Praktis Topikal Pend Islam T5

48 49 Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) Perceraian merupakan sesuatu yang tidak disukai oleh Islam tetapi dibolehkan dengan alasan dan sebabsebab tertentu. (i) Nyatakan maksud talak dari segi istilah. [2 markah] (ii) Jelaskan keadaan talak mengikut hukum berikut: A. Makruh [2 markah] B. Sunat [2 markah] (iii) Terangkan dua jenis talak secara terperinci. [4 markah] (iv) Jelaskan contoh lafaz talak dari aspek berikut: A. Secara jelas [2 markah] B. Secara kiasan [2 markah] KLON SPM Bidang: Fiqah Isu-isu dalam Perkahwinan PELAJARAN 13 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 49 22/2/2023 10:58:31 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

50 51 (v) Di Malaysia, perceraian melalui talak diperuntukkan di bawah Enakmen Undang-undang Keluarga Islam Seksyen 47. Mana-mana suami atau isteri yang mahu bercerai melalui talak hendaklah membuat permohonan terlebih dahulu di Mahkamah Syariah. Berdasarkan pernyataan di atas, apakah yang akan berlaku sekiranya undang-undang tersebut diabaikan? KBAT Menganalisis [4 markah] (b) (i) Apakah yang dimaksudkan dengan fasakh? [2 markah] (ii) Nyatakan maksud khuluk. [2 markah] (iii) Jelaskan dua perbezaan antara fasakh dengan khuluk. Aspek Fasakh Khuluk [4 markah] (iv) Berikan maksud li’an dari segi syarak. [2 markah] (v) Jelaskan dua kesan li’an kepada suami isteri. [2 markah] (c) (i) Nyatakan maksud rujuk dari segi istilah. [2 markah] KLON SPM KLON SPM Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 50 22/2/2023 10:58:31 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

50 51 (ii) Jelaskan dua syarat yang perlu dipatuhi oleh pasangan yang ingin rujuk. [2 markah] (iii) Apakah yang dimaksudkan dengan nusyuz? [2 markah] (iv) Nyatakan dua contoh perbuatan nusyuz. [2 markah] (d) Islam tidak menyuruh seorang lelaki itu berkahwin lebih daripada seorang, tetapi membenarkannya dengan bersyarat. (i) Nyatakan maksud poligami dari segi istilah. [2 markah] (ii) Jelaskan dua syarat berpoligami yang ditetapkan oleh syarak. [2 markah] (iii) Perkahwinan yang tidak mengikut syariat dan undang-undang Islam akan memberi kesan kepada sesebuah ikatan perkahwinan. Pada pandangan anda, mengapakah setiap pasangan perlu mematuhi undang-undang perkahwinan yang telah ditetapkan? KBAT Menilai [4 markah] (e) (i) Berikan pengertian hadanah. [2 markah] Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 51 22/2/2023 10:58:31 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

52 53 (ii) Apakah yang dimaksudkan dengan anak angkat? [2 markah] (iii) Jelaskan dua sebab anak angkat haram dibinkan kepada bapa angkat. [2 markah] Jabatan Kemajuan Islam Malaysia menganggarkan kira-kira 70% pernikahan yang menggunakan khidmat sindiket ekspres adalah tidak mematuhi syariah. Sumber: Berita Harian Online, 14 April 2019 (iv) Berdasarkan situasi di atas, cadangkan langkah bagi menangani masalah tersebut daripada terus berleluasa di negara ini. KBAT Menganalisis [4 markah] (v) Undang-Undang Keluarga Islam 1984 [Akta 303] telah menetapkan umur minimum perkahwinan bagi orang Islam ialah 18 tahun bagi lelaki dan 16 tahun bagi perempuan. Berikan pandangan anda berkaitan pernikahan bawah umur. KBAT Menilai [4 markah] PETA I-THINK 1 Murid menggunakan peta i-THINK sebagai alat untuk menjana idea. 2 Setiap kumpulan diberi tajuk tertentu berkaitan perkahwinan dan diminta menggunakan peta i-THINK yang bersesuaian yang menambah kefahaman. 3 Cadangan tajuk: - Pembubaran perkahwinan (Talak, fasakh, khuluk, li'an) - Isu-isu perkahwinan (Iddah, rujuk, nusyuz, poligami, hadanah dan anak angkat) - Implikasi perkahwinan tidak mengikut syariah 4 Semua hasil kerja kumpulan ditampal di belakang kelas. Aktiviti PAK - 21 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 52 22/2/2023 10:58:31 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

52 53 Praktis Pengukuhan Jawab semua soalan. A Padankan istilah berdasarkan keterangan di bawah. Talak Pembubaran perkahwinan atas kehendak isteri dengan persetujuan membayar ganti rugi kepada suami 1 2 Fasakh Pembubaran perkahwinan oleh suami dengan lafaz talak yang jelas atau kiasan 3 Khuluk Lafaz sumpah suami apabila menuduh isterinya berzina tanpa ada empat orang saksi atau menfikan nasab 4 Lian Pembubaran perkahwinan melalui kuasa hakim dengan sebab-sebab tertentu 5 Rujuk Keengganan isteri mentaati perintah atau permintaan suami yang sah 6 Amalan beristeri lebih daripada seorang pada satu masa Iddah Hak suami untuk menyambung kembali ikatan atau menyambung kembali ikatan perkahwinan dengan isterinya yang diceraikan dalam tempoh iddah 8 Nusyuz Anak orang lain yang dipelihara seperti anggota keluarga sendiri tetapi tidak mempunyai hak seperti anak kandung yang ditetapkan oleh syarak 10 Hadanah Penjagaan kanak-kanak yang masih kecil dan belum berupaya untuk menguruskan dirinya sendiri 7 Poligami Tempoh masa yang perlu dilalui oleh seseorang isteri selepas pembubaran perkahwinan atau selepas kematian suami 9 Anak Angkat Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 53 22/2/2023 10:58:31 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

54 55 B Hukum Talak 1 Wajib 3 Makruh 4 Haram 2 Sunat C D Contoh Bayaran Ganti Rugi Khuluk 1 4 5 2 3 Larangan semasa Iddah 1 2 3 C D i-THINK Peta Buih Kelayakan Berpoligami 1 3 2 E Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 54 22/2/2023 10:58:31 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

54 55 Kertas 1 Jawab semua soalan. Unit 1: Wasiat dalam Islam 1 (a) Firman Allah SWT yang bermaksud: “Kamu diwajibkan apabila seseorang daripada kamu hampir mati, jika ia ada meninggalkan harta, (hendaklah ia) membuat wasiat untuk ibu bapa dan kaum kerabat dengan cara yang baik (menurut peraturan agama), sebagai suatu kewajipan ke atas orang-orang yang bertakwa.” (Surah al-Baqarah: Ayat 180) (i) Apakah maksud wasiat? [2 markah] (ii) Senaraikan tiga rukun bagi wasiat. [3 markah] (iii) Jelaskan dua sebab Islam menggalakkan pelaksanaan wasiat sebelum meninggal dunia. [2 markah] (iv) Jelaskan dua cara pengurusan wasiat yang telah digariskan syarak. [2 markah] Bidang: Fiqah Pengurusan Harta selepas Kematian PELAJARAN 14 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 55 22/2/2023 10:58:33 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

56 57 (v) Kesedaran umat Islam terhadap kepentingan wasiat masih berada pada tahap yang rendah. Kesannya, perebutan harta antara ahli keluarga sering berlaku hingga menyebabkan terputusnya hubungan silaturahim. Pada pandangan anda, apakah langkah yang sesuai untuk memberikan kesedaran kepada umat Islam berkaitan wasiat? KBAT Menilai [4 markah] Unit 2: Faraid dalam Islam (b) Undang-undang pusaka Islam (faraid) telah disyariatkan oleh Allah SWT secara berhikmah bagi menjamin kesejahteraan hamba-Nya. (i) Nyatakan maksud faraid dari segi istilah. [2 markah] (ii) Apakah hukum bagi faraid? [2 markah] (iii) Senaraikan tiga rukun bagi faraid. [3 markah] Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 56 22/2/2023 10:58:34 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

56 57 (iv) Jelaskan syarat-syarat sah faraid yang berikut: 1. Orang yang mewariskan harta [2 markah] 2. Waris [2 markah] (v) Jelaskan dua jenis waris yang digariskan oleh syarak. [2 markah] (vi) Terangkan dua hikmah pensyariatan faraid kepada umat Islam. [4 markah] (vii) Pengagihan harta pusaka secara faraid adalah wajib menurut Islam. Pada pandangan anda, apakah kesan sekiranya umat Islam membelakangkan tuntutan syarak dalam pengurusan harta pusaka? KBAT Menganalisis [4 markah] Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 57 22/2/2023 10:58:34 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

58 59 Praktis Pengukuhan Lengkapkan rajah di bawah. A i-THINK Peta Pokok Rukun Faraid 1 2 3 B Syarat Sah Faraid 1 3 Harta pusaka 2 Waris Kematian telah disahkan, pembahagian harta tidak dibenarkan C Jenis Waris 2 5 3 4 1 D Pembahagian Harta Pusaka Isteri 1 sekiranya tiada anak 2 sekiranya mempunyai anak Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 58 22/2/2023 10:58:34 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

58 59 Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) Islam memandang tinggi kemuliaan agama, nyawa, akal, harta dan maruah. Jenayah merupakan satu kesalahan yang mesti dihukum kerana ia melanggar hak Allah dan hak manusia serta makhluk lain. (i) Apakah maksud jenayah dalam Islam? [2 markah] (ii) Nyatakan hukum melaksanakan hukuman terhadap jenayah dalam Islam. [2 markah] (iii) Jelaskan hukuman jenayah dalam Islam bagi kesalahan berikut: A. Mencuri B. Membunuh [2 markah] (iv) Jelaskan dua hikmah pelaksanaan hukuman jenayah dalam Islam. [2 markah] Bidang: Fiqah Jenayah dalam Islam PELAJARAN 15 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 59 22/2/2023 10:58:36 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

60 61 Objektif hukuman jenayah dalam Islam bukanlah semata-mata untuk menghukum pelaku jenayah, namun bertujuan untuk mendidik masyarakat secara umum. (v) Berdasarkan pernyataan di atas, huraikan cara untuk mencapai objektif tersebut. KBAT Menilai [4 markah] (b) (i) Senaraikan empat jenis kesalahan di bawah hukuman jenayah hudud. [4 markah] (ii) Jelaskan kategori jenayah bagi hukuman kepada perompak berikut: A. Dibunuh kemudian dipalang B. Dipotong tangan dan kaki secara bersilang [2 markah] (iii) Jelaskan hukuman bagi pembunuh di bawah hukuman qisas. [1 markah] (iv) Jelaskan hukuman jenayah dalam Islam bagi kesalahan berikut: A. Minum arak B. Qazaf [2 markah] Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 60 22/2/2023 10:58:36 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

60 61 Praktis Pengukuhan Lengkapkan rajah di bawah. A Pengertian Jenayah B Jenayah Hudud Pengertian Hukum Minum arak Mencuri 1 2 Qazaf 1 2 Zina 1 Penzina – Sebat 100 kali – Buang daerah selama setahun 2 Penzina – Rejam dengan batu sampai mati Merompak Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 61 22/2/2023 10:58:36 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

62 63 Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) (i) Jelaskan dua sumbangan yang diberikan oleh khalifah sama ada (A) atau (B). A. Uthman bin Ertughrul [2 markah] B. Sulaiman al-Qanuni bin Salim I [2 markah] (ii) Huraikan iktibar daripada sejarah kemerosotan kerajaan Uthmaniah. [2 markah] (b) Kebijaksanaan dan kecekapan pemerintah negara menjamin kedaulatan dan kestabilan sesebuah kerajaan. (i) Nyatakan dua kerajaan Islam lain yang muncul sebelum kemunculan kerajaan Uthmaniah. [2 markah] (ii) Jelaskan dua faktor kegemilangan kerajaan Uthmaniah dari segi pentadbiran. [2 markah] Bidang: Sirah dan Tamadun Islam Kerajaan Uthmaniah PELAJARAN 16 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 62 22/2/2023 10:58:38 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

62 63 (iii) Keagungan dan kegemilangan kerajaan Uthmaniah menjadi kebanggaan umat Islam hingga ke hari ini. Pada pandangan anda, bagaimanakah keadaan umat Islam pada hari ini sekiranya berlaku sebaliknya? KBAT Menganalisis [4 markah] (iv) Terangkan dua iktibar daripada pemerintahan kerajaan Uthmaniah. [4 markah] (v) Terangkan dua faktor kemerosotan kerajaan Uthmaniah. [4 markah] (c) (i) Jelaskan dua kesan sosial kegemilangan tamadun kerajaan Uthmaniah. [2 markah] (ii) Kelemahan sistem pendidikan merupakan salah satu faktor kemerosotan kerajaan Uthmaniah. Berikan hujah anda tentang kepentingan pendidikan dalam memacu kegemilangan sesebuah negara. KBAT Menganalisis [4 markah] Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 63 22/2/2023 10:58:38 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

64 65 Praktis Pengukuhan Lengkapkan rajah di bawah. A Pengasas Tempat Pemerintahan Pusat Pemerintahan 1 2 3 4 Pemerintah Terakhir Kawasan Pemerintahan Khalifah Terkenal 1 2 3 4 B Faktor Kegemilangan Kerajaan Uthmaniah 1 2 3 4 Pentadbiran Keilmuan Sosial Ketenteraan Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 64 22/2/2023 10:58:38 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

64 65 Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) Ketokohan Salahuddin al-Ayubi berjaya membawa umat Islam mencapai zaman kegemilangan kerajaan Islam berkurun. (i) Nyatakan riwayat hidup beliau. [2 markah] (ii) Nyatakan jawatan yang disandang oleh beliau. [2 markah] (iii) Jelaskan dua sumbangan Salahuddin al-Ayubi dalam bidang pentadbiran negara. [2 markah] (iv) Terangkan usaha dakwah beliau dalam bidang keilmuan. [2 markah] (b) Hassan al-Banna dikenali dengan kegigihannya dalam memperbetul akidah umat Islam supaya mengikuti akidah Ahli Sunnah Waljamaah. (i) Nyatakan jawatan yang dipegang oleh beliau. [1 markah] Bidang: Sirah dan Tamadun Islam Keunggulan Tokoh Islam PELAJARAN 17 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 65 22/2/2023 10:58:40 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

66 67 (ii) Jelaskan dua sifat keperibadian beliau. [2 markah] (iii) Terangkan dua sumbangan Hassan al-Banna dalam menyampaikan dakwah. [4 markah] (iv) Senaraikan dua orang guru Hassan al-Banna yang memainkan peranan penting dalam pembinaan keperibadiannya. [2 markah] (c) (i) Hassan al-Banna merupakan salah seorang tokoh yang terkenal memperjuangkan akidah yang benar dan mantap dalam kalangan umat Islam. Sebagai seorang murid, bagaimanakah anda mencontohi keperibadian Hassan al-Banna? KBAT Mengaplikasi [4 markah] (ii) Terangkan dua iktibar yang boleh diambil daripada keunggulan tokoh ilmuwan Islam. [4 markah] Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 66 22/2/2023 10:58:40 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

66 67 Praktis Pengukuhan Lengkapkan rajah di bawah. A i-THINK Peta Titi Nama Tokoh Salahuddin al-Ayubi Hassan al-Banna Ahmad bin Ibrahim Jawatan 1 2 3 B Nama Tokoh Sumbangan Salahuddin al-Ayubi Ketenteraan Keilmuan Pentadbiran Hassan al-Banna Hasil Karya 1 2 3 Organisasi Murid yang Masyhur 1 2 3 Ahmad bin Ibrahim Hasil Karya 1 2 3 Kehakiman Perundangan 1 2 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 67 22/2/2023 10:58:40 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

