahwin) (i) Sebat 100 kali. Buang daerah selama setahun. (ii) Rejam dengan batu sampai mati. (e) Merompak Melakukan serangan dengan menggunakan kekerasan untuk merampas harta, membunuh, atau menakutkan orang awam secara terbuka. Berlaku rampasan harta dan berlaku pembunuhan Tidak berlaku rampasan harta tetapi berlaku pembunuhan (i) Dibunuh kemudian dipalang (ii) Dibunuh 3 Lengkapkan tempat kosong di bawah dengan memilih jawapan yang betul. Buku Teks ms. 153-160 SP 4.29.2 Menghuraikan kesalahan jenayah berdasarkan pembahagian berikut. TP Dibunuh kemudian dipalang Dibuang daerah Dipotong tangan dan kaki secara silang Dibunuh Bil. Perkara Hukuman (a) Tidak berlaku rampasan harta dan tidak berlaku pembunuhan. Dibuang daerah (b) Tidak berlaku rampasan harta tetapi berlaku pembunuhan Dibunuh (c) Berlaku rampasan harta dan berlaku pembunuhan Dibunuh kemudian, dipalang (d) Berlaku rampasan harta tetapi tidak berlaku pembunuhan. Dipotong tangan dan kaki secara bersilang U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
68 Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) Islam memandang tinggi kemuliaan agama, nyawa, akal, harta dan maruah. Jenayah merupakan satu kesalahan yang mesti dihukum kerana ia melanggar hak Allah dan hak manusia serta makhluk lain. (i) Apakah maksud jenayah dalam Islam? S.P. 4.29.1 Menyatakan maksud, hukum dan dalil jenayah dalam Islam. [Apa] Kesalahan-kesalahan yang dinyatakan hukumannya di dalam al-Quran, as-Sunnah dan sebahagiannya daripada mahkamah. [2 markah] (ii) Nyatakan hukum melaksanakan hukuman terhadap jenayah dalam Islam. S.P. 4.29.1 Menyatakan maksud, hukum dan dalil jenayah dalam Islam. [Apa] Wajib [2 markah] (iii) Jelaskan hukuman jenayah dalam Islam bagi kesalahan berikut: S.P. 4.29.2 Menghuraikan kesalahan jenayah berdasarkan pembahagian berikut: (i) Hudud (ii) Qisas (iii) Ta'zir A. Mencuri 1 Potong tangan 2 Memulangkan barangan yang dicuri B. Membunuh 1 Mati 2 Diyat jika ada pengampunan daripada waris mangsa [4 markah] (iv) Terangkan dua hikmah hukuman jenayah dalam Islam: S.P. 4.29.3 Merumuskan hikmah hukuman jenayah dalam Islam. 1 [Apa] Menegakkan keadilan dalam kalangan manusia agar dapat hidup dengan sejahtera. 2 [Apa] Mendidik dan menghukum bagi sebarang kesalahan dan maksiat yang dilakukan supaya mendapat keampunan daripada Allah SWT. [4 markah] Praktis Berformat SPM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
69 Objektif hukuman jenayah dalam Islam bukanlah semata-mata untuk menghukum pelaku jenayah, bahkan bertujuan mendidik masyarakat secara umum. (v) Berdasarkan pernyataan di atas, huraikan cara untuk mencapai objektif tersebut. KBAT Menilai Majlis agama setiap negeri perlu berperanan dalam menjelaskan kepada orang ramai seperti Majlis Agama Islam Selangor (MAIS) (I) menerbitkan buku dan risalah tentang hukuman Islam untuk disebarkan (H). Kesannya, umat Islam lebih memahami hikmah di sebalik pensyariatan hukum jenayah Islam (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah sentiasa menambah ilmu tentang cabang ilmu dalam Islam supaya memahami agama Islam dengan baik (K). [4 markah] (b) (i) Senaraikan empat jenis kesalahan di bawah hukuman jenayah hudud. S.P. 4.29.2 Menghuraikan kesalahan jenayah berdasarkan pembahagian berikut: (i) Hudud (ii) Qisas (iii) Ta'zir 1 [Apa] Qazaf 2 [Apa] Mencuri 3 [Apa] Minum arak 4 [Apa] Zina/ Merompak [4 markah] (ii) Jelaskan kategori jenayah bagi hukuman kepada perompak berikut: S.P. 4.29.2 Menghuraikan kesalahan jenayah berdasarkan pembahagian berikut: (i) Hudud (ii) Qisas (iii) Ta'zir A. Dibunuh kemudian dipalang Berlaku rampasan harta dan berlaku pembunuhan. B. Dipotong tangan dan kaki secara bersilang Berlaku rampasan harta tetapi tidak berlaku pembunuhan. [4 markah] (iii) Jelaskan hukuman bagi pembunuh di bawah hukuman qisas. S.P. 4.29.2 Menghuraikan kesalahan jenayah berdasarkan pembahagian berikut: (i) Hudud (ii) Qisas (iii) Ta'zir [Apa] Dikenakan hukuman mati dan diyat jika ada pengampunan daripada waris mangsa. [2 markah] (iv) Jelaskan hukuman jenayah dalam Islam bagi kesalahan berikut: A. Minum arak Sebat 40 kali. B. Qazaf Sebat 80 kali dan tidak diterima sebagai saksi. [4 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
70 Sultan Tempoh Pemerintahan Jawatan Sumbangan Sultan Uthman bin Ertughrul 27 tahun Pemerintah pertama kerajaan Uthmaniyah • Menyatukan wilayah Anatolia Selatan selepas ditinggalkan oleh Byzantine • Mengisytiharkan kemerdekaan Anatolia daripada kerajaan Saljuk Sultan Murad I bin Urkhan 30 tahun Pemerintah ketiga kerajaan Uthmaniyah • Membantu pasukan Janissary • Memodenkan angkatan tentera laut • Menjadikan Edirne sebagai ibu negara Sultan Muhammad alFatih bin Murad II 31 tahun Pemerintah ketujuh kerajaan Uthmaniyah • Membuka kota Constantinople pada tahun 857H/ 1453M • Mewakafkan Aya Sofia sebagai masjid dan membina Kompleks al-Fatih Sultan Sulaiman al-Qanuni bin Salim I 48 tahun Pemerintah ke-10 kerajaan Uthmaniyah • Membuka Belgrade, Algeria dan Tunisia • Menyusun undang-undang yang dikenali sebagai Kanunname • Mengadakan hubungan diplomatik dengan Perancis Faktor Kegemilangan Kerajaan Uthmaniyah 1 Pentadbiran - Pemerintah berperanan dengan berkesan sebagai ketua tentera, ketua agama dan hakim tertinggi - Pemerintah menyelaras pemerintahan dan keagamaan dibantu oleh pegawai pentadbiran 2 Keilmuan - Menjadikan masjid sebagai pusat perkembangan ilmu sehingga mencapai kedudukan yang tinggi dalam bidang ilmu pengetahuan, pembangunan, falsafah, kesenian seni bina dan teknikal 3 Sosial - Penjagaan kebajikan rakyat menerusi bantuan kepada golongan yang memerlukan - Mewujudkan suasana harmoni dalam masyarakat 4 Ketenteraan - Semangat jihad yang tinggi dalam kalangan tentera demi mempertahankan agama dan negara - Menjaga kebajikan tentera dengan menyelaras sistem kenaikan pangkat, imbuhan dan kelengkapan senjata Iktibar daripada Pemerintahan Kerajaan Uthmaniyah 1 Kita hendaklah memilih pemimpin yang berwibawa supaya urusan pentadbiran berjalan lancar. 