Bab 1: Penyelesaian Masalah Secara Inventif 1 – 19 Bab 2: Aplikasi Teknologi 20 – 79 Ujian Akhir Sesi Akademik 80 – 85 Format Pentaksiran dan Pelaporan Ujian Akhir Sesi Akademik Reka Bentuk dan Teknologi Tingkatan 2 86 Jawapan J1 – J8 Kandungan PT RBT Tg2 Kand.indd 2 23/01/2024 3:27 PM
1 Jawab semua soalan. 1.1 Pengenalpastian Masalah 1.1.1 Mengenal Pasti Masalah Bukan Inventif dan Inventif 1 Apakah maksud masalah inventif? A Masalah yang berlaku dalam kehidupan seharian manusia B Masalah yang memerlukan penciptaan produk baharu di pasaran C Masalah yang tidak meninggalkan kesan sampingan apabila penambahbaikan dilakukan D Masalah yang mempunyai kesan sampingan apabila usaha penambahbaikan dilakukan BT ms. 4 2 Antara berikut, yang manakah menunjukkan situasi masalah bukan inventif? I Tayar lori yang kempis akibat kekurangan angin II Kerja menulis tidak lancar akibat mata pensel tumpul III Kaki meja tidak dapat menampung beban, kaki meja digantikan dengan kaki besi IV Penutup balang biskut yang tidak ketat menyebabkan biskut mudah lemau A I dan II B I dan III C II dan III D III dan IV BT ms. 3 3 Rajah menunjukkan situasi dalam penyelesaian masalah. Masalah Penyelesaian Apakah jenis mengenal pasti masalah itu? A Masalah inventif B Masalah bukan inventif C Masalah yang telah diselesaikan D Masalah penambahbaikan produk BT ms. 4 4 Antara berikut, yang manakah masalah inventif? Sebelum penambahbaikan Selepas penambahbaikan I Penutup balang kuih tidak ketat menyebabkan kuih selalu lemau Penutup balang kuih terlalu ketat II Pisau tumpul untuk menyiang ikan Pisau diasah menjadi tajam III Meja tidak dapat menampung berat Kaki meja diganti dengan kaki besi IV Tenaga dua lelaki diperlukan untuk mengalihkan meja yang berkaki kayu Tenaga empat lelaki diperlukan untuk mengalihkan meja yang berkaki besi A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 3–4 1.1.2 Menerangkan Proses Penyelesaian Masalah Bukan Inventif dan Inventif 5 Susun mengikut urutan yang betul proses penyelesaian masalah bukan inventif. I Membuat pilihan II Melaksanakan pilihan III Mengenal pasti masalah IV Menyenaraikan pilihan untuk menyelesaikan masalah A I, III, II dan IV B I, III, IV dan II C III, IV, I dan II D III, IV, II dan I BT ms. 5 6 Antara berikut, yang manakah langkah ketiga dalam proses penyelesaian masalah bukan inventif? A Membuat pilihan B Melaksanakan pilihan C Mengenal pasti masalah D Menyenaraikan pilihan untuk menyelesaikan masalah BT ms. 5 1 BAB Penyelesaian Masalah Secara Inventif Bahagian A PT RBT Tg2 B1.indd 1 10/01/2024 7:58 PM
2 7 Antara berikut, yang manakah tujuan kaedah TRIZ? A Proses penyelesaian masalah boleh diulang semula B Proses penyelesaian masalah dapat diselesaikan tanpa diulang C Proses penyelesaian masalah yang biasa dialami dalam kehidupan D Proses penyelesaian masalah yang mempunyai kesan sampingan selepas penambahbaikan BT ms. 5 8 Antara berikut, yang manakah jurutera paten yang telah memperkenalkan kaedah TRIZ? A Elon Musk B Steve Wozniak C Genrich Altshuller D Leonardo da Vinci BT ms. 5 9 Apakah tujuan menggunakan kaedah TRIZ dalam proses penyelesaian masalah? A Proses penyelesaian masalah yang biasa dialami dalam kehidupan seharian B Masalah yang mempunyai kesan sampingan setelah penambahbaikan dilakukan C Masalah yang dikesan melalui proses kerja yang dikenali sebagai analisis fungsi D Proses penyelesaian masalah boleh diulang semula untuk mendapatkan keputusan yang terbaik BT ms. 5 10 Rajah menunjukkan proses kerja penyelesaian