68 69 Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) Sikap tawaduk ialah sifat mulia warisan para nabi, rasul, sahabat dan tabi'in sejak zaman dahulu. Sikap ini perlu disandarkan pada niat yang ikhlas kerana Allah. (i) Apakah maksud tawaduk? [2 markah] (ii) Jelaskan dua contoh sifat tawaduk yang diamalkan oleh Rasulullah SAW. [2 markah] (iii) Terangkan dua hikmah mengamalkan sikap tawaduk dalam kehidupan seharian. [4 markah] Tawaduk Boleh Mengikis Sifat Takbur (iv) Berdasarkan pernyataan di atas, bagaimanakah sifat tersebut boleh memberikan kesan positif kepada masyarakat? KBAT Menganalisis [4 markah] Bidang: Akhlak Islamiah Tawaduk Menzahirkan Kesucian Jiwa PELAJARAN 18 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 68 22/2/2023 10:58:42 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

68 69 Praktis Pengukuhan Lengkapkan rajah di bawah. A Tawaduk B 1 Tawaduk dalam Pergaulan 2 Tawaduk dalam Kehidupan Rumah Tangga 3 Tawaduk ketika Makan dan Minum Contoh Sifat Tawaduk yang Diamalkan Rasulullah SWT C Hikmah Tawaduk 1 3 4 2 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 69 22/2/2023 10:58:42 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

70 71 Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) Istiqamah merupakan sifat mulia yang menjadi tuntutan dalam Islam. (i) Nyatakan maksud istiqamah. [2 markah] (ii) Jelaskan dua cara untuk memiliki sifat istiqamah dalam diri. [2 markah] (iii) Terangkan dua hikmah mengamalkan sifat istiqamah dalam kehidupan. [4 markah] (iv) Jelaskan dua contoh sifat istiqamah yang diamalkan oleh Rasulullah SAW. [2 markah] Sang harimau berkulit belang, Meskipun tertidur tetap garang, Istiqamahlah kita seperti karang, Sehingga jiwa menjadi tenang. (v) Bincangkan pantun di atas dalam konteks anda sebagai murid. KBAT Menganalisis [4 markah] Bidang: Akhlak Islamiah Istiqamah Jalan Menuju Mujahadah PELAJARAN 19 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 70 22/2/2023 10:58:44 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

70 71 Praktis Pengukuhan Lengkapkan rajah di bawah. A Cara Memiliki Sifat Istiqamah 2 1 5 3 4 B Hikmah Istiqamah 1 3 2 4 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 71 22/2/2023 10:58:44 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

72 73 Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) Pemuliharaan alam sekitar memerlukan kerjasama antara semua pihak bagi memastikan alam sekitar terus terpelihara. (i) Nyatakan maksud alam sekitar. [2 markah] (ii) Jelaskan dua adab menjaga alam sekitar. [2 markah] (iii) Jelaskan dua cara menjaga alam sekitar. [4 markah] (iv) Ramalkan kemungkinan yang akan berlaku jika situasi di atas tidak dibendung dalam kalangan masyarakat. KBAT Menganalisis [4 markah] Bidang: Akhlak Islamiah Alam Sekitar Penenang Minda PELAJARAN 20 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 72 22/2/2023 10:58:46 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

72 73 Praktis Pengukuhan Lengkapkan rajah di bawah. A Pengertian Alam Sekitar B Adab Menjaga Alam Sekitar 1 3 2 4 C Hikmah Mengamalkan Adab Menjaga Alam Sekitar 1 3 2 4 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 73 22/2/2023 10:58:46 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

74 75 Kertas 1 Jawab semua soalan. 1 (a) Sifat mazmumah ialah sifat yang wajib dihindari oleh semua lapisan masyarakat bagi mewujudkan masyarakat yang sejahtera dan aman harmoni. (i) Nyatakan pengertian sifat mazmumah. [2 markah] (ii) Jelaskan dua sifat mazmumah mengikut syarak berserta maksudnya. [2 markah] (iii) Terangkan dua hikmah meninggalkan sifat mazmumah kepada individu. [4 markah] Daripada Abu Hurairah r.a bahawa Nabi Muhammad SAW bersabda yang bermaksud: “Jauhilah hasad (dengki) kerana hasad akan memakan kebaikan seperti api memakan kayu bakar.” (Hadis Riwayat Abu Daud) (iv) Berdasarkan hadis di atas, huraikan pandangan anda tentang sifat tersebut. KBAT Menilai [4 markah] Bidang: Akhlak Islamiah Sifat Mazmumah Meracuni Hati PELAJARAN 21 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 74 22/2/2023 10:58:48 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

74 75 (b) (i) Apakah yang dimaksudkan dengan 'ujub? [2 markah] (ii) Senaraikan dua contoh perbuatan 'ujub. [2 markah] (iii) Bersifat 'ujub akan mengundang kemurkaan Allah SWT. Sebagai seorang murid, bagaimanakah anda dapat mengelakkan diri daripada mempunyai sifat tersebut? KBAT Mengaplikasi [4 markah] (c) (i) Berikan pengertian hasad. [2 markah] (ii) Jelaskan dua contoh sifat hasad. [2 markah] Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 75 22/2/2023 10:58:49 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

76 PB Praktis Pengukuhan Lengkapkan rajah di bawah. A Pengertian Mazmumah B Contoh Sifat Mazmumah 1 3 5 Maksud Sifat Mazmumah 2 4 6 C i-THINK Peta Pokok Cara Meninggalkan Sifat Mazmumah 1 2 3 D i-THINK Peta Pokok Hikmah Meninggalkan Sifat Mazmumah 1 2 3 Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 76 22/2/2023 10:58:49 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

PB 77 Al-Quran Bertawakal bermaksud berserah diri kepada Allah SWT setelah berusaha bersungguh-sungguh terhadap sesuatu perkara. 1 Berdasarkan pengertian tawakal tersebut, berikan pandangan anda sekiranya seseorang murid tidak menerapkan nilai tawakal dalam diri. KBAT Menilai [4 markah] Hadis 2 Pekerja yang proaktif dan berdaya saing dapat membantu negara mencapai status negara maju di samping membantu mengembangkan ekonomi negara. Berikan pandangan anda sekiranya para pekerja mengambil sikap sambil lewa terhadap tanggungjawab yang telah diamanahkan kepada mereka. KBAT Menilai [4 markah] Akidah Keimanan kepada sifat ar-Raqib akan melahirkan seorang hamba yang sentiasa berwaspada dalam apa jua tindakan sama ada zahir mahupun batin. 3 Berikan hujah anda bagi menyokong penyataan di atas. KBAT Menganalisis [4 markah] ZON KBAT Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 77 22/2/2023 10:58:50 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

78 PB Fiqah Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) menganggarkan kira-kira 70% pernikahan yang menggunakan khidmat sindiket ekspres adalah tidak mematuhi syariah. Sumber: Berita Harian Online, 14 April 2019 4 Berdasarkan situasi di atas, cadangkan langkah bagi menangani masalah tersebut daripada terus berleluasa dalam negara. KBAT Mengaplikasi [4 markah] Sirah dan Tamadun Islam 5 Semangat jihad yang tinggi untuk mempertahankan negara memberi kesan yang besar kepada kegemilangan tamadun kerajaan Uthmaniah. Sebagai seorang murid, bagaimanakah anda memupuk semangat jihad dalam diri? KBAT Mengaplikasi [4 markah] Akhlak Islamiah 6 Perbuatan hasad merupakan suatu perbuatan yang amat dicegah dalam Islam kerana dapat menghapuskan segala amalan kebaikan. Berikan hujah anda berkaitan pernyataan di atas. KBAT Menilai [4 markah] Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 78 22/2/2023 10:58:50 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

PB 79 Kertas 1 Jawab semua soalan. [100 markah] 1 (a) Firman Allah SWT: ? > = < ; : 9 8 76 5 4 3 2 1 0 / . U TS R Q P O NM L K J I H G F E D C B A @ ^ ] \ [ Z Y X W V (سورة الأنعام: اية 70( Ayat di atas menerangkan tentang larangan mempersendakan agama. Berdasarkan ayat di atas, (i) Nyatakan dua bentuk perbuatan mempersendakan agama. [2 markah] (ii) Jelaskan dua cara menjaga kesucian Islam. [4 markah] (iii) Terangkan dua pengajaran daripada ayat di atas. [4 markah] (b) Sabda Rasulullah SAW: ُل َ ، وش ٌّ اب ِ العاد ُ َ َام لُه ِ : الإم ُّ ِ َّل َّ إلا ظ ِ َ َ لا ظ َ ْوم ِ ي ِّله ِ لُهُم َّ اللُه في ظ ُّ ِ ُظ َْعٌة ي ِّي َ صلى الله عليه وسلم: سب ِ َ َة َ ق َال َ : ع ِن النَّب ْر َ ي ِ ُي هر َع ْن أَب َّ َقا ِ َ ، وَتَفر ْه تَمَع َ ا عَلي ْجَ ِ ِ َّ ي اللَه ا َّا ف ِ َ ت َحاب ِ َ ، وَرُجَلان ِ د ِ َ ي الـمَساج ُ َعَّلٌق ف ُُه م َ تَعَال َ ى، وَرُجٌل َ قْلب ِ ِ َّ الله ادة َ َ ب ِ ِي ع َ ف َنَشأ ت َى لاَ ت ْعَلَم ِ َ ، ورُجٌلَ ت َصَّدَق أَ ْخَف َ ا حَّ ِّني أََخ ُ اف َّ الله ِ ٍ َ فَق َال: إ ِ ٍب َ ، و َجَمال َنْص َ أٌَة َ ذ ُ ات م ْر م ِ َْتُه ا ِ َ ، وَرُجٌل َ طَلب ْه َعَلي اه. ْنَ ُ ً َ ا فَف َ اض ْت َ عي ي ِ َ َّ اللَه َ خال ِينُُه َ ، ورُجٌل َ ذَكر َم ُق ي ِ َ ُا تنْف َم ُالُه م ِ ش (متفق عليه) Hadis di atas menjelaskan tentang golongan yang mendapat naungan Allah SWT di akhirat. Berdasarkan hadis di atas, (i) Senaraikan dua golongan yang mendapat naungan selain daripada orang yang menyembunyikan sedekah. [2 markah] (ii) Jelaskan dua kelebihan sekiranya mendapat naungan Allah SWT. [4 markah] (iii) Terangkan dua pengajaran daripada hadis di atas. [4 markah] KERTAS MODEL SPM Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 79 22/2/2023 10:58:51 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

80 81 (c) Nyatakan hukum tajwid dan cara bacaan bagi potongan ayat al-Quran yang bergaris di bawah. [2 markah] ; : 9 8 2 (a) (i) Nyatakan takrif ajaran sesat. [2 markah] (ii) Jelaskan dua ciri ajaran sesat dari aspek al-Quran dan al-Hadis. [4 markah] (iii) Terangkan dua kesan mengamalkan ajaran sesat dari segi politik. [4 markah] (b) (i) As-Syahid merupakan satu daripada Asmaul Husna Allah SWT. Apakah maksud as-Syahid? [2 markah] (ii) Jelaskan dua bukti kefahaman anda mengenai as-Syahid. [4 markah] “Masih terdapat segelintir umat lslam yang makan dan minum pada siang hari dengan sengaja pada bulan Ramadan sedangkan mereka mengetahui Allah SWT Maha Menyaksikan." (iii) Berdasarkan pernyataan di atas, kemukakan hujah anda mengapa keadaan ini berlaku. [4 markah] 3 (a) Solat duha ialah salah satu solat sunat yang amat dituntut untuk ditunaikan oleh setiap umat Islam. (i) Apakah maksud solat duha? [2 markah] (ii) Jelaskan dua hikmah menunaikan solat duha. [4 markah] (iii) “Orang yang sentiasa melakukan solat duha akan dikurniakan ganjaran pahala yang berlipat kali ganda dan dipermudahkan dalam urusan kehidupan mereka”. Huraikan hujah anda bagi menyokong pernyataan tersebut. [4 markah] Walimatulurus ialah perkara yang disyariatkan dalam Islam dalam setiap perkahwinan. (b) (i) Nyatakan maksud walimatulurus. [2 markah] (ii) Jelaskan dua tujuan pensyariatan walimatulurus. [4 markah] (iii) Terangkan dua adab ketika walimatulurus. [4 markah] 4 (a) (i) Jelaskan dua sumbangan khalifah Abu al-Abbas Abdullah bin Muhammad bin Ali as-Saffah. [2 markah] (ii) Jelaskan dua faktor kegemilangan kerajaan Abbasiah dari aspek ketenteraan. [4 markah] Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 80 22/2/2023 10:58:51 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

80 81 Kerajaan Abbasiah merupakan sebuah kerajaan Islam yang telah berjaya melahirkan tokoh-tokoh Islam yang berwibawa dalam pelbagai bidang sehingga dikenali sebagai zaman keemasan tamadun Islam. (iii) Huraikan langkah yang perlu diambil oleh murid pada hari ini untuk mencapai kejayaan tersebut. [4 markah] (b) Ketokohan Salahuddin al-Ayubi berjaya membawa umat Islam mencapai zaman kegemilangan kerajaan Islam. (i) Nyatakan riwayat hidup beliau secara ringkas. [2 markah] (ii) Jelaskan dua ketinggian akhlak beliau yang boleh dicontohi. [4 markah] (iii) Terangkan sumbangan Salahuddin al-Ayubi dalam bidang pentadbiran. [2 markah] 5 (a) Wasatiah ialah pendekatan yang sederhana, seimbang, adil dan cemerlang dalam setiap tindakan. (i) Apakah yang dimaksudkan dengan keseimbangan dalam wasatiah? [2 markah] (ii) Nyatakan dua contoh keseimbangan dari aspek berikut: A. Rohani B. Jasmani [4 markah] (iii) Huraikan bagaimana anda dan rakan-rakan dapat menjayakan kempen di atas. KBAT Menganalisis [4 markah] (b) (i) Apakah maksud alam sekitar? [2 markah] (ii) Jelaskan dua adab menjaga alam sekitar. [4 markah] (iii) Terangkan dua hikmah mengamalkan adab menjaga alam sekitar. [4 markah] KERTAS PEPERIKSAAN TAMAT Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 81 22/2/2023 10:58:52 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

82 PB Kertas 2 ايات تلاوة توڬسن 1 اندا دكهندقي ممباچ ايات القرءان برايكوت: ِ ِ يم َّ ج ِ � الر ْ َطان َن� ا َّلشي ِ ِ م ِ َّ الله أَُع ُوذ ب $ # " ! | { z y x w v u t s r q p o n m l k لعِظ ِ يم َُّه� ا َ َصَد َق الل (سورة البقرة: 118( [30 markah] ايات حفظن توڬسن 2 سوءالن 1: سيلا اولڠ دان سامبوڠ باچاءن ساي: ِ ِ يم َّ ج ِ � الر ْ َطان َن� ا َّلشي ِ ِ م ِ َّ الله أَُع ُوذ ب ...§ ¦ ¥ ¤ £ سوءالن 2: سيلا اولڠ دان سامبوڠ باچاءن ساي: ِ ِ يم َّ ج ِ � الر ْ َطان َن� ا َّلشي ِ ِ م ِ َّ الله أَُع ُوذ ب | { ~ ے ¡... [30 markah] باچاءن حديث توڬسن 1 اندا دكهندقي ممباچ حديث برايكوت: َُه ُ ْعِطي َحًدا في َ َ َل أ َ ْنَ ي ْسأ ِ ْن أ َُه م ٌ ل ْر ِ َ خي َ َى ظ ْهِره َحُدُكْم ُ حْزَمًة َ عل َ النبِِّيَ ق َال: لأَ َ ْنَ ي ْحَت ِط َب أ َُّه َ عْنُه َ ع ِن َّ ََة َ ر ِضَي الل َير بِ ُي هر َ َع ْن أ ْو َ ي ْمَنَعُه. (متفق عليه) َ أ [20 markah] Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 82 22/2/2023 10:58:52 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

