PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
Bab 1 Pengenalan kepada Reka Bentuk dan Teknologi 1 – 14 Bahagian A Bahagian B Bahagian C Bab 2 Pengurusan Projek 15 – 25 Bahagian A Bahagian B Bahagian C Bab 3 Proses Reka Bentuk 26 – 34 Bahagian A Bahagian B Bahagian C Bab 4 Lakaran 35 – 46 Bahagian A Bahagian B Bahagian C Bab 5A Aplikasi Teknologi (Reka Bentuk Sistem Fertigasi) 47 – 57 Bahagian A Bahagian B Bahagian C Bab 5B Aplikasi Teknologi (Reka Bentuk Fesyen) 58 – 74 Bahagian A Bahagian B Bahagian C Ujian Akhir Sesi Akademik 75 – 84 Format Pentaksiran Reka Bentuk dan Teknologi (71) Menengah Rendah 85 Tahap Penguasaan Reka Bentuk dan Teknologi Tingkatan 1 86 Jawapan J1 – J8 Kandungan 00 PT RBT Tg1_Kandungan_Final.indd 2 1/23/24 3:24 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
1 1.1 Dunia Reka Bentuk 1.1.1 Definisi Reka Bentuk dan Teknologi 1 Apakah definisi reka bentuk dan teknologi? A Aplikasi ilmu sains dan teknologi dalam produk tertentu B Penghasilan produk yang dapat memudahkan urusan manusia C Penyusunan bahan secara terancang untuk menghasilkan produk D Gabungan pengetahuan tentang penyusunan bahan secara terancang dengan ilmu sains dan matematik BT ms. 3 2 Antara berikut, yang manakah tergolong dalam bidang reka bentuk abstrak? I Pengangkutan II Sewaan III Bahasa IV Arca A I, II dan III C I, III dan IV B I, II dan IV D II, III dan IV BT ms. 3 1.1.2 Elemen Reka Bentuk Berdasarkan Produk yang Dipilih 3 Rajah menunjukkan fungsi garisan yang terdapat pada elemen reka bentuk. Apakah fungsi garisan itu? A Mewakili ketegangan antara dua titik B Menunjukkan kestabilan dan kerehatan C Menunjukkan daya gerakan yang dinamik D Menunjukkan pergerakan arah atau aliran BT ms. 4 4 Antara berikut, yang manakah merupakan elemen rupa bagi sesuatu objek? I II III IV A I, II dan III C I, III dan IV B I, II dan IV D II, III dan IV BT ms. 5 1.1.3 Prinsip Reka Bentuk 5 Pernyataan di bawah tentang prinsip reka bentuk. Perbezaan ketara pada ciri elemen yang digunakan. Apakah prinsip itu? A Kontras B Kesatuan C Keringkasan D Kepelbagaian BT ms. 10 Jawab semua soalan. 1 BAB Pengenalan kepada Reka Bentuk dan Teknologi Bahagian A 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 1 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
2 6 Rajah menunjukkan contoh produk yang menekankan prinsip reka bentuk. Antara berikut, yang manakah prinsip reka bentuk yang terdapat pada rajah tersebut? I Kontras II Keringkasan III Pengulangan IV Keseimbangan A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 9–11 1.1.6 Kriteria Reka Bentuk yang Baik 7 Antara berikut, yang manakah kriteria reka bentuk yang baik? A Produk yang dihasilkan mempunyai bentuk yang biasa B Produk yang dihasilkan mempunyai ciri keaslian reka bentuk C Produk yang dihasilkan mementingkan kuantiti daripada kualiti D Produk yang dihasilkan tidak mempunyai daya saing daripada produk sedia ada di pasaran BT ms. 14 8 Antara berikut, yang manakah ciri-ciri ergonomik bagi kriteria reka bentuk yang baik? A Produk yang mudah memasuki pasaran B Produk yang dapat memenuhi cita rasa pengguna C Produk yang asli dan tidak meniru produk sedia ada D Produk yang dapat memberikan keselesaan kepada pengguna BT ms. 14 1.1.7 Membina Objek Asas 9 Rajah menunjukkan salah satu teknik pembinaan objek. Antara berikut, yang manakah betul tentang teknik pembinaan objek di atas? A Teknik pembenaman B Teknik pembuangan C Teknik penyatuan D Teknik peleraian BT ms. 16 10 Pernyataan di bawah tentang teknik pembinaan objek. Mencantumkan dua atau lebih objek tanpa melibatkan pembuangan atau pembenaman. Apakah teknik pembinaan objek itu? A Peleraian B Penyatuan C Pembuangan D Pembenaman BT ms. 16 Kepentingan Reka Bentuk dan Teknologi 1.2 1.2.1 Menyenarai Kepentingan Reka Bentuk dan Teknologi 11 Antara berikut, yang manakah kepentingan reka bentuk? I Melahirkan nilai-nilai estetika II Membuka laluan kerjaya dan pekerjaan III Memupuk nilai invensi, inovasi dan kreatif IV Menyumbang kepada pembangunan sosial, sains dan perniagaan A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 17 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 2 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