2 Kita hendaklah sentiasa berpegang pada ajaran Islam supaya hidup diberkati Allah SWT. 3 Kita hendaklah sentiasa memperbanyak penerokaan ilmu agar mampu bersaing di peringkat antarabangsa. 4 Kita hendaklah menolak campur tangan asing untuk menjaga kedaulatan negara. 5 Kita hendaklah sentiasa menghayati semangat cinta akan negara agar rela berkorban mempertahankannya daripada serangan musuh. Pelajaran 16 Kerajaan Uthmaniyah Ketokohan Sultan yang Terkenal pada Zaman Kerajaan Uthmaniyah NOTA BESTARI Sirah / Pelajaran 16-17 U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
71 • Nama sebenar: Yusuf bin Ayub bin Syazi • Jawatan: Pemerintah kerajaan al-Ayyubiyah • Ketinggian akhlak: - Menghormati para ulama - Berani mempertahankan agama • Sumbangan: - Membebaskan Baitulmuqaddis daripada penguasaan tentera salib - Mengembalikan semula pegangan akidah Ahli Sunnah Waljamaah dalam sistem pendidikan - Mengubah dewan di istana kepada Hospital al-Bimarastan al-'Atiq • Nama sebenar: Hassan bin Ahmad bin Abdul Rahman Muhammad al-Banna • Jawatan: Mursyidul 'Am Ikhwanul Muslimin • Ketinggian akhlak: - Memuliakan orang-orang yang warak dan soleh - Berlapang dada apabila terdapat perbezaan pandangan • Sumbangan: - Hasil karya: Muzakkirat ad-Dakwah wad Da'iyah, Al-Mathurat dan Risalah at-Ta'lim - Mengasaskan Pertubuhan Ikhwanul Muslimin • Nama sebenar: Ahmad bin Muhammad Ibrahim • Jawatan: Hakim Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Syariah • Ketinggian akhlak: - Suka menyebarkan ilmu - Menjaga etika keadilan ketika mengendalikan kes perbicaraan • Sumbangan: - Hasil karya: Buku Undang-undang Keluarga Islam di Malaysia - Anggota Panel Pengasas Kuliah Undang-undang UIA - Pengasas dan penggubal Enakmen Undang-undang Islam (Hudud dan Qisas) Kelantan Iktibar daripada Keunggulan Tokoh Kita hendaklah mencontohi kegigihan tokoh dalam menuntut ilmu sebagai bukti kecintaan terhadap ilmu. Kita hendaklah bersifat cekal menyebarkan dakwah Islamiah agar masyarakat dapat memahami Islam yang sebenar. Kita hendaklah menyebarkan ilmu dan kepakaran yang dimiliki agar dapat memberi manfaat kepada agama, bangsa dan negara. Pelajaran 17 Keunggulan Tokoh Islam Salahuddin al-Ayubi Hassan al-Banna Iktibar daripada Keunggulan Tokoh Ahmad Ibrahim U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
72 Pelajaran 16 Kerajaan Uthmaniyah Bidang: Sirah Praktis PBD Jawab semua soalan. 1 Lengkapkan rajah di bawah. Buku Teks ms. 164-168 S.P. 5.14.1 Menyatakan sejarah kerajaan Islam Uthmaniyah secara ringkas. TP Pengasas Uthman bin Ertughrul Tempoh Pemerintahan 1299 – 1924 M Pusat Pemerintahan 1 Sogut (1299 – 1355 M) 2 Bursa (1335 – 1363 M) 3 Edirne (1363 – 1453 M) 4 Istanbul (1453 – 1924 M) Pemerintah Terakhir Sultan Abdul Majid II Kawasan Pemerintahan Meliputi sebahagian Benua Asia, Afrika dan Eropah Bilangan Pemerintah 37 orang Khalifah Terkenal 1 Sultan Uthman bin Ertughrul 2 Sultan Murad I 3 Sultan Muhammad al-Fatih 4 Sultan Sulaiman al-Qanuni 2 Tulis nama tokoh yang betul berdasarkan pernyataan dalam jadual di bawah. Buku Teks ms. 164-171 S.P. 5.14.2 Menjelaskan khalifah yang terkenal pada zaman kerajaan Uthmaniyah. TP No. Pernyataan Tokoh (a) Mewakafkan Aya Sofia menjadikan masjid. Muhammad Al-Fateh bin Murad II (b) Mengistiharkan kemerdekaan Anatolia daripada kerajaan Saljuk. Uthman bin Ertughrul (c) Menakluk Algeria dan Tunisia dari tangan Sepanyol. Sulaiman al-Qanuni bin Salim I (d) Membuka Constantinople pada tahun 857 Hijrah. Muhammad Al-Fateh bin Murad II (e) Menjadikan Edirne sebagai ibu negara. Murad I bin Urkhan (f) Menyusun undang-undang yang dikenali sebagai Kanunname. Sulaiman al-Qanuni bin Salim I (g) Mengemas kini dan memodenkan angkatan tentera laut. Murad I bin Urkhan U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
73 (h) Merupakan sultan ketiga yang memerintah selama 30 tahun. Murad I bin Urkhan (i) Mengadakan hubungan diplomatik dengan Perancis. Sulaiman al-Qanuni bin Salim I (j) Khalifah pertama kerajaan Uthmaniyah. Uthman bin Ertughrul (k) Menyatukan wilayah Anatolia Selatan selepas ditinggalkan oleh Byzantine. Uthman bin Ertughrul (l) Merupakan sultan yang ke-10 yang memerintah selama 48 tahun. Sulaiman al-Qanuni bin Salim I (m) Menyatukan empayar di utara Balkan bagi mengelakkan serangan Hungary. Muhammad Al-Fateh bin Murad II (n) Membuka Algeria dan Tunisia semasa pemerintahannya. Sulaiman al-Qanuni bin Salim I (o) Merupakan sultan yang ke-7 kerajaan Uthmaniyah. Muhammad Al-Fateh bin Murad II (p) Membuka Belgrade semasa pemerintahannya. Sulaiman al-Qanuni bin Salim I (q) Membina kompleks Al-Fateh. Muhammad Al-Fateh bin Murad II (r) Membentuk pasukan Janissary. Murad I bin Urkhan 3 Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. Buku Teks ms. 164-171 S.P. 5.14.2 Menjelaskan khalifah yang terkenal pada zaman kerajaan Uthmaniyah. TP (a) Khalifah pertama kerajaan Uthmaniyah ialah Sultan Uthman bin Ertughrul. (b) Kawasan pemerintahan kerajaan Uthmaniyah meliputi sebahagian besar benua Asia, Eropah dan Afrika. (c) Antara pusat pemerintahan kerajaan Uthmaniyah ialah Sogut , Bursa, Erdine dan Istanbul. (d) Kerajaan Islam lain yang muncul selepas kerajaan Abbasiyah ialah kerajaan Fatimiyah, kerajaan Ayyubiah dan kerajaan Mamlukiyah. (e) Nama asal kerajaan Uthmaniyah bersempena nama pengasas, iaitu Uthman bin Ertughrul . (f) Kerajaan Uthmaniyah diperintah seramai 37 orang. (g) Sultan Abdul Majid II merupakan sultan yang terakhir bagi kerajaan Uthmaniyah. 