PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Bab 1 Kerajaan Alam Melayu 1 – 6 Bab 2 Sistem Pemerintahan dan Kegiatan Ekonomi Masyarakat Kerajaan Alam Melayu 7 – 10 Bab 3 Sosiobudaya Masyarakat Kerajaan Alam Melayu 11 – 16 Bab 4 Agama, Kepercayaan dan Keunikan Warisan Masyarakat Kerajaan Alam Melayu 17 – 20 Bab 5 Kesultanan Melayu Melaka 21 – 25 Bab 6 Kesultanan Johor Riau 26 – 29 Bab 7 Kesultanan Melayu Pahang, Perak, Terengganu dan Selangor 30 – 33 Bab 8 Kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri Sembilan dan Perlis 34 – 37 Bab 9 Warisan Kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri Sembilan dan Perlis 38 – 41 Bab 10 Sarawak dan Sabah 42 – 46 Ujian Akhir Sesi Akademik 47 – 53 Jawapan J1 – J22 Format Instrumen Pentaksiran dan Pelaporan Ujian Akhir Sesi Akademik Sejarah Tingkatan 1, 2 & 3 J23 – J24 Kandungan PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Jawab semua soalan. 1 Alam Melayu dikenali dengan istilah Kepulauan Melayu dan Dunia Melayu kerana Alam Melayu merangkumi gugusan kepulauan dan tanah besar di bahagian A barat benua Asia B timur benua Asia C tenggara benua Asia D selatan benua Asia Selatan Buku Teks ms.4 2 Menurut pendapat tokoh berikut dalam buku tulisan beliau, kerajaan Alam Melayu meliputi selatan Vietnam, selatan Myanmar, Kemboja, Segenting Kra, Malaysia, Indonesia termasuklah A Brunei dan Filipina B Filipina dan Taiwan C Brunei dan Australia D Filipina dan Papua New Guinea Buku Teks ms.5 3 Bahasa Melayu digunakan secara meluas di Alam Melayu. Apakah faktor yang mendorong ke arah perkembangan bahasa tersebut? A Berpuisi dan bersajak sebagai hiburan B Alat komunikasi utama di seluruh dunia C Sifat bahasa Melayu yang mudah untuk dipelajari D Sifat orang Melayu yang suka mencipta istilah baharu Buku Teks ms.6 4 Jadual berikut menunjukkan persamaan bunyi perkataan bagi beberapa etnik di Alam Melayu. Bahasa Melayu (Malaysia) Bahasa Jawa (Indonesia) Bahasa Melayu (Brunei) Empat Papat Ampat Lima Limo Lima Ini membuktikan bahawa A bahasa Melayu bersifat mudah dipelajari B bahasa Melayu digunakan dalam pelayaran C bahasa Melayu telah digunakan secara meluas di Alam Melayu D bahasa Melayu di Alam Melayu mempunyai perkaitan dengan bahasa etnik peribumi Buku Teks ms.6 5 Selain masyarakat Alam Melayu menuturkan bahasa yang serumpun, mereka juga berkongsi budaya seni di Alam Melayu. Apakah dua kepandaian dalam bidang kesenian yang berasal dari Alam Melayu? I Judo II Silat III Pembuatan gangsa IV Pembuatan tembikar A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Buku Teks ms.7 1.2 Kewujudan Kerajaan di Alam Melayu 6 Di manakah pusat pemerintahan kerajaan Champa pada abad yang kedua? A Indrapura B Pangkalan C Palembang D Hariharalaya Buku Teks ms.8 7 Jadual berikut menunjukkan lokasi kerajaan Alam Melayu. Pilih pasangan yang betul. Kerajaan Angkor Kerajaan Gangga Negara A Lembah Sungai Mekong Lembah Sungai Brantas B Sungai Mas Lembah Sungai Musi C Lembah Sungai Mekong Pantai barat Tanah Melayu D Sungai Bujang Selatan Vietnam Buku Teks ms.8 8 Berdasarkan peta berikut, namakan kerajaan Alam Melayu yang berada di lokasi bertanda X. 1 Bahagian A BAB 1 Kerajaan Alam Melayu 1.1 Konsep Alam Melayu Profesor Emeritus Tan Sri Dato’ Pendeta (Dr.) Ismail Hussein SELAT MELAKA Kedah Tua Gangga Nagara Funan Angkor Champa LAUTAN HINDI Majapahit LAUT CHINA SELATAN U X Bab 1 Sej T2.indd 1 12/01/2023 6:11 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