3 1.2.2 Peranan Reka Bentuk 12 Pernyataan di bawah tentang peranan reka bentuk. • Melindungi dan memelihara etika sosial. • Menyokong, melindungi dan mempelbagaikan etika bidang. • Melahirkan masyarakat yang kreatif dalam penggunaan sumber. Apakah peranan yang dimaksudkan itu? A Peranan kepada masyarakat B Peranan kepada pengeluar C Peranan kepada individu D Peranan kepada negara BT ms. 19 13 Antara berikut, yang manakah peranan reka bentuk bagi kelompok individu? I Menggunakan sumber alam secara terhad dengan bijak dan optimum tanpa menyebabkan pembaziran II Menghasilkan reka bentuk yang serba boleh dan kaya dengan idea III Memupuk sikap bersyukur kerana kehidupan semakin dipermudah IV Melindungi hak cipta rakyat A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 19 1.2.3 Etika dalam Reka Bentuk 14 Maklumat berikut berkaitan dengan etika reka bentuk. Produk yang dihasilkan selamat digunakan dan tiada kesan sampingan kepada pengguna. Apakah etika reka bentuk yang dimaksudkan? A Keaslian B Bermanfaat C Mesra alam sekitar D Selamat digunakan BT ms. 20 15 Rajah menunjukkan tayar kereta dikitar semula dan dijadikan bekas penanaman pokok hiasan. Apakah etika reka bentuk yang sesuai dengan situasi di atas? A Jujur B Keaslian C Bermanfaat D Mesra alam sekitar BT ms. 20 1.2.4 Kerjaya dalam Bidang Reka Bentuk dan Teknologi 16 Antara berikut, yang manakah betul tentang kerjaya dalam bidang reka bentuk dan teknologi? Kerjaya Tugasan Secara Am A Pereka bentuk grafik Mereka bentuk lukisan, logo dan iklan B Pereka bentuk industri Merancang reka bentuk dan pelan pembangunan C Pereka bentuk kejuruteraan Mereka bentuk badan kenderaan dan keselesaan memandu D Pereka bentuk produk Mereka bentuk lampu dan cara pemasangannya BT ms. 21 17 Maklumat berikut berkaitan dengan kerjaya reka bentuk. Mereka bentuk peralatan untuk kegunaan awam. Apakah kerjaya reka bentuk yang dimaksudkan? A Pereka bentuk fesyen B Pereka bentuk produk C Pereka bentuk pengajaran D Pereka bentuk perkhidmatan BT ms. 21 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 3 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
4 Invensi dan Inovasi dalam Reka Bentuk 1.3 1.3.1 Definisi Invensi dan Inovasi 18 Antara berikut, yang manakah definisi inovasi? A Pengaplikasian ilmu sains dan matematik dengan menggunakan sumber semula jadi untuk dijadikan alat, tenaga atau sistem B Pengubahsuaian terhadap produk sedia ada supaya menjadi lebih baik, menjimatkan, bertenaga, bermakna dan mesra pengguna C Proses atau kaedah mencari jalan untuk menghasilkan produk atau perkhidmatan yang baharu serta belum pernah wujud sebelumnya D Pengetahuan tentang penyusunan bahan secara terancang untuk menghasilkan sesuatu produk yang memberi impak kepada kehidupan BT ms. 23 19 Antara berikut, pernyataan yang manakah berkaitan dengan invensi? I Berdaya saing di pasaran II Penghasilan produk baharu III Produk tidak dianggap sebagai invensi jika usianya melebihi 10 tahun IV Diperoleh melalui eksperimen, pengamatan secara tidak sengaja atau melalui kajian A I, II dan III C I, III dan IV B I, II dan IV D II, III dan IV BT ms. 23 1.3.2 Aplikasi Prinsip Invensi dan Inovasi dalam Kerjaya Reka Bentuk 20 Rajah menunjukkan mesin pencetak 3D. Apakah bidang yang mengaplikasikan prinsip invensi dan inovasi dengan penggunaan alatan di atas? A Pertahanan C Pendidikan B Pembuatan D Kesihatan BT ms. 25 Bahagian B Jawab semua soalan. 1.1 Dunia Reka Bentuk 1.1.1 Definisi Reka Bentuk 1 (a) Berikut ialah definisi reka bentuk dan teknologi. BT ms. 2–3 TP A Gabungan pengetahuan tentang penyusunan bahan secara terancang dengan mengaplikasikan pengetahuan sains dan matematik B Pengetahuan tentang penyusunan bahan secara terancang untuk menghasilkan sesuatu produk yang memberi impak kepada kehidupan C Pengaplikasian ilmu sains dan matematik dengan menggunakan sumber semula jadi untuk dijadikan alat, tenaga atau sistem Padankan definisi itu dengan menulis A, B dan C pada petak yang disediakan. Teknologi Reka bentuk Reka bentuk dan teknologi [3 markah] 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 4 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
