เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ นางสาววรินทร เจริญวัฒนะแบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ เล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทยสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็นเครื่องมือประกอบการจัดการเรียนการสอนในการพัฒนาทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาผู้เรียนให้รู้จักการคิดอย่างเป็นระบบ คิดอย่างมีเหตุผล คิดอย่างมีวิจารณญาณ มีการไตร่ตรองอย่างรอบคอบ ซึ่งภายในเล่มนี้ประกอบด้วย คำแนะนำสำหรับครู คำแนะนำสำหรับนักเรียน แบบทดสอบก่อนเรียน ใบความรู้เรื่องการอ่านคิดวิเคราะห์ ใบความรู้เกี่ยวกับนิทานพื้นบ้าน แบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์จำนวน ๕ แบบฝึก และแบบทดสอบหลังการเรียนด้วยแบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์เล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทยขอขอบพระคุณ ดร.พวงผกา แสงเงิน ผู้อำนวยการสถานศึกษา ตำแหน่งผู้อำนวยการเชี่ยวชาญพิเศษ โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย สำนักงานเขตสายไหม สังกัดกรุงเทพมหานคร ขอบคุณผศ.ดร.สุวรรณี ยหะกร อาจารย์ประจำคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช นนทบุรี ขอบคุณ นายสุพัศพงษ์ อนุชิตโสภาพันธุ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนสวนลุมพินี สำนักงานเขตปทุมวัน สังกัดกรุงเทพมหานคร ขอบคุณ นางนิภารัตน์ยังพระเดช ครูวิทยฐานะครูเชี่ยวชาญ โรงเรียนวัดบึงทองหลาง (พิทักษ์วิทยาคาร) สังกัดกรุงเทพมหานคร และขอบคุณ นางรุ่งรัตน์ สนธิขันธ์ ครูวิทยฐานะครูเชี่ยวชาญ โรงเรียนวัดเลา (คณะศิษย์เทพสิทธิอุทิศ) สำนักงานเขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร ที่ให้คำปรึกษา แนะนำการจัดทำนวัตกรรมการสอน และคณะครูสายชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ ที่ให้ความร่วมมือในการนำนวัตกรรมไปใช้จนสำเร็จลุล่วงไปด้วยดีผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า แบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ เล่มนี้ จะเป็นเครื่องมือที่ช่วยพัฒนาทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ให้กับผู้เรียนได้ตามเจตนารมณ์ของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ และเป็นประโยชน์ต่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ของครูในกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยให้มีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้นต่อไปคำนำก
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ คำนำ........................................................................................................................................กสารบัญ.....................................................................................................................................ขคำแนะนำสำหรับครู…………………………………………………………………………..............................๑คำแนะนำสำหรับนักเรียน........................................................................................................๒สาระและมาตรฐานการเรียนรู้………………………………………………………....….............................๓ตัวชี้วัด......................................................................................................................................๓สาระสำคัญ..............................................................................................................................4จุดประสงค์การเรียนรู้…………………………………………………………………….................................๔สาระการเรียนรู้........................................................................................................................๔แบบทดสอบก่อนเรียน……………………………………………………………………................................๕ใบความรู้ที่ ๑ ความรู้เกี่ยวกับการอ่านคิดวิเคราะห์…………………………………….....…..……....….๘ใบความรู้ที่ ๒ ความรู้เกี่ยวกับนิทานพื้นบ้าน.........................................................................1๑แบบฝึกทักษะที่ ๑.................................................................................................................๑๓แบบฝึกทักษะที่ ๒.................................................................................................................๑๔แบบฝึกทักษะที่ ๓.................................................................................................................๑๗แบบฝึกทักษะที่ ๔.................................................................................................................๒๐แบบฝึกทักษะที่ ๕.................................................................................................................๒๓แบบทดสอบหลังเรียน………………………………………………...……………………...........................๒๖ภาคผนวก..............................................................................................................................๒๙เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน……………………………………....……………......................................๓๐เฉลยแบบฝึกทักษะที่ ๑………………………………………………...………….....................................๓๔เฉลยแบบฝึกทักษะที่ ๒…………………………………………………...……….....................................๓๕เฉลยแบบฝึกทักษะที่ ๓……………………………………………………...…….....................................๓๖เฉลยแบบฝึกทักษะที่ ๔………………………………………………………...….....................................๓๗เฉลยแบบฝึกทักษะที่ ๕………………………………………………………...……..................................๓๘เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน……………………………………………………........................................๓๙บรรณานุกรม……………………………………………………………………….........................................๔๒แบบบันทึกคะแนน................................................................................................................๔๓สารบัญข
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖แบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์เล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทยเล่มนี้ ใช้เป็นสื่อประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ และเพื่อให้การ จัดการเรียนการสอนครั้งนี้ บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ ครูผู้สอนจึงควรปฏิบัติตาม ขั้นตอน ดังนี้๑. ศึกษารายละเอียด ขั้นตอนการใช้แบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ เพื่อจะได้นำไปใช้อย่างถูกวิธี๒. ใช้แบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ประกอบแผนการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖๓. แจกแบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ให้กับนักเรียนทุกคน๔. ให้นักเรียนอ่านคำแนะนำในการใช้แบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ และปฏิบัติตามขั้นตอนทั้งเนื้อหา กิจกรรม คำถาม คำตอบ และแบบทดสอบ ตามลำดับ ๕. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนจำนวน ๑๐ ข้อ ก่อนที่จะเริ่มใช้แบบฝึกทักษะ การอ่านคิดวิเคราะห์ ๖. ให้นักเรียนศึกษาเนื้อหาสาระและทำกิจกรรมแบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์เล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย โดยเริ่มตั้งแต่ศึกษาใบความรู้ที่ ๑ ศึกษาใบความรู้ ที่ ๒ และทำแบบฝึกทักษะที่ ๑-๕ และบันทึกผลการทำกิจกรรมทุกแบบฝึก ๗. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนจำนวน ๑๐ ข้อ และบันทึกผลเพื่อตรวจสอบ ความก้าวหน้าในการเรียนด้วยแบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์เล่มที่ ๑ เรื่อง นิทาน พื้นบ้านเล่าขานตำนานไทยคำแนะนำสำหรับครู1
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ แบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ เล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย เล่มนี้ใช้เป็นสื่อประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ และเพื่อให้นักเรียนได้ใช้แบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์อย่างถูกต้อง เกิดประสิทธิภาพมากขึ้น จึงควรปฏิบัติตามขั้นตอน ดังนี้๑. ก่อนทำกิจกรรมให้นักเรียนฟังคำแนะนำจากครูผู้สอนให้เข้าใจ๒. นักเรียนรับแบบฝึกและศึกษาขั้นตอนการใช้แบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์เล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย๓. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน จำนวน ๑๐ ข้อ๔. นักเรียนศึกษาเนื้อหาภายในเล่มแบบฝึก และทำแบบฝึกหัดเสริมทักษะให้ครบทุก กิจกรรมอย่างรอบคอบและตั้งใจ หากนักเรียนไม่เข้าใจเนื้อหาหรือคำในเนื้อเรื่อง สามารถสอบถามครูผู้สอนได้ตลอดเวลา๕. นักเรียนสามารถศึกษาเนื้อหาและแบบฝึกทักษะได้มากกว่า ๑ ครั้ง จนกว่าจะเข้าใจ แล้วค่อยทำแบบฝึกทักษะตามลำดับ ตั้งแต่แบบฝึกทักษะที่ ๑-๕๖. นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน จำนวน ๑๐ ข้อ คำแนะนำสำหรับนักเรียน2
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ สาระและมาตรฐานการเรียนรู้สาระที่ ๑ การอ่านมาตรฐาน ท ๑.๑ ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิด เพื่อนำไปใช้ตัดสินใจ ในการดำเนินชีวิต และมีนิสัยรักการอ่านตัวชี้วัดท ๑.๑ ป.๖/๑ อธิบายและนำความรู้และความคิดจากเรื่องที่อ่านไปตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดำเนินชีวิตสาระที่ ๕ วรรณคดีและวรรณกรรมมาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทย อย่างเห็นคุณค่าและนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงตัวชี้วัดท ๕.๑ ป.๖/๑ แสดงความคิดเห็นจากวรรณคดีหรือวรรณกรรมที่อ่านท ๕.๑ ป.๖/2 เล่านิทานพื้นบ้านท้องถิ่นของตนและนิทานพื้นบ้านของท้องถิ่นอื่นท ๕.๑ ป.๖/3 อธิบายคุณค่าของวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่านและนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงแบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ เล่มที่ ๑ เรื่องนิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทยกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖3
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖สาระสำคัญนิทานพื้นบ้าน คือเรื่องที่เล่าสืบต่อกันมาช้านาน โดยใช้ถ้อยคำธรรมดาหรือภาษาชาวบ้านมีลักษณะเป็นร้อยแก้วไม่ใช่ร้อยกรอง และไม่ปรากฏว่าผู้เล่าคนแรกเป็นใคร ไม่มีหลักฐานที่เป็นรูปธรรมในการอ้างอิง นิทานพื้นบ้านของไทยในแต่ละท้องถิ่นมีลักษณะแตกต่างกันออกไปตามสภาพของท้องถิ่น ส่วนใหญ่จะสอดแทรกความรู้ ความเชื่อ ความคิดที่เป็นคติสอนใจไว้ทางอ้อม จุดประสงค์การเรียนรู้๑. ด้านความรู้ (K)นักเรียนอธิบายความหมายของนิทานพื้นบ้านได้ถูกต้อง๒. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)นักเรียนสามารถแสดงความคิดเห็นและวิเคราะห์วิจารณ์จากนิทานพื้นบ้านที่กำหนดให้ได้๓. ด้านเจตคติ(A)นักเรียนเห็นคุณค่าของนิทานพื้นบ้านไทยสาระการเรียนรู้• ความหมายของนิทานพื้นบ้าน• ลักษณะของนิทานพื้นบ้าน• ประเภทของนิทานพื้นบ้าน• การอ่านคิดวิเคราะห์จากนิทานพื้นบ้าน4
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖คำชี้แจง ๑. แบบทดสอบก่อนเรียนฉบับนี้ ใช้ทดสอบความสามารถในการอ่านคิดวิเคราะห์ก่อนการเรียนด้วยแบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ชุด อ่านคิดวิเคราะห์เจาะประเด็น เล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ซึ่งเป็นแบบปรนัย ๔ ตัวเลือกจำนวน ๑๐ ข้อ ๑๐ คะแนนใช้เวลาในการทดสอบ ๑๕ นาที ๒. ให้นักเรียนอ่านคำถามและคำตอบให้ละเอียด แล้วเลือกทำเครื่องหมาย X ลงในกระดาษคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว ๓. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบให้ครบทุกข้อ****************************************************************************************๑. ข้อใดกล่าวถึงความหมายของนิทานพื้นบ้านไม่ถูกต้องก. แทรกข้อคิดคติสอนใจ ข. เป็นนิทานประจำท้องถิ่นค. ปรากฏชื่อผู้แต่งอย่างชัดเจน ง. ถ่ายทอดโดยการเล่าปากต่อปาก ๒. นิทานพื้นบ้านมุ่งเน้นทางด้านใดมากที่สุดก. ให้ความรู้ความเข้าใจ ข. มีคติสอนใจด้านความเชื่อค. มีค่านิยมในการดำเนินชีวิตที่ดี ง. ให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน ๓. นิทานที่เป็นเรื่องเกี่ยวกับขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ เป็นนิทานประเภทใดก. นิทานท้องถิ่น ข. นิทานปรัมปราค. นิทานวีรบุรุษ ง. นิทานสมัยใหม่ ๔. ข้อใดไม่ใช่นิทานพื้นบ้านของภาคอีสานก. ท้าวก่ำกาดำ ข. พญากงพญาพานค. ผาแดงนางไอ่ ง. พญาคันคากแบบทดสอบก่อนเรียนเล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย5
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖อ่านนิทานพื้นบ้านต่อไปนี้ แล้วตอบคำถามข้อ ๕- ๙ณ บ้านตาดทอง จังหวัดยโสธร ชายหนุ่มผู้หนึ่งอาศัยอยู่กับแม่ ๒ คน มีอาชีพทำนาวันหนึ่งเขาไถนาอยู่จนสาย แล้วรู้สึกเหน็ดเหนื่อยและหิวข้าวมากกว่าทุกวัน ปกติแล้วแม่จะมาส่งข้าวกล่องให้ทุกวัน แต่วันนี้กลับมาช้าผิดปกติ เขาจึงหยุดไถนาเข้าพักผ่อนอยู่ใต้ต้นไม้รอคอยแม่ที่จะมาส่งข้าวตามเวลา ทันใดนั้นเขาก็มองเห็นแม่เดินเลียบตามคันนาพร้อมกล่องข้าวน้อย ๆ เขารู้สึกไม่พอใจที่แม่เอากล่องข้าวน้อยนั้นมาช้ามาก จึงต่อว่าแม่ของตนและเกิดความโมโห จึงคว้าไม้แอกน้อยเข้าตีแม่ที่แก่ชราจนล้มลง แล้วก็เดินไปกินข้าวจนอิ่ม แต่ข้าวยังไม่หมดกล่อง จึงรู้สึกผิดและเข้าสวมกอดแม่แต่แม่ได้สิ้นใจไปเสียแล้ว ชายหนุ่มร้องไห้โฮ สำนึกผิดที่ฆ่าแม่ของตนเองด้วยอารมณ์เพียงชั่ววูบ จึงเข้ากราบนมัสการสมภารวัด เล่าเรื่องให้ท่านฟัง สมภารสอนว่า “การฆ่าบิดามารดาผู้บังเกิดเกล้าของตนเองนั้นเป็นบาปหนัก เป็นมาตุฆาต ต้องตกนรกอเวจีตายแล้วไม่ได้ผุดไม่ได้เกิดเป็นคนอีก มีทางเดียวจะให้บาปเบาลงได้ก็ด้วยการสร้างธาตุก่อกวมกระดูกแม่ไว้ให้สูงเท่านกเขาเหิน จะได้เป็นการไถ่บาปหนักให้เป็นเบาลงได้”ชายหนุ่มจึงก่อเจดีย์บรรจุอัฐิแม่ไว้ จึงให้ชื่อว่า “ธาตุก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” ตราบจนทุกวันนี้ (วิกิพีเดีย : สารานุกรมเสรี. สืบค้น ๑๙ เม.ย. ๒๕๖๕)๕. ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่เป็นนิทานพื้นบ้านภาคใดก. ภาคกลาง ข. ภาคเหนือค. ภาคอีสาน ง. ภาคใต้๖. ข้อใดไม่ใช่สาเหตุของการฆ่าแม่ของชายดังกล่าวก. เพราะแม่มาส่งข้าวช้า ข. เพราะคิดว่าข้าวในกล่องมีน้อยค. เพราะความโมโหหิวจึงไร้สติ ง. เพราะแม่ไม่มาส่งข้าวให้ตนเอง๗. ชายหนุ่มทำการไถ่บาปที่ฆ่าแม่ของตนอย่างไรก. จัดพิธีทำบุญให้แม่อย่างใหญ่โต ข. ก่อเจดีย์ให้สูงเท่านกเขาเหินค. ขอลาบวชเป็นเวลา ๑ พรรษา ง. นำอัฐิของแม่ไปลอยอังคาร๘. ใครปฏิบัติตนสอดคล้องกับนิทานข้างต้น ก. ทิวาสอนน้องทำการบ้านได้ถูกต้องทุกข้อ ข. ราตรีทำข้อสอบด้วยความตั้งใจ ค. มณีรู้สึกหงุดหงิดที่น้องทำงานช้า ง. นารีเลี้ยงดูพ่อและแม่ยามแก่ชรา๖
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖๙. จากนิทานพื้นบ้านข้างต้นให้คติเรื่องใดมากที่สุดก. ความเมตตา ข. ความมีน้ำใจค. ความซื่อสัตย์ ง. ความกตัญญู๑๐. ข้อใดกล่าวถึงคุณค่าของนิทานพื้นบ้านไม่ถูกต้องก. ให้เราไปเล่าต่อให้น้อง ๆ ฟังได้ข. มีคติสอนใจด้านความเชื่อต่าง ๆค. มีค่านิยมในการดำเนินชีวิตที่ดีง. ให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน 7
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ การคิดวิเคราะห์ หมายถึง ความสามารถในการจำแนก แยกแยะ องค์ประกอบต่าง ๆ ของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ซึ่งอาจเป็นวัตถุ สิ่งของ เรื่องราวหรือเหตุการณ์และหาความสัมพันธ์เชิงเหตุผลระหว่างองค์ประกอบเหล่านั้น เพื่อค้นหาสภาพความเป็นจริงหรือสิ่งสำคัญของสิ่งที่กำหนดให้หลักการอ่านคิดวิเคราะห์๑. พิจารณาว่าเรื่องนั้นใช้รูปแบบใด เช่น นิทาน เรื่องราว ร้อยกรอง บทละคร เรื่องสั้น บทความ๒. แยกเนื้อเรื่องให้ได้ว่า ใคร ทำอะไร ที่ไหน อย่างไร เมื่อไร๓. แยกพิจารณาให้ละเอียดว่าเนื้อหาประกอบด้วยอะไรบ้าง๔. พิจารณาว่าใช้กลวิธีในการนำเสนอเรื่องอย่างไร๕. ลำดับเหตุการณ์ ตามเหตุผล คือลำดับจากเหตุไปหาผล หรือจากผลไปหาเหตุหรือตามเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นก่อนหลัง ความสำคัญมากไปหาความสำคัญน้อย สิ่งที่ใกล้ตัวไปหาไกลตัว จากขวาไปซ้ายหรือซ้ายไปขวา จากเหนือไปใต้หรือจากใต้ไปเหนือ จากสถานที่ใหญ่ไปสถานที่เล็ก จากส่วนรวมไปหาส่วนย่อย ๖. พิจารณาความคิดที่ผู้เขียนต้องการสื่อให้ผู้อ่านทราบและความหมายที่แฝงอยู่ในเรื่องหรือข้อความนั้น เมื่ออ่านพิจารณาข้อความ บทความ เนื้อเรื่องเสร็จแล้วจึงตอบคำถาม ข้อควรระวังคือ คำตอบที่ให้เลือกนั้นจะคล้ายคลึงกันมาก บางครั้งดูเหมือนว่าคำตอบเป็นคำตอบที่ถูกทุกข้อ จึงต้องใช้วิจารณญาณเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดใบความรู้ที่ ๑ความรู้เกี่ยวกับการอ่านคิดวิเคราะห์๘
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ทักษะการคิดวิเคราะห์ มีองค์ประกอบ ๓ ด้าน ดังนี้๑. การวิเคราะห์เนื้อหา ประกอบด้วย๑.๑ ความสามารถในการจำแนก และสรุปความรู้๑.๒ ความสามารถในการบอกความแตกต่างระหว่างข้อเท็จจริงและข้อสมมติฐาน๑.๓ ความสามารถในการระบุข้อมูลสำคัญ๑.๔ ความสามารถในการอธิบายปัจจัยที่ทำให้บุคคลและกลุ่มต่าง ๆ มีความแตกต่างกัน๑.๕ ความสามารถในการสรุปข้อความได้๒. การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ประกอบด้วย๒.๑ ความสามารถเชื่อมโยงความคิดต่าง ๆ๒.๒ ความสามารถตรวจสอบได้ว่าข้อมูลนั้นสมเหตุสมผลหรือไม่๒.๓ ความสามารถตรวจสอบความถูกต้องของสมมติฐานที่อ่าน๒.๔ ความสามารถในการสรุปได้ว่าข้อใดเป็นแนวคิดสำคัญ๒.๕ ความเชื่อมโยงเหตุผลในแต่ละสถานการณ์๒.๖ ความสามารถวิเคราะห์ข้อความที่ขัดแย้งที่ปรากฏในเนื้อเรื่อง๓. การวิเคราะห์หลักการ ประกอบด้วย๓.๑ ความสามารถวิเคราะห์รูปแบบและโครงสร้างของข้อมูล๓.๒ ความสามารถวิเคราะห์วัตถุประสงค์ของผู้เรียน๓.๓ ความสามารถในการเชื่อมโยงความคิดรวบยอดเป็นหลักการ๓.๔ ความสามารถเรียนรู้เทคนิค วิธีการที่ปรากฏในเนื้อเรื่อง๓.๕ ความสามารถแยกความแตกต่างระหว่างข้อเท็จจริงและอคติที่อยู่ได้๙
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ ตัวอย่างการอ่านคิดวิเคราะห์จากนิทานพื้นบ้าน ๑. การวิเคราะห์เนื้อหา เช่น ๑. นิทานเรื่องนี้เป็นสาเหตุของการเกิดประเพณีใด ๒. เมืองลับแลเป็นเมืองที่มีแต่ผู้หญิงอาศัยอยู่ ๓. ใครเป็นต้นเหตุของเรื่องทั้งหมด ๒. การวิเคราะห์ความสัมพันธ์เช่น ๑. นิทานเรื่องนี้ให้ข้อคิดตรงกับข้อใด ๒. ใครปฏิบัติตนไม่สอดคล้องกับนิทานข้างต้น ๓. เรื่องนี้เป็นนิทานพื้นบ้านภาคใด ๓. การวิเคราะห์หลักการ เช่น ๑. ข้อใดกล่าวถึงนิทานพื้นบ้านได้ถูกต้อง ๒. ข้อใดกล่าวถึงคุณค่าของนิทานพื้นบ้านได้ถูกต้อง ๓. นิทานที่มีตัวละครที่ฉลาดเกินไป จัดเป็นนิทานประเภทใด ๑๐๐
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ ความหมายของนิทานพื้นบ้านนิทานพื้นบ้าน คือเรื่องที่เล่าสืบต่อกันมาช้านาน โดยใช้ถ้อยคำธรรมดาหรือภาษาชาวบ้านมีลักษณะเป็นร้อยแก้วไม่ใช่ร้อยกรอง และไม่ปรากฏว่าผู้เล่าคนแรกเป็นใคร ไม่มีหลักฐานที่เป็นรูปธรรมในการอ้างอิง นิทานพื้นบ้านของไทยในแต่ละท้องถิ่นมีลักษณะแตกต่างกันออกไปตามสภาพของท้องถิ่น ส่วนใหญ่จะสอดแทรกความรู้ ความเชื่อ ความคิดที่เป็นคติสอนใจไว้ทางอ้อม นิทานพื้นบ้านของไทยแต่ละภาคที่เป็นที่รู้จักกันทั่วไป มีดังนี้นิทานพื้นบ้านภาคเหนือ เช่น เมืองลับแล ดาวลูกไก่ หมาขนดำ ลิลิตพระลอ เป็นต้นนิทานพื้นบ้านภาคกลาง เช่น ขุนช้างขุนแผน ปลาบู่ทอง เจ้าชายสายน้ำผึ้ง ไกรทอง แม่นาคพระโขนง นางสิบสอง พญากงพญาพาน เป็นต้นนิทานพื้นบ้านภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น ผาแดงนางไอ่ ท้าวก่ำกาดำ ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่ พญาคันคาก นางแตงอ่อน จำปาสี่ต้น เป็นต้นนิทานพื้นบ้านภาคใต้ เช่น เกาะหนูเกาะแมว เขาทะนาน นายดั้น ตากใบ เป็นต้นประเภทของนิทานพื้นบ้านนิทานพื้นบ้านแบ่งตามลักษณะของเนื้อหาเป็น ๗ ประเภทคือ๑. นิทานวีรบุรุษ เป็นนิทานที่ยกย่องคนดี มีความสามารถ ความกล้าหาญของบุคคล ส่วนใหญ่จะเป็นบุคคลที่เป็นวีรบุรุษ เนื้อเรื่องจะเป็นแนวปาฏิหาริย์ มีอิทธิฤทธิ์เหนือบุคคลธรรมดา เช่น ไกรทอง พระร่วงวาจาสิทธิ์ เป็นต้น๒. นิทานปรัมปรา เป็นนิทานที่มักมีเทวดาหรือนางฟ้าเข้ามาเกี่ยวข้องด้วยเสมอ เนื้อเรื่องค่อนข้างยาว มักจะมีอภินิหาร ปาฏิหาริย์ มักจบลงด้วยความสุขสมหวังทั้งคนเล่าและคนฟังไม่เชื่อว่ามีจริง เช่น ปลาบู่ทอง นางสิบสอง พระสุธนมโนราห์ โสนน้อยเรือนงาม เป็นต้น๓. นิทานท้องถิ่น เป็นเรื่องเกี่ยวกับขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ โชคลาง หรือคติอย่างใดอย่างหนึ่งของแต่ละท้องถิ่น บางเรื่องอาจพิสดารเกินจริงแต่ก็เชื่อว่าเป็นเรื่องจริง เช่น พญากงพญาพาน เกาะหนูเกาะแมว เก้าเส้ง ปู่โสมเฝ้าทรัพย์ สัตหีบ เป็นต้นใบความรู้ที่ ๒ความรู้เกี่ยวกับนิทานพื้นบ้าน 1๑
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖๔. นิทานสมัยใหม่ เป็นนิทานที่เล่ากันแถบตะวันออกไกล มีลักษณะคล้ายกับนิทานปรัมปรา ตัวละครมีพฤติกรรมคล้ายชีวิตจริง กำหนดเวลาและสถานที่ไม่แน่นอน เช่น อาหรับราตรี การผจญภัยของซินแบต เป็นต้น๕. นิทานเทพนิยาย เป็นนิทานเกี่ยวกับเทวดา นางฟ้า หรือเทพเจ้าต่าง ๆ มีลักษณะคล้ายนิทานปรัมปรา และนิทานวีรบุรุษจะต่างกันตรงที่ตัวเอกต้องเป็นเทพหรือนางฟ้าเท่านั้น เกิดจากความเชื่อทางศาสนาหรือพิธีกรรมต่าง ๆ ทางศาสนา มักเป็นเรื่องราวของพระอินทร์ พระนารายณ์ พระพรหม เช่น ท้าวมหาสงกรานต์ ๖. นิทานเกี่ยวกับสัตว์ เป็นเรื่องที่มีตัวเอกเป็นสัตว์ แต่มีความคิดหรือการกระทำคล้ายมนุษย์ แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ นิทานเกี่ยวกับคติธรรมหรือคติสอนใจ เช่น นิทานอีสป กับนิทานประเภทเล่าซ้ำเล่าไม่รู้จบ เช่น ยายกะตาปลูกถั่วปลูกงาไว้ให้หลานเฝ้า เป็นต้น๗. นิทานตลก เป็นนิทานที่มีสาระสำคัญเพื่อความบันเทิง เป็นการผ่อนคลายความตึงเครียด เป็นเรื่องตลกขบขัน มักจะเป็นเรื่องที่ไม่น่าจะเป็นไปได้ เช่น ตัวละครอาจโง่หรือฉลาดเกินไป หรืออาจล้อเลียนเพื่อให้เกิดอารมณ์ขัน เช่น ศรีธนญชัย ม้าราคาดีคนราคาดี ไอ้ขาติดกับไอ้ตาบอด คนโง่ เป็นต้นคุณค่าของนิทาน๑. ให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน อ่านเพื่อผ่อนคลายความตึงเครียด ๒. ให้แง่คิดในการดำเนินชีวิต เนื้อเรื่องของนิทานจะสอดแทรกคติธรรมหรือลักษณะการ ดำเนินชีวิตหรือวิถีชีวิตของคนในสังคม สามารถนำไปปรับใช้กับตนเอง หรือใช้เป็น เครื่องมือในการอบรมสั่งสอน๓. ให้ความรู้ในเรื่องต่าง ๆ เช่น ขนบธรรมเนียมประเพณี ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ศาสนา สังคมวิทยา และภาษา๔. ก่อให้เกิดศิลปะแขนงต่าง ๆ เช่น วรรณคดี ละคร การแสดงพื้นบ้าน เป็นต้น1๒
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖คำชี้แจง ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย หน้าข้อที่กล่าวถูก และทำเครื่องหมาย หน้าข้อที่กล่าวผิด (๑๐ คะแนน)..............๑. นิทานพื้นบ้านเป็นเรื่องที่แต่งขึ้นมา ซึ่งแต่ละเรื่องจะปรากฏชื่อผู้แต่งไว้อย่างชัดเจน..............๒. นิทานพื้นบ้านของไทยในแต่ละท้องถิ่นมีลักษณะแตกต่างกันออกไปตามสภาพของท้องถิ่น..............๓. นิทานปรัมปรา มีเนื้อเรื่องค่อนข้างยาว มักจะมีอภินิหาร และจบลงด้วยความสุข..............๔. นิทานพื้นบ้าน มีลักษณะเป็นร้อยกรอง ไม่ใช่ร้อยแก้ว..............๕. นิทานอีสป จัดเป็นนิทานที่เกี่ยวกับสัตว์ เพราะส่วนใหญ่จะมีตัวละครเอกเป็นสัตว์..............๖. นิทานตลก จะมีตัวละครที่ฉลาดเกินไป และเป็นเรื่องที่ไม่น่าเป็นไปได้..............๗. นิทานสมัยใหม่ เป็นนิทานที่เล่ากันแถบตะวันออก มักกำหนดเวลาและสถานที่ไว้แน่นอน..............๘. นิทานพื้นบ้าน มักจะให้ความรู้เรื่อง ขนบธรรมเนียมประเพณี ภูมิศาสตร์ และภาษา ..............๙. เมื่อเราอ่านนิทานพื้นบ้านแล้ว เราไม่ควรนำมาเป็นตัวอย่างในการดำเนินชีวิต..............๑๐. นิทานพื้นบ้านส่วนใหญ่ จะสอดแทรกคติธรรมและข้อคิดเตือนใจ แบบฝึกทักษะที่ ๑เรียนรู้เรื่องนิทานพื้นบ้านไทย1๓
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖คำชี้แจง ให้นักเรียนอ่านนิทานพื้นบ้านต่อไปนี้ แล้วตอบคำถามให้ถูกต้องเมืองลับแลเมืองลับแลเป็นเมืองเล็ก ๆ แห่งหนึ่งจังหวัดอุตรดิตถ์ แต่เดิมคงเป็นเมืองที่การเดินทางไปมาไม่สะดวก เส้นทางคดเคี้ยว ทำให้คนที่ไม่ชำนาญทางพลัดหลงได้ง่าย จนได้ชื่อว่า เมืองลับแล ซึ่งแปลว่า มองไม่เห็น มีเรื่องเล่ากันว่าคนมีบุญเท่านั้นจึงจะได้เข้าไปถึงเมืองลับแล มีตำนานเล่าว่ากาลครั้งหนึ่งนานมาแล้วมีชายหนุ่มเมืองทุ่งยั้งคนหนึ่ง เดินทางเข้าไปในป่าเพื่อตัดฟืนมาขาย เผอิญเดินหลงทางและหาทางกลับบ้านไม่ได้ เขาจึงเดินไปเรื่อย ๆ คิดว่าเดี๋ยวคงจะพบทางกลับบ้าน จนเหลือบไปเห็นหญิงสาวสวยหลายคนเดินออกมา และเอาของสิ่งหนึ่งมาซ่อนไว้ในที่ต่าง ๆ แล้วก็เข้าไปในเมือง ด้วยความอยากรู้ชายหนุ่มจึงเข้าไปค้นสิ่งที่ซ่อนไว้ปรากฏว่าเป็นใบ เขาจึงหยิบมาเก็บไว้ใบหนึ่ง พอตกเวลาเย็นหญิงสาวเหล่านั้นกลับมา แต่มีหญิงสาวคนหนึ่งหาใบไม้ไม่พบ เพราะชายหนุ่มแอบหยิบมา นางนั่งร้องไห้ชายหนุ่มจึงปรากฏตัวให้เห็น และคืนใบไม้ให้ โดยมีข้อแลกเปลี่ยนคือ ขอติดตามนางไปด้วยเพราะปรารถนาจะได้เห็นเมืองลับแล หญิงสาวก็