4 Lengkapkan rajah di bawah. Buku Teks ms. 172 S.P. 5.14.3 Menerangkan faktor kegemilangan dan kemerosotan kerajaan Uthmaniyah. TP Pemerintah berperanan dengan berkesan sebagai ketua tentera, ketua agama dan hakim tertinggi. Penjagaan kebajikan rakyat menerusi bantuan kepada golongan yang memerlukan / Mewujudkan suasana harmoni dalam masyarakat. Menjadikan masjid sebagai pusat perkembangan ilmu sehingga mencapai kedudukan yang tinggi dalam bidang ilmu pengetahuan, pembangunan, falsafah, kesenian seni bina dan teknikal. Semangat jihad yang tinggi dalam kalangan tentera demi mempertahankan agama dan negara. Faktor Kegemilangan Kerajaan Uthmaniyah (a) Pentadbiran (b) Keilmuan (c) Sosial (d) Ketenteraan U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
74 Praktis Berformat SPM Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) Keagungan dan kegemilangan kerajaan Uthmaniyah menjadi kebanggaan umat Islam hingga hari ini. (i) Namakan dua orang pemerintah terkenal kerajaan Uthmaniyah. S.P. 5.14.1 Menyatakan sejarah kerajaan Islam Uthmaniyah secara ringkas. 1 [Siapa] Sultan Uthman bin Ertughul/ Sulatan Murad I 2 [Siapa] Sultan Muhammad al-Fateh/ Sultan Sulaiman al-Qanuni [2 markah] (ii) Senaraikan dua pusat pemerintahan sepanjang pentadbiran kerajaan Uthmaniyah. S.P. 5.14.1 Menyatakan sejarah kerajaan Islam Uthmaniyah secara ringkas. 1 [Di mana] Sogut/ Bursa 2 [Di mana] Edirne/ Istanbul [2 markah] (iii) Jelaskan kawasan pemerintahan kerajaan Uthmaniyah. [Di mana] Meliputi sebahagian besar benua Asia, Eropah dan Afrika. [2 markah] (iv) Jelaskan dua faktor kemerosotan kerajaan Uthmaniyah. 1 [Apa] Teknologi ketenteraan yang ketinggalan berbanding dengan kuasa Barat. 2 [Apa] Kemerosotan ekonomi dan beban hutang negara yang tinggi. [4 markah] (v) Terangkan dua iktibar daripada sejarah pemerintahan kerajaan Uthmaniyah kepada umat Islam. S.P. 5.14.4 Merumuskan iktibar daripada pemerintahan kerajaan Uthmaniyah dan menghubungkaitkannya dengan kehidupan. 1 [Apa] Kita hendaklah memilih pemimpin yang berwibawa supaya urusan pentadbiran berjalan lancar. 2 [Apa] Kita hendaklah sentiasa memperbanyak penerokaan ilmu agar mampu bersaing di peringkat antarabangsa. [4 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
75 (b) Kewibawaan pemerintahan sesebuah negara akan membawa kepada kegemilangan kerajaan dalam semua bidang. (i) Nyatakan dua kerajaan Islam lain yang muncul sebelum kemunculan kerajaan Uthmaniyah. 1 [Apa] Kerajaan Fatimiyah (909 -1171) 2 [Apa] Kerajaan Ayubiyah (1174 – 1250), Kerajaan Mamlukiyah (1250 -1517) [2 markah] (ii) Jelaskan dua faktor kegemilangan kerajaan Uthmaniyah dari segi keilmuan. S.P. 5.14.3 Menerangkan faktor kegemilangan dan kemerosotan kerajaan Uthmaniyah. 1 [Apa] Menjadikan masjid sebagai pusat perkembangan ilmu. 2 [Apa] Menaik taraf dan membina institusi masjid. [4 markah] (iii) Terangkan dua faktor kegemilangan kerajaan Uthmaniyah dari segi sosial. S.P. 5.14.3 Menerangkan faktor kegemilangan dan kemerosotan kerajaan Uthmaniyah. 1 [Apa] Penjagaan kebajikan rakyat menerusi bantuan kepada golongan yang memerlukan. 2 [Apa] Mewujudkan suasana harmoni dalam masyarakat. [4 markah] (c) Muhammad Al-Fateh telah berjaya membuka mata dunia mengenai peranan pemuda dalam bidang pemerintahan negara. Pada pandangan anda, huraikan cara anda mempersiapkan diri untuk memberi sumbangan kepada negara seperti tokoh tersebut. KBAT Menganalisis Menambahkan pengetahuan dalam pelbagai bidang ilmu (I). Hal ini demikian kerana penguasaan pelbagai bidang ilmu akan mengangkat martabat umat Islam (H). Kesannya, umat Islam akan dipandang tinggi oleh agama dan bangsa lain (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah berusaha untuk menjadi insan yang lebih berkualiti supaya dapat berbakti kepada masyarakat dan negara (K). [4 markah] (d) Pemerintahan kerajaan Uthmaniyah, Sulaiman al-Qanuni memberikan sumbangan yang besar kepada tamadun Islam dengan menyusun undang-undang yang dikenali “Qanuni”. Kemukakan hujah anda mengenai sumbangan terbesar beliau kepada generasi sekarang. KBAT Menilai Identiti umat Islam terpelihara (I) kerana syiar Islam dapat ditegakkan melalui penggubalan undang-undang Islam (H). Kesannya, ajaran dan nilai-nilai Islam dapat dilestarikan dan diteruskan daripada generasi kepada generasi (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah sentiasa berusaha mencontohi kegigihan tokoh-tokoh terdahulu dalam memartabatkan syiar Islam agar pembangunan dan kemajuan setanding dengan negara-negara Barat (K). [4 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