2 3 A Kerajaan Funan B Kerajaan Angkor C Kerajaan Srivijaya D Kerajaan Majapahit Buku Teks ms.8 9 Maklumat berikut merujuk perkaitan pembentukan kerajaan awal di Alam Melayu. Apakah kerajaan X? A Kerajaan Funan B Kerajaan Champa C Kerajaan Majapahit D Kerajaan Kedah Tua Buku Teks ms.9 1.3 Kerajaan Alam Melayu yang Masyhur 10 Kemasyhuran kerajaankerajaan Alam Melayu dapat dilihat dari aspek I keutuhan politik II bahasa serumpun III penyebaran agama IV kemunculan pelabuhan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Buku Teks ms.9 11 Maklumat berikut berkaitan dengan pencapaian kerajaan Funan dalam meluaskan empayarnya. • Menguasai selatan Myanmar dan Segenting Kra • Menjadi pusat perdagangan utama di Alam Melayu pada abad ketiga Selain daripada kejayaan tersebut, apakah pencapaian lain oleh kerajaan Funan? A Golongan Brahmin menguasai pemerintahan B Kerajaan Funan berjaya menguasai Laluan Sutera di China C Kerajaan Funan berjaya mengalahkan serangan kerajaan Chenla D Empayar Funan diperluas ke Sungai Mekong dan Teluk Camranh Buku Teks ms.9 12 Bagaimanakah kerajaan Srivijaya berjaya menguasai Selat Melaka dan Selat Sunda? A Menjajah semua kerajaan di Alam Melayu B Menguasai perdagangan di jalan laut antarabangsa C Bijak menjalankan aktiviti ekonomi kerana kaya dengan hasil bumi D Menakluki Sumatera, selatan Myanmar, Tanah Melayu dan Segenting Kra Buku Teks ms.10 13 Selain terkenal dengan pusat perdagangan, kerajaan Srivijaya juga terkenal sebagai A pusat pengajian Islam B pusat pengajian agama Hindu C pusat pengajian agama Buddha D pusat mengkaji hubungan diplomatik Buku Teks ms.10 14 Maklumat berikut berkaitan dengan pencapaian oleh pemimpin kerajaan Angkor. Membina 102 buah hospital Tindakan tersebut dilakukan semasa pemerintahan A Suryavarman I B Suryavarman II C Jayavarman III D Jayavarman VII Buku Teks ms.10 15 Gambar berikut menunjukkan Universiti Gajah Mada (Indonesia) yang ditubuhkan sebagai tanda penghargaan jasa Perdana Menteri Majapahit pada abad ke-14. Apakah faktor kemerosotan kerajaaan Majapahit? I Serangan Siam II Serangan tentera Chenla III Serangan kerajaan Demak IV Kematian Patih Gajah Mada A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Buku Teks ms.12 16 Istilah berikut berkaitan dengan pembentukan kerajaan Kedah Tua. Kalah-bar Istilah tersebut merujuk kerajaan Kedah Tua yang bersumberkan dari A Arab B India C China D Champa Buku Teks ms.12 Kerajaan Alam Melayu dan Kerajaan Luar yang Sezaman 1.4 17 Apakah kerajaan Alam Melayu yang sezaman dengan kerajaan Abbasiyah dan kerajaan Chola pada abad kesembilan? I Kerajaan Funan II Kerajaan Champa III Kerajaan Srivijaya IV Kerajaan Gangga Nagara A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Buku Teks ms.15 18 Pemerintah empayar Maurya telah menghantar sami-sami Buddha ke Alam Melayu. Apakah yang boleh dibuktikan dengan penemuan artifak patung di Lembah Bujang? Kerajaan X Kerajaan paling awal di Alam Melayu Bab 1 Sej T2.indd 2 12/01/2023 6:11 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
2 3 Bahagian B Jawab semua soalan. 1.1 Konsep Alam Melayu 1 Penduduk di Alam Melayu mempunyai persamaan dalam pelbagai aspek. Buku Teks ms.7 (a) Huraikan pendapat tokoh tersebut tentang penduduk Melayu yang dikatakan mempunyai budaya serumpun. [3 markah] (b) Nyatakan aspek keserumpunan Alam Melayu. [4 markah] A Agama Buddha tidak diterima oleh penduduk Alam Melayu B Agama Buddha telah dianuti oleh semua penduduk Kedah Tua C Agama Buddha telah dianuti oleh sebahagian penduduk tempatan D Melambangkan kejayaan empayar Maurya dalam bidang seni ukiran patung Buku Teks ms.17 19 Gambar berikut merujuk ukiran yang ditemukan di Beruas, Perak. Penemuan tersebut telah membuktikan bahawa A penyebaran agama Buddha berjaya dianuti oleh penduduk di Perak B penyebaran agama Hindu berjaya sampai ke Alam Melayu C penyebaran Islam di Tanah Melayu D penyebaran agama HinduBuddha Buku Teks ms.17 20 Kerajaan Alam Melayu mempunyai hubungan diplomatik dengan India dan China. Apakah kepentingan hubungan diplomatik tersebut? A Mengukuhkan kebudayaan serantau B Mengukuhkan politik Alam Melayu C Perkembangan perdagangan D Pertukaran budaya Buku Teks ms.18 Dato' A. Aziz Deraman Bab 1 Sej T2.indd 3 12/01/2023 6:11 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