JPB J1 Praktis Topikal SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 KSSM- Jawapan Bidang al-Quran PELAJARAN 1 Surah at-Taubah, Ayat 128-29 Kertas 2 Guru membuat penilaian terhadap hafazan murid. PRAKTIS PENGUKUHAN A Terjemahan Ayat 1 Sesungguhnya telah datang kepada kamu seorang rasul daripada kalangan kamu sendiri (iaitu Muhammad SAW). 2 Terasa berat olehnya penderitaan yang kamu alami. 3 Dia sangat menginginkankan (keimanan dan keselamatan) bagimu. 4 Sangat belas lagi penyayang kepada orang yang beriman. 5 Kemudian, jika mereka berpaling ingkar. 6 Maka katakanlah, “Cukuplah bagiku Allah, tiada Tuhan (yang berhak disembah) melainkan Dia. 7 Kepada-Nya aku berserah diri. 8 Dan Dialah yang mempunyai Arasy yang besar. B Inti Sari Ayat 1 Allah SWT telah mengutuskan rasul daripada kalangan manusia. 2 Rasulullah SAW sangat menginginkan kebaikan di dunia dan di akhirat buat umatnya. 3 Allah sangat mengasihi hamba-Nya. - Umat Islam perlu bertawakal sepenuhnya kepada Allah SWT. PELAJARAN 2 Surah al-Hasyr, Ayat 21-24 Kertas 2 Guru membuat penilaian terhadap hafazan murid. PRAKTIS PENGUKUHAN A Terjemahan Ayat 1 Sekiranya Kami turunkan al-Quran ini ke atas sebuah gunung, nescaya Engkau lihat gunung itu tunduk serta pecah belah kerana takut kepada Allah, 2 Dan contohnya perbandingan ini kami kemukakan kepada manusia supaya mereka memikirkannya. 3 Dialah Allah, tiada Tuhan melankan Dia, yang mengetahui perkara ghaib dan yang nyata. Dialah yang Maha Pemurah, lagi Maha Mengasihani. 4 Dialah Allah yang tiada Tuhan kecuali Dia. Yang Menguasai (seluruh alam), yang Maha Suci, yang Maha Sejahtera, yang Maha Melimpahkan Keamanan, yang Maha Memelihara Keselamatan, yang Maha Perkasa, yang Maha Berkuasa dan yang memiliki segala Keagungan. 5 Maha Suci Allah daripada apa yang mereka persekutukan. 6 Dialah Allah, yang Menciptakan sekalian makhluk, yang Mengadakan, yang Membentuk Rupa, bagi-Nya nama-nama yang sebaik-baik; 7 Bertasbih kepada-Nya segala yang ada di langit dan di bumi; dan Dialah yang Maha Perkasa lagi Maha Bijaksana. B Inti Sari Ayat 1 Al-Quran merupakan mukjizat yang teragung yang diturunkan kepada Nabi Muhammad SAW. 2 Kita hendaklah menerima al-Quran secara keseluruhan dengan penuh keyakinan. 3 Hanya Allah yang berhak disembah dan Dialah yang Maha Mengetahui segala isi hati manusia. - Allah SWT memiliki segala sifat kesempurnaan dan keagungan sebagai pencipta alam. PELAJARAN 3 Hukum Tajwid: Bacaan “Ra”, Waqaf dan Ibtidak Kertas 1 1 (a) (i) Ra’ Tarqiq- Dinipiskan sebutan huruf ra’. (ii) Ra’ Tafkhim- Ditebalkan sebutan huruf ra’. رۚ – (b( ٓ ال : Harus waqaf atau wasal ْ ِضۗ – َر ْ َ ِا فى ٱلأ َ م و : waqaf lebih utama ِ ِيهۛ (c( َۛ ف ْب ي َ ر لا -َ Harus waqaf pada salah satu tempat. 2 (a) (i) Huruf isti’la: Huruf yang bacaannya ditebalkan, iaitu huruf خ غ ظ ط ض ص (ii) Hamzah wasal: Huruf hamzah tambahan yang dilafazkan ketika dibaca pada permulaan ayat. Huruf ini tidak dilafazkan jika dibaca secara bersambung dengan perkataan sebelumnya. (iii) Kasrah asli: Baris kasrah yang asal. (iv) Kasrah ‘aridhah: Baris bawah yang menggantikan baris sukun yang pertama, yang digugurkan kerana pertemuan dua baris sukun. (v) Imalah: Bunyi pertengahan antara bunyi fathah dengan bunyi kasrah. (b) Maksud waqaf: - Memberhentikan bacaan di akhir kalimah untuk bernafas dengan tujuan menyambung bacaan semula. (c) Empat jenis waqaf: - Waqaf tam - Waqaf kafi - Waqaf hasan - Waqaf qabih PRAKTIS PENGUKUHAN A Hukum “Ra” 1 ُ � ْ َر كف َ / ْ ُ � ْ َ َكر ْ / ش ُّ ُ�م ب َ ر – Ra tafkhim (tebal) 2 ۡ �ِ ِ ۡر َم ِأ ب – Ra tarqiq (nipis) 3 ُ ۡ ر َّص ٱلن – Ra tafkhim (tebal) B Tanda Waqaf 1 ۤ ِّ ِهۦ َّ ب ر – Waqaf lebih utama 2 ۡ ِم ۡ �َ َل ع – Harus waqaf atau wasal 3 ٌ َك ل َ م – Wasal lebih utama C Cara bacaan “Ra”: (i) Tafkhim: Dibaca dengan menebalkan bunyi sebutan “Ra”. (ii) Tarqiq: Dibaca dengan menipiskan bunyi sebutan “Ra”. D Cara bacaan “Ra Tarqiq”: (i) (iii) (v) (ii) (iv) E Cara bacaan “Ra Tafkhim”: (i) (iii) (v) (ii) (iv) (vi) F (a) Jadual tanda waqaf: Tanda Waqaf Maksud Contoh Ayat ـ ۘ1. Digalakkan waqaf ۘ ٙ َلا ث َ َا م ٰـذ َِ� ُ َ َّ ٱل� َ اد َر َآ أ َاذ م ـۛــ ۛ2. Harus waqaf pada salah satu tempat َ ْب ي َ ُ َ لا ر ٰـب َ ْ ِ�ت َ ٰلِ َك ٱل ذ ِ ِيهۛ ۛ ف ـ ۗ3. Waqaf lebih utama َ َن َام َآ ء كم َ ُ ِمن ْ ُؤ َن ۟ أ ٓا ُو َال ق ۗ ُ َ آء َه ُّ ف ٱلس ـ ۚ4. Harus waqaf atau wasal ۚ تْ ِ َ و م ْ َ ٱل َر َذ َ ِ ٰع ِق ح ٱلصو َّ َ ِن ّ م ـ ۖ5. Wasal lebih utama ۖ ْ �ِ ِع ْ َ � ٰ�َ َ َ ع ْ و ُو�ِِم ل ُ َ َ�ٰ ق ع JAWAPAN Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 1 22/2/2023 10:58:53 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

 Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2023 J2 J3 (b) (i) Maksud ibtidak: – Memulakan bacaan al-Quran selepas waqaf. ((ii) Jadual ibtidak: Jenis Ibtidak Maksud Hukum Bacaan 1. Ibtidak hasan Memulakan bacaan pada kalimah yang dapat difahami maknanya serta tidak bersalahan dengan maksud yang dikehendaki Allah SWT. Harus 2. Ibtidak qabih Memulakan bacaan pada kalimah yang tidak menyampaikan maksud yang sebenar atau boleh mengubah makna yang dikehendaku Allah SWT. Tidak harus PELAJARAN 4 Ciri-ciri Mukmin Berjaya, Surah al-Mukminun Ayat 1-11 Kertas 2 Guru membuat penilaian terhadap hafazan murid. PRAKTIS PENGUKUHAN Kertas 1 1 (a) (i) Maksud menjauhi perbuatan yang sia-sia: – Menjauhkan diri daripada perbuatan dan perkataan yang tidak mendatangkan faedah atau perkataan yang merosakkan akhlak (ii) Ciri mukmin yang berjaya selain menjauhi perbuatan yang sia-sia: – Beriman kepada Allah SWT/ Khusyuk dalam solat/ Menunaikan zakat – Menjaga kehormatan diri/ Menjaga amanah dan janji/ Memelihara solat (iii) Cadangan jawapan KBAT: Terperangkap dengan pesona dan kemewahan dunia (1m) yang menyebabkan lalai daripada melaksanakan tuntutan Islam (1m). Kesannya, Allah SWT amat murka kepada orang-orang yang gagal melaksanakan amanah dengan jujur (1m). Kesimpulannya, kita hendaklah sentiasa menunaikan amanah yang diberi agas sentiasa berada dalam reda dan rahmat-Nya (1m). (b) (i) Maksud sumbang mahram: – Melakukan persetubuhan haram antara lelaki dengan perempuan yang diharamkan berkahwin kerana faktor keturunan, penyusuan dan persemendaan (ii) Dua pengajaran ayat: – Kita hendaklah meningkatkan keimanan kepada Allah SWT dengan melaksanakan segala suruhan dan meninggalkan larangan-Nya – Kita hendaklah menjaga kehormatan diri supaya diri dan keluarga terpelihara daripada penyakit (c) (i) Dua cara khusyuk dalam solat: – Memahami bacaan dalam solat – Solat di tempat yang bersih (ii) Maksud lagha: – Lagha ialah perkara sia-sia yang tidak mendatangkan manfaat kepada seseorang (iii) Dua kelebihan zakat: – Memberikan bantuan kepada fakir miskin untuk meneruskan kelangsungan hidup – Membantu fakir miskin untuk memulakan perniagaan agar dapat berusaha mencari sumber pendapatan yang halal – Mengurangkan kadar kemiskinan dalam negara supaya melahirkan lebih ramai pengeluar zakat berbanding penerimanya (iv) Dua cara anda menjaga kehormatan diri: – Memakai pakaian yang menutup aurat – Menjaga batas-batas pergaulan dengan bukan mahram (v) Cadangan jawapan KBAT: Kurang kesedaran sivik dalam diri individu itu sendiri (1m) yang mengambil mudah terhadap sesuatu perkara tanpa memikirkannya (1m). Hal ini menyebabkan mereka terjerumus ke lembah kemaksiatan yang mengundang kemurkaan Allah (1m). Oleh itu, kita hendaklah mengelakkan diri daripada perkara yang merosakkan diri agar sentiasa dalam rahmat dan kasih sayang-Nya (1m). PRAKTIS PENGUKUHAN A B Ciri-ciri Mukmin Berjaya 1 Beriman kepada Allah 2 Khusyuk dalam solat 3 Menjauhi perbuatan dan perkataan sia-sia 4 Menunaikan zakat 5 Menjaga kehormatan diri 6 Menjaga amanah dan janji 7 Sentiasa memelihara solat PELAJARAN 5 Memahami Keutamaan dalam Tindakan, Surah at-Taubah, Ayat 19-20 Kertas 1 1 (a) (i) Maksud fiqh aulawiyat: – Mengutamakan perkara yang sepatutnya didahulukan berdasarkan prinsip syarak (ii) Dua prinsip pelaksanaan fiqh aulawiyat: – Kita hendaklah berhijrah ke arah kebaikan supaya ibadah diterima oleh Allah SWT – Kita hendaklah berjihad ke jalan Allah SWT melalui pelbagai cara kerana Allah (iii) Dua pengajaran ayat: – Kita hendaklah berhijrah ke arah kebaikan supaya ibadah diterima oleh Allah SWT – Kita hendaklah berjihad ke jalan Allah SWT melalui pelbagai cara kerana Allah SWT mengangkat darjat orang yang berjihad (b) (i) Dua sebab Muslim perlu menguasai ilmu fardu ain dan fardu kifayah: – Memastikan ibadah yang dilakukan sempurna – Mengelakkan diri daripada ketinggalan dalam arus pemodenan (ii) Dua kelebihan melaksanakan perkara bermanfaat: – Masyarakat akan hidup aman dan damai kerana ikatan silaturahim yang kuat – Masyarakat akan lebih berdaya saing kerana sentiasa berusaha memberikan yang terbaik kepada negara (iii) Dua kepentingan fiqh aulawiyat: – Memastikan tindakan manusia terkawal dan sistematik agar lebih tersusun mengikut keutamaan. – Membuahkan hasil kerja yang lebih baik dan efektif kerana mengikut peraturan dan prosedur kerja yang telah ditetapkan. (iv) Cadangan jawapan KBAT: Membolehkan seseorang individu lebih fokus kepada perkara yang lebih penting (1m) agar tidak terpesong daripada sasaran yang sebenar (1m). Hal ini akan menghasilkan sesuatu hasil kerja yang lebih baik, tersusun dan berkualiti tinggi (1m). Oleh itu, kita hendaklah sentiasa bijak dalam mengambil tindakan agar berjaya di dunia dan di akhirat (1m). Kertas 2 Guru membuat penilaian terhadap bacaan murid. PRAKTIS PENGUKUHAN A B Pengertian Fiqh al-Aulawiyat – Mengutamakan perkara yang sepatutnya didahulukan berdasarkan prinsip syarak C Prinsip Asas dalam Fiqh Aulawiyat 1 Bersumberkan dalil syarak 2 Mengutamakan perkara yang diutamakan syarak 3 Mengambil kira keperluan semasa dan setempat 4 Mengutamakan keperluan atau manfaat bersama berbanding dengan manfaat peribadi Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 2 22/2/2023 10:58:53 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