76 Pelajaran 17 Keunggulan Tokoh Islam Bidang: Sirah Praktis PBD Jawab semua soalan. 1 Lengkapkan rajah di bawah. Buku Teks ms. 177-181 TP SP 5.15.1 Menyatakan riwayat hidup tokoh berikut secara ringkas. SP 5.15.2 Menerangkan sumbangan tokoh tersebut dalam sejarah Islam. (a) Salahuddin al-Ayubi Nama Sebenar Yusof bin Ayub bin Syazi Tarikh Lahir 532 H Tarikh Wafat 589H Keperibadiaan (i) Menghormati para ulama (ii) Berani mempertahankan Islam Jawatan Pernah Disandang Pemerintah kerajaan al-Ayubiyah Guru yang Tersoho Ali bin al-Hassan bin Habbatullah bin Asakir ad-Dimasyqi Sumbangan Salahuddin al-Ayubi (i) Ketenteraan : Membebaskan Baitulmuqaddis daripada penguasaan tentera salib. Membebaskan Baitulmuqaddis daripada penguasaan tentera salib. (ii) Keilmuan : Mengembalikan semula pegangan akidah Ahli Sunnah Waljamaah dalam sistem pendidikan. (iii) Pentadbiran : Mengubah sebuah dewan di istana dengan menjadikannya sebuah hospital yang dinamakan al-Bimarstan al-Atiq. (b) Hassan al-Banna Nama Sebenar Hassan bin Ahmad bin Abdul Rahman Muhammad al-Banna Tarikh Lahir 25 Shaaban 1323H / 14 Oktober 1906M Keperibadiaan (i) Memuliakan orang-orang yang warak dan soleh. (ii) Gigih mengerakkan usaha dakwah. Jawatan Pernah Disandang Mursyidul Am Ikhwanul Muslimin Antara Guru yang Tersohor (i) Ahmad bin Abdul Rahman Al-Banna (ii) Syeikh Muhammad Zahran U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
77 Sumbangan Hassan al-Banna (i) Organisasi : Mengasaskan Pertubuhan Ikhwan al-Muslimin. Murid yang Mahsyur : (1) Sayid al-Kutub (2) Hasan al-Hudaibi (ii) Hasil karya : (1) Muzakirat al-Dakwah wal Daiyah (2) Mathurat (3) Risalah al-Taalim (iii) (c) Profesor Dr. Ahmad Ibrahim Nama Sebenar Ahmad bin Muhammad Ibrahim Tarikh Lahir 15 Mei 1916 Tarikh Wafat 17 April 1999 Keperibadiaan (i) Suka menyebarkan ilmu pengetahuan. (ii) Menjaga etika keadilan ketika mengadili kes perbicaraan. Gelaran Profesor Emeritus Tan Sri Doktor Perkerjaan (i) Pensyarah Kuliah Undang-undang Universiti Islam Antarabangsa (ii) Hakim Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Syariah Tahap Pendidikan (i) Victoria Bridge School, Singapura (ii) Raffles College, Singapura Sumbangan Dr. Ahmad Ibrahim Kehakiman : (1) Hakim Mahkamah Rayuan (2) Hakim Mahkamah Syariah (i) Perundangan: (1) Anggota Panel Pengasas Kuliah Undang-undang UIA (2) Pengasas dan penggubal Enakmen Undand-undang Islam (Hudud dan Qisas) Kelantan (ii) Hasil karya : (1) Buku Undang-undang Keluarga Islam di Malaysia (2) Family Law in Malaysia (iii) No. Pernyataan Tokoh (a) Memegang jawatan Mursyidul Am Ikhwanul Muslim. Hassan al-Banna (b) Merupakan pensyarah Kuliah Undang-undang di Universiti Islam Antarabangsa Malaysia. Ahmad bin Ibrahim (c) Mengembalikan semula Sistem Pendidikan berpaksikan Ahli Sunnah Waljamaah. Salahuddin al-Ayubi (d) Merupakan pengasas bagi pertubuhan Ikhwanul Muslimin. Hassan al-Banna (e) Membebaskan Baitulmuqaddis daripada penguasaan tentera salib. Salahuddin al-Ayubi 2 Tulis nama tokoh yang betul berdasarkan pernyataan dalam jadual di bawah. SP 5.15.2 Menerangkan sumbangan tokoh tersebut dalam sejarah Islam. Buku Teks ms. 177-181 TP U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
78 (f) Menghasilkan karya “Muzakkirat ad-Dakwah wal Daiyat’’. Hassan al-Banna (g) Menghasilkan karya yang berkaitan undang-undang. Ahmad bin Ibrahim (h) Merupakan pemerintah bagi kerajaan Al-Ayubiah. Salahuddin al-Ayubi (i) Menghasilkan karya “Risalah at-Ta’lim” Hassan al-Banna (j) Mengubah dewan di istana kepada sebuah hospital. Salahuddin al-Ayubi (k) Menghasilkan buku-buku berkaitan dengan undang-undang Malaysia. Ahmad bin Ibrahim 3 Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. Buku Teks ms. 177-181 SP 5.15.2 Menerangkan sumbangan tokoh tersebut dalam sejarah Islam. TP (a) Menyediakan sebuah gudang ubatan untuk mengagihkan ubat-ubatan kepada pesakit mengikut gred yang telah ditetapkan. (b) Tokoh Ahmad bin Ibrahim merupakan pelopor kepada Jurnal Hukum. (c) Pertubuhan Ikhwanul Muslimin ditubuhkan oleh Hassan al-Banna . (d) Baitulmuqaddis dibebaskan daripada penguasaan tentera salib . (e) Pemerintah bagi kerajaan al-Ayubiah ialah Salahuddin al-Ayub . 4 Lengkapkan rajah yang berikut. Buku Teks ms. 182 SP 5.15.3 Merumuskan iktibar daripada keunggulan tokoh tersebut dan menghubungkaitkannya dengan kehidupan. TP Iktibar daripada Keunggulan Tokoh (a) Kita hendaklah mencontohi kegigihan tokoh dalam menuntut ilmu sebagai bukti kecintaan terhadap ilmu. (b) Kita hendaklah bersifat cekal menyebarkan dakwah Islamiah agar masyarakat dapat memahami Islam yang sebenar. (c) Kita hendaklah menyebarkan ilmu dan kepakaran yang dimiliki agar dapat memberi manfaat kepada agama, bangsa dan negara. U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
79 Praktis Berformat SPM Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) Ketokohan Salahuddin al-Ayubi berjaya membawa umat Islam mencapai zaman kegemilangan kerajaan Islam berkurun. (i) Nyatakan riwayat hidup beliau. S.P. 5.15.1 Menyatakan riwayat hidup tokoh berikut secara ringkas: Salahuddin al-Ayubi. Nama: Yusof bin Ayub bin Syazi - Tarikh lahir: 532 H - Tarikh wafat: 589 H [2 markah] (ii) Nyatakan jawatan yang disandang oleh beliau. S.P. 5.15.1 Menyatakan riwayat hidup tokoh berikut secara ringkas: Salahuddin al-Ayubi. [Apa] Pemerintah kerajaan al-Ayyubiyah. [2 markah] (iii) Jelaskan dua sumbangan Salahuddin al-Ayubi dalam bidang pentadbiran negara. S.P. 5.15.1 Menyatakan riwayat hidup tokoh berikut secara ringkas: Salahuddin al-Ayubi. [Apa] Mengubah sebuah dewan di istana dengan menjadikannya sebuah hospital yang dinamakan al-Bimarstan al-Atiq. [Apa] Mewujudkan gedung ubat untuk memudahkan pengagihan ubat mengikut gred yang ditetapkan oleh pesakit. [2 markah] (iv) Terangkan usaha dakwah beliau dalam bidang keilmuan. S.P. 5.15.1 Menyatakan riwayat hidup tokoh berikut secara ringkas: Salahuddin al-Ayubi. [Apa] Mengembalikan semula pegangan akidah Ahli Sunnah Waljamaah dalam sistem pendidikan. [2 markah] 2 (a) Kegigihan Hassan al-Banna dalam membetulkan akidah umat Islam supaya mengikuti akidah Ahli Sunnah Waljamaah. (i) Nyatakan jawatan yang dipegang oleh beliau. S.P. 5.15.1 Menyatakan riwayat hidup tokoh berikut secara ringkas: Hassan al-Banna. [Apa] Mursyidul Am Ikhwanul Muslimin. [2 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