4 5 (c) Apakah kelebihan dalam sesebuah masyarakat yang mempunyai budaya serumpun? KBAT Menganalisis [3 markah] 1.2 Kewujudan Kerajaan di Alam Melayu 2 Kebanyakan kerajaan awal Alam Melayu bermula daripada penempatan kecil di lembah sungai yang berkembang menjadi pelabuhan. Buku Teks ms.8 (a) Senaraikan dua buah kerajaan awal Alam Melayu yang bermula di lembah sungai. (i) (ii) [2 markah] (b) Mengapakah kerajaan-kerajaan awal di Alam Melayu bermula di lembah sungai? [4 markah] (c) Apakah kepentingan sungai dalam industri pelancongan bagi sesebuah negara? KBAT Menganalisis [4 markah] 1.3 Kerajaan Alam Melayu yang Masyhur 3 Peta berikut menunjukkan kerajaan awal Alam Melayu yang telah membina kegemilangannya serta dikagumi oleh kerajaan lain. Buku Teks ms.9 – 10 F Bab 1 Sej T2.indd 4 12/01/2023 6:11 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
4 5 (a) Funan merupakan sebuah kerajaan yang masyhur daripada pelbagai aspek termasuklah aktiviti perdagangannya. Senaraikan dua faktor yang mempengaruhi kemasyhuran kerajaan Funan. (i) (ii) [2 markah] (b) Kemasyhuran sesebuah kerajaan bergantung pada kepimpinan pemerintah. Huraikan pernyataan di atas dengan menjadikan kerajaan Angkor sebagai contoh sebuah kerajaan yang hebat. [4 markah] (c) Jelaskan ciri pemerintah yang wajar dicontohi daripada kerajaan awal Alam Melayu dalam membina sebuah negara yang dikagumi. KBAT Menilai [4 markah] 1.4 Kerajaan Alam Melayu dan Kerajaan Luar yang Sezaman 4 Gambar berikut menunjukkan bukti artifak kedatangan agama Islam di Perak dan agama Hindu di Kedah. Buku Teks ms.17 – 18 Nyatakan tiga cara penyebaran agama Hindu di Alam Melayu. (i) (ii) (iii) [3 markah] Ukiran pengaruh Islam Artifak pengaruh Buddha Bab 1 Sej T2.indd 5 12/01/2023 6:11 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
6 PB (b) Selain menerima pengaruh agama Hindu, masyarakat Alam Melayu turut menjalinkan hubungan diplomatik dengan kerajaan China dan India. Bagaimanakah hubungan diplomatik kerajaan Alam Melayu berlaku? [3 markah] (c) Terangkan kepentingan agama dalam pembentukan hubungan yang baik dalam kalangan masyarakat. KBAT Menganalisis [4 markah] Bahagian C Jawab semua soalan. 1.1 Konsep Alam Melayu 1 Terdapat pelbagai pendapat tokoh tempatan dan luar negara berkaitan dengan konsep Alam Melayu. Konsep Alam Melayu boleh dilihat dari sudut geografi, bahasa dan budaya. Buku Teks ms.4 – 6 (a) Jelaskan persamaan pandangan tentang konsep Alam Melayu dari aspek geografi yang dikemukakan oleh tokoh-tokoh sejarah tersebut. [6 markah] (b) Jelaskan konsep Alam Melayu dari sudut bahasa. [6 markah] (c) Bagaimanakah bahasa boleh menentukan kecemerlangan bagi sesebuah masyarakat? KBAT Menilai [8 markah] 1.4 Kerajaan Alam Melayu dan Kerajaan Luar yang Sezaman 2 Kerajaan-kerajaan Alam Melayu muncul sezaman dengan kerajaan-kerajaan luar yang lain bermula pada abad pertama sehingga abad ke-14. Buku Teks ms.15 – 18 (a) Nyatakan kerajaan-kerajaan luar yang sezaman dengan kerajaan Alam Melayu pada abad kesembilan Masihi. [4 markah] (b) Terangkan hubungan diplomatik yang berlaku antara kerajaan-kerajaan Alam Melayu dengan kerajaan China. [8 markah] (c) Sesebuah negara wajar menjalinkan hubungan diplomatik dengan kerajaan luar yang lain kerana mampu mengekalkan kemakmuran sesebuah negara. Mengapakah tindakan tersebut perlu diteruskan? KBAT Menilai [8 markah] Bab 1 Sej T2.indd 6 12/01/2023 6:11 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