masalah inventif. Menilai penyelesaian masalah sama ada berjaya atau tidak Menyenaraikan pilihan untuk menyelesaikan masalah X Membuat pilihan Mengenal pasti masalah Apakah perkara X? A Merancang masalah B Melaksanakan pilihan C Merancang situasi masalah D Membuat penambahbaikan BT ms. 5 11 Antara berikut, yang manakah langkah kedua dalam proses penyelesaian masalah bukan inventif? A Membuat pilihan B Melaksanakan pilihan C Menyenaraikan pilihan untuk menyelesaikan masalah D Menilai penyelesaian masalah sama ada berjaya atau tidak BT ms. 5 12 Antara berikut, yang manakah padanan fasa penyelesaian masalah inventif yang betul? Fasa Penerangan A Analisis punca masalah Percanggahan fizikal B Kaedah penyelesaian Pilihan kaedah penyelesaian C Model masalah Kaedah penyelesaian spesifik D Model penyelesaian Analisis fungsi BT ms. 6 13 Apakah fasa pertama dalam penyelesaian masalah inventif? A Model penyelesaian B Kaedah penyelesaian C Memodelkan masalah D Analisis punca masalah BT ms. 6 14 Susun mengikut urutan yang betul bagi fasa-fasa penyelesaian masalah inventif. I Menganalisis punca masalah II Model penyelesaian III Model masalah IV Kaedah penyelesaian A I, III, II dan IV C III, IV, II dan I B I, III, IV dan II D IV, I, III dan II BT ms. 6 15 Berikut ialah pernyataan tentang fasa penyelesaian masalah inventif. • Menggunakan konsep percanggahan fizikal • Contoh meja perlu berat (bahagian kaki meja ditukar kepada besi) untuk menjadi lebih kuat bagi menampung beban yang tinggi dan perlu ringan • Meja perlu berat dan ringan supaya mudah dialihkan Apakah fasa penyelesaian masalah inventif itu? A Model penyelesaian B Kaedah penyelesaian C Memodelkan masalah D Menganalisis punca masalah BT ms. 6–7 PT RBT Tg2 B1.indd 2 10/01/2024 7:58 PM
3 16 Antara berikut, yang manakah fasa kedua dalam penyelesaian masalah inventif? A Model masalah B Model penyelesaian C Kaedah penyelesaian D Analisis punca masalah BT ms. 6 17 Antara berikut, yang manakah penerangan fasa model penyelesaian yang betul? A Analisis fungsi B Percanggahan fizikal C Pilihan kaedah penyelesaian D Kaedah penyelesaian spesifik BT ms. 6 1.2 Analisis fungsi 1.2.1 Membuat Hubung Kait antara Produk dengan Objek dari Segi Fungsinya 18 Gambar foto menunjukkan sebuah rak kasut. Antara berikut, yang manakah merupakan objek bagi rak kasut tersebut? A Skru C Kasut B Paku D Kayu beroti BT ms. 8 19 Antara berikut, yang manakah komponen penting dalam melukis model fungsi? I Produk III Bahan II Fungsi IV Objek A I, II dan III C I, III dan IV B I, II dan IV D II, III dan IV BT ms. 9 20 Apakah tujuan analisis fungsi? A Menyelesaikan masalah B Membuat penambahbaikan pada produk C Menganalisis reka bentuk produk untuk pasaran D Mengenal pasti sistem yang ada pada sesebuah produk BT ms. 9 21 Gambar foto menunjukkan sebuah katil. Antara berikut, yang manakah merupakan objek bagi katil tersebut? A Skru B Tilam C Lantai D Muka katil BT ms. 9 22 Apakah fungsi objek dalam membuat hubung kait antara produk? A Menganalisis objek dari segi fungsinya B Menerima kesan daripada fungsi produk C Membuat hubung kait antara objek dan produk D Tugas yang dilakukan oleh produk untuk merubah objek sasaran BT ms. 9 1.2.2 Melukis Sistem Fungsi 23 Antara berikut, yang manakah fungsi komponen pada sistem fungsi? A Menggambarkan keseluruhan hubung kait antara komponen B Membantu mengenal pasti sistem yang ada pada sebuah produk C Gabungan beberapa komponen yang membentuk produk lengkap D Melaksanakan tugas yang tertentu bagi