J2 J3 Praktis Topikal SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 KSSM- Jawapan 5 Mengambil kira tahap keupayaan individu D Bidang Pelaksanaan Fiqah Aulawiyat 1 Ilmu dan pemikiran- Mengutamakan usaha untuk menuntut ilmu dan memahaminya berbanding dengan melaksanakan sesuatu amalan 2 Amalan - Mengutamakan amalan yang banyak manfaaat berbanding dengan amalan yang kurang bermanfaat 3 Tuntutan syarak - Mengutamakan perkara pokok berbanding dengan perkara cabang E Kepentingan Fiqh Aulawiyat 1 Memastikan Tindakan manusia terkawal dan sistematik 2 Membuahkan hasil kerja yang berkualiti dan efektif 3 Mewujudkan kesejahteraan sosial dalam melestarikan pengurusan kehidupan F Pengajaran Ayat 1 Kita hendaklah sentiasa meningkatkan keimanan kepada Allah SWT dan hari akhirat kerana keimanan ialah kunci penerimaan segala ibadah 2 Kita hendaklah sentiasa berazam dengan tenaga dan harta supaya kita mendapat ganjaran yang besar di sisi Allah 3 Kita hendaklah sentiasa berhijrah kepada jalan yan glebih baik supaya menjadi insan yang produktif PELAJARAN 6 Kepelbagaian Bangsa dalam Islam, Surah al-Hujurat, Ayat 13 Kertas 1 1 (a) (i) Maksud perkataan bergaris: – Kami ciptakan kamu semua pelbagai bangsa dan bersukupuak supaya kamu saling berkenalan. (ii) Kesan menjalinkan ukhuwah: – Dapat mengeratkan hubungan silaturahim kerana saling mengenali antara satu sama lain (iii) Dua tuntutan ayat: – Mengiktiraf kemuliaan dan harga diri manusia tanpa mengira rupa paras dan etnik – Menjalin hubungan dengan orang bukan Islam selagi tidak memusuhi Islam (b) (i) Maksud takwa: – Dari segi istilah: Mengawal diri daripada melakukan perkara-perkara yang dimurkai oleh Allah (ii) Dua keutamaan takwa: – Allah tidak melihat jantina atau bangsa tetapi Allah SWT memandang hati dan amalan hamba-Nya – Meyakini kekuasaan Allah SWT melalui makhluk ciptaanNya sebagai asas keimanan kepada Allah SWT (iii) Dua pengajaran ayat: – Kita hendaklah saling bekerjasama untuk membina kehidupan yang harmoni – Kita hendaklah menghormati kepelbagaian budaya supaya wujud persefahaman dalam kalangan masyarakat (iv) Cadangan jawapan KBAT: Menjaga ikatan persahabatan sesama rakan (1m) agar ukhwah sentiasa terpelihara (1m). Hal ini menyebabkan kami sentiasa selesa dan tidak wujud permusuhan antara satu sama lain (1m). Oleh itu, kita hendaklah menjaga hubungan yang baik sesama manusia agar hidup aman sentosa (1m). (v) Cadangan jawapan KBAT: Negara akan menjadi huru hara (1m) kerana berlakunya pergaduhan sesama masyarakat dalam negara (1m). Hal ini akan mengundang rasa tidak selesa dan pandangan sinis negara luar terhadap institusi kemasyarakatan dalam negara ini (1m). Oleh itu, kita hendaklah sentiasa menjaga dan mengekalkan hubungan yang baik sesama masyarakat agar hidup kekal aman dan bahagia (1m). Kertas 2 Guru membuat penilaian terhadap bacaan murid. PRAKTIS PENGUKUHAN A B Tuntutan Saling Mengenali dalam Kalangan Pelbagai Bangsa 1 Menjalin perpaduan dan perhubungan yang harmoni 2 Mengiktiraf kemuliaan dan harga diri manusia tanpa mengira rupa paras dan etnik 3 Menjalin hubungan dengan orang bukan Islam selagi tidak memusuhi Islam 4 Menggalakkan interaksi dan kerjasama yang saling melengkapi Keutamaan Takwa 1 Manusia adalah sama di sisi Allah SWT 2 Allah tidak melihat jantina atau bangsa tetapi Allah memandang hati dan amalan hamba-Nya 3 Meyakini kekuasaan Allah SWT melalui makhluk ciptaan-Nya sebagai asas keimanan kepada Allah SWT 4 Menunaikan hak sesama manusia walaupun berbeza kaum dan budaya kerana perkara itu merupakan sebahagian daripada perintah Allah yang wajib dilaksanakan Bidang Hadis PELAJARAN 7 Setiap Orang ialah Pemimpin Kertas 1 1 (a) (i) Dua individu yang disebut dalam hadis: – Pemimpin/ Anak – Pekerja/ Suami/ Isteri (ii) Dua tanggungjawab pemimpin terhadap rakyat: – Menyusun sistem pentadbiran yang cekap dan amanah/ Berlaku adil dan menghapuskan kezaliman – Menyediakan infrastuktur yang lengkap bagi kesenangan rakyatnya (iii) Dua pengajaran hadis: – Kita hendaklah menyedari bahawa setiap individu berperanan sebagai pemimpin yang akan dipertanggungjawab di akhirat kelak – Kita hendaklah menjalankan tanggungjawab terhadap orang yang dipimpin dengan adil dan amanah (b) (i) Tanggungjawab suami: – Memberi nafkah kepada anggota keluarga – Memberi didikan agama kepada isteri dan anak-anak (ii) Dua kesan pengabaian tanggungjawab suami: – Isteri dan anak-anak hilang hormat terhadapnya/ Berlaku huru-hara dalam rumah tangga – Rumah tangga tiada keberkatan dan rahmat daripada Allah SWT (iii) Dua tanggungjawab anak kepada ibu bapa: – Mentaati segala perintah ibu dan bapa selagi tidak melanggar syariat kerana syurga itu di bawah telapak kaki ibu – Sentiasa mendoakan kesejahteraan ibu dan bapa kerana ibu dan bapa telah berusaha membesarkannya dengan sebaiknya sejak dari kecil (iv) Cadangan jawapan KBAT: Seorang anak wajib menunaikan tanggungjawab yang diperintahkan oleh Allah SWT (1m) iaitu berbakti kepada ibu bapa ketika mereka hidup dan selepas meninggal dunia (1m). Kesannya, kehidupan seorang anak akan dilimpahi keberkatan daripada Allah SWT (1m). Oleh itu, anak-anak hendaklah sentiasa mengambil berat urusan kehidupan ibu bapa kerana reda Allah terletak pada reda mereka (1m). Kertas 2 Guru membuat penilaian terhadap bacaan murid. PRAKTIS PENGUKUHAN A B Tanggungjawab 1 Tanggungjawab Pemimpin (a) Berlaku adil dan menghapuskan kezaliman (b) Menegakkan syariat Islam (c) Menyusun sistem pentadbiran yang cekap dan amanah 2 Tanggungjawab Suami (a) Memberi nafkah kepada anggota keluarga (b) Memberi didikan agama kepada isteri dan anak-anak (c) Memberikan perlindungan dan menjaga keselamatan anggota keluarga PELAJARAN 8 Tujuh Golongan yang Mendapat Naungan Allah SWT Kertas 1 1 (a) (i) Empat golongan yang mendapat naungan daripada Allah: – Pemimpin yang adil/ Seseorang yang menyembunyikan sedekahnya – Pemuda yang hidup taat beribadah kepada Allah SWT Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 3 22/2/2023 10:58:53 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

 Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2023 J4 J5 – Seseorang yang hatinya sentiasa mencintai masjid – Seseorang yang membenci perbuatan maksiat kerana takut kepada Allah SWT (ii) Cara mempunyai hati yang sentiasa mencintai masjid: – Melazimi menunaikan solat fardu secara berjemaah di masjid dan menyertai aktiviti seperti majlis ilmu dan program sukan serta riadah yang dianjurkan oleh masjid (iii) Dua pengajaran hadis: – Kita hendaklah berlaku adil dalam setiap tindakan kerana sikap tersebut merupakan suruhan Allah SWT – Kita hendaklah memanfaatkan usia muda dengan mendekatkan diri kepada Allah SWT (b) (i) Maksud pemimpin yang adil: – Pemimpin yang menjalankan tanggungjawab terhadap orang di bawah pimpinannya berpandukan al-Quran dan al-hadis (ii) Cara menjadi pemimpin yang adil: – Memastikan keperluan rakyat dipenuhi – Mencegah kemungkaran daripada berleluasa (c) (i) Dua cara untuk taat beribadat kepada Allah: – Menghayati setiap ibadah yang dilakukan – Melaksanakan tuntutan ibadah dengan sebaiknya – Menjadikan sesuatu pekerjaan itu sebagai suatu ibadah (ii) Kesan perbuatan maksiat: – Hidup sentiasa dalam keadaan tidak tenteram – Jauh daripada hidayah Allah SWT – Terpengaruh dengan sifat cintakan dunia (iii) Cadangan jawapan KBAT: Bersedekah terang-terangan bertujuan untuk memberi dorongan kepada masyarakat untuk turut bersedekah (1m) agar dapat membantu lebih ramai orang susah (1m). Hal ini akan melahirkan lebih ramai individu yang prihatin untuk membantu golongan yang memerlukan (1m). Oleh itu, kita hendaklah sentiasa berfikiran positif agar ibadah yang dilakukan dapat menjadi iktibar kepada orang lain (1m). Kertas 2 Guru menilai bacaan hadis murid. PRAKTIS PENGUKUHAN 1 5 3 7 9 2 6 4 8 10 Bidang Akidah PELAJARAN 9 Allah SWT Maha Mengawasi dan Maha Menyaksikan Kertas 1 Unit 1: Ar-Raqib 1 (a) (i) Maksud ar-Raqib: – Ar-Raqib ialah nama Allah SWT yang menunjukkan bahawa Allah SWT Maha Mengawasi semua perbuatan dan keadaan makhluk (ii) Dua kesan beriman dengan ar-Raqib: – Menjadikan seseorang hamba sentiasa berwaspada dalam semua keadaan zahir dan batin – Berusaha melakukan perintah-Nya dan menjauhi larangan-Nya kerana merasakan Allah SWT sentiasa mengawasinya (iii) Langkah mewujudkan keimanan Allah ar-Raqib: – Mendalami ilmu mengenai nama-nama Allah SWT agar akidah terpelihara daripada terpesong (iv) Cadangan jawapan KBAT: Sentiasa meyakini bahawa Allah mengetahui apa yang kita lakukan (1m) agar terhindar daripada melakukan kemungkaran (1m). Hal ini akan melahirkan individu yang lebih berhati-hati dalam apa jua perbuatan mahupun pekerjaan yang dilakukan (1m). Oleh itu, kita hendaklah sentiasa beriman dengan Allah SWT agar berjaya di dunia dan di akhirat (1m). Unit 2: As-Syahid (b) (i) Maksud as-Syahid: – As-Syahid ialah nama Allah SWT yang menunjukkan bahawa Allah SWT Maha Menyaksikan segala perbuatan dan mendengar segala ucapan makhluk serta tiada sesuatu pun yang tersembunyi daripada-Nya (ii) Dua bukti Allah SWT as-Syahid: – Allah SWT menjadi saksi perutusan Rasulullah SAW ke atas umatnya untuk membentuk akidah mereka – Allah SWT sahaja menjadi saksi atas segala perkara yang nyata atau tersembunyi kerana Allah Maha Berkuasa (iii) Cadangan jawapan KBAT: Sentiasa memberikan peringatan kepadanya (1m) bahawa Allah melihat apa yang kita kerjakan sama ada secara nyata mahupun tersembunyi (1m). Hal ini akan memberikan pengajaran kepadanya untuk sentiasa berjaga-jaga dalam perbuatan yang dia lakukan agar tidak mengundang kemurkaan Allah SWT (1m). Oleh itu, kita hendaklah saling menasihati antara satu sama lain agar kita semua terpelihara daripada melakukan kemaksiatan (1m). PRAKTIS PENGUKUHAN A Pengertian ar-Raqib – Nama Allah SWT yang menunjukkan bahawa Allah SWT Maha Mengawasi semua perbuatan dan keadaan makhluk B Bukti Allah SWT Bersifat ar-Raqib 1 Allah SWT Maha Mengawasi manusia dalam aspek kepatuhan kepada perintah dan larangan-Nya 2 Allah SWT sentiasa mengawasi manusia dalam aspek hubungan sesama manusia C Pengertian as-Syahid – Nama Allah SWT yang menunjukkan bahawa Allah SWT Maha Menyaksikan segala perbuatan dan mendengar segala ucapan makhluk serta tiada sesuatu pun yang tersembunyi daripada-Nya D Bukti Allah SWT Bersifat as-Syahid 1 Allah SWT menjadi saksi perutusan Rasulullah SAW ke atas umatnya 2 Allah SWT Maha Menyaksi dan Menghitung segala amalan perbuatan manusia 3 Allah SWT sahaja yang menjadi saksi atas segala perkara yang nyata atau tersembunyi 4 Allah SWT menjadi saksi pembohongan orang-orang munafik PELAJARAN 10 Akidah Ahli Sunnah Waljamaah Kertas 1 1 (a) (i) Maksud Ahli Sunnah Waljamaah: – Ahli Sunnah Waljamaah ialah kumpulan majoriti umat Islam yang memahami dan berpegang pada al-Quran dan as-Sunnah menerusi para sahabat dan tabi’in serta tabi’ tabi’in dalam prinsip akidah, syariah dan akhlak (ii) Dua nama lain Ahli Sunnah Waljamaah: – Salafus Soleh/ Ahlul Hadis – Al-Asyai’rah/ Al-Maturidiah – Ahlul Hadis/ As-Sawadul A’zhom (iii) Dua prinsip Ahli Sunnah Waljamaah: – Segala perbuatan manusia dicipta oleh Allah SWT, namun manusia diberi pilihan dan kehendak untuk melakukannya atau tidak, serta dihitung baginya dosa dan pahala – Menyakini kewujudan perkara-perkara ghaib seperti yang diwahyukan dalam al-Quran dan as-Sunnah (iv) Tindakan memelihara akidah: – Mempelajari asas akidah berdasarkan kitab Ahli Sunnah Waljamaah yang muktabar – Belajar daripada guru yang diiktiraf keilmuannya dalam bidang akidah (b) (i) Maksud Syiah: – Syiah ialah kumpulan yang menuntut supaya Sayidina Ali dilantik menjadi khalifah selepas kewafatan baginda Nabi Muhammad SAW dan berkeyakinan bahawa hanya Ahlul Bait sahaja yang layak menjadi khalifah. (ii) Dua prinsip utama mazhab Syiah: – Meyakini al-Imamah adalah rukun agama – Meyakini imam-imam mereka adalah maksum – Mengamalkan taqiyyah dalam kehidupan (iii) Konsep Syiah: A. Al-Imamah: Ia merupakan rukun agama yang telah ditentukan oleh Allah SWT melalui lisan Rasulullah SAW secara nas. B. At-Taqiyyah: Menyembunyikan sesuatu yang boleh membahayakan diri atau harta benda dengan menampakkan sesuatu yang berbeza dengan hakikat sebenarnya. (iv) Cadangan jawapan KBAT: Umat Islam perlu meyakini akidah Ahli Sunnah Waljamaah Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 4 22/2/2023 10:58:54 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