5 (b) Nyatakan fungsi teknologi. BT ms. 2 TP [1 markah] 2 Berikut ialah bidang dalam reka bentuk. BT ms. 3 TP A Konkrit B Abstrak Padankan jenis bidang itu dengan menulis A dan B pada petak yang disediakan. Pemakanan Pengangkutan Persenjataan Pengiklanan [4 markah] 1.1.2 Elemen Reka Bentuk Berdasarkan Produk yang Dipilih 3 Tandakan (✓) bagi empat elemen reka bentuk pada petak yang disediakan. BT ms. 4 TP Kontras Garisan Harmoni Ruang Warna Saiz [4 markah] 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 5 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
6 4 (a) Berikut ialah elemen reka bentuk. BT ms. 6–7 TP A Tekstur B Bentuk Padankan elemen itu dengan menulis A dan B pada petak yang disediakan. Objek yang mempunyai ruang, isi padu dan mempunyai lebih daripada satu permukaan Teknik yang memberikan impak atau kesan kepada orang yang melihat sesuatu permukaan pada lukisan atau objek [2 markah] (b) Nyatakan dua jenis ruang. BT ms. 8 TP (i) (ii) [2 markah] 1.1.3 Prinsip Reka Bentuk 5 Berikut ialah prinsip reka bentuk. BT ms. 9–11 TP A Pengulangan B Harmoni C Kepelbagaian D Kesatuan Padankan prinsip itu dengan menulis A, B, C dan D pada ruang jawapan yang disediakan. Pernyataan Ruang Jawapan Melihat sesuatu yang dapat memberikan keamanan dan kedamaian Menunjukkan aplikasi penggunaan pelbagai gaya, nilai dan idea yang berbeza dalam sesuatu reka bentuk Semua bahagian elemen bergabung untuk membentuk imej, tema atau idea yang sempurna Penyusunan semula objek secara berulang-ulang dari segi saiz dan bentuk [4 markah] 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 6 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
7 6 Berikut ialah sebahagian daripada prinsip dan elemen yang terdapat dalam reka bentuk. BT ms. 4–11 TP A Garisan B Harmoni C Kontras D Warna Lengkapkan jadual berikut dengan menulis A, B, C dan D pada ruang jawapan yang disediakan. Elemen Reka Bentuk Prinsip Reka Bentuk [4 markah] 1.1.6 Kriteria Reka Bentuk yang Baik 7 (a) Berikut ialah kriteria reka bentuk yang baik. BT ms. 14 TP A Ergonomik B Kreativiti Padankan elemen itu dengan menulis A dan B pada petak yang disediakan. Idea baharu digunakan dalam menghasilkan produk reka bentuk Ciri keselesaan yang ada pada sesuatu produk [2 markah] (b) Tandakan (✓) bagi dua kriteria reka bentuk yang baik pada petak yang disediakan. BT ms. 14 TP Produk yang dihasilkan perlu mempunyai ciri kekuatan, iaitu tidak mudah rosak Pengubahsuaian terhadap produk yang sedia ada supaya menjadi lebih baik, menjimatkan, bertenaga, bermakna dan mesra pengguna Produk unik dan berdaya saing daripada produk sedia ada di pasaran Produk yang dihasilkan menggunakan sumber alam dengan bijak dan optimum [2 markah] 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 7 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
8 1.1.7 Membina Objek Asas 8 Berikut ialah teknik pembinaan objek. BT ms. 16 TP A B C D Padankan teknik pembinaan objek itu dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Pembenaman Pembuangan Peleraian Penyatuan [4 markah] 9 Berikut ialah teknik pembinaan objek asas. BT ms. 16 TP A Peleraian B Penyatuan C Pembuangan D Pembenaman 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 8 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