80 (b) Wasiat Hassan al-Banna “Sesungguhnya tanggungjawab terhadap agama lebih banyak daripada masa yang ada. Maka, manfaatkanlah waktu apabila kamu mempunyai sesuatu keperluan, sederhanakanlah dan percepatkan untuk diselesaikan”. Sebagai seorang murid, bagaimanakah anda mencontohi sikap tersebut? KBAT Menilai Mengatur jadual aktiviti dengan baik dan betul (I) supaya dapat memenuhi masa dengan mengulang kaji ilmu yang dipelajari dan beribadah kepada Allah SWT (H). Kesannya, urusan dapat disiapkan dengan berkualiti dan sempurna tanpa menangguhkan kerja (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah menjaga peluang masa yang diberikan agar memperoleh kejayaan yang cemerlang di dunia dan di akhirat (K). [4 markah] (ii) Terangkan dua sumbangan Hassan al-Banna dalam menyampaikan dakwah. S.P. 5.15.1Menyatakan riwayat hidup tokoh berikut secara ringkas: Hassan al-Banna. 1 [Apa] Menghasilkan karya-karya hebat seperti Muzakirat ad-Dakwah wal Daiyah, Mathurat dan Risalah at-Taalim 2 [Apa] Mengasaskan pertubuhan Ikhwanul Muslimin bagi menyampaikan dakwah./ Melahirkan tokoh-tokoh Islam yang hebat seperti Said Khutub, Yusof al-Qardawi. [4 markah] 3 (a) Profesor Emeritus Tan Sri Dr. Ahmad merupakan tokoh yang memainkan peranan penting dalam perkembangan undang-undang Syariah di Malaysia. (i) Nyatakan dua keperibadian beliau. S.P. 5.15.1 Menyatakan riwayat hidup tokoh berikut secara ringkas: Profesor Emeritus Tan Sri Dr. Ahmad. 1 [Apa] Suka menyebarkan ilmu pengetahuan. 2 [Apa] Menjaga etika keadilan ketika mengendalikan kes perbicaraan. [2 markah] (ii) Jelaskan dua sumbangan beliau kepada sistem perundangan di Malaysia. S.P. 5.15.2 Menerangkan sumbangan tokoh tersebut dalam sejarah Islam. 1 [Apa] Menghasilkan karya-karya berkaitan undang-undang Syariah. 2 [Apa] Memegang jawatan penting dalam kehakiman. [2 markah] (b) Sebuah negara memerlukan pemimpin yang berwibawa supaya urusan pentadbiran berjalan dengan lancar. Huraikan hujah anda jika dalam situasi kepimpinan pelajar di sekolah KBAT Menganalisis Dengan mengamalkan sikap bekerjasama dan bertolak ansur antara rakan-rakan (I) agar ketenteraman sekolah terjaga (H). Kesannya, kejadian buli dan bermusuhan antara satu sama lain dapat dielakkan (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah melaksanakan tugas yang diamanahkan sebaik mungkin supaya usaha yang dilakukan diberkati oleh Allah SWT (K). [4 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
81 1 Tawaduk dalam pergaulan Baginda bersikap lemah lembut dan menunjukkan kasih sayang kepada kanak-kanak. 2 Tawaduk dalam kehidupan rumah tangga Baginda membantu isteri melayani keluarga dan menguruskan rumah tangga. Baginda menampal selipar, menjahit pakaian dan membuat kerja rumah. 3 Tawaduk ketika makan dan minum Baginda tidak pernah mencela makanan yang disediakan untuk Baginda. 1 Membentuk insan yang bertakwa kerana sentiasa mengamalkan sifat mahmudah. 2 Dikasihi masyarakat kerana tidak bersikap sombong. 3 Membentuk keluarga yang harmoni kerana saling menghormati antara satu sama lain. 4 Mendapat kedudukan yang mulia di sisi Allah kerana sentiasa bersyukur. أبو هريرة مروايتكن بهاوا رسول اهلل صلى الله عليه وسلم برسبدا: َُه اللَُّ َع َف َِّ إَِّل ر َ َ اضَع أَ َحٌد ِل َا تَو َم و )رواية مسلم( Maksud: Dan tidaklah seseorang merendahkan diri kepada Allah SWT melainkan Allah SWT akan mengangkat darjatnya. 1 Istiqamah dalam ibadah Rasulullah SAW istiqamah beribadah kepada Allah SWT. Baginda tidak jemu memohon keampunan daripada Allah SWT walaupun Baginda seorang yang maksum. 2 Istiqamah dalam berdakwah Rasulullah SAW tetap berdakwah menyebarkan agama Islam walaupun menghadapi pelbagai kesusahan dan ancaman. 1 Menzahirkan individu yang berakhlak mulia kerana melaksanakan kebaikan secara berterusan. 2 Membentuk insan yang teguh pendirian dalam mempertahankan kebenaran. 3 Memperkukuh jati diri dengan sifat sabar dan tidak berputus asa untuk berjaya. Sikap kerendahan hati kepada Allah SWT dan sesama manusia. Ketaatan yang berterusan dalam melaksanakan suruhan Allah SWT dan menjauhi larangan-Nya. Cara-cara Memiliki Sifat Istiqamah Sentiasa bermujahadah melawan hawa nafsu agar berterusan mengamalkan sifat mujahadah Sentiasa berdoa memohon bantuan Allah SWT agar dapat melaksanakan segala suruhan Sentiasa membaca dan mengambil iktibar daripada kisah para rasul yang istiqamah melakukan kebaikan Istiqamah Jalan Menuju Mujahadah Pelajaran 19 NOTA BESTARI Akhlak Islamiah / Pelajaran 18-21 Sifat Tawaduk Rasulullah SAW Hikmah Mengamalkan Istiqamah Pengertian Tawaduk Pengertian Istiqamah Hikmah Mengamalkan Tawaduk Tawaduk Menzahirkan Kesucian Jiwa Pelajaran 18 Cara-cara Memiliki Sifat Istiqamah Sifat Istiqamah Rasulullah SAW i-THINK Peta Pokok U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