J4 J5 Praktis Topikal SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 KSSM- Jawapan yang benar (1m) kerana ia berpegang pada al-Quran dan sunnah dalam prinsip akidah, syariah dan akhlak (1m). Kesannya, semua amal perbuatan kita di dunia ini akan diterima oelh Allah kelak (1m). Kesimpulannya, kita hendaklah sentiasa menambah baik dan memperkuat ilmu akidah agar terhindar daripada kepercayaan dan ajaran sesat (1m). (c) (i) Sejarah ringkas aliran Muktazilah: – Kumpulan yang diasaskan oleh Wasil bin Atha’ setelah berlaku perbezaan pendapat antara beliau dengan guru beliau Hasan al-Basri tentang kedudukan pelaku dosa besar. (ii) Prinsip utama aliran: A. Khawarij: – Jawatan khalifah atau imam hendaklah diserahkan pemilihannya kepada rakyat untuk memilih sesiapa sahaja yang layak – Menyatakan bahawa Sayidina Ali r.a telah melakukan dosa besar serta kufur kerana bersetuju mengadakan Majlis Tahkim B. Muktazilah: – At-Tauhid: Menafikan sifat ma’ani pada zat Allah SWT – Meyakini manusia bertanggungjawab sepenuhnya atas perbuatan mereka sama ada baik atau buruk tanpa ditentukan oleh Allah SWT (iii) Pandangan Muktazilah terhadap isu pelaku dosa besar: – Pelaku dosa besar berada pada satu kedudukan antara mukmin dengan kafir dan mereka kekal di dalam neraka (iv) Cadangan jawapan KBAT: Mempelajari asas akidah berdasarkan kitab Ahli Sunnah Waljamaah (1m) daripada golongan yang diiktiraf keilmuannya dalam bidang akidah (1m). Kesannya, saya akan berpegang dengan akidah yang diredai Allah (1m). Kesimpulannya, kita hendaklah menyebarluaskan fahaman akidah yang benar sejak dari kecil agar semua amalan diterima Allah SWT (1m). (d) (i) Kesan buruk tidak berpegang dengan akidah Ahli Sunnah Waljamaah: – Amalan seseorang tidak akan diterima oleh Allah SWT – Hidup tidak diredai dan dirahmati oleh Allah SWT – Mudah terpengaruh dengan fahaman yang menyeleweng (ii) Dua kepentingan berpegang teguh dengan akidah Ahli Sunnah Waljamaah: – Dapat membersihkan akidah daripada sebarang kesesatan/kekeliruan – Amalan seseorang akan diterima Allah kerana bersandarkan akidah yang betul – Hidup diredai Allah kerana berada di jalan yang benar (iii) Pandangan Ahli Sunnah Waljamaah: A. Al-Quran sebagai makhluk: – Meyakini bahawa al-Quran merupakan kalam Allah SWT yang bersifat qadim (sedia ada) B. Melihat Allah SWT: – Meyakini bahawa semua orang beriman dapat melihat Allah SWT pada hari akhirat kelak (iv) Cadangan jawapan KBAT: Masyarakat berpecah belah (1m) kerana berbalah dari sudut fahaman akidah (1m). Kesannya, kemajuan negara akan terbantut dari segi ekonomi dan sosial (1m). Kesimpulannya, umat Islam perlu menanam akidah yang benar dalam diri agar kehidupan akhirat terjamin (1m). PRAKTIS PENGUKUHAN Kertas 1 A Pengertian Ahli Sunnah Waljamaah – Kumpulan majoriti umat Islam yang memahami dan berpegang pada al-Quran dan as-Sunnah menerusi para sahabat dan tabi’in serta tabi' tabi’in dalam prinsip akidah, syariah dan akhlak B Nama Lain Ahli Sunnah Waljamaah 1 As-Salafus Soleh 4 Al-Maturidiyah 2 As-Sawadul A'zhom 5 Ahlul Hadis 3 Al-'Asyairah C Prinsip Ahli Sunnah Waljamaah 1 Iman ialah kepercayaan serta keyakinan dalam hati, pengakuan dengan lidah dan beramal dengan perbuatan sebagai bukti kesempurnaan iman 2 Segala perbuatan manusia dicipta oleh Allah SWT, namun manusia diberi pilihan atau kehendak untuk melakukannya ataupun tidak serta dihitung baginya dosa dan pahala 3 Meyakini kewujudan perkara-perkara ghaib seperti yang diwahyukan dalam al-Quran dan as-Sunnah 4 Meyakini bahawa syurga dan neraka telah wujud sebelum dijadikan mahkluk 5 Syafaat Rasulullah SAW adalah dengan izin tuhan-Nya 6 Perutusan para nabi dan rasul adalah harus bagi Allah SWT dan merupakan rahmat Allah kepada manusia Bidang Fiqah PELAJARAN 11 Solat Sunat Istikharah dan Solat Sunat Tasbih Unit 1: Solat Sunat Istikharah 1 (a) (i) Maksud solat sunat istikharah: – Solat sunat istikharah ialah solat yang dilakukan untuk memohon petunjuk Allah SWT dalam menentukan pilihan bagi sesuatu perkara (ii) Hukum solat sunat istikharah: – Sunat (iii) Dua hikmah menunaikan solat sunat istikharah: – Meningkatkan keimanan kepada Allah SWT kerana menjadikan Allah SWT sebagai tempat pergantungan – Mendidik umat Islam agar sentiasa memohon sesuatu kepada Allah SWT terutama dalam sesuatu keputusan (iv) Kaifiat menunaikan solat sunat istikharah: – Niat solat sunat istikharah dua rakaat kepada Allah SWT. Rakaat pertama membaca Surah al-Fatihah dan Surah al-Kafirun. Rakaat kedua membaca Surah al-Fatihah dan Surah al-Ikhlas serta menyempurnakan rukun-rukun di dalam solat dan berdoa (v) Cadangan jawapan KBAT: Murid akan sentiasa tenang dalam pembelajaran (1m) kerana sentiasa diberi petunjuk dalam setiap kebuntuan (1m). Kesannya, pelajaran akan lebih berkat dan mudah difahami (1m). Kesimpulannya, murid-murid perlu didedahkan dengan amalam nawafil supaya dapat membina jati diri Muslim yang baik (1m). Unit 2: Solat Sunat Tasbih (b) (i) Maksud solat sunat tasbih: – Solat sunat tasbih ialah solat sunat khusus yang mengandungi bacaan tasbih sebanyak 300 kali pada keseluruhan solat (ii) Hukum solat sunat tasbih: – Sunat (iii) Hikmah menunaikan solat sunat tasbih: – Mendapat keampunan kerana mengamalkan sunnah Rasulullah SAW – Meraih ganjaran yang besar daripada Allah SWT kerana banyak bertasbih (iv) Cadangan jawapan KBAT: Memberi pendedahan mengenai kelebihan dan keistimewaan solat sunat tasbih (1m) supaya masyarakat lebih memahami sebab untuk menunaikannya (1m). Kesannya, masyarakat akan lebih dekat dengan Allah (1m). Kesimpulannya, kita hendaklah sentiasa menambah amalan solat sunat supaya dapat meraih reda dan rahmat Allah SWT (1m). PRAKTIS PENGUKUHAN A Kaifiat Solat Sunat Istikharah 1 Sahaja aku solat sunat istikharah dua rakaat kerana Allah SWT 2 2 rakaat 3 Bersendirian 4 Bacaan dalam solat: (a) Surah al-Fatihah (b) Surah al-Kafirun atau surah-surah lain (c) Surah al-Fatihah (d) Surah al-Ikhlas atau surah-surah lain B Hikmah Menunaikan Solat Sunat Tasbih 1 Mendapat keampunan kerana mengamalkan sunnah Rasulullah SAW 2 Meraih ganjaran yang besar daripada Allah SWT kerana banyak bertasbih 3 Memberi ketenangan jiwa kerana banyak berzikir kepada Allah SWT PELAJARAN 12 Perkahwinan Kertas 1 Unit 1: Perkahwinan 1 (a) (i) Maksud perkahwinan: – Perkahwinan ialah akad yang menghalalkan persetubuhan antara lelaki dengan perempuan menurut hukum syarak (ii) Dua hukum berkahwin: A. Sunat: Mempunyai keinginan untuk berkahwin dan mampu menyediakan nafkah zahir dan batin B. Makruh: Mempunyai keinginan untuk berkahwin tetapi tidak mampu memberikan nafkah untuk pasangan seperti menghidap mati pucuk atau berpenyakit (iii) Dua hikmah berkahwin: – Memenuhi tuntutan batin kerana merupakan fitrah manusia/ Memelihara keturunan yang baik untuk generasi akan datang – Memelihara diri daripada keruntuhan akhlak agar maruah diri terjaga Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 5 22/2/2023 10:58:54 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

 Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2023 J6 J7 (b) (i) Dua contoh bagi jenis golongan wanita yang haram dikahwini selamanya: A. Penyusuan: – Ibu susuan – Adik-beradik susuan B. Persemendaan: – Ibu tiri dan ke atas – Menantu perempuan dan ke bawah (ii) Dua contoh wanita yang haram dikahwini sementara: – Perempuan yang masih isteri orang – Perempuan musyrik sehingga dia masuk Islam (c) (i) Empat rukun nikah selain daripada lafaz akad: – Bakal suami – Wali – Bakal isteri – Dua orang saksi (ii) Maksud wali: – Wali ialah orang yang mempunyai kelayakan untuk menikahkan pengantin perempuan (iii) Dua syarat wali: – Beragama Islam – Seorang lelaki (iv) Dua sebab perpindahan wali nasab kepada wali hakim: – Tidak mempunyai wali nasab – Wali nasab berada jauh melebihi dua marhalah (d) (i) Dua ciri pemilihan calon suami dan isteri: – Mempunyai penghayatan agama yang baik – Seseorang yang berakhlak mulia – Mempunyai keturunan yang baik (ii) Maksud sekufu: – Sekufu ialah persamaan taraf lelaki dan perempuan daripada pelbagai aspek yang tertentu (iii) Cadangan jawapan KBAT: Peminangan dapat memastikan status bakal isteri dan mengenal serba sedikit bakal isteri dari segi latar belakang keluarga (1m) agar menimbulkan rasa kepuasan terhadap pilihan hatinya sama ada sesuai mahupun tidak (1m). Hal ini dapat menjamin kebahagiaan dalam berumah tangga kelak kerana sudah membuat pilihan yang tepat dan sesuai dengan ciri pasangan yang dikehendaki (1m). Oleh itu, kita hendaklah mengikuti sunnah dan syariat agar kehidupan lebih aman bahagia kelak (1m). (iv) Cadangan jawapan KBAT: Menunjukkan kesediaan seorang suami (1m) bagi menjalankan tanggungjawab dalam rumah tangga (1m). Hal ini akan melahirkan seorang suami yang sentiasa prihatin terhadap keluarganya dan berusaha gigih untuk memberikan nafkah kepada isteri dan akan-anaknya kelak (1m). Oleh itu, seorang suami hendaklah menunaikan hak mahar kepada isteri agar kehidupan berkeluarga lebih harmoni (1m). (e) (i) Maksud walimatulurus: – Kenduri yang diadakan sempena perkahwinan untuk menguar-uarkan sesuatu ikatan perkahwinan (ii) Dua adab ketika mengadakan walimatulurus: – Tuan rumah tidak mengkhususkan jemputan kepada golongan tertentu sahaja – Memenuhi jemputan pada hari pertama majlis perkahwinan – Tidak bercampur dengan perkara yang mungkar semasa majlis (iii) Dua tujuan pensyariatan walimatulurus: – Mensyukuri nikmat yang dikurniakan Allah SWT agar perkahwinan lebih diberkati – Merapatkan hubungan silaturahim kerana dapat berhimpun dengan sesama keluarga dan sahabat handai – Menghindarkan fitnah kerana masyarakat mengetahui perkahwinan telah dilangsungkan Unit 2: Kemahiran Keibubapaan 1 (a) (i) Dua tanggungjawab suami kepada isteri: – Menyelesaikan mahar yang telah dijanjikan kepada isteri – Memberikan ilmu pengetahuan agama yang secukupnya kepada isteri – Menyediakan segala keperluan asas kepada isteri dan anak-anak (ii) Dua tanggungjawab isteri: – Mentaati segala perintah suami selagi tidak bertentangan syarak. – Sentiasa menjaga kehormatan diri. – Melakukan perkara yang menyenangkan hati suami. (iii) Dua tanggunggjawab suami isteri dari segi ibadah: – Mendidik keluarga dengan memberi pengetahuan berkaitan ibadah yang betul agar ibadat dilakukan dengan sempurna – Memelihara anggota keluarga daripada amalan yang menyeleweng agar tidak sesat dari jalan Allah (iv) Cadangan jawapan KBAT: Menyemai sikap yang baik dalam diri anak-anak (1m) agar sentiasa terhindar daripada melakukan perkara yang tidak baik kemudian hari (1m). Hal ini mampu melahirkan anakanak yang soleh yang sentiasa memberikan manfaat kepada ibu bapanya di dunia dan di akhirat (1m). Oleh itu, ibu bapa hendaklah sentiasa mendidik anak dengan didikan yang sempurna kerana anak-anak adalah aset yang bernilai buat mereka (1m). PRAKTIS PENGUKUHAN A Maksud Perkahwinan – Akad yang menghalalkan persetubuhan antara lelaki dengan perempuan menurut hukum syarak B Jadual tentang Perkahwinan (a) 1 Haram selama-lamanya 2 Haram sementara (b) 1 Bakal suami 2 Bakal isteri 3 Wali 4 Dua orang saksi 5 Lafaz akad nikah (sighah) (c) 1 Islam 2 Lelaki 3 Baligh/Pendengaran yang baik 4 Berakal/Penglihatan yang baik 5 Adil/Merdeka (d) 1 Penghayatan agama yang baik 2 Akhlak yang mulia/ Sekufu 3 Keturunan yang baik 4 Rupa paras yang baik 5 Pasangan yang sihat (e) 1 Muka 2 Tapak tangan (f) 1 Menyukuri nikmat Allah SWT atas perkahwinan yang diraikan 2 Merapatkan hubungan silaturahim 3 Menghebohkan perkahwinan kepada masyarakat untuk menghindari sebarang fitnah. C Pengertian Istilah 1 Wali: Orang yang mempunyai kelayakan untuk menikahkan pengantin perempuan 2 Saksi: Orang yang menyaksikan dan boleh mengesahkan akad nikah 3 Akad Nikah: Ijab: Lafaz yang diucapkan oleh wali atau wakilnya. Kabul: Lafaz yang diucapkan oleh bakal suami atau wakilnya 1 Mahar: Pemberian yang bernilai atau berfaedah wajib diberikan oleh suami kepada isterinya dengan sebab akad nikah D Tanggungjawab Suami 1 Menyediakan segala keperluan asas untuk isteri dan anak-anak mengikut kemampuan suami 2 Memberikan kasih sayang, belas kasihan serta nafkah batin bagi memenuhi keperluan isteri 3 Memberikan layanan yang baik kepada isteri seperti tutur kata yang baik dan perlakuan yang sopan 4 Memberikan ilmu pengetahuan dan didikan agama secukupnya kepada isteri dan anak Tanggungjawab Isteri 1 Mentaati perintah suami selagi tidak bertentangan dengan hukum syarak 2 Menjaga kehormatan diri dengan berpakaian menutup aurat, memelihara pandangan dan menjaga batas pergaulan ketika berada di luar rumah 3 Menjaga kemuliaan, maruah dan harta suami 4 Melakukan perkara yang menyenangkan hati suami PELAJARAN 13 Isu-isu dalam Perkahwinan Kertas 1 1 (a) (i) Maksud talak: – Talak ialah pembubaran perkahwinan oleh suami dengan lafaz talak yang jelas atau kiasan (ii) Keadaan talak mengikut hukum: A. Makruh – Apabila suami menceraikan isteri yang berkelakuan baik atau menceraikan isteri tanpa sebab B. Sunat – Apabila isteri berakhlak buruk (iii) Dua jenis talak: – Talak raj’i ialah talak yang boleh dirujuk dalam tempoh iddah tanpa akad nikah dan mahar yang baharu – Talak bain ialah talak yang tidak boleh dirujuk kecuali dengan akad nikah dan mahar yang baharu (iv) Contoh lafaz talak: A. Secara jelas: “Aku ceraikan engkau.” B. Secara kisan: “Aku lepaskan engkau mulai hari ini.” (v) Cadangan jawapan KBAT: Timbul isu perzinaan (Isi) kerana pasangan tidak tahu talak telah dilafaz (H). Kesannya, perkara mungkar senang berlaku kerana nasab keturunan keluarga telah bercampur-aduk (HL). Kesimpulannya, kita hendaklah sentiasa menambah ilmu rumah tangga agar kekal harmoni dan diredai Allah (K). (b) (i) Maksud fasakh: – Fasakh ialah pembubaran ikatan perkahwinan melalui kuasa hakim dengan sebab-sebab tertentu Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 6 22/2/2023 10:58:54 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