9 Padankan teknik itu dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Teknik ini dilakukan dengan cara dikerat, ditebuk atau dicungkil keluar Teknik ini dilakukan dengan menggunakan paku, skru, glu dan rivet Teknik ini berlaku apabila sesuatu objek asas dimasukkan ke dalam objek lain Teknik ini dilakukan dengan cara meleraikan objek asas menjadi objek baharu [4 markah] 1.2 Kepentingan Reka Bentuk dan Teknologi 1.2.1 Senarai Kepentingan Reka Bentuk dan Teknologi 10 Tandakan (✓) bagi kepentingan reka bentuk dan teknologi yang betul dan (✗) bagi yang salah pada petak yang disediakan. BT ms. 17 TP Dapat memupuk nilai invensi, inovasi dan kreatif Dapat menyediakan peluang kerjaya dan pekerjaan Dapat menyumbang kepada perkembangan teknologi moden Dapat melindungi dan memelihara etika sosial [4 markah] 11 Berikut ialah kepentingan reka bentuk dan teknologi mengikut bidang pengguna dan sektor. BT ms. 18 TP A Sains gunaan B Kediaman C Ketenteraan D Industri 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 9 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
10 Padankan bidang itu dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Peralatan di rumah dan pengeluaran makanan Bom, kejuruteraan angkatan laut, darat dan udara Elektronik, kecerdasan buatan dan bahan optik Kewangan, mesin, pembinaan, pengilangan dan perlombongan [4 markah] 1.2.2 Peranan Reka Bentuk 12 (a) Berikut ialah peranan reka bentuk. BT ms. 19 TP A Individu B Masyarakat Padankan peranan itu dengan menulis A dan B pada petak yang disediakan. Menyokong, melindungi dan mempelbagaikan etika budaya Menghasilkan reka bentuk yang serba boleh dan kaya dengan idea [2 markah] (b) Nyatakan dua peranan reka bentuk terhadap pengeluar dan negara. BT ms. 19 TP (i) (ii) [2 markah] 1.2.3 Etika dalam Reka Bentuk 13 (a) Berikut ialah etika dalam reka bentuk. BT ms. 20 TP A Keaslian B Bermanfaat C Selamat digunakan 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 10 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
11 Padankan etika itu dengan menulis A, B dan C pada petak yang disediakan. Produk yang dihasilkan selamat digunakan dan tidak memberi kesan sampingan kepada pengguna Produk yang dihasilkan direka sendiri dan bukan memplagiat atau meniru hasil kerja orang lain Produk yang dihasilkan dapat memberikan manfaat kepada pengguna [3 markah] (b) Berikan maksud etika. BT ms. 20 TP [1 markah] 1.2.4 Kerjaya dalam Bidang Reka Bentuk dan Teknologi 14 Berikut ialah kerjaya dalam reka bentuk. BT ms. 21 TP A Pereka bentuk grafik B Pereka bentuk lampu C Pereka bentuk industri D Pereka bentuk kejuruteraan Padankan kerjaya itu dengan menulis A, B, C dan D pada ruang jawapan yang disediakan. Pernyataan Ruang Jawapan Mereka bentuk litar elektrik, mesin, bangunan dan jentera Mereka bentuk lukisan, logo dan iklan Mereka bentuk peralatan dan sistem Mereka bentuk lampu dan cara pemasangannya [4 markah] 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 11 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
12 1.3 Invensi dan Inovasi dalam Reka Bentuk 1.3.1 Definisi Invensi dan Inovasi 15 (a) Berikut ialah definisi invensi dan inovasi dalam reka bentuk. BT ms. 23 TP A Invensi B Inovasi Padankan definisi itu dengan menulis A dan B pada petak yang disediakan. Kaedah dan proses mencari jalan untuk menghasilkan produk atau perkhidmatan yang baharu serta belum pernah wujud sebelumnya Pengubahsuaian terhadap produk sedia ada supaya menjadi lebih baik, menjimatkan, bertenaga dan bermakna serta mesra pengguna [2 markah] (b) Nyatakan dua penambahbaikan inovasi produk. BT ms. 23 TP (i) (ii) [2 markah] 1.3.2 Aplikasi Prinsip Invensi dan Inovasi dalam Kerjaya Reka Bentuk 16 Berikut ialah aplikasi prinsip invensi dan inovasi dalam kerjaya reka bentuk. BT ms. 24–25 TP A Kesihatan B Pembuatan C Pertahanan D Teknologi maklumat Padankan aplikasi prinsip invensi dan inovasi itu dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Pencetak 3D Telefon pintar Robot pengesan periuk api Jam pengukur degupan jantung [4 markah] 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 12 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