82 1 Sentiasa mengekalkan ekosistem kehidupan flora dan fauna agar tidak terancam dan pupus. 2 Sentiasa menjaga kelestarian alam seperti menjaga kebersihan sungai. 3 Sentiasa mengamalkan cara hidup yang mesra alam seperti amalan kitar semula. 4 Sentiasa memelihara dan memulihara alam sekitar dengan tidak melakukan sebarang kerosakan seperti penanaman semula pokok bakau. 5 Sentiasa berusaha mengekalkan keceriaan dan kebersihan alam sekitar seperti bergotong-royong membersihkan kawasan rumah dan asrama. 6 Sentiasa berhemah dan tidak membazir menggunakan sumber air. 1 Melapangkan fikiran dan menenangkan jiwa kerana melihat keindahan alam. 2 Melestarikan alam sekitar yang indah untuk dimanfaatkan kepada generasi akan datang. 3 Meningkatkan pendapatan kerana melaksanakan aktiviti eko-pelancongan. 4 Melahirkan insan yang mencintai alam sekitar kerana menyedari tanggungjawab yang diamanahkan. 5 Menikmati persekitaran yang bersih dan bebas daripada wabak penyakit kerana pembudayaan cinta akan alam sekitar. Firman Allah SWT: “Dan apabila dikatakan kepada mereka, janganlah kamu membuat bencana dan kerosakan di muka bumi…” (Surah al-Baqarah, 2: 11-12) Segala benda hidup dan bukan hidup yang terdapat di sekeliling manusia. Sifat atau tingkah laku keji yang berlawanan dengan syarak. Sifat Mazmumah 1 Riyak 2 Ujub 3 Hasad Melakukan amalan untuk dilihat dan dipuji oleh orang lain Contoh: • Melaksanakan solat sunat hanya jika berada di hadapan orang • Bersedekah kerana mengharapkan pujian manusia Berasa bangga dengan amalan dan kelebihan yang ada pada diri sendiri Contoh: • Berasa bangga dengan kehebatan ilmu yang dimiliki • Merasa diri lebih soleh berbanding orang lain Contoh: Berasa dengki dengan rakan yang memiliki kekayaan harta atau pangkat dan berharap agar dia jatuh miskin Perasaan dengki melihat kelebihan yang ada pada seseorang dan berharap supaya kelebihan tersebut hilang daripadanya 1 Sentiasa mengamalkan sifat mahmudah dan menjauhi sifat mazmumah. 2 Sentiasa muhasabah diri agar terhindar daripada sifat mazmumah. 3 Sentiasa mengawal keinginan nafsu yang suka akan kemegahan dunia seperti harta, pangkat dan jawatan. 4 Sentiasa berzikir kepada Allah SWT untuk menyucikan jiwa seperti beristighfar dan bertasbih. 5 Mencontohi akhlak mulia para rasul dan sahabat dalam kehidupan. Pengertian Alam Sekitar Alam Sekitar Penenang Minda Pelajaran 20 Sifat Mazmumah Meracuni Hati Pelajaran 21 Adab Menjaga Alam Sekitar Hikmah Adab Menjaga Alam Sekitar Pengertian Mazmumah Sifat Mazmumah Cara Meninggalkan Mazmumah Untuk tujuan pembelajaran Imbas kod QR atau layari https://bit.ly/2NHavL7 untuk tuntutan menjaga alam sekitar dalam Islam. Video Video U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
83 Hikmah Tawaduk (a) Membentuk insan yang bertakwa kerana sentiasa mengamalkan sifat mahmudah. (b) Dikasihi masyarakat kerana tidak bersikap sombong. (c) Membentuk keluarga yang harmoni kerana saling menghormati antara satu sama lain. (d) Mendapat kedudukan yang mulia di sisi Allah SWT kerana sentiasa bersyukur. Pelajaran 18 Tawaduk Menzahirkan Kesucian Jiwa Bidang: Akhlak Islamiah Praktis PBD Jawab semua soalan. 1 Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. Buku Teks ms. 186-188 TP SP 6.19.1 Menyatakan pengertian dan dalil naqli sifat tawaduk. SP 6.19.2 Menjelaskan contoh sifat tawaduk yang diamalkan oleh Rasulullah SAW. (a) Maksud tawaduk ialah sikap kerendahan hati kepada Allah SWT dan sesama manusia. (b) Rasulullah SAW tidak sombong dengan kedudukannya ketika bergaul terutama dengan kanak-kanak. (c) Rasulullah SAW tawaduk ketika makan dan minum dengan tidak mencela makanan yang disediakan. (d) Rasulullah SAW bersama-sama membantu isteri melayani keluarga dan menguruskan rumah tangga. 2 Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. Buku Teks ms. 187-188 SP 6.19.2 Menjelaskan contoh sifat tawaduk yang diamalkan oleh Rasulullah SAW. TP (a) Tawaduk dalam Pergaulan Menunjukkan sifat tawaduk ketika bergaul, terutama dengan _______________. Baginda tidak ____________ dengan kedudukannya. (b) Tawaduk dalam Kehidupan Rumah Tangga Menunjukkan sifat tawaduk bersama-sama __________, membantu isteri melayani keluarga dan ____________ rumah tangga. (c) Tawaduk ketika Makan dan Minum Baginda tidak pernah ___________ makanan yang disediakan untuk Baginda. Jika tidak menyukainya, Baginda akan __________________. Contoh Sifat Tawaduk yang Diamalkan Rasulullah SAW kanak-kanak sombong keluarga mengurus mencela meninggalkannya 3 Lengkapkan rajah di bawah berkaitan hikmah tawaduk. Buku Teks ms. 189 SP 6.19.2 Menjelaskan contoh sifat tawaduk yang diamalkan oleh Rasulullah SAW. TP U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