J6 J7 Praktis Topikal SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 KSSM- Jawapan (ii) Maksud khuluk: – Khuluk ialah pembubaran ikatan perkahwinan atas kehendak isteri dengan persetujuan membayar ganti rugi kepada suami (iii) Dua perbezaan antara fasakh dengan khuluk: Aspek Fasakh Khuluk Hak Hak suami Hak isteri Bayaran Tiada bayaran Ada bayaran (iv) Maksud li’an dari segi syarak: – Li’an ialah lafaz sumpah suami apabila menuduh isterinya berzina tanpa ada empat orang saksi atau menafikan nasab (v) Kesan li’an kepada suami isteri: – Hubungan suami isteri terbatal – Suami dan isteri tidak boleh rujuk semula selama-lamanya – Anak yang dinafikan nasab tidak berhak mendapat nafkah dan pusaka (c) (i) Maksud rujuk: – Rujuk ialah hak suami untuk menyambung kembali ikatan perkahwinan dengan isteri yang diceraikan dalam tempoh iddah (ii) Dua syarat ingin rujuk: – Dengan kerelaan sendiri/ Bukan diceraikan dengan talak tiga – Bukan perceraian kerana fasakh atau khuluk (iii) Maksud nusyuz: – Nusyuz ialah keengganan isteri mentaati perintah atau permintaan suami yang sah (iv) Dua contoh perbuatan nusyuz: – Isteri enggan mematuhi perintah suaminya – Isteri meninggikan suara kepada suaminya – Isteri melakukan kezaliman kepada suaminya (d) (i) Maksud poligami: – Poligami ialah amalan beristeri lebih daripada seorang pada satu masa (ii) Dua syarat berpoligami: – Tidak melebihi empat isteri/ Boleh berlaku adil – Mampu dari segi jasmani dan kewangan (iii) Cadangan jawapan KBAT: Mengelakkan berlakunya fitnah kepada pasangan (1m) kerana perkahwinannya tidak diketahui oleh orang lain (1m). Hal ini akan menyebabkan mereka hidup dalam keadaan tidak tenteram kerana sering dipandang sinis oleh masyarakat (1m). Oleh itu, setiap pasangan hendaklah berkahwin mengikut undang-undang yang betul agar tidak timbul masalah di kemudian hari (1m). (e) (i) Maksud hadanah: – Hadanah ialah hak penjagaan anak-anak yang masih kecil dan belum berupaya untuk mengurus dirinya sendiri (ii) Maksud anak angkat: – Anak orang lain yang dipelihara seperti anggota keluarganya sendiri tetapi tidak mempunyai hak seperti anak kandung yang ditetapkan oleh syarak (iii) Dua sebab anak angkat haram dibinkan kepada bapa angkat: – Menafikan hak bapa kandung sebagai wali – Menafikan hak harta pusaka anak angkat kepada bapa kandung (iv) Cadangan jawapan KBAT: Pihak berwajib hendaklah mengawal selia dan mengetatkan undang-undang (1m) agar tidak menimbulkan perkahwinan syubhah yang mengundang masalah dalam sesuatu perkahwinan (1m). Hal ini penting bagi mengelakkan perkahwinan tersebut tidak menepati syarak dan menimbulkan keraguan (1m). Oleh itu, setiap pasangan hendaklah sentiasa memastikan urusan perkahwinan tersebut menepati undang-undang dalam negara agar hidup lebih aman tenteram (1m). (v) Cadangan jawapan KBAT: Pernikahan boleh mendatangkan kesan negatif kepada pasangan (1m) kerana pada usia yang masih muda pasangan tersebut masih belum cukup matang dalam mengharungi kehidupan berumah tangga (1m). Hal ini akan mengundang kepada berlakunya pelbagai kes rumah tangga seperti perceraian, penderaan, kezaliman dan sebagainya di negara ini (1m). Oleh itu, kita hendaklah berfikiran wajar sebelum membenarkan pernikahan bawah umur ini diteruskan agar melahirkan masyarakat yang hidup aman bahagia (1m). PRAKTIS PENGUKUHAN A Maksud Istilah 1 Khuluk 2 Talak 3 Li’an 4 Fasakh 5 Nusyuz 6 Poligami 7 Hadanah 8 Rujuk 9 Iddah 10 Anak angkat B Hukum Talak 1 Apabila berlaku perbalahan antara suami isteri yang tidak dapat didamaikan setelah melalui proses mahkamah 2 Apabila isteri berakhlak buruk 3 Apabila suami menceraikan isteri yang baik atau menceraikan isteri tanpa sebab 4 Apabila suami menceraikan isteri dalam keadaan haid atau ketika suci tetapi telah disetubuhi tanpa diketahui hamil atau tidak C Contoh Bayaran Ganti Rugi Khuluk 1 Wang tunai 4 Perak 2 Hartanah 5 Saham 3 Emas D Larangan semasa Iddah 1 Menerima pinangan lelaki lain secara terang atau kiasan 2 Keluar daripada rumah yang disediakan oleh suami kecuali untuk keperluan yang dibenarkan 3 Berhias diri kecuali wanita dalam iddah raj'i E Kelayakan Berpoligami 1 Tidak melebihi empat orang isteri 2 Boleh berlaku adil terhadap isteri-isterinya dari aspek lahiriah 3 Mampu memberi nafkah zahir dan batin PELAJARAN 14 Pengurusan Harta selepas Kematian Kertas 1 Unit 1: Wasiat dalam Islam 1 (a) (i) Maksud wasiat: – Wasiat ialah ikrar yang dibuat oleh seseorang semasa hidup, untuk mengagihkan harta selepas kematiannya menurut hukum syarak (ii) Tiga rukun wasiat: – Pewasiat – Penerima wasiat – Harta yang diwasiatkan/ Sighah (iii) Dua sebab Islam menggalakkan pelaksanaan wasiat: – Memudahkan pengurusan harta si mati selepas meninggal dunia – Memudahkan urusan pengagihan harta kepada waris yang berhak – Mengelakkan pertelingkahan antara waris (iv) Dua cara pengurusan wasiat: – Harta yang diwasiatkan hendaklah dikira sebaik sahaja kematian pewaris – Harta yang diwasiatkan tidak melebihi daripada 1/3 daripada keseluruhan harta (v) Cadangan jawapan KBAT: Mengadakan kempen kesedaran berkaitan isu faraid (1m) bagi memberi kefahaman kepada umat Islam tentang kepentingan pembahagian harta menurut syariat (1m). Hal ini bagi mengelakkan berlakunya perebutan harta si mati dalam kalangan ahli keluarga sehingga terputusnya hubungan kekeluargaan (1m). Oleh itu, kita hendaklah sentiasa peka terhadap ajaran agama Islam agar keharmonian hidup terpelihara (1m). Unit 2: Faraid dalam Islam (b) (i) Maksud faraid: – Faraid ialah pembahagian harta seseorang Islam yang telah meninggal dunia kepada anggota warisnya menurut hukum syarak (ii) Hukum faraid: – Wajib (iii) Tiga rukun bagi faraid: – Orang yang mewariskan harta – Waris – Harta pusaka (iv) Dua syarat-syarat sah faraid: 1. Orang yang mewariskan harta: – Kematian telah disahkan, pembahagian harta tidak dibenarkan 2. Waris: – Waris masih hidup/ Mengetahui status hubungan dengan si mati (v) Dua jenis waris: – Ashabul Furud: Waris yang menerima harta pusaka mengikut kadar yang telah ditetapkan oleh syarak – ‘Asobah: Waris yang menerima baki harta pusaka selepas dibahagikan kepada Ashabul Furud (vi) Dua hikmah pensyariatan faraid: – Mengelakkan berlaku pertelingkahan dalam pembahagian harta yang menjejaskan kebahagiaan dalam keluarga – Menjamin kelangsungan hidup waris selepas kematian orang yang mewarisi harta (vii) Cadangan jawapan KBAT: Berlaku ketidakpuasan hati antara ahli keluarga (1m) kerana kemungkinan tidak berlaku adil dalam pembahagian harta pusaka (1m). Hal ini boleh mengakibatkan terputusnya hubungan silaturahim antara ahli keluarga (1m). Oleh itu, kita Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 7 22/2/2023 10:58:55 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

 Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2023 J8 J9 hendaklah sentiasa berusaha menjaga persaudaraan sesama keluarga agar keharmonian hidup dapat diteruskan (1m). PRAKTIS PENGUKUHAN A Rukun Faraid 1 Orang yang mewariskan harta 2 Waris 3 Harta pusaka B Syarat Sah Faraid 1 Orang yang mewariskan harta 2 – Waris masih hidup – Mengetahui status hubungan dengan si mati 3 – Harta telah dimiliki oleh si mati – Sekiranya harta pusaka tidak dimiliki oleh si mati, pembahagiannya tidak sah C Jenis Waris 1 Ashabul Furud 2 'Asobah 3 'Asobah Binnafsi/'Asobah Ma'alghair/ 'Asobah Bilghair 4 'Asobah Ma'alghair/ 'Asobah Bilghair/ 'Asobah Binnafsi 5 'Asobah Bilghair/ 'Asobah Binnafsi/'Asobah Ma'alghair D Pembahagian Harta Pusaka Isteri 1 1 4 2 1 8 PELAJARAN 15 Jenayah dalam Islam Kertas 1 1 (a) (i) Maksud jenayah: – Jenayah ialah kesalahan-kesalahan yang dinyatakan hukumnya di dalam al-Quran, as-sunnah dan sebahagiannya daripada mahkamah (ii) Hukum melaksanakan hukuman terhadap jenayah: – Wajib (iii) Hukuman jenayah: A. Mencuri: – Potong tangan – Memulangkan barangan yang dicuri B. Membunuh: – Mati – Diyat jika ada pengampunan daripada waris mangsa (iv) Dua hikmah pelaksanaan hukuman jenayah: – Menegakkan keadilan dalam kalangan manusia agar dapat hidup dengan sejahtera – Mendidik dan menghukum bagi sebarang kesalahan dan maksiat yang dilakukan supaya mendapat keampunan daripada Allah SWT (v) Cadangan jawapan KBAT: Majlis Agama setiap negeri perlu berperanan memperjelas kepada orang ramai seperti Majlis Agama Islam Selangor (MAIS) (1m) menerbitkan buku dan risalah tentang hukuman Islam untuk disebarkan (1m). Kesannya, umat Islam lebih memahami hikmah di sebalik pensyariatan hukum jenayah Islam (1m). Kesimpulannya, kita hendaklah sentiasa menambah ilmu tentang cabang ilmu dalam Islam supaya memahami agama Islam dengan baik (1m). (b) (i) Empat jenis jenayah hudud: – Qazaf – Mencuri – Minum arak – Zina – Merompak (ii) Kategori jenayah bagi hukuman kepada perompak: A. Qazaf: Berlaku rampasan harta dan berlaku pembunuhan B. Mencuri: Berlaku rampasan harta tetapi tidak berlaku pembunuhan (iii) Hukuman bagi pembunuh: – Dikenakan hukuman mati dan diyat jika ada pengampunan daripada waris mangsa (iv) Hukuman bagi jenayah: A. Minum arak: – Sebat 40 kali B. Membunuh: – Sebat 40 kali dan tidak diterima sebagai saksi PRAKTIS PENGUKUHAN A Pengertian Jenayah – Kesalahan-kesalahan yang dinyatakan hukumnya dalam al-Quran, as-sunnah dan sebahagiannya daripada mahkamah B Jenayah Hudud • Minum Arak – Meminum sebarang bahan yang memabukkan sama ada dinamakan arak atau tidak, banyak atau sedikit – Sebatan 40 kali • Mencuri – Mengambil harta orang lain secara tersembunyi (tanpa kerelaannya) dengan tujuan memilikinya – (1) Potong tangan (2) Memulangkan barangan yang dicuri • Qazaf – Tuduhan zina atau penafian nasab terhadap orang yang baik akhlaknya – (1) Sebat 80 kali (2) Tidak diterima sebagai saksi • Zina – Melakukan persetubuhan haram tanpa nikah yang sah antara lelaki dengan perempuan – (1) Penzina bukan muhsan (2) Penzina muhsan • Merompak – Melakukan serangan dengan menggunakan kekerasan untuk merampas harta, membunuh atau menakutkan orang awam secara terbuka Bidang Sirah dan Tamadun Islam PELAJARAN 16 Kerajaan Uthmaniah Kertas 1 1 (a) (i) Dua sumbangan khalifah: A. Uthman bin Ertughrul – Menyatukan wilayah Anatolia Selatan selepas ditinggalkan oleh Byzantine – Mengisytiharkan kemerdekaan Anatolia daripada kerajaan Saljuk/ Mengasaskan Kerajaan Uthmaniah B. Sulaiman al-Qanuni bin Salim I – Membuka Belgrade/ Membuka Algeria dan Tunisia/ Menyusun undang-undang yang dikenali sebagai Kanunname – Mengadakan hubungan diplomatik dengan Perancis yang merupakan sebuah kuasa besar (ii) Iktibar sejarah kemerosotan kerajaan Uthmaniah: – Kita hendaklah memilih pemimpin yang berwibawa supaya urusan pentadbiran berjalan lancar – Kita hendaklah sentiasa memperbanyak penerokaan ilmu agar mampu bersaing di peringkat antarabangsa (b) (i) Kerajaan Islam sebelum kerajaan Uthmaniah: – Kerajaan Fatimiyah (909 -1171) – Kerajaan Ayubiyah (1174 – 1250)/ Kerajaan Mamlukiyah (1250 -1517) (ii) Faktor kegemilangan kerajaan Uthmaniah dari segi pentadbiran: – Pemerintah berperanan dengan berkesan sebagai ketua tentera, ketua agama dan hakim tertinggi – Pemerintah menyelaras pemerintahan dan keagamaan dibantu oleh pegawai pentadbiran (iii) Cadangan jawapan KBAT: Dipandang rendah oleh bangsa luar kerana (1m) negara tidak maju dan tiada perkara yang membanggakan (1m). Hal ini akan memberi kesan kepada penyebaran agama Islam (1m). Kesimpulannya, umat Islam mestilah berusaha bersungguh-sungguh untuk mengembalikan kegemilangan umat terdahulu agar syiar Islam dapat dikembangkan (1m). (iv) Iktibar pemerintahan kerajaan Uthmaniah: – Kita hendaklah memilih pemimpin yang berwibawa supaya urusan pentadbiran berjalan lancar – Kita hendaklah sentiasa memperbanyak penerokaan ilmu agar mampu bersaing di peringkat antarabangsa (v) Faktor kemerosotan kerajaan Uthmaniah: – Teknologi ketenteraan yang ketinggalan berbanding dengan kuasa Barat sehingga kalah dalam peperangan – Gerakan yang menuntut kemerdekaan daripada wilayahwilayah menyebabkan negara tidak stabil (c) (i) Dua kesan sosial kegemilangan kerajaan Uthmaniah: – Kebajikan rakyat dapat dijaga – Mewujudkan suasana harmoni dalam masyarakat – Sistem wakaf yang lebih sistematik dapat digerakkan (ii) Cadangan jawapan KBAT: Pendidikan penting untuk melahirkan rakyat yang berdaya saing dan berkualiti (1m) agar dapat menyumbang buah fikiran dalam membangunkan negara (1m). Kesannya, negara akan lebih maju dalam pelbagai aspek (1m). Kesimpulannya, kita hendaklah lebih tekun belajar dan berusaha agar dapat menjadi aset kepada agama dan negara (1m). PRAKTIS PENGUKUHAN A Latar Belakang Kerajaan Uthmaniah Pengasas Uthman bin Ertughrul Tempoh Pemerintahan 1299 – 1924 M Pusat Pemerintahan 1 Sogut (1299 – 1355 M) 2 Bursa (1335 – 1363 M) 3 Edirne (1363 – 1453 M) 4 Istanbul (1453 – 1924 M) Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 8 22/2/2023 10:58:55 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