13 1.3.3 Invensi dan Inovasi dalam Reka Bentuk Terkini 17 Berikut ialah invensi dan inovasi dalam reka bentuk terkini. BT ms. 26 TP A Telefon pintar pengesan gempa bumi B Pengesan ergo (ergo sensor) Padankan reka bentuk itu dengan menulis A dan B pada ruang jawapan yang disediakan. Pernyataan Ruang Jawapan Alat ini memaparkan maklumat pada monitor untuk memberitahu masa yang sesuai untuk berdiri dan rehat Aplikasi ini boleh mengambil dan mentafsir aktiviti gempa bumi yang berdekatan, menganggarkan lokasi gempa bumi dan menyatakan magnitud pada masa sebenar Alat ini dapat memutuskan kuasa bekalan elektrik secara automatik apabila meninggalkan paparan skrin tersebut Aplikasi ini dikenali sebagai MyShake [4 markah] Bahagian C Jawab semua soalan. 1 Rajah menunjukkan perubahan reka bentuk dan teknologi. BT ms. 2–3 TP A B Berdasarkan rajah itu, (a) Nyatakan perubahan tersebut. A: B: [2 markah] 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 13 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
14 (b) Jelaskan definisi: (i) Reka bentuk (ii) Teknologi (iii) Reka bentuk dan teknologi [6 markah] (c) Nyatakan bidang bagi reka bentuk: (i) Konkrit (ii) Abstrak [2 markah] 01 PT RBT Tg1_Bab 1_1-14_Final.indd 14 1/23/24 3:27 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
15 2.1 Pengurusan Projek Reka Bentuk 2.1.1 Definisi Pengurusan Projek Reka Bentuk 1 Apakah definisi pengurusan projek reka bentuk? A Aktiviti yang melibatkan langkah kerja untuk memperoleh bahan supaya projek dapat disiapkan dalam tempoh masa yang ditetapkan B Aktiviti pengurusan yang melibatkan perancangan aktiviti dan penyediaan pelan atau reka bentuk produk C Aktiviti pengawalan dan sumber bagi menghasilkan produk yang menepati kualiti dan masa yang ditetapkan D Aktiviti kerja yang melibatkan proses kerja, iaitu skop kerja, tempoh masa dan kos projek BT ms. 32 2 Antara berikut, yang manakah komponen yang terlibat dalam pengurusan projek? I Skop kerja II Kos projek III Skop produk IV Tempoh masa A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 32 3 Antara berikut, yang manakah yang dimaksudkan dengan tempoh masa dalam pengurusan projek? A Tempoh yang ditetapkan untuk menyempurnakan sesuatu projek B Tempoh bagi merancang pelaksanaan sesuatu projek C Tempoh untuk mengenal pasti masalah D Tempoh untuk menguji projek BT ms. 32 4 Antara berikut, yang manakah merupakan kos projek? I Peralatan II Pembayaran upah III Sewa dan insurans IV Jumlah bahan yang digunakan A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 32 5 Antara berikut, yang manakah pengurusan projek reka bentuk? I Menyediakan pelan atau lukisan reka bentuk produk II Menentukan jumlah bahan yang akan digunakan III Mengawal selia sumber yang terhad IV Menentukan bilangan produk A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 33 2.1.2 Penjanaan Idea Reka Bentuk untuk Menyelesaikan Masalah 6 Antara berikut, yang manakah cara untuk mengenal pasti masalah dalam penjanaan idea reka bentuk? I Pemerhatian yang mendalam terhadap sesuatu suasana II Meniru apa sahaja yang terdapat di persekitaran III Pengalaman diri sendiri IV Uji kaji A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 33 Jawab semua soalan. 2 BAB Pengurusan Projek Bahagian A 02 PT RBT Tg1_Bab 2_15-25_Final.indd 15 1/23/24 3:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
16 7 Rajah menunjukkan kasut but yang digunakan untuk menanam pokok bunga. Apakah penjanaan idea reka bentuk yang digunakan? A Menukar saiz objek B Menterbalikkan kedudukan C Menterbalikkan fungsi sesuatu alat D Meniru apa sahaja yang terdapat di persekitaran dan menukarkannya ke dalam bentuk produk BT ms. 33–34 2.1.3 Langkah Pengurusan Pelaksanaan Projek 8 Antara berikut, yang manakah langkah pengurusan pelaksanaan projek? I Pemasaran II Pengawalan III Penjadualan IV Perancangan A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 34 9 Antara berikut, yang manakah pengurusan pelaksanaan projek? I Pasukan projek terdiri daripada ahli di dalam sesuatu organisasi sahaja II Melibatkan langkah kerja untuk memperoleh peralatan, bahan dan kemahiran III Pasukan projek merupakan ahli yang paling utama dalam menjalankan ketigatiga peringkat pengurusan projek IV Pasukan projek dibentuk berdasarkan kepakaran, pengetahuan dan pengalaman berkaitan dengan sesuatu projek A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 34–35 2.1.4 Merangka Perancangan Projek 10 