melengkapkan sistem fungsi produk BT ms. 10 24 Apakah lukisan yang menggambarkan sistem fungsi komponen? A Lukisan model fungsi B Lukisan fungsi produk C Lukisan analisis sistem D Lukisan sistem komponen BT ms. 10 25 Antara berikut, yang manakah bukan supersistem? A Warna B Lantai C Cahaya D Kelembapan BT ms. 10 26 Berikut ialah komponen dan fungsi sebuah meja, pilih padanan yang betul. Komponen Fungsi Objek A Muka meja Memegang Kaki meja B Kaki meja Memegang Skru C Skru Memegang Kaki meja D Lantai Memegang Muka meja BT ms. 10 PT RBT Tg2 B1.indd 3 10/01/2024 7:58 PM
4 27 Antara berikut, yang manakah konsep utama dalam analisis fungsi? I Objek III Sistem II Fungsi IV Produk A I, II dan III C I, III dan IV B I, II, dan IV D II, III dan IV BT ms. 10 1.2.3 Membina Model Fungsi dengan Menggunakan Garisan Interaksi 28 Antara berikut, yang manakah padanan yang betul tentang garisan interaksi? Simbol Maksud A Berguna tetapi berlebihan B Berguna tetapi tidak mencukupi C Bermasalah D Berguna (Normal) BT ms. 11 29 Apakah fungsi garisan interaksi? A Untuk mengenal pasti punca masalah B Untuk menggambarkan proses mereka cipta produk C Untuk menentukan kaedah penyelesaian yang tepat pada produk D Untuk menunjukkan hubung kait antara komponen dengan kesannya BT ms. 11 30 Antara berikut, yang manakah garisan interaksi berguna? A B C D BT ms. 11 31 Rajah menunjukkan lukisan model fungsi. Memegang Memegang Memegang Memegang Memegang Skru Lantai Kaki meja Muka meja Buku Antara berikut, yang manakah objek? I Skru III Kaki meja II Buku IV Muka meja A I, II dan III C I, III dan IV B I, II dan IV D II, III dan IV BT ms. 11 32 Apakah tujuan analisis berantai punca dan kesan dalam analisis fungsi? A Untuk membantu mengenal pasti rantaian yang ada pada sebuah produk B Untuk melaksanakan tugas yang tertentu bagi melengkapkan fungsi produk C Untuk mengesan masalah dan mudah mencari alternatif penyelesaian terbaik D Untuk memahami dan mengesahkan rantaian punca dan kesan suatu masalah BT ms. 12 33 Antara berikut, yang manakah jenis halangan sifat asas objek? A Graviti B Momentum C Kelembapan D Kebolehan manusia BT ms. 12 1.3 Percanggahan Fizikal 1.3.1 Mengenal Pasti dan Menganalisis Percanggahan FIzikal 34 Antara berikut, yang manakah betul tentang percanggahan fizikal? I Fizikal yang besar berlawanan dengan fizikal yang tinggi II Parameter seperti saiz, beban dan berat menunjukkan contoh percanggahan fizikal III Percanggahan fizikal bagi sebuah rak penyangkut pakaian ialah tinggi lawan rendah IV Keadaan yang berlawanan antara satu sama lain yang diperlukan dalam suatu objek A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 15 35 Antara berikut, yang manakah menunjukkan situasi kaedah pemisahan ruang? A Meja makan berempat boleh dibesarkan menjadi meja makan berlapan B Khemah perlu besar semasa digunakan dan perlu kecil semasa disimpan C Beg udara di dalam kereta untuk mengurangkan risiko kecederaan ketika kemalangan D Penyangkut pakaian perlu tinggi untuk orang yang tinggi dan perlu rendah untuk orang yang rendah BT ms. 15 36 Antara berikut, yang manakah parameter bagi percanggahan fizikal besar-kecil? A Saiz C Beban B Lebar D Ketinggian BT ms. 15 PT RBT Tg2 B1.indd 4 10/01/2024 7:58 PM