84 Jawab semua soalan. 1 (a) Sikap tawaduk ialah sifat mulia warisan para nabi, rasul, sahabat dan tabi'in sejak zaman dahulu. Sikap ini perlu disandarkan pada niat yang ikhlas kerana Allah SWT. Apakah maksud tawaduk? S.P. 6.19.1 Menyatakan pengertian dalil naqli sifat tawaduk. [Apa] Sikap kerendahan hati kepada Allah SWT dan sesama manusia. [2 markah] Mengikis Sifat Takbur Tawaduk (b) Sikap tawaduk ialah sifat mulia warisan para nabi, rasul, sahabat dan tabi'in sejak zaman dahulu. Sikap ini perlu disandarkan pada niat yang ikhlas kerana Allah SWT. KBAT Menganalisis Lahir akhlak serta keperibadian yang hebat dan bersederhana dalam masyarakat (I) kerana orang yang tawaduk melaksanakan segala amalan ikhlas kerana Allah SWT (H). Kesannya, kehidupan masyarakat akan harmoni dan tenteram (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah sentiasa berusaha memperbaik kebersihan hati agar dapat kembali kepada Allah SWT dalam keadaan baik (K). [4 markah] (c) “Sifat tawaduk merupakan satu daripada sifat mahmudah.” Berdasarkan pernyataan di atas, bagaimanakah sifat tersebut boleh membentuk jati diri seorang remaja? KBAT Menilai Membentuk sikap rendah diri dalam diri (I) kerana membantu mereka dalam membentuk hubungan yang lebih baik dengan teman-teman, keluarga, dan masyarakat secara keseluruhan (H). Kesannya, mendapat kedudukan yang mulia di sisi Allah SWT (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah sentiasa membudayakan sikap rendah diri supaya hidup sentiasa aman dan harmoni (K). [4 markah] Kertas 1 Praktis Berformat SPM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
85 Hikmah Istiqamah (a) Menzahirkan individu yang berakhlak mulia kerana melaksanakan kebaikan secara berterusan. (c) Memupuk sikap sanggup berkorban harta dan nyawa demi mempertahankan Islam. (b) Membentuk insan yang teguh pendirian dalam mempertahankan kebenaran. (d) Memperkukuh jati diri dengan sifat sabar dan tidak berputus asa untuk berjaya. Pelajaran 19 Istiqamah Jalan Menuju Mujahadah Bidang: Akhlak Islamiah Praktis PBD Jawab semua soalan. 1 Lengkapkan rajah di bawah. Buku Teks ms. 191-193 TP SP 6.20.1 Menyatakan pengertian dan dalil naqli sifat istiqamah. SP 6.20.2 Menjelaskan cara memiliki sifat istiaqamah. (a) Ketaatan yang berterusan dalam melaksanakan suruhan Allah SWT dan menjauhi larangannya Pengertian Istiqamah (b) (i) Sentiasa bermujahadah melawan hawa nafsu agar berterusan mengamalkan sifat mahmudah. (ii) Sentiasa berkawan dengan rakan yang berdisiplin dalam melakukan kebaikan. (iii) Sentiasa bermuhasabah diri agar ikhlas dan sabar dalam setiap tindakan. Cara Memiliki Sifat Istiqamah 2 Lengkapkan rajah berkaitan hikmah istiqamah. Buku Teks ms. 196 SP 6.20.4 Merumuskan hikmah mengamalkan sifat istiqamah dalam kehidupan. TP U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
86 Kertas 1 Praktis Berformat SPM Jawab semua soalan. 1 (a) Istiqamah merupakan sifat mulia yang menjadi tuntutan dalam Islam. (i) Nyatakan maksud istiqamah. S.P. 6.20.1 Menyatakan pengertian dan dalil naqli sifat istiqamah. [Apa] Ketaatan yang berterusan dalam melaksanakan suruhan Allah SWT dan menjauhi larangan-Nya. [2 markah] (ii) Jelaskan dua cara untuk memiliki sifat istiqamah dalam diri. S.P. 6.20.2 Menjelaskan cara memiliki sifat istiqamah. 1 [Apa] Sentiasa berdoa memohon bantuan Allah SWT agar dapat melaksanakan segala suruhan. 2 [Apa] Sentiasa membaca dan mengambil iktibar daripada kisah para rasul yang istiqamah melakukan kebaikan. [4 markah] (iii) Jelaskan dua contoh sifat istiqamah yang diamalkan oleh Rasulullah SAW. S.P. 6.20.3 Menjelaskan contoh sifat istiqamah yang diamalkan oleh Rasulullah SAW. 1 [Apa] Istiqamah dalam ibadah: Rasulullah SAW istiqamah beribadah kepada Allah SWT. Baginda tidak jemu memohon keampunan daripada Allah SWT, walaupun Baginda seorang yang maksum. 2 [Apa] Istiqamah dalam berdakwah: Rasulullah SAW tetap berdakwah menyebarkan agama Islam walaupun menghadapi pelbagai kesusahan dan ancaman. [4 markah] (b) Ramalkan kemungkinan yang akan berlaku sekiranya umat Islam mengabaikan sifat istiqamah dalam kehidupan mereka. KBAT Menilai Urusan kerja yang dilakukan sentiasa akan tertangguh (I) kerana pendirian yang tidak teguh (H). Kesannya, amalan yang dilakukan tidak sempurna (HL). Kesimpulannya, kita hendak berdisiplin dalam ibadah agar segala amalan diterima oleh Allah SWT (K). [4 markah] Untuk tujuan pembelajaran Imbas kod QR untuk mendapatkan soalan KBAT Tambahan Praktis Ekstra Praktis Ekstra U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
87 Hikmah Adab Menjaga Alam Sekitar (a) Melahirkan insan yang mencintai alam sekitar kerana menyedari tanggungjawab yang diamanahkan. (c) Menikmati persekitaran yang bersih dan bebas daripada wabak penyakit kerana pembudayaan cinta akan alam sekitar. (b) Melapangkan fikiran dan menenangkan jiwa kerana melihat keindahan alam. (d) Melestarikan alam sekitar yang indah untuk dimanfaatkan kepada generasi akan datang. Pelajaran 20 Alam Sekitar Penenang Minda Bidang: Akhlak Islamiah Praktis PBD Jawab semua soalan. 1 Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. Buku Teks ms. 199-201 TP S.P 6.21.1 Menerangkan adab menjaga alam sekitar. SP 6.22.2 Menerangkan adab menjaga alam sekitar. (a) Maksud alam sekitar ialah segala benda hidup dan bukan hidup yang terdapat di sekeliling manusia. (b) Hari Alam Sekitar disambut pada 21 hingga 27 Oktober setiap tahun selama seminggu. (c) Sambutan Hari Alam Sekitar bertujuan meningkatkan kesedaran tentang kepentingan menjaga alam sekitar. (d) Adab menjaga alam sekitar adalah dengan mengekalkan ekosistem kehidupan flora dan fauna agar tidak terancam. (e) Alam sekitar dapat dipelihara dengan mengamalkan cara hidup yang mesra alam seperti kitar semula. (f) Sentiasa berusaha mengekalkan keceriaan dan kebersihan alam sekitar seperti gotong-royong membersihkan kawasan rumah dan asrama. 2 Lengkapkan rajah di bawah. Buku Teks ms. 201 S.P 6.21.3 Merumuskan hikmah adab menjaga alam sekitar. TP U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