Antara berikut, yang manakah tugas utama pengurus projek? I Matris organisasi atau pasukan II Pengawalan pelaksanaan III Pengelolaan aktiviti IV Penentuan utama A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 36 11 Antara berikut, yang manakah tujuan penjadualan dalam merangka perancangan projek? A Mengelakkan pembaziran atau pemborosan B Mengawal sumber, kos, kualiti dan belanjawan C Menentukan pemasaran dan pengeluaran projek D Mencegah gangguan terhadap pelaksanaan projek BT ms. 36 12 Susun mengikut urutan yang betul bagi blok hubungan aktiviti melalui rangkaian. I Milestone II Lakaran idea III Membuat model IV Perbincangan konsep A II, IV, III, I B II, III, IV, I C IV, III, I, II D IV, II, III, I BT ms. 37 13 Antara berikut, yang manakah kepentingan penyediaan carta gantt dalam pelaksanaan sesuatu projek? A Mengenal pasti sumber yang diperlukan B Memudahkan perbincangan dan mengubah suai projek C Mengelakkan berlakunya pertindihan kerja antara ahli D Mengenal pasti perkembangan dan kedudukan projek dengan cepat dan pantas BT ms. 37 02 PT RBT Tg1_Bab 2_15-25_Final.indd 16 1/23/24 3:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
17 18 Maklumat di bawah berkaitan dengan contoh pengiraan untuk menghasilkan suatu produk. • Kos penyediaan bagi sebuah kerusi ialah RM150.00 • Jumlah kerusi yang akan dihasilkan ialah sebanyak 30 buah. • Kos anggaran awal ialah RM150.00 × 30 unit = RM4 500.00 Apakah kaedah pengiraan kos di atas? A Kaedah kos pengeluaran B Kaedah unit/kuantiti C Kaedah kos upah D Konsep SMART BT ms. 40–42 2.1.7 Pembentukan Kumpulan Kerja Berdasarkan Tugas dan Peranan 19 Antara berikut, yang manakah kelebihan pembentukan kumpulan kerja untuk pasukan? I Pengumpulan sumber dan memanfaatkannya secara maksimum II Ahli pasukan berkeupayaan mempengaruhi ahli lain III Memperoleh hasil yang optimum IV Peningkatan motivasi staf A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 42 20 Antara berikut, yang manakah pembentukan pasukan yang berkesan? I Menggunakan pengukur prestasi yang sesuai II Menetapkan matlamat pasukan yang jelas III Memberi sistem ganjaran yang sistematik IV Memilih bilangan ahli yang besar A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 44 14 Antara berikut, yang manakah tujuan pengawalan dilakukan sepanjang proses menyiapkan projek? A Dapat mencapai objektif projek yang berkesan B Semua aktiviti dapat disiapkan dalam masa yang ditetapkan C Supaya peruntukan kewangan bagi menjayakan projek mencukupi D Dapat menggambarkan bahawa pengurusan projek itu sangat baik dan cekap BT ms. 37 2.1.5 Analisis Perancangan Projek dan Jadual Kerja 15 Maklumat di bawah berkaitan dengan garis panduan penjadualan projek. Aktiviti perlu dibuat secara berturutan agar aktiviti tersebut tidak mengganggu perjalanan projek. Apakah garis panduan yang dimaksudkan itu? A Anggaran sumber untuk sesuatu aktiviti B Anggaran tempoh masa sesuatu aktiviti C Menentukan aktiviti jadual D Susunan aktiviti BT ms. 38 16 Antara berikut, yang manakah tujuan utama Struktur Pecahan Kerja (SPK)? A Mengelakkan pembaziran bahan B Mengawal sumber tenaga pekerja C Memudahkan pengurusan dan pelaksanaan projek D Membantu pengurus melihat keseluruhan aktiviti yang akan dijalankan untuk keseluruhan projek BT ms. 38 2.1.6 Penyediaan Anggaran Kos 17 Maklumat berikut berkaitan dengan penyediaan bakul serba guna. Kos bahan untuk 100 unit = RM180.00 Kos upah = RM200.00 Kos overhed = RM25.00 Kira kos modal untuk bakul serba guna itu. A RM405.00 C RM355.00 B RM400.50 D RM200.00 BT ms. 40–41 02 PT RBT Tg1_Bab 2_15-25_Final.indd 17 1/23/24 3:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