5 37 Antara berikut, yang manakah kaedah pemisahan yang betul bagi percanggahan fizikal tinggi lawan rendah? A Saiz B Masa C Ruang D Ukuran BT ms. 15 1.3.2 Mencadangkan Pemilihan Prinsip Inventif 38 Berikut ialah pernyataan tentang cadangan prinsip inventif bagi kaedah pemisahan ruang. Memisahkan atau mengeluarkan bahagian yang mendatangkan gangguan daripada objek Apakah cadangan prinsip inventif pemisahan ruang itu? A Pengantara B Penyarangan C Pembahagian D Pengekstrakan BT ms. 16 39 Antara berikut, yang manakah konsep prinsip inventif pengantara bagi kaedah pemisahan ruang? I Mencantum dua objek secara sementara II Menggunakan objek atau proses pengantara III Mengadakan bahagian baharu antara dua objek IV Mengubah bentuk sesuatu objek daripada simetri menjadi tidak simetri A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 16 40 Antara berikut, yang manakah padanan prinsip inventif kaedah pemisahan ruang yang betul? Prinsip inventif (Pemisahan ruang) Contoh A Pembahagian Perabot yang dijual menggunakan konsep Do It Yourself (DIY) B Pengantara Pelindung cahaya cermin kereta C Penyarangan Menukar bentuk bulat jam dinding ke bentuk tidak sekata D Kualiti setempat Antena radio yang boleh dipanjangkan dan dipendekkan BT ms. 16 41 Berikut ialah contoh prinsip inventif bagi pemisahan masa. Proses menabur serbuk gula di atas donut untuk mengurang atau menambahkan kemanisan Apakah prinsip inventif itu? A Kedinamikan C Tindakan berkala B Tindakan awal D Tindakan keterlaluan BT ms. 17 42 Antara berikut, yang manakah padanan prinsip inventif kaedah pemisahan masa yang betul? Prinsip inventif (Pemisahan masa) Contoh A Tindakan berterusan yang berfaedah Kapsul ubat yang boleh larut B Tindakan awal Lampu jalan menyala berkala mengikut waktu siang dan malam C Kedinamikan Stereng kereta yang boleh diubah ketinggiannya D Tindakan berkala Beg udara di dalam kereta untuk mengurangkan risiko kecederaan ketika kemalangan BT ms. 17 43 Antara berikut, yang manakah contoh prinsip inventif bagi kaedah pemisahan masa? A Kapsul ubat yang boleh larut B Pelindung cahaya cermin kereta C Antena radio yang boleh dipanjangkan dan dipendekkan D Menukar bentuk bulat jam dinding ke bentuk tidak sekata BT ms. 17 44 Antara berikut, situasi yang manakah prinsip inventif bagi pemisahan masa jenis kedinamikan? A Menjalankan sesuatu kerja secara berterusan B Melakukan tindakan awal untuk mengawal risiko C Menggunakan prinsip terma terhadap sesuatu bahan D Memecahkan satu objek kepada bahagian kecil yang boleh bergerak BT ms. 17 45 Antara berikut, situasi yang manakah prinsip inventif bagi pemisahan ruang jenis penyarangan? A Pelindung cahaya cermin kereta B Antena radio yang boleh dipanjangkan dan dipendekkan C Menukar bentuk bulat jam dinding ke bentuk tidak sekata D Perabot yang dijual menggunakan konsep Do It Yourself (DIY) BT ms. 16 PT RBT Tg2 B1.indd 5 10/01/2024 7:58 PM
6 46 Berikut ialah contoh prinsip inventif pemisahan ruang. Memisahkan atau mengeluarkan bahagian yang mendatangkan gangguan daripada objek Apakah prinsip inventif tersebut? A Kualiti setempat B Pengekstrakan C Penyarangan D Tidak simetri BT ms. 16 1.3.3 Menjustifikasikan Cadangan Perubahan Reka Bentuk Berdasarkan Pemilihan Prinsip Inventif 47 Berikut ialah pernyataan tentang kaedah penyelesaian masalah inventif secara pemisahan. Sebuah meja perlu berat untuk menampung beban yang banyak di atasnya dan perlu ringan untuk dialihkan Apakah cadangan prinsip inventif yang sesuai digunakan? A Kedinamikan B Tindakan awal C Tindakan berkala D Tindakan keterlaluan BT ms. 18 48 Berikut ialah pernyataan tentang prinsip inventif bagi kaedah pemisahan ruang. Bekas makanan murid yang mempunyai beberapa bahagian Apakah prinsip inventif itu? A Pengantara B Tidak simetri C Pembahagian D Kualiti