30 31 Jawab semua soalan. 1 Di manakah terletaknya pusat pemerintahan Kesultanan Pahang semasa pemerintahan Sultan Muhammad Shah? A Raub B Pekan C Kuantan D Kuala Lipis Buku Teks ms.116 2 Siapakah sultan yang telah melantik puteranya menjadi pengasas kerajaan Pahang pada tahun 1470? A Sultan Muzaffar Shah B Sultan Mahmud Shah C Sultan Mansur Shah D Seri Bija Diraja Buku Teks ms.116 3 Siapakah Seri Bija Diraja? A Putera Sultan Mansur Shah B Laksamana kerajaan Pahang C Wakil untuk mentadbir Pahang D Bendahara Kesultanan Melayu Melaka Buku Teks ms.116 4 Maklumat berikut merujuk sumbangan sultan yang memerintah Pahang. Baginda berjaya mempertahankan Pahang semasa diserang oleh Siam Siapakah sultan tersebut? A Sultan Mansur Shah B Sultan Muzaffar Shah C Sultan Mahmud Shah D Sultan Abdul Jamil Shah Buku Teks ms.117 5 Mengapakah Kesultanan Johor Riau mentadbir Pahang dari tahun 1614 hingga tahun 1884? A Hubungan baik antara kerajaan Johor dengan Pahang B Perebutan kuasa antara pembesar Kesultanan Pahang C Kesultanan Johor Riau meluaskan empayar jajahan ke Pahang D Sultan Abdul Ghafur Muhaiyuddin Shah tidak meninggalkan waris Buku Teks ms.117 6 Maklumat berikut merujuk gelaran seorang sultan di Pahang. Sultan Ahmad Al-Muazzam Shah Siapakah sultan yang menggunakan gelaran tersebut? A Sultan Muzaffar Shah B Sultan Mahmud Shah C Sultan Abdul Jamil Shah D Bendahara Siwa Raja Wan Ahmad Buku Teks ms.117 7 Apakah peristiwa yang menyebabkan Sultan Mahmud Shah dan keluarga baginda meninggalkan Melaka dan bersemayam di Kampar, Sumatera? A Serangan Portugis B Serangan Belanda C Serangan Bugis D Serangan Siam Buku Teks ms.118 8 Siapakah pembesar Perak yang menjemput Sultan Mahmud Shah setibanya di Kampar, Sumatera? I Tun Saban II Tun Temong III Tun Zainal Abidin IV Nakhoda Kassim A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Buku Teks ms.118 9 Apakah alat kebesaran diraja yang dibawa oleh Raja Muzaffar ketika berangkat ke Perak? I Sebilah pedang Cura Si Manja Kini II Tombak berambu III Kalung diraja IV Surat Ciri A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Buku Teks ms.118 10 Maklumat berikut merujuk seorang pembesar di Perak. • Pembesar asal wilayah di negeri Perak • Menghadiahi Sultan Muzaffar sebutir batu geliga Siapakah beliau? A Tun Saban B Tok Temong C Seri Bija Diraja D Nakhoda Kassim Buku Teks ms.119 11 Siapakah Tun Zainal Abidin yang dianugerahkan jajahan Terengganu oleh Sultan Abdul Jalil? A Putera Raja Patani B Putera Raja Kuning C Putera Sultan Abdul Jalil D Putera Tun Habib Abdul Majid Buku Teks ms.120 Bahagian A BAB 7 Kesultanan Melayu Pahang, Perak, Terengganu dan Selangor 7.1 Pengasasan Kesultanan Pahang, Perak, Terengganu dan Selangor Bab 7 Sej T2.indd 30 10/01/2023 2:33 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
30 31 12 Siapakah tokoh agama yang mengiringi Tun Zainal Abidin untuk berangkat ke Terengganu? I Che Buang II Raja Patani III Nang Chayam IV Qadhi Wan Imam Mahmud A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Buku Teks ms.120 13 Di manakah pusat pemerintahan Sultan Zainal Abidin I yang pertama? A Besut B Patani C Kemaman D Kuala Berang Buku Teks ms.120 14 Maklumat berikut merujuk sumbangan salah seorang sultan kerajaan Terengganu. Baginda memperkemas sistem sukat dan timbang, menubuhkan mahkamah syariah, menubuhkan pasukan polis dan membina Istana Maziah, istana rasmi Kesultanan Terengganu hingga hari ini Siapakah sultan yang dimaksudkan? A Sultan Zainal Abidin I B Sultan Zainal Abidin II C Sultan Zainal Abidin III D Sultan Zainal Abidin IV Buku Teks ms.121 15 Siapakah tokoh yang telah dilantik oleh Sultan Muzaffar Shah menjadi penghulu sebelum tokoh tersebut menjadi Bendahara Melaka yang masyhur? A Tun Teja B Tun Perak C Tun Saban D Raja Kuning Buku Teks ms.122 16 Maklumat berikut merupakan seorang sultan Selangor yang masyhur. Sultan Ala’iddin Suleiman Shah (1898 – 1938) Apakah sumbangan baginda kepada negeri Selangor? I Membina jalan kereta api II Membina terowong bawah tanah III Menubuhkan pasukan keselamatan IV Menggubal undangundang tubuh A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Buku Teks ms.123 7.2 Warisan Kesultanan Melayu Melaka di Pahang, Perak, Terengganu dan Selangor 17 Maklumat berikut berkaitan dengan ciri-ciri sistem pemerintahan sebuah kesultanan. • Waris ganti sultan digelar Tengku Mahkota • Pemerintahan kerajaan negeri dijalankan bersama-sama