18 Bahagian B Jawab semua soalan. 2.1 Pengurusan Projek Reka Bentuk 2.1.1 Definisi Pengurusan Projek Reka Bentuk 1 (a) Berikut ialah komponen dalam pengurusan projek reka bentuk. BT ms. 32 TP A Skop kerja B Tempoh masa C Kos projek Padankan komponen itu dengan menulis A, B dan C pada petak yang disediakan. Melibatkan peruntukan kewangan bagi menjayakan projek Terdiri daripada skop produk dan skop projek Tempoh yang ditetapkan untuk menyempurnakan sesuatu projek [3 markah] (b) Berikan maksud pengurusan projek. BT ms. 32 TP [1 markah] 2 (a) Berikut ialah skop kerja. BT ms. 32 TP A Skop produk B Skop projek Padankan skop itu dengan menulis A dan B pada petak yang disediakan. Melibatkan kepimpinan dan pengurusan terhadap masa, bahan, maklumat, ruang dan ahli kumpulan Melibatkan kualiti, ciri dan fungsi reka bentuk yang dikehendaki [2 markah] (b) Nyatakan dua pengurusan projek reka bentuk. BT ms. 32–33 TP (i) (ii) [2 markah] 02 PT RBT Tg1_Bab 2_15-25_Final.indd 18 1/23/24 3:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
19 2.1.2 Penjanaan Idea Reka Bentuk untuk Menyelesaikan Masalah 3 Tandakan (✓) bagi empat cara mengenal pasti masalah pada petak yang disediakan. BT ms. 33 TP Pembacaan Membuat kajian Sumbang saran Pengalaman orang lain Rungutan pengguna Soal selidik [4 markah] 4 Rajah menunjukkan penjanaan idea untuk menyelesaikan masalah. BT ms. 33–34 TP A B C D 02 PT RBT Tg1_Bab 2_15-25_Final.indd 19 1/23/24 3:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
20 Padankan penjanaan idea itu dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Menterbalikkan fungsi sesuatu alat Meniru apa sahaja yang terdapat di persekitaran dan menukarkannya ke dalam bentuk produk Menterbalikkan kedudukan Menukar saiz objek [4 markah] 2.1.3 Langkah Pengurusan Pelaksanaan Projek 5 (a) Berikut ialah langkah pengurusan pelaksanaan projek. BT ms. 34 TP A Penjadualan B Perancangan C Pengawalan Susun langkah pengurusan itu dengan menulis A, B dan C pada petak yang disediakan. Langkah 1 Langkah 2 Langkah 3 [3 markah] (b) Apakah tujuan pengurusan pelaksanaan projek? BT ms. 34 TP [1 markah] 2.1.4 Merangka Perancangan Projek 6 (a) Berikut ialah aspek dalam merangka perancangan projek. BT ms. 35–37 TP A Pengawalan B Perancangan projek C Penjadualan 02 PT RBT Tg1_Bab 2_15-25_Final.indd 20 1/23/24 3:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
21 Padankan aspek itu dengan menulis A, B dan C pada petak yang disediakan. Memastikan objektif projek tercapai, mengelakkan pembaziran sumber dan mencegah gangguan Mengelakkan kerugian, masa dan kos, mengawal sumber tenaga pekerja, mengelakkan pembaziran atau pemborosan dan mengurus bahan mentah secara sistematik Semua aktiviti dilakukan secara optimum, aktiviti disiapkan dalam jangka masa yang ditetapkan dan perubahan dibuat jika berlaku perubahan dalam perancangan projek [3 markah] (b) Nyatakan satu cara untuk membuat penjadualan. BT ms. 37 TP [1 markah] 7 Berikut ialah peringkat perancangan projek yang dilakukan oleh pengurus projek bersama dengan ahlinya. BT ms. 36 TP A Penentuan utama B Penentuan subutama C Pengelolaan aktiviti D Matris organisasi atau pasukan Padankan peringkat itu dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Mengenal pasti pelanggan projek, tempoh untuk menyiapkan projek, kos yang terlibat, kuantiti dan kualiti yang dikehendaki Pasukan akan dibentuk bagi menjalankan sesuatu tugas khas Melibatkan aktiviti pembuatan atau pembangunan produk atau perkhidmatan seperti penyediaan brief reka bentuk Perbincangan mengenai sumber kewangan, keperluan tenaga kerja, penyediaan dokumen perjanjian dan lain-lain [4 markah] 02 PT RBT Tg1_Bab 2_15-25_Final.indd 21 1/23/24 3:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
22 2.1.5 Analisis Perancangan Projek dan Jadual Kerja 8 Tandakan (✓) bagi Struktur Pecahan Kerja (SPK) yang betul dan (✗) bagi yang salah pada petak yang disediakan. BT ms. 38 TP Melakukan perancangan penentuan utama, subutama, pengelolaan aktiviti dan matris organisasi Membantu pengurus melihat dengan lebih jelas keseluruhan aktiviti yang akan dijalankan untuk keseluruhan projek Pecahan tugas secara tersusun yang dibahagikan mengikut skop kerja Melibatkan kepimpinan dan pengurusan terhadap masa, bahan, maklumat, ruang dan ahli kumpulan [4 markah] 9 Susun mengikut urutan yang betul garis panduan penjadualan projek dengan menulis 2, 3, 4 dan 5 pada petak yang disediakan. Langkah 1 dan 6 diberi. BT ms. 38–39 TP Menentukan aktiviti jadual 1 Menganggarkan tempoh masa untuk sesuatu aktiviti Menyusun aktiviti mengikut keperluan Menganggarkan kos dan menyediakan bajet 6 Menganggarkan sumber yang diperlukan untuk aktiviti Membangunkan jadual [4 markah] 2.1.6 Penyediaan Anggaran Kos 10 (a) Berikut ialah kaedah SMART yang digunakan untuk menyediakan anggaran kos. BT ms. 40 TP A Specify B Realistic C Measurable 02 PT RBT Tg1_Bab 2_15-25_Final.indd 22 1/23/24 3:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