J8 J9 Praktis Topikal SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 KSSM- Jawapan Pemerintah Terakhir Sultan Abdul Majid II Kawasan Pemerintahan Meliputi sebahagian Benua Asia, Afrika dan Eropah Bilangan Pemerintah 37 orang Khalifah Terkenal 1 Sultan Uthman bin Ertughrul 2 Sultan Murad I 3 Sultan Muhammad al-Fatih 4 Sultan Sulaiman al-Qanuni B Faktor Kegemilangan Kerajaan Uthmaniah 1 Pentadbiran: Pemerintah berperanan dengan berkesan sebagai ketua tentera, ketua agama dan hakim tertinggi 2 Keilmuan: Menjadikan masjid sebagai pusat perkembangan ilmu sehingga mencapai kedudukan yang tinggi dalam bidang ilmu pengetahuan, pembangunan, falsafah, kesenian seni bina dan teknikal 3 Sosial: Penjagaan kebajikan rakyat menerusi bantuan kepada golongan yang memerlukan/Mewujudkan suasana harmoni dalam masyarakat 4 Ketenteraan: Semangat jihad yang tinggi dalam kalangan tentera demi mempertahankan agama dan negara PELAJARAN 17 Keunggulan Tokoh Islam Kertas 1 1 (a) (i) Riwayat hidup Salahuddin al-Ayubi: – Nama: Yusuf bin Ayub bin Syazi – Tarikh lahir: 532 H/ Tarikh wafat: 589H (ii) Jawatan Salahuddin al-Ayubi: – Pemerintah Kerajaan al-Ayubiyah (iii) Sumbangan Salahuddin al-Ayubi dalam bidang pentadbiran: – Mengubah sebuah dewan di istana dengan menjadikannya sebuah hospital yang dinamakan al-Bimarstan al-Atiq – Mewujudkan gedung ubat untuk memudahkan pengagihan ubat mengikut gred yang ditetapkan oleh pesakit (iv) Usaha dakwah dalam bidang keilmuan: – Mengembalikan semula pegangan akidah Ahli Sunnah Waljamaah dalam sistem pendidikan (b) (i) Jawatan Hassan al-Banna: – Mursyidul Am Ikhwanul Muslimin (ii) Dua sifat keperibadian Hassan al-Banna: – Memuliakan orang-orang yang warak dan soleh – Gigih menggerakkan usaha dakwah – Berlapang dada apabila terdapat perbezaan pandangan (iii) Dua sumbangan Hassan al-Banna: – Menghasilkan karya-karya hebat seperti Muzakkirat adDakwah was Da’iyah, al-Mathurat dan Risalah at-Ta’alim – Mengasaskan pertubuhan Ikhwanul Muslimin bagi menyampaikan dakwah (iv) Dua orang guru Hassan al-Banna: – Ahmad bin Abdul Rahman al-Banna – Sheikh Muhammad Zahran (c) (i) Cadangan jawapan KBAT: Sabar dan berani dalam menempuh sebarang dugaan kerana (1m) orang yang sabar akan bertemu jalan penyelesaian (1m). Hal ini sangat diperlukan pada akhir zaman ini demi mendapat reda Allah (1m). Oleh itu, kita hendaklah sentiasa meningkatkan ilmu agama agar menjadi Muslim sejati dari sudut akidah, ibadah dan akhlak (1m). (ii) Dua iktibar daripada keunggulan tokoh ilmuwan Islam: – Kita hendaklah mencontohi kegigihan tokoh dalam menuntut ilmu kerana ilmu adalah sinar kehidupan. – Kita hendaklah bersifat cekal menyebarkan dakwah Islam agar masyarakat dapat memahami Islam yang sebenar. PRAKTIS PENGUKUHAN A Jawatan Tokoh Islam 1 Pemerintah al-Ayyubiah 2 Mursyidul 'Am Ikhwanul Muslimin 3 Hakim Mahkamah Rayuan dan Syariah B Sumbangan Tokoh Islam 1 Salahuddin al-Ayubi – Ketenteraan: Membebaskan Baitul Maqdis daripada penguasaan tentera salib – Keilmuan: Mengembalikan semula pegangan akidah Ahli Sunnah Waljamaah dalam sistem pendidikan – Pentadbiran: Mengubah sebuah dewan di istana dengan menjadikannya sebuah hospital yang dinamakan al-Bimarstan al-Atiq 2 Hassan al-Banna – Hasil Karya: Muzakkirat ad-Da'wah wad Da'iyah, Al-Mathurat, Risalah at-Ta'alim – Organisasi: Mengasaskan pertubuhan Ikhwan al-Muslimin – Murid yang Masyhur: Sayyid al-Kutub, Hasan al-Hudaibi, Yusuf al-Qaradawi 3 Ahmad bin Ibrahim – Hasil Karya: Buku Undang-undang Keluarga Islam di Malaysia (Family Law in Malaysia), Pelopor Jurnal Hukum, Sistem Undangundang Malaysia – Kehakiman: Antara Hakim Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Syariah – Perundangan: Anggota panel pengasas Kuliah Undang-undang UIA, Pengasas dan penggubal Enakmen Undang-undang Islam (Hudud dan Qisas) Kelantan Bidang Akhlak Islamiah PELAJARAN 18 Tawaduk Menzahirkan Kesucian Jiwa Kertas 1 1 (a) (i) Maksud tawaduk: – Tawaduk ialah sikap kerendahan hati kepada Allah SWT dan sesama manusia (ii) Dua contoh sifat tawaduk yang diamalkan Rasulullah SAW: – Tawaduk dalam pergaulan: Menunjukkan sifat tawaduk ketika bergaul, terutama dengan kanak-kanak. Walaupun mempunyai kedudukan yang mulia. Baginda tidak sombong dengan kedudukannya – Tawaduk ketika makan dan minum: Baginda tidak pernah mencela makanan yang disediakan untuk baginda. Jika tidak menyukainya, baginda akan meninggalkannya (iii) Dua hikmah mengamalkan sikap tawaduk: – Membentuk insan yang bertakwa kerana sentiasa mengamalkan sifat mahmudah – Membentuk keluarga yang harmoni kerana saling menghormati antara satu sama lain (iv) Cadangan jawapan KBAT: Masyarakat akan hidup dalam keadaan harmoni dan toleransi (1m) kerana semua orang sentiasa merendah diri dan hormatmenghormati (1m). Kesannya, masyarakat yang gembira akan membangunkan negara dalam pelbagai aspek (1m). Kesimpulannya, kita hendaklah mengamalkan sifat mahmudah dalam kehidupan agar mencontohi Rasulullah SAW (1m). PRAKTIS PENGUKUHAN A Pengertian Tawaduk – Sikap kerendahan hati kepada Allah SWT dan sesama manusia B Contoh Sifat Tawaduk Rasulullah SAW 1 Tawaduk dalam pergaulan: Menunjukkan sifat tawaduk ketika bergaul, terutama dengan kanak-kanak. Walaupun mempunyai kedudukan yang mulia, baginda tidak sombong dengan kedudukannya 2 Tawaduk dalam kehidupan rumah tangga: Menunjukkan sifat tawaduk bersama-sama keluarga. Baginda bersama-sama membantu isteri melayani keluarga dan menguruskan rumah tangga 3 Tawaduk ketika makan dan minum: Baginda tidak pernah mencela makanan yang disediakan untuk baginda. Jika tidak menyukainya, baginda akan meninggalkannya C Hikmah Tawaduk 1 Membentuk insan yang bertakwa kerana sentiasa mengamalkan sifat mahmudah 2 Dikasihi masyarakat kerana tidak bersikap sombong 3 Membentuk keluarga yang harmoni kerana saling menghormati antara satu sama lain 4 Mendapat kedudukan yang mulia di sisi Allah SWT kerana sentiasa bersyukur PELAJARAN 19 Istiqamah Jalan Menuju Mujahadah Kertas 1 1 (a) (i) Maksud istiqamah: – Istiqamah ialah ketaatan yang berterusan dalam melaksanakan suruhan Allah SWT dan menjauhi larangan-Nya (ii) Dua cara memiliki sifat istiqamah: – Membentuk insan yang bertakwa kerana sentiasa mengamalkan sifat mahmudah – Membentuk keluarga yang harmoni kerana saling menghormati antara satu sama lain (iii) Dua hikmah mengamalkan sifat istiqamah: – Menzahirkan individu yang berakhlak mulia kerana melaksanakan kebaikan secara berterusan – Membangunkan ekonomi kerana komitmen semua pihak untuk memajukan negara (iv) Dua contoh sifat istiqamah yang diamalkan Rasulullah SAW: – Istiqamah dalam ibadah: Rasulullah SAW istiqamah beribadah kepada Allah SWT. Baginda tidak jemu memohon keampunan daripada Allah SWT walaupun baginda seorang yang maksum – Istiqamah dalam berdakwah: Rasulullah SAW tetap berdakwah menyebarkan agama Islam walaupun menghadapi pelbagai kesusahan dan ancaman (v) Cadangan jawapan KBAT: Istiqamah dapat melahirkan murid yang berdisiplin dan tidak Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 9 22/2/2023 10:58:55 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

 Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2023 J10 J11 mudah putus asa (1m) kerana mempunyai semangat yang kuat dan fokus dalam melakukan pekerjaan (1m). Kesannya, murid akan mendapat kejayaan baik dari sudut akademik dan akhlak (1m). Kesimpulannya, umat Islam dituntut untuk melaksanakan sesuatu pekerjaan dengan bersungguhsungguh untuk berjaya (1m). PRAKTIS PENGUKUHAN A Cara Memiliki Sifat Istiqamah 1 Sentiasa bermujahadah melawan hawa nafsu agar berterusan mengamalkan sifat mahmudah 2 Sentiasa berdoa memohon bantuan Allah agar dapat melaksanakan segala suruhan dan meninggalkan larangan-Nya secara berterusan 3 Sentiasa membaca dan mengambil iktibar daripada kisah para rasul yang istiqamah melakukan kebaikan 4 Sentiasa muhasabah diri agar ikhlas dan sabar dalam setiap tindakan 5 Sentiasa mempelajari ilmu dengan istiqamah supaya menjadi amalan dalam kehidupan B Hikmah Istiqamah 1 Menzahirkan individu yang berakhlak mulia kerana melaksanakan kebaikan secara berterusan 2 Membentuk insan yang teguh pendirian dalam mempertahankan kebenaran 3 Memupuk sikap sanggup berkorban harta dan nyawa demi mempertahankan Islam 4 Memperkukuh jati dengan sifat sabar dan tidak berputus asa untuk berjaya PELAJARAN 20 Alam Sekitar Penenang Minda Kertas 1 1 (a) (i) Maksud alam sekitar: – Alam sekitar ialah segala benda hidup dan bukan hidup yang terdapat di sekeliling manusia (ii) Dua adab menjaga alam sekitar: – Sentiasa mengekalkan ekosistem kehidupan flora dan fauna agar tidak terancam dan pupus – Sentiasa memelihara dan memulihara alam sekitar dengan tidak melakukan sebarang kerosakan seperti penanaman semula pokok bakau (iii) Dua cara menjaga alam sekitar: – Sentiasa mengekalkan ekosistem kehidupan flora dan fauna – Sentiasa memelihara dan memulihara alam sekitar dengan tidak melakukan sebarang kerosakan – Sentiasa berusaha mengekalkan keceriaan dan kebersihan alam sekitar – Sentiasa berhemah dan tidak membazir menggunakan sumber air – Sentiasa mengamalkan cara hidup yang mesra alam (iv) Cadangan jawapan KBAT: Cadangan isi: – Kesihatan diri manusia akan terjejas – Sumber makanan akan musnah – Tempat-tempat pelancongan dan sumber ekonomi turut musnah PRAKTIS PENGUKUHAN A Pengertian Alam Sekitar – Segala benda hidup dan bukan hidup yang terdapat di sekeliling manusia B Adab Menjaga Alam Sekitar 1 Sentiasa mengekalkan ekosistem kehidupan flora dan fauna agar tidak terancam dan pupus 2 Sentiasa memelihara dan memulihara alam sekitar dengan tidak melakukan sebarang kerosakan seperti penanaman semula pokok bakau 3 Sentiasa berusaha mengekalkan keceriaan dan kebersihan alam sekitar seperti bergotong-royong membersihkan kawasan rumah dan asrama 4 Sentiasa berhemah dan tidak membazir menggunakan sumber air C Hikmah Mengamalkan Adab Menjaga Alam Sekitar 1 Melahirkan insan yang mencintai alam sekitar kerana menyedari tanggungjawab yang diamanahkan 2 Melapangkan fikiran dan menenangkan jiwa kerana melihat keindahan alam 3 Menikmati persekitaran yang bersih dan bebas daripada wabak penyakit kerana pembudayaan cinta akan alam sekitar 4 Melestarikan alam sekitar yang indah untuk dimanfaatkan kepada generasi akan datang PELAJARAN 21 Sifat Mazmumah Meracuni Hati Kertas 1 1 (a) (i) Maksud sifat mazmumah: – Sifat atau tingkah laku keji yang berlawanan dengan syarak (ii) Dua sifat mazmumah: – Riyak: Melakukan amalan untuk dilihat dan dipuji oleh orang lain. – ‘Ujub: Berasa bangga dengan amalan dan kelebihan yang ada pada diri sendiri. – Hasad: Perasaan dengki melihat kelebihan yang ada pada seseorang dan berharap supaya kelebihan tersebut hilang daripadanya. (iii) Dua hikmah meninggalkan sifat mazmumah: – Membentuk akhlak mulia kerana menghindari diri daripada larangan Allah SWT – Mendidik jiwa supaya sentiasa tunduk kepada kekuasaan Allah SWT (iv) Cadangan jawapan KBAT: Sifat hasad merupakan permulaan hati umat Islam semakin kotor (1m) kerana tidak bersyukur dengan kurniaan Allah kepadanya (1m). Hal ini akan menjadikan seseorang sukar menerima nasihat dan teguran (1m). Oleh itu, kita hendaklah berwaspada dengan sifat mazmumah agar tidak muflis pahala di akhirat kelak (1m). (b) (i) Maksud sifat ‘ujub: – Berasa bangga dengan amalan dan kelebihan yang ada pada diri (ii) Dua contoh perbuatan ‘ujub: – Berasa bangga dengan kehebatan ilmu yang dimiliki – Merasakan diri lebih soleh berbanding orang lain (iii) Cadangan jawapan KBAT: Sentiasa bersyukur dengan nikmat yang Allah berikan (1m) agar tidak meninggi diri (1m). Hal ini akan melahirkan individu yang berakhlak mulia dan sentiasa bersikap rendah diri dengan kelebihan yang dia miliki (1m). Oleh itu, kita hendaklah menjauhi diri daripada sikap mazmumah agar hidup dirahmati Allah (1m) (c) (i) Maksud sifat hasad: – Hasad ialah perasaan dengki melihat kelebihan yang ada pada orang lain dan berharap supaya kelebihan tersebut hilang daripadanya (ii) Dua contoh sifat hasad: – Berasa dengki dengan rakan yang memilik kekayaan harta dan berharap agar dia jatuh msikin – Berasa cemburu dengan seseorang yang memiliki rupa paras yang cantik dan berharap agar dia menjadi cacat PRAKTIS PENGUKUHAN A Maksud Mazmumah – Sifat atau tingkah laku keji yang berlawanan dengan syarak B Contoh Sifat Mazmumah 1 Riyak 2 Melakukan amalan untuk dilihat dan dipuji oleh orang lain 3 'Ujub 4 Berasa bangga dengan amalan dan kelebihan yang ada pada diri sendiri 5 Hasad 6 Perasaan dengki melihat kelebihan yang ada pada seseorang dan berharap supaya kelebihan tersebut hilang daripadanya C Cara Meninggalkan Sifat Mazmumah 1 Sentiasa mengamalkan sifat mahmudah dan menjauhi sifat mazmumah 2 Sentiasa muhasabah diri agar terhindar daripada sifat mazmumah 3 Sentiasa mengawal keinginan nafsu yang suka akan kemegahan dunia seperti harta, pangkat dan jawatan D Hikmah Meninggalkan Sifat Mazmumah 1 Membentuk akhlak mulia kerana menghindari diri daripada larangan Allah SWT 2 Mendidik jiwa supaya sentiasa tunduk kepada kekuasaan Allah SWT 3 Memperkukuh jati diri Muslim dengan mengamalkan sifat mahmudah ZON KBAT 1 Cadangan jawapan KBAT: Mudah rasa putus asa (1m)contohnya ketika mendapat keputusan yang tidak cemerlang (1m). Hal ini akan menyebabkan motivasi diri menjadi rendah untuk berjaya dalam kehidupan (1m). Oleh itu, kita hendaklah sentiasa berserah diri kepada Allah agar hidup sentiasa aman tenteram (1m). 2 Cadangan jawapan KBAT: Negara akan menjadi mundur (1m) kerana sukar untuk menarik pelabur asing ke negara ini (1m). Hal ini menyebabkan ekonomi negara tidak dapat berkembang dengan baik kerana kurang kepercayaan terhadap keupayaan negara dalam memacu pertumbuhan ekonomi (1m). Oleh itu, kita hendaklah sentiasa berusaha memberikan yang terbaik dalam apa jua pekerjaan agar negara dipandang tinggi dan berkembang dengan baik (1m). 3 Cadangan jawapan KBAT: Manusia akan berasa takut untuk melakukan maksiat (1m) kerana merasa dirinya sentiasa diperhatikan Allah SWT (1m). Hal ini akan Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 10 22/2/2023 10:58:56 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