setempat BT ms. 18 1.3.4 Menghasilkan Lakaran Produk Berfokuskan Bahagian yang Mempunyai Masalah Inventif 49 Antara berikut yang manakah cadangan perubahan yang sesuai pada meja yang perlu menampung beban di atasnya dan perlu ringan untuk dialihkan? I Memasang kaki besi pada muka meja agar meja tidak bergerak II Memasang roda pada hujung kaki meja agar mudah digerakkan III Mengubah kaki meja jenis boleh ditanggalkan daripada cantuman muka meja IV Mengubah suai kaki meja yang boleh diubah ketinggiannya mengikut kesesuaian A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV BT ms. 19 Jawab semua soalan. 1.1 Pengenalpastian Masalah 1.1.1 Mengenal Pasti Masalah Bukan Inventif dan Inventif 1 Berikut ialah dua jenis mengenal pasti masalah. BT ms. 3–4 TP A Masalah inventif B Masalah bukan inventif Padankan jenis masalah itu dengan menulis A atau B pada petak yang disediakan. Emak membeli rak serba guna untuk meletakkan barang keperluan dapur yang terlalu banyak Akmal mengasah pisau yang tumpul sehingga tajam untuk menyiang ikan Ayah memasang ekzos kereta yang baharu, namun kos penggunaan bahan api didapati bertambah Yasmin menukar penutup balang yang baharu, namun penutup baharu tersebut terlalu ketat [4 markah] Bahagian B PT RBT Tg2 B1.indd 6 10/01/2024 7:58 PM
7 2 Tanda () bagi pernyataan masalah inventif yang betul dan () yang salah pada petak yang disediakan. BT ms. 3–4 TP Masalah yang sering dialami dalam kehidupan seharian Masalah yang mempunyai kesan sampingan apabila usaha penambahbaikan dilakukan Masalah yang tidak mempunyai kesan sampingan setelah usaha penambahbaikan dilakukan Proses penyelesaian masalah banyak digunakan dalam industri [4 markah] 3 Tanda () bagi maksud masalah bukan inventif yang betul dan () yang salah pada petak yang disediakan. BT ms. 3–4 TP Masalah yang sering dihadapi dalam kehidupan harian Masalah yang mempunyai kesan sampingan apabila usaha penambahbaikan dilakukan Masalah yang mempunyai kesan sampingan sebelum penambahbaikan dilakukan Masalah yang tidak mempunyai kesan sampingan setelah usaha penambahbaikan dilakukan [4 markah] 1.1.2 Menerangkan Proses Penyelesaian Masalah Bukan Inventif dan Inventif 4 Berikut ialah langkah-langkah proses penyelesaian masalah bukan inventif. BT ms. 5 TP A Membuat pilihan B Mengenal pasti masalah C Menyenaraikan pilihan D Melaksanakan pilihan Lengkapkan peta alir berikut mengikut urutan yang betul dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Mula Selesai Menilai penyelesaian masalah [4 markah] 5 Berikut ialah strategi penyelesaian masalah inventif. BT ms. 6 TP A Masalah khusus B Masalah umum C Penyelesaian umum D Meringkaskan masalah PT RBT Tg2 B1.indd 7 10/01/2024 7:58 PM
8 Lengkapkan carta alir berikut mengikut urutan yang betul dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Penyelesaian khusus Halangan penyelesaian [4 markah] 6 Susun mengikut urutan yang betul fasa-fasa penyelesaian masalah inventif dengan menulis 1, 2, 3 dan 4 pada petak yang disediakan. BT ms. 6 TP Model penyelesaian Kaedah penyelesaian Analisis punca masalah Model masalah [4 markah] 1.2 Analisis Fungsi 1.2.1 Membuat Hubung Kait antara Produk dengan Objek dari Segi Fungsinya 7 Nyatakan empat komponen yang terlibat bagi melengkapkan fungsi sebuah kerusi. BT ms. 9 TP (i) (ii) (iii) (iv) [4 markah] 8 Berikut ialah analisis fungsi. A Produk B Fungsi C Objek Padankan analisis fungsi itu dengan menulis A, B atau C pada petak yang disediakan. BT ms. 9 Tugas yang dilakukan oleh produk untuk merubah objek sasaran Membentuk suatu sistem bagi produk itu sendiri Menerima kesan daripada fungsi produk Terdiri daripada gabungan beberapa komponen [4 markah] PT RBT Tg2 B1.indd 8 10/01/2024 7:58 PM