Majlis Mesyuarat Kerajaan Kesultanan manakah yang mewakili ciri-ciri tersebut? A Kesultanan Perak B Kesultanan Pahang C Kesultanan Selangor D Kesultanan Terangganu Buku Teks ms.124 18 Panji diraja berikut merupakan lambang kedaulatan kesultanan bagi sebuah pemerintahan. Apakah kesultanan yang diwakil oleh panji tersebut? A Kesultanan Terengganu B Kesultanan Selangor C Kesultanan Pahang D Kesultanan Perak Buku Teks ms.125 19 Gambar berikut menunjukkan keris yang menjadi alat kebesaran Kesultanan Selangor. Apakah nama keris tersebut? A Keris Taming Sari B Keris Pendek Diraja C Keris Panjang Diraja D Keris Panjang Beruk Berayun Buku Teks ms.125 20 Asas kepada kelahiran undang-undang bertulis di negeri-negeri Melayu ialah Hukum Kanun Melaka. Apakah tujuan undangundang digubal dalam sesuatu pemerintahan? A Mengawal kehidupan bermasyarakat B Memantau pergerakan masyarakat C Melicinkan struktur pentadbiran D Memudahkan saluran bantuan Buku Teks ms.127 Bab 7 Sej T2.indd 31 10/01/2023 2:33 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
32 33 Bahagian B Jawab semua soalan. 7.1 Pengasasan Kesultanan Pahang, Perak, Terengganu dan Selangor 1 Terengganu merupakan wilayah naungan Kesultanan Johor Riau sejak abad ke-16. Pada tahun 1708, Sultan Abdul Jalil menganugerahkan Terengganu kepada Tun Zainal Abidin. Buku Teks ms.120 – 121 (a) Gambar berikut ialah Sultan Zainal Abidin III yang merupakan antara Sultan Terengganu yang masyhur. Apakah sumbangan Sultan Zainal Abidin III dalam memodenkan Terengganu? [2 markah] (b) Kesultanan Terengganu dan Kesultanan Johor Riau mempunyai hubungan rapat. Jelaskan bukti bahawa Kesultanan Terengganu diasaskan oleh keluarga diraja daripada susur galur Bendahara Johor. [4 markah] (c) Kesultanan Selangor telah memindahkan pusat pentadbirannya sebanyak empat kali, bermula di Kuala Selangor, Jugra, Klang dan yang terkini ialah Shah Alam. Pada pendapat anda, apakah kriteria yang penting untuk membina sesebuah pusat pentadbiran? KBAT Menilai [4 markah] 7.2 Warisan Kesultanan Melayu Melaka di Pahang, Perak, Terengganu dan Selangor 2 Persuratan negeri Pahang, Perak, Terengganu dan Selangor yang masyhur diwarisi daripada tradisi persuratan Kesultanan Melayu Melaka. Buku Teks ms.130 (a) Apakah jenis karya persuratan yang dihasilkan oleh masyarakat pada zaman kegemilangan Kesultanan Perak, Pahang, Terengganu dan Selangor? [2 markah] Bab 7 Sej T2.indd 32 10/01/2023 2:33 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
32 33 (b) Kepelbagaian jenis persuratan yang dihasilkan memberikan kesan positif terhadap pembinaan tamadun Melayu. Berikan justifikasi anda. [4 markah] (c) Sebagai seorang generasi muda, apakah peranan anda untuk memupuk minat membaca karya klasik dan sastera rakyat dalam kalangan remaja pada hari ini? KBAT Mengaplikasi [4 markah] Bahagian C Jawab semua soalan. 7.1 Pengasasan Kesultanan Pahang, Perak, Terengganu dan Selangor 1 Peta berikut menunjukkan pusat pemerintahan Kesultanan Pahang. Buku Teks ms.116 – 117 (a) Terangkan secara ringkas tentang pengasasan Kesultanan Pahang. [6 markah] (b) Huraikan penglibatan keluarga Bendahara Johor dalam pemerintahan Kesultanan Pahang. [6 markah] (c) Sebagai rakyat yang cintakan negara, mengapakah kita perlu mempertahankan institusi beraja di negara kita? KBAT Menilai [8 markah] 7.2 Warisan Kesultanan Melayu Melaka di Pahang, Perak, Terengganu dan Selangor 2 Adat istiadat merupakan identiti dan keunikan warisan Kesultanan Melayu. Antara adat istiadat tersebut termasuklah adat keputeraan, adat perkahwinan, istiadat pertabalan, istiadat pengurniaan darjah kebesaran dan istiadat pemakaman. Buku Teks ms.129 (a) Jelaskan adat keputeraan yang menjadi amalan tradisi Kesultanan Melayu. [6 markah] (b) Huraikan adat pemakaman dengan mengambil contoh adat pemakaman di Negeri Selangor. [6 markah] (c) Sekiranya anda merupakan seorang murid program pertukaran budaya yang ditempatkan di luar negara, apakah yang wajar anda lakukan untuk mempromosi budaya di negara kita? KBAT Mengaplikasi [8 markah] Bab 7 Sej T2.indd 33 10/01/2023 2:33 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