88 Kertas 1 Praktis Berformat SPM Jawab semua soalan. 1 (a) (i) Jelaskan dua adab menjaga alam sekitar. S.P 6.21.1 Menerangkan adab menjaga alam sekitar. 1 [Apa] Sentiasa mengekalkan ekosistem kehidupan flora dan fauna agar tidak terancam dan pupus. 2 [Apa] Sentiasa memelihara dan memulihara alam sekitar dengan tidak melakukan sebarang kerosakan seperti penanaman semula pokok bakau. [4 markah] (b) Berdasarkan keratan akhbar di atas, huraikan pandangan anda tentang peranan kerajaan dalam menangani situasi tersebut daripada tersebar luas kepada masyarakat. KBAT Menganalisis S.P 6.21.4 Memelihara dan memulihara alam sekitar secara beradab dan istiqamah. Kerajaan perlu mengenakan tindakan yang tegas dan setimpal kepada semua pengusaha kilang yang membuang sisa buangan ke dalam sungai (I) kerana telah menyusahkan banyak pihak (H). Hal ini memerlukan sokongan daripada anggota masyarakat untuk menyalurkan maklumat (HL). Oleh itu, kita hendaklah berwaspada dengan setiap tindakan kita agar tidak mendatangkan mudarat kepada orang lain (K). [4 markah] (c) “Hari Alam Sekitar Malaysia disambut pada 21 hingga 27 Oktober setiap tahun selama seminggu bagi meningkatkan kesedaran tentang kepentingan menjaga alam sekitar.” Berdasarkan pernyataan di atas, huraikan pandangan anda tentang peranan masyarakat bagi merealisasikan hasrat tersebut. KBAT Mengaplikasi S.P 6.21.4 Memelihara dan memulihara alam sekitar secara beradab dan istiqamah. Dengan menyertai kempen mencintai alam sekitar (I) seperti tiada penggunaan plastik bag dan sebagainya (H). Kesannya, masyarakat akan peka dengan usaha yang dijalankan (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah berusaha menjaga khazanah yang Allah SWT berikan supaya dapat dimanfaatkan kepada generasiakan datang (K). [4 markah] U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
89 Riyak Berasa dengki dengan rakan yang memiliki kekayaan harta atau pangkat dan berharap agar dia jatuh miskin. Ujub Hasad (a) (c) (e) (b) (d) Bersedekah kerana mengharapkan pujian manusia. Berasa bangga dengan kehebatan ilmu yang dimiliki. Berasa cemburu dengan seseorang yang memiliki rupa paras yang cantik dan berharap agar dia menjadi cacat. Melaksanakan solat sunat hanya jika berada di hadapan orang. (f) Berasa diri lebih soleh berbanding orang lain. Pelajaran 21 Sifat Mazmumah Meracuni Hati Bidang: Akhlak Islamiah Praktis PBD Jawab semua soalan. 1 Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. Buku Teks ms. 205-208 SP 6.22.1 Menyatakan maksud, dalil dan contoh sifat mazmumah. TP (a) Maksud mazmumah ialah sifat dan tingkah laku keji yang berlawanan dengan syarak. (b) Contoh sifat riyak ialah bersedekah kerana mengharapkan pujian manusia. (c) Melakukan amalan untuk dilihat dan dipuji oleh orang lain ialah maksud riyak. (d) Maksud ujub ialah berasa bangga dengan amalan dan kelebihan yang ada pada diri sendiri. (e) Maksud hasad ialah perasaan dengki melihat kehebatan yang ada pada seseorang dan berharap supaya kelebihan tersebut hilang daripadanya. (f) Berasa cemburu dengan seseorang yang memiliki rupa paras yang cantik dan berharap agar dia menjadi cacat merupakan contoh bagi hasad. 2 Padankan contoh bagi setiap sifat mazmumah di bawah dengan kategori yang betul. Buku Teks ms. 205-208 TP SP 6.22.1 Menyatakan maksud, dalil dan contoh sifat mazmumah. U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA
90 Jawab semua soalan. 1 (a) Sifat membangga diri dan riyak ialah sifat yang akan membawa manusia kepada kehancuran dan kemusnahan dalam semua aspek kehidupan. (i) Nyatakan maksud riyak. S.P 6.22.1 Menyatakan maksud, dalil dan contoh sifat mazmumah: Riyak. [Apa] Melakukan amalan untuk dilihat dan dipuji oleh orang lain. [2 markah] (ii) Jelaskan dua contoh bagi sifat riyak. S.P 6.22.1 Menyatakan maksud, dalil dan contoh sifat mazmumah: Riyak. 1 [Apa] Melaksanakan solat sunat hanya jika berada di hadapan orang. 2 [Apa] Bersedekah kerana mengharapkan pujian manusia. [4 markah] Sifat merendah diri dapat menghapuskan perasaan ujub dalam diri. (b) Kemukakan hujah anda bagi menyokong pernyataan tersebut. KBAT Menilai S.P. 6.20.3 Menjelaskan contoh sifat istiqamah yang diamalkan oleh Rasulullah SAW. Mendidik jiwa bersyukur dengan kurniaan Allah SWT (I). Hal ini demikian kerana sikap rendah diri membentuk akhlak mulia dalam diri (H). Kesannya, sifat mazmumah yang lain dapat dihindari dalam diri (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah mengamalkan sifat mahmudah dalam diri kerana dapat menghindari diri daripada larangan Allah SWT (K). [4 markah] (c) Daripada Abu Hurairah r.a. meriwayatkan bahawa Rasulullah SAW bersabda yang bermaksud: “Hendaklah kamu menjauhi sifat hasad (dengki) sesungguhnya hasad (dengki) akan menghapuskan kebaikan seperti api membakar kayu api.” (Hadis riwayat Abu Daud) Berdasarkan hadis di atas, huraikan hujah anda. KBAT Menganalisis Sifat hasad merupakan permulaan hati umat Islam semakin kotor (I) kerana tidak bersyukur dengan kurniaan Allah SWT kepadanya (H). Hal ini akan menjadikan seseorang sukar menerima nasihat dan teguran (HL). Oleh itu, kita hendaklah berwaspada dengan sifat mazmumah agar tidak mendapat azab di akhirat kelak (K). [4 markah] Kertas 1 Praktis Berformat SPM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTIILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BA