9 9 Gambar foto menunjukkan bekas pensel meja. BT ms. 9 TP Tanda () bagi hubung kait yang betul dan () yang salah antara produk dengan objek dari segi fungsinya pada petak yang disediakan. Pensel memegang muka meja Bekas pensel memegang pensel Meja memegang bekas pensel Meja memegang pensel [4 markah] 1.2.2 Melukis Sistem Fungsi 10 Rajah menunjukkan sebuah katil. BT ms. 10 TP Tanda () bagi yang betul dan () yang salah bagi hubung kait antara produk dengan objek dari segi fungsinya pada petak yang disediakan. Katil meletakkan tilam Lantai memegang kaki katil Katil keperluan bilik tidur Muka katil memegang tilam [4 markah] PT RBT Tg2 B1.indd 9 10/01/2024 7:58 PM
10 11 Berikut ialah hubung kait antara produk dengan objek dari segi fungsinya. BT ms. 9 TP A Air B Buku C Kertas D Manusia Padankan hubung kait antara produk dengan objek dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Produk(sistem) Fungsi(tindakan) Objek(penerima kesan) Meja Memegang Cawan Memegang Klip Memegang Kereta Mengangkut [4 markah] 1.2.3 Membina Model Fungsi dengan Menggunakan Garisan Interaksi 12 Berikut ialah garisan interaksi. BT ms. 11 TP A B C D Padankan maksud garisan interaksi yang betul dengan menulis A, B, C dan D pada ruang jawapan yang disediakan. Berguna tetapi berlebihan Berguna tetapi tidak mencukupi Bermasalah (harmful) Berguna (normal) [4 markah] PT RBT Tg2 B1.indd 10 10/01/2024 7:58 PM
11 13 Berikut ialah masalah fungsi dan punca masalah pada sebuah meja belajar. BT ms. 12 TP A Kelembapan B Kaki meja C Muka meja (a) Lengkapkan lukisan model fungsi dengan menulis A, B dan C pada ruang yang disediakan. Memegang Memegang Memegang Memegang Memegang Lantai Lantai [3 markah] (b) Tandakan (✓) bagi jenis halangan yang ada pada lukisan model fungsi. Sains dan fizik Sifat semula jadi objek [1 markah] 14 Berikut ialah jenis halangan dalam mengenal pasti punca masalah. BT ms. 12 TP A Sains dan fizik B Sifat asas objek C Semula jadi Padankan jenis halangan itu dengan menulis A, B atau C pada petak yang disediakan. Kebolehan manusia Panas, hujan dan kelembapan Momentum Graviti [4 markah] 15 (a) Nyatakan dua tujuan analisis berantai punca dan kesan pada suatu objek. BT ms. 12 TP (i) (ii) [2 markah] (b) Berikan dua maksud berdasarkan mana-mana tiga simbol garisan interaksi. BT ms. 12 TP (i) (ii) [2 markah] PT RBT Tg2 B1.indd 11 10/01/2024 7:58 PM
12 1.3 Percanggahan Fizikal 1.3.1 Mengenal Pasti dan Menganalisis Percanggahan Fizikal 16 (a) Berikut ialah parameter percanggahan fizikal sebuah meja. BT ms. 15 TP A Ketinggian B Saiz C Beban Padankan parameter percanggahan fizikal itu dengan menulis A, B dan C pada ruang jawapan yang disediakan. Percanggahan fizikal Ruang jawapan Berat – ringan Tinggi – rendah Besar – kecil [3 markah] (b) Tanda () bagi maksud percanggahan fizikal yang betul pada petak yang disediakan. BT ms. 15 TP Keadaan yang berlawanan antara satu sama lain yang diperlukan dalam suatu objek Untuk mengenal pasti sistem yang ada pada sesebuah produk Menjadikan setiap bahagian objek memenuhi fungsi berbeza yang berguna [1 markah] 1.3.2 Mencadangkan Pemilihan Prinsip Inventif 17 Tanda () bagi empat prinsip inventif kaedah pemisahan ruang pada petak yang disediakan. BT ms. 16 TP Pembahagian Kedinamikan Penyarangan Pengantara Tidak simetri [4 markah] PT RBT Tg2 B1.indd 12 10/01/2024 7:58 PM