1 Maklumat berikut berkaitan dengan konsep Alam Melayu. Penduduk Alam Melayu mempunyai ikatan keserumpunan yang kuat Apakah aspek keserumpunan tersebut? I Agama II Budaya III Bahasa IV Ekonomi A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 2 Jadual berikut berkaitan dengan kewujudan kerajaan X di Alam Melayu. Lokasi Lembah Sungai Musi Pusat kerajaan Palembang Apakah kerajaan X? A Majapahit B Srivijiya C Angkor D Funan 3 Apakah faktor yang menyebabkan kerajaan Angkor menjadi lemah? A Serangan tentera Chola B Serangan tentera Dai Viet C Kematian Jayavarman VII D Kematian Patih Gajah Mada 4 Maklumat berikut merujuk gelaran raja yang digunakan oleh kerajaan Alam Melayu. Kerajaan Gelaran Funan Kurung Bnam Champa X Apakah gelaran raja bagi X? A Yuvaraja B Dewaraja C Sri Bathara D Rajadhiraja 5 Golongan wanita kerabat diraja mendapat tempat yang tinggi dalam sistem pemerintahan kerajaan Majapahit. Mereka merupakan anggota A Cakravatin B Kabupaten C Kawadanan D Sapta Prabu 6 Alam Melayu kaya dengan rempah-ratus seperti bunga cengkih dan lada hitam. Di manakah lada hitam boleh diperoleh? A Jawa B Sulawesi C Pulau Banda D Kepulauan Maluku 7 Maklumat berikut berkaitan dengan jawatan penting di pelabuhan kerajaan Srivijaya. Berperanan sebagai penyelia kegiatan perdagangan dan perkapalan Jawatan tersebut dikenali sebagai A Syahbandar B Sapta Prabu C Ketua pelabuhan D Tuhan Vatakvurah 8 Apakah faktor perkembangan sistem persuratan masyarakat kerajaan Alam Melayu? A Sistem tulisan B Seni bina bangunan C Perkembangan bahasa D Struktur sosial masyarakat 9 Kerajaan Angkor berjaya membina baray. Apakah kepentingan baray kepada masyarakat Angkor? A Pengairan B Petempatan C Perdagangan D Pusat keagamaan 10 Siapakah golongan rakyat merdeka dalam struktur sosial masyarakat Melayu? I Ilmuwan II Pentadbir III Pedagang IV Penternak A I dan II C II dan III B I dan IV D III dan IV 11 Antara berikut, yang manakah pernyataan yang berkaitan dengan amalan dinamisme? A Penyembahan roh nenek moyang B Roh nenek moyang dikenali sebagai hyang C Kepercayaan terhadap kekuatan atau mana D Kepercayaan setiap makhluk halus memiliki semangat 12 Siapakah pemerintah Pasai yang memeluk agama Islam pada abad ke-13? A Merah Silu B Raden Wijaya C Maharaja Derbar D Maharaja Abu Bakar 13 Apakah peranan raja dalam sistem pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka? I Simbol perpaduan II Ketua agama Islam III Penasihat pembesar IV Ketua adat istiadat istana 47 Ujian Akhir Sesi Akademik Bahagian A [20 markah] Jawab semua soalan. KLON PT3 80 Skor PAT Sej T2.indd 47 18/01/2023 9:31 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
48 49 A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 14 Antara berikut, yang manakah alat kebesaran diraja? I Nobat II Serunai III Gendang IV Mahkota A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 15 Kawasan yang dikurniakan oleh pemerintah Melaka kepada pembesar berempat dikenali sebagai A kawasan jajahan B kawasan naungan C kawasan pegangan D kawasan pemakanan 16 Maklumat berikut berkaitan dengan persaingan JohorAcheh-Portugis. Dikenali sebagai Perang Tiga Segi atau Perang Seratus Tahun Apakah faktor yang menyebabkan berlakunya peperangan tersebut? A Perebutan kuasa B Persaingan kuasa C Perluasan pengaruh D Menguasai perdagangan di Selat Melaka 17 Maklumat berikut merujuk sistem pewarisan takhta di sebuah negeri Melayu. Waris ganti digelar Yang Di-Pertuan Muda Apakah negeri tersebut? A Perak B Pahang C Selangor D Terengganu 18 Bagaimanakah kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri Sembilan dan Perlis menjalinkan hubungan diplomatik dengan negerinegeri Melayu yang lain? I Perdagangan