J10 J11 Praktis Topikal SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 KSSM- Jawapan melahirkan individu yang sentiasa melakukan kebaikan dan mentaati segala perintah-Nya (1m). Oleh itu, kita hendaklah sentiasa berusaha mengelakkan perbuatan yang tidak baik agar hidup diberkati Allah SWT (1m). 4 Cadangan jawapan KBAT: Pihak berwajib hendaklah mengawal selia dan mengetatkan undangundang (1m) agar tidak menimbulkan perkahwinan syubhah yang mengundang masalah dalam sesuatu perkahwinan (1m). Hal ini adalah penting bagi mengelakkan perkahwinan tersebut menepati syarak dan tidak menimbulkan keraguan (1m). Oleh itu, setiap pasangan hendaklah sentiasa memastikan urusan perkahwinan tersebut menepati undangundang dalam negara agar hidup lebih aman tenteram (1m). 5 Cadangan jawapan KBAT: Mempelajari ilmu dengan lebih bersungguh-sungguh (1m) agar dapat memahami konsep jihad dengan sehabis baik (1m). Hal ini sudah tentu dapat melahirkan individu yang berani berjuang demi agama, bangsa dan negaranya (1m). Oleh itu, kita hendaklah berusaha menyemai semangat berjuang dalam diri agar kegemilangan negara terus dapat dipacu ke arah yang lebih maju (1m). 6 Cadangan jawapan KBAT: Hasad akan mendorong seseorang melakukan kejahatan (1m) kerana rasa tidak puas hati dengan kelebihan yang dimiliki oleh orang lain (1m). Hal ini sudah tentu mengundang kemurkaan Allah kepada individu tersebut dan semakin jauh daripada mendapat hidayah Allah SWT (1m). Oleh itu, kita hendaklah memupuk sifat mahmudah dalam diri agar menjadi hamba-Nya yang bertakwa (1m). KERTAS MODEL SPM KERTAS 1 1 (a) (i) Dua bentuk perbuatan mempersendakan agama: – Berasa bangga mempersendakan nama Allah SWT – Mengejek dan menghina sunnah Rasulullah SAW – Menghina golongan ulama dan orang soleh – Mentafsir al-Quran mengikut hawa nafsu dan logik akal semata-mata – Menyanjung perbuatan maksiat – Menghalalkan yang haram dan mengharamkan yang halal (ii) Dua cara menjaga kesucian Islam: – Memperkasakan program keilmuan berbentuk bimbingan di semua lapisan masyarakat/ Mencontohi keperibadian mulia Rasulullah SAW – Meningkatkan kualiti ibadah fardu dan sunat demi menjamin keutuhan akidah/ Meninggalkan segala perbuatan yang boleh mencemarkan kesucian agama Islam – Mengamalkan tuntutan amar makruf nahi mungkar dalam kehidupan/ Penguatkuasaan undang-undang dengan mengenakan hukuman dan denda yang berat kepada pesalah. (iii) Dua pengajaran ayat: – Kita hendaklah menjauhkan diri daripada golongan yang mempersendakan agama (1m) supaya dapat menjaga kesucian Islam (1m). – Kita hendaklah sentiasa memberikan peringatan kepada orang yang mempersendakan agama (1m) agar kembali ajaran al-Quran dan Sunnah (1m). – Kita hendaklah menyedari perbuatan mempersendakan agama (1m) supaya terhindar daripada seksaan api neraka (1m). – Kita hendaklah mempertahankan kesucian Islam (1m) agar terpelihara daripada akidah yang selewang. (1m) (b) (i) Dua golongan yang mendapat naungan selain orang yang menyembunyikan sedekah: – Pemimpin yang adil – Pemuda yang hidupnya taat beribadah kepada Allah SWT – Seseorang yang hatinya sentiasa mencintai masjid – Dua orang yang saling mengasihi kerana Allah, bertemu dan berpisah kerana Allah – Seseorang yang membenci perbuatan maksiat kerana takut kepada Allah SWT – Seseorang yang mengingati Allah sehingga menitiskan air mata (ii) Dua kelebihan sekiranya mendapat naungan Allah SWT: – Mendapat perlindungan daripada kepanasan cahaya matahari di padang mahsyar – Allah akan menyediakan baginya tempat di dalam syurga (iii) Dua pengajaran ayat: – Kita hendaklah berlaku adil dalam setiap tindakan (1m) kerana sikap tersebut merupakan suruhan Allah (1m) – Kita hendaklah memanfaatkan usia muda (1m) dengan mendekatkan diri kepada Allah (1m)./ Kita hendaklah berusaha mengimarahkan masjid (1m) agar syiar Islam dapat ditegakkan (1m) – Kita hendaklah saling mengasihi (1m) supaya masyarakat hidup aman damai (1m)./ Kita hendaklah menjauhi maksiat (1m) agar selamat dari kemurkaan Allah (1m) – Kita hendaklah memperbanyak sedekah (1m) supaya dapat menyucikan harta (1m)./ Kita hendaklah melazimi zikir (1m) supaya jiwa menjadi tenang (1m) (c) Hukum tajwid dan cara bacaan bagi potongan ayat al-Quran: – Mad silah Tawilah - 4 @ 5 harakat 2 (b) (i) Takrif ajaran sesat: – Ajaran yang didakwa sebagai ajaran Islam sedangkan hakikatnya bercanggah dengan al-Quran dan as-Sunnah (ii) Dua ciri ajaran sesat dari aspek al-Quran dan al-Hadis: – Memahami dan mentafsir al-Quran dengan logik akal semata-mata tanpa mengikut disiplin ilmu yang betul – Meyakini bahawa terdapat al-Quran lain yang tersembunyi – Hanya berpegang dengan al-Quran dan menolak hadis sebagai sumber hukum Islam (iii) Kesan mengamalkan ajaran sesat dari segi politik: – Menggugat kestabilan politik kerana tindakan keganasan dari puak melampau – Mewujudkan suasana politik yang tidak harmoni kerana taksub kepada pemimpin kumpulan (b) (i) Maksud as-Syahid: – Nama Allah SWT yang menunjukkan bahawa Allah SWT Maha Menyaksikan (1m) segala perbuatan dan Mendengar segala ucapan makhluk (1m) serta tiada sesuatu pun yang tersembunyi daripada-Nya (ii) Dua bukti kefahaman mengenai al-Syahid: – Allah SWT menjadi saksi perutusan Rasulullah SAW ke atas umatnya – Allah SWT menyaksi dan menghitung segala amal perbuatan manusia – Allah SWT sahaja yang menjadi saksi atas segala perkara yang nyata atau yang tersembunyi – Allah SWT menjadi saksi pembohongan orang-orang munafik (iii) Jawapan KBAT: Cadangan isi: – Kurang keimanan kepada Allah SWT – Kurang didikan agama – Tidak takut dengan azab Allah SWT Cadangan jawapan KBAT: Keadaan ini berlaku kerana kurangnya keimanan kepada Allah SWT (1m) yang Maha Menyaksikan segala perkara yang nyata atau yang tersembunyi (1m). Kesannya, umat Islam terus lalai melakukan maksiat kepada Allah SWT (1m). Kesimpulannya, umat Islam perlu meningkatkan ilmu agama agar bertambah keyakinan terhadap Allah SWT yang Maha menyaksikan (1m). 3 (a) (i) Maksud solat duha: – Solat sunat yang dilakukan pada waktu antara naik matahari selepas syuruk (1m) hingga sebelum gelincir matahari (1m) (ii) Dua hikmah menunaikan solat duha: – Mendekatkan diri kepada Allah SWT bagi meraih kasih sayang daripada Allah SWT – Membuktikan ketaatan kepada Allah SWT setiap masa – Mendapat rahmat dan rezeki daripada Allah SWT (iii) Cadangan isi: – Diberi kesihatan yang baik untuk memudahkan melakukan kerja – Dicukupkan rezeki setiap hari – Mendapat keuntungan yang besar – Hati menjadi tenang dalam melakukan urusan seharian – Setiap urusan menjadi mudah kerana mendapat keberkatan daripada Allah – Doa mudah dimakbulkan (b) (i) Maksud walimatulurus: – Kenduri (1m) yang diadakan sempena perkahwinan (1m) (ii) Tujuan pensyariatan walimatulurus: – Mensyukuri nikmat Allah atas perkahwinan yang diberi – Merapatkan hubungan silaturahim antara sesama manusia – Menghebohkan perkahwinan kepada masyarakat untuk menghindarkan sebarang fitnah (iii) Dua adab ketika walimatulurus: – Tuan rumah tidak mengkhususkan jemputan kepada orang kaya sahaja/ Memenuhi jemputan pada hari pertama sahaja sekiranya majlis tersebut lebih daripada sehari. – Undangan tersebut untuk melahirkan kasih sayang dan merapatkan hubungan/ Orang yang mengundang bukan seorang yang zalim atau diketahui memiliki harta yang haram. 4 (a) (i) Dua sumbangan khalifah Abu al-Abbas Abdullah bin Muhammad bin Ali as-Saffah: – Mengasaskan kerajaan Abbasiah. – Mengembalikan keamanan dengan mematahkan serangan luar dari Parsi dan Byzantine. – Menstabilkan keamanan dalam negara dengan mematahkan pemberontakan oleh golongan Syiah dan Khawarij. Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 11 22/2/2023 10:58:56 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

 Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2023 J12 JPB (ii) Dua faktor kegemilangan kerajaan Abbasiah dari aspek ketenteraan: – Strategi peperangan yang mantap seperti strategi alKaradis telah berjaya mengalahkan serangan musuh – Inovasi peralatan peperangan yang moden dan canggih ketika itu seperti manjanik, dababah dan barud – Keprihatinan pemimpin menjaga kebajikan tentera diutamakan melalui pemberian gaji dan bonus – Dasar keterbukaan keanggotaan tentera kepada orang bukan Arab seperti Parsi dan Turki berjaya mengukuhkan kekuatan pasukan (iii) Langkah mencapai kejayaan oleh murid: – Mendalami ilmu pengetahuan seperti ilmu fardu ain dan kifayah dengan sebaik-baiknya – Membuat penyelidikan tentang pembangunan dan kemajuan yang setanding negara-negara luar (b) (i) Riwayat hidup Salahuddin al-Ayubi: – Nama penuh: Yusuf bin Ayub bin Syazi – Tarikh Lahir: 532H – Tarikh wafat: 589H – Jawatan: Pemerintah kejayaan Ayubiah (ii) Dua ketinggian akhlak Salahuddin al-Ayubi: – Sangat menghormati para ulama dalam menuntut ilmu dan mendapatkan pandangan – Berani mempertahankan agama daripada ditindas – Prihatin terhadap kebajikan rakyat (iii) Sumbangan Salahuddin al-Ayubi dalam bidang pentadbiran: – Mengubah sebuah dewan di Istana dengan menjadikan sebuah hospital yang dinamakan al-Birmanistan al-Atiq – Sebuah gedung ubatan diagihkan mengikut gred yang ditetapkan kepada para pesakit 5 (a) (i) Maksud keseimbangan dalam wasatiah: – Memenuhi keperluan rohani, jasmani dan akal secara sempurna (1m) dalam semua keadaan (1m) (ii) Dua contoh keseimbangan dari aspek: A. Rohani – Istiqamah melaksanakan ibadat fardu dan sunat – Bersungguh-sungguh menghayati al-Quran/ berzikir – Ikhlas dalam beribadat B. Jasmani – Mengambil makanan baik/ seimbang – Berehat selepas penat bekerja – Memenuhi keperluan fitrah/ biologi manusia (iii) Jawapan KBAT: Cadangan isi: – Kesedaran penggunaan bahan kitar semula – Kesedaran keburukan plastik untuk jangka masa panjang – Kesedaran keburukan plastik kepada alam sekitar, manusia dan kehidupan lain Cadangan jawapan KBAT: – Memberi pendedahan mengenai kesedaran penggunaan bahan kitar semula. Hal ini kerana, bahan plastik susah diurai oleh sebarang proses semula jadi. Kesannya, membawa kemudaratan pada alam sekitar, khususnya ekosistem alam. Kesimpulannya, kita hendaklah menjaga alam sekitar daripada musnah supaya hidup sejahtera. (b) (i) Maksud alam sekitar: – Segala benda hidup dan bukan hidup (1m) yang terdapat di sekeliling manusia (1m) (ii) Dua adab menjaga alam sekitar: – Sentiasa mengekalkan ekosistem kehidupan flora dan fauna/ Sentiasa memelihara dan memulihara alam sekitar/ Sentiasa berhemah dan tidak membazir menggunakan sumber air – Sentiasa berusaha mengekalkan keceriaan dan kebersihan alam sekitar/ Sentiasa menjaga kelestarian alam/ Sentiasa mengamalkan cara hidup yang mesra alam (iii) Hikmah adab menjaga alam sekitar: – Melahirkan insan yang mencintai alam sekitar (1m) kerana menyedari tanggungjawab yang diamanahkan (1m)/ Melapangkan fikiran dan menenangkan jiwa (1m) kerana melihat keindahan alam (1m) – Menikmati persekitaran yang bersih dan bebas daripada wabak penyakit (1m) kerana pembudayaan cintakan alam sekitar (1m)/ Melestarikan alam sekitar yang indah (1m) untuk dimanfaatkan kepada generasi akan datang (1m) – Meningkatkan pendapatan (1m) kerana melaksanakan aktiviti eko-pelancongan (1m) Book_PT SPM Pendidikan Islam Tingkatan 5 .indb 12 22/2/2023 10:58:56 AM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.