13 18 Tandakan () pada prinsip inventif bagi kaedah pemisahan ruang dan (✗) pada yang tidak berkaitan. BT ms. 16–17 TP Pembahagian (segmentation) Tindakan awal (Prelimenary action) Penyarangan (Nested doll) Kedinamikan (Dynamization) [4 markah] 19 Berikut ialah prinsip inventif bagi kaedah pemisahan masa. BT ms. 17 TP A Tindakan berkala B Tindakan keterlaluan C Kedinamikan D Pengembangan terma Padankan prinsip inventif itu dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Mengubah sesuatu bahagian objek daripada tidak bergerak kepada bahagian yang bergerak dan sebaliknya Jika tindakan tidak berhasil, lakukan tindakan yang sama tetapi secara berlebihan atau berkurangan agar dapat memudahkan penyelesaian Menukar tindakan berterusan kepada tindakan berkala Menggunakan prinsip terma terhadap sesuatu bahan [4 markah] 20 Berikut ialah beberapa contoh situasi prinsip inventif bagi kaedah pemisahan masa. BT ms. 17 TP A Jana kuasa elektrik, mesin pelelas B Lampu jalan menyala berkala mengikut waktu siang dan malam C Kapsul ubat yang boleh larut D Beg udara di dalam kereta untuk mengurangkan risiko kecederaan Padankan contoh situasi prinsip inventif itu dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Tindakan berterusan yang berfaedah Pembuangan dan pemulihan Tindakan berkala Tindakan awal [4 markah] PT RBT Tg2 B1.indd 13 10/01/2024 7:58 PM
14 Jawab semua soalan. 1.3.3 Menjustifi kasikan Cadangan Perubahan Reka Bentuk Berdasarkan Pemilihan Prinsip Inventif 21 Rajah menunjukkan sebuah meja yang telah berlaku perubahan reka bentuk. BT ms. 18 TP KBAT Menganalisis Nyatakan empat cadangan perubahan reka bentuk yang telah berlaku pada meja tersebut. (i) (ii) (iii) (iv) [4 markah] 1.1 Pengenalpastian Masalah 1.1.1 Mengenal Pasti Masalah Bukan Inventif dan Inventif 1 Dalam kehidupan seharian, kebanyakan individu berdepan dengan pelbagai masalah dan menghadapi kesukaran dalam membuat pilihan. Kadangkala situasi yang berlaku memaksa kita untuk menyelesaikan masalah tersebut dengan pantas. Inventif ialah suatu penemuan yang benar-benar baharu hasil daripada kreativiti manusia. Penyelesaian masalah pula ialah suatu proses kognitif yang digunakan sebagai usaha mencari jalan penyelesaian sesuatu masalah. Berdasarkan petikan di atas, BT ms. 3–4 TP (a) Nyatakan defi nisi masalah inventif dan masalah bukan inventif dengan memberikan satu contoh yang sesuai. (i) Masalah inventif Bahagian C PT RBT Tg2 B1.indd 14 10/01/2024 7:58 PM
15 (ii) Masalah bukan inventif [4 markah] (b) Tentukan jenis situasi masalah di bawah sama ada masalah inventif atau masalah bukan inventif. Situasi masalah Jenis masalah (i) Stereng kereta Encik Ahmad secara tiba-tiba terasa berat semasa memandu. Ini kerana tayar kereta yang bocor dan digantikan dengan tayar yang baharu. (ii) Semasa melukis, Aqil Faiz selalu mengasah pensel kerana pensel itu sentiasa tumpul. Akibat daripada sentiasa mengasah, pensel itu menjadi semakin pendek. [2 markah] (c) Nyatakan empat fasa penyelesaian masalah inventif. (i) (ii) (iii) (iv) [4 markah] 1.1.3 Mengenal Pasti dan Menganalisis Percanggahan Fizikal 2 Rajah menunjukkan sebuah produk inovasi yang digunakan untuk kerja-kerja membaiki lampu rumah yang rosak. BT ms. 15 TP Berdasarkan gambar foto tersebut. (a) Nyatakan dua percanggahan fizikal bagi produk tersebut. [2 markah] PT RBT Tg2 B1.indd 15 10/01/2024 7:58 PM