II Pengiktirafan III Perkahwinan IV Peperangan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 19 Antara berikut, yang manakah benar tentang keunikan pemerintahan di Negeri Sembilan? A Anak buah melantik Buapak B Ibu Soko menjadi ketua rujukan C Lembaga merupakan Ketua Luak D Undang menyelesaikan pertelingkahan 20 Apakah kegiatan ekonomi yang dijalankan oleh masyarakat Sarawak yang tinggal di kawasan pedalaman? I Menanam padi II Perusahaan sagu III Membuat perahu IV Mengutip hasil hutan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV PAT Sej T2.indd 48 18/01/2023 9:31 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
48 49 Bahagian B [40 markah] Jawab semua soalan. 1 Masyarakat Alam Melayu menjalankan kegiatan mengutip hasil hutan dan hasil laut untuk kegunaan sendiri. Namun begitu, lebihan hasil didagangkan dalam kalangan masyarakat setempat. (a) Nyatakan dua hasil hutan dan hasil laut yang mendapat permintaan tinggi daripada pedagang asing. (i) (ii) [2 markah] (b) Terangkan kegunaan hasil hutan dan hasil laut tersebut pada zaman kemasyhuran kerajaan Alam Melayu. [4 markah] (c) Malaysia kaya dengan khazanah alam khususnya, hasil hutan dan hasil laut. Andaikan anda seorang pemimpin, bagaimanakah anda mengkomersialkan hasil hutan dan laut tersebut kepada dunia luar? [4 markah] 2 Kerajaan Alam Melayu mengalami perkembangan bahasa dan sistem tulisan. (a) Nyatakan bahasa dan sistem tulisan yang digunakan oleh kerajaan Champa. (b) (i) Bahasa: (ii) Sistem tulisan: [2 markah] (b) Huraikan peranan bahasa dan sistem tulisan terhadap masyarakat kerajaan Alam Melayu. [4 markah] PAT Sej T2.indd 49 18/01/2023 9:31 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
50 51 (c) Terangkan kepentingan bahasa dan sistem tulisan kerajaan Alam Melayu terhadap masyarakat pada hari ini. [4 markah] 3 Peta berikut menunjukkan lokasi pelabuhan kerajaan Johor Riau di sepanjang Sungai Johor. Pada abad ke-16 dan ke-17, Johor muncul sebagai pusat perdagangan yang menjadi tumpuan pedagang. (a) Apakah faktor yang mempengaruhi kedudukan strategik pelabuhan-pelabuhan di Johor? [2 markah] (b) Kecekapan pelabuhan Kesultanan Johor Riau menjadikan pelabuhannya sebagai pelabuhan entrepot. Terangkan kemudahan pelabuhan yang disediakan oleh Kesultanan Johor Riau. [4 markah] (c) Pada pendapat anda, apakah usaha yang boleh dilakukan untuk memajukan aktiviti perdagangan di negara kita? [4 markah] PAT Sej T2.indd 50 18/01/2023 9:31 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
50 51 4 Sarawak dan Sabah merupakan sebahagian daripada Alam Melayu. Kedua-dua negeri ini turut menerima perkembangan dari aspek perdagangan dan keagamaan. (a) Berikan dua bukti yang menunjukkan berlakunya kegiatan perdagangan di Sarawak. (i) (ii) [2 markah] (b) Jelaskan sistem pemerintahan kepimpinan lembah sungai di Sabah. [4 markah] (c) Masyarakat Sabah dan Sarawak unik kerana mempunyai kepelbagaian kaum. Pada pendapat anda, mengapakah semangat kekitaan penting dalam kalangan masyarakat Malaysia? [4 markah] PAT Sej T2.indd 51 18/01/2023 9:31 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2023 JPB J1 Praktis Topikal: Sejarah Tingkatan 2 – Jawapan 1 C 2 A 3 C 4 D 5 C 6 A 7 C 8 C 9 A 10 D 11 D 12 D 13 C 14 D 15 D 16 A 17 C 18 C 19 C 20 C BAHAGIAN B 1 (a) F1 Budaya di Alam Melayu telah berkembang maju [1 m] H1 Dengan muncul kepandaian tertentu dalam bidang kesenian [1 m] C1 Seperti pembuatan gangsa dan seni mempertahankan diri [1 m] F2 Nilai serumpun juga wujud seperti gotongroyong dan persembahan wayang kulit [1 m] [Maksimum: 3 m] (b) F1 Keserumpunan Alam Melayu boleh dilihat dari aspek bahasa dan tulisan [1 m] F2 Persuratan [1 m] F3 Struktur sosial [1 m] F4 Kesenian [1 m] F5 Kepercayaan dan adat [1 m] [Maksimum: 4 m] (c) F1 Masyarakat boleh berkongsi aktiviti kebudayaan yang sama [1 m] F2 Merapatkan hubungan persahabatan dengan lebih mudah [1 m] F3 Mengukuhkan