23 Padankan kaedah itu dengan menulis A, B dan C pada petak yang disediakan. Penetapan tujuan atau objektif projek dengan jelas Pengukuran pengagihan kewangan dalam kos yang terlibat Kesesuaian dengan kehendak pengguna dan dianalisis sama ada kehendak dapat mencapai tujuan projek [3 markah] (b) Selain daripada kaedah SMART, nyatakan satu kaedah lain untuk menyediakan anggaran kos. BT ms. 40 TP [1 markah] 11 Berikut ialah kaedah yang digunakan dalam menyediakan anggaran awal kos. BT ms. 40 TP A Kaedah unit/kuantiti B Konsep SMART Padankan kaedah itu dengan menulis A dan B pada petak yang disediakan. Penggunaan kaedah ini tidak begitu tepat dan tidak mengambil kira keseluruhan kos barangan yang terlibat Kaedah ini diguna pakai dalam penentuan anggaran keseluruhan projek Kaedah ini menggunakan aplikasi Specify, Measurable, Attainable, Realistic dan Time-Bound Kaedah ini diguna pakai mengikut anggaran kuantiti barangan atau perkhidmatan [4 markah] 2.1.7 Pembentukan Kumpulan Kerja Berdasarkan Tugas dan Peranan 12 Tandakan (✓) bagi faedah mewujudkan kumpulan kerja terhadap individu yang betul dan (✗) bagi yang salah pada petak yang disediakan. BT ms. 42 TP Ahli pasukan berkeupayaan mempengaruhi ahli lain Memperoleh hasil yang optimum Kurang tekanan dalam aspek pekerjaan Berlaku komunikasi secara terbuka [4 markah] 02 PT RBT Tg1_Bab 2_15-25_Final.indd 23 1/23/24 3:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
24 13 Tandakan (✓) bagi empat pembentukan pasukan yang berkesan pada petak yang disediakan. BT ms. 44 TP Sistem ganjaran yang sistematik Melaksanakan aktiviti pembentukan pasukan Penghargaan dan iktiraf tidak dikongsi bersama Pemilihan ahli yang dilakukan berdasarkan keserasian Menggunakan pengukur prestasi yang sistematik Kepelbagaian ahli dalam pasukan Tanggungjawab akan dikongsi bersama-sama dengan ahli kumpulan [4 markah] Bahagian C Jawab semua soalan. 1 Rajah menunjukkan carta organisasi pasukan projek di sekolah. BT ms. 34–36 TP Pengurus Setiausaha A B C Berdasarkan rajah itu, (a) Nyatakan jawatankuasa bagi: A: B: C: [3 markah] 02 PT RBT Tg1_Bab 2_15-25_Final.indd 24 1/23/24 3:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
25 (b) Nyatakan empat tugas pengurus projek. KBAT Mengaplikasi (i) (ii) (iii) (iv) [4 markah] (c) Nyatakan tiga langkah pengurusan pelaksanaan projek. (i) (ii) (iii) [3 markah] 02 PT RBT Tg1_Bab 2_15-25_Final.indd 25 1/23/24 3:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.
J1 Praktis Topikal UASA Reka Bentuk dan Teknologi Tingkatan 1 – Jawapan Pengenalan kepada Reka Bentuk dan Teknologi bab 1 BAHAGIAN A 1 D 2 A 3 A 4 A 5 A 6 D 7 B 8 D 9 B 10 B 11 D 12 A 13 A 14 D 15 D 16 A 17 B 18 B 19 D 20 B BAHAGIAN B 1 (a) C B A (b) Memudahkan tugasan manusia 2 A B A B 3 ✓ ✓ ✓ ✓ 4 (a) B A (b) (i) Ruang nyata/fizikal (ii) Ruang ilusi/tampak 5 B C D A 6 Elemen Reka Bentuk Prinsip Reka Bentuk A B D C 7 (a) B A (b) ✓ ✓ 8 B A C D 9 C B D A 10 ✓ ✗ ✓ ✗ 11 B C A D 12 (a) B A (b) (i) Mengeluarkan produk berjenama negara (ii) Melindungi hak cipta rakyat (iii) Meningkatkan pendapatan negara (iv) Menjaga maruah dan keselamatan negara (v) Menjadi aset negara yang berharga (vi) Menjadi penanda aras sebagai negara maju (Mana-mana dua jawapan yang betul) 13 (a) C A B (b) Nilai murni yang menjadi pegangan seseorang pereka bentuk supaya hasil ciptaannya itu tidak memudaratkan dirinya dan pengguna Jawapan 09 PT RBT Tg1_Jawapan_J1-J8_Final.indd 1 1/26/24 3:07 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.