16 (b) Berdasarkan jawapan anda di 2(a) terangkan dua contoh situasi lain dalam penentuan kaedah penyelesaian masalah inventif secara pemisahan. [4 markah] (c) Terangkan jenis kaedah pemisahan yang digunakan dalam situasi tersebut dan jelaskan konsep prinsip inventif yang digunakan. [4 markah] 1.2 Analisis Fungsi 1.2.1 Membuat Hubung Kait antara Produk dengan Objek dari Segi Fungsinya 3 Rajah menunjukkan rak pinggan yang diperbuat daripada kayu. BT ms. 9 TP PT RBT Tg2 B1.indd 16 10/01/2024 7:58 PM
17 Berdasarkan gambar foto itu, (a) Hasilkan satu jadual model fungsi komponen rak pinggan itu. KBAT Menganalisis [4 markah] (b) Nyatakan maksud bagi istilah yang berikut: KBAT Mengaplikasi (i) Produk (ii) Fungsi (iii) Objek [3 markah] (c) Lengkapkan rajah model fungsi bagi sebuah rak pinggan yang bermasalah. KBAT Mencipta Memegang Memegang Memegang Memegang Memegang [3 markah] PT RBT Tg2 B1.indd 17 10/01/2024 7:58 PM
18 1.2.3 Membina Model Fungsi dengan Menggunakan Garisan Interaksi 4 Rajah menunjukkan sebuah meja yang bergoyang dan tidak stabil. BT ms. 11–13 TP Berdasarkan rajah itu, (a) Nyatakan tiga masalah yang akan dihadapi sekiranya menggunakan meja itu. KBAT Menganalisis (i) (ii) (iii) [3 markah] (b) Nyatakan satu faktor penyebab meja itu tidak stabil. KBAT Menilai [1 markah] (c) Lukiskan analisis kesan dan akibat meja bergoyang dan tidak stabil. KBAT Mencipta [6 markah] PT RBT Tg2 B1.indd 18 10/01/2024 7:58 PM
19 1.3 Percanggahan Fizikal 1.3.1 Mengenal Pasti dan Menganalisis Percanggahan Fizikal 5 Rajah menunjukkan dua jenis percanggahan fi zikal. BT ms. 15 TP Percanggahan fi zikal Pemisahan masa Pemisahan ruang Berdasarkan rajah itu, (a) Nyatakan maksud percanggahan fi zikal. [1 markah] (b) Berikan dua contoh situasi kaedah pemisahan masa dan pemisahan ruang. [8 markah] (c) Berikan satu contoh cadangan prinsip inventif kedinamikan secara pemisahan masa. KBAT Menganalisis [1 markah] PT RBT Tg2 B1.indd 19 10/01/2024 7:58 PM
J1 Praktis Topikal UASA Reka Bentuk dan Teknologi Tingkatan 2 – Jawapan Penyelesaian Masalah Secara Inventif bab 1 BAHAGIAN A 1 D 2 A 3 A 4 C 5 C 6 A 7 A 8 C 9 D 10 B 11 C 12 B 13 D 14 B 15 C 16 A 17 D 18 C 19 B 20 D 21 B 22 B 23 D 24 A 25 A 26 C 27 B 28 A 29 A 30 B 31 D 32 D 33 D 34 C 35 D 36 A 37 C 38 D 39 A 40 A 41 D 42 C 43 A 44 D 45 B 46 B 47 A 48 D 49 D BAHAGIAN B 1 B B A A 2 3 4 Mula B C A D Selesai Menilai penyelesaian masalah 5 6 4 3 1 2 7 (i) Tempat duduk (ii) Penyandar kerusi (iii) Kaki kerusi (iv) Skru 8 B A C Penyelesaian khusus A D B C Tinggi – rendah A Besar – kecil B (b) 17 18 19 C B A D 20 A C B D 21 (i) Kaki meja jenis boleh ditanggalkan daripada cantuman dengan muka meja agar mudah dibawa ke manamana (ii) Memasang roda pada hujung kaki meja agar mudah digerakkan (iii) Kaki meja boleh diselaraskan mengikut ketinggian (iv) Meja boleh diubah suai ketinggian mengikut keselesaan pengguna BAHAGIAN C 1 (a) (i) Masalah yang mempunyai kesan sampingan apabila usaha penambahbaikan berlaku. Contohnya, penggunaan pendingin hawa akan menjadikan rumah lebih selesa tetapi akan meningkatkan kos elektrik A 9 10 11 Produk (sistem) Fungsi (tindakan) Objek (penerima kesan) Meja Memegang B Cawan Memegang A Klip Memegang C Kereta Mengangkut D 12 A C D B 13 (a) Memegang Memegang Memegang Memegang Memegang A Lantai B C Lantai (b) 14 B C A A 15 (a) (i) Memahami rantaian punca dan kesan bagi suatu masalah (ii) Mengesahkan rentaian punca dan kesan bagi suatu masalah (b) (i) Berguna tetapi berlebihan (ii) Berguna tetapi tidak mencukupi 16 (a) Percanggahan fizikal Parameter Berat – ringan C Jawapan PT RBT Tg2 Jaw.indd 1 23/01/2024 3:26 PM