perpaduan antara masyarakat [1 m] [Maksimum: 3 m] [Mana-mana jawapan munasabah] 2 (a) (i) F1 Kerajaan Funasn [1 m] (ii) F2 Kerajaan Srivijaya [1 m] (iii) F3 Kerajaan Angkor [1 m] (iv) F4 Kerajaan Majapahit [1 m] Jawapan (v) F5 Kerajaan Gangga Nagara [1 m] (vi) F6 Kerajaan Kedah Tua [1 m] [Maksimum: 2 m] (b) F1 Tanah yang subur [1 m] F2 Terdapat pelabuhan [1 m] H2a Pelabuhan yang strategik [1 m] H2b Kegiatan perdagangan [1 m] F3 Sumber protein yang mudah didapati [1 m] H3 Seperti ikan [1 m] F4 Sungai sebagai pengairan untuk kawasan pertanian [1 m] C4 Untuk penanaman padi [1 m] [Maksimum: 4 m] (c) F1 Kawasan riadah [1 m] H1 Untuk merapatkan hubungan kekeluargaan [1 m] F2 Tempat ekopelancongan [1 m] H2a Menjana ekonomi negara [1 m] H2b Mengadakan program Cintai Sungai Kita [1 m] F3 Sungai sebagai khazanah biodiversiti [1 m] F4 Sungai merupakan sumber kehidupan dengan membekalkan air yang bersih kepada rakyat [1 m] F5 Sungai sebagai edupelancongan untuk menarik penyelidik [1 m] F6 Sungai dijadikan laluan pengangkutan air yang menarik dan selamat [1 m] [Maksimum: 4 m] [Mana-mana jawapan munasabah] 3 (a) (i) F1 Fan Shih-man meluaskan empayar ke Sungai Mekong hingga Teluk Camranh [1 m] (ii) F2 Menguasai selatan Myanmar dan Segenting Kra [1 m] (iii) F3 Menguasai perdagangan utama antara timur dengan barat [1 m] [Maksimum: 2 m] (b) F1 Kerajaan Angkor, iaitu Suryavarnam II meluaskan empayar ke sekitar Lembah Sungai Mekong hingga ke selatan Myanmar [1 m] F2 Pemimpin yang bijaksana seperti beliau sangat penting dalam menentukan kejayaan sebuah negara [1 m] F3 Beliau juga menghalang ancaman daripada ancaman Champa dan Dai Viet [1 m] F4 Mewujudkan jalinan perdagangan untuk meningkatkan ekonomi negara [1 m] F5 Jayavarman VII diteruskan dengan meluaskan empayar hingga ke sempadan Annam [1 m] [Maksimum: 4 m] (c) F1 Berpandangan jauh untuk membina masa depan [1 m] F2 Berwibawa [1 m] F3 Berilmu pengetahuan [1 m] F4 Bijak menjalin hubungan luar [1 m] H4 Untuk perlindungan dan pengiktirafan [1 m] C4 Seperti jalinan perdagangan untuk merangsang pembangunan negara [1 m] F5 Pemilihan lokasi strategik dalam membangunkan kerajaan [1 m] [Maksimum: 4 m] [Mana-mana jawapan munasabah] 4 (a) (i) F1 Peranan pedagang [1 m] (ii) F2 Tentera [1 m] (iii) F3 Golongan Brahmin [1 m] [Maksimum: 3 m] BAHAGIAN A BAB 1 Kerajaan Alam Melayu Jawapan Sejarah T2.indd 1 18/01/2023 9:38 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Tahap Penguasaan Sejarah Tingkatan 1, 2 & 3 TAHAP PENGUASAAN PERNYATAAN 1 Pengetahuan dan pemahaman terhadap fakta sejarah sangat terhad. 2 Mengetahui dan memahami fakta asas sejarah. 3 Mengetahui dan memahami fakta sejarah pada tahap memuaskan. Mengaplikasi pengetahuan dan pemahaman fakta sejarah dalam menjelaskan sesuatu isu sejarah silam, semasa dan akan datang pada tahap memuaskan. 4 Mengetahui dan memahami fakta sejarah pada tahap baik. Mengaplikasi pengetahuan dan pemahaman fakta sejarah dalam menjelaskan sesuatu isu sejarah silam, semasa dan akan datang pada tahap baik. Menganalisis fakta sejarah serta isu sejarah silam, semasa dan akan datang pada tahap baik. 5 Mengetahui dan memahami fakta sejarah pada tahap sangat baik. Mengaplikasi pengetahuan dan pemahaman fakta sejarah dalam menghuraikan sesuatu isu sejarah silam, semasa dan akan datang pada tahap sangat baik. Menganalisis, menilai dan menghasilkan idea terhadap fakta sejarah serta isu sejarah silam, semasa dan akan datang pada tahap sangat baik. 6 Mengetahui dan memahami fakta sejarah pada tahap cemerlang. Mengaplikasi pengetahuan dan pemahaman fakta sejarah dalam menghuraikan sesuatu isu sejarah silam, semasa dan akan datang pada tahap cemerlang. Menganalisis, menilai dan menghasilkan idea terhadap fakta sejarah serta isu sejarah silam, semasa dan akan datang pada tahap cemerlang. Jawapan Sejarah T2.indd 24 18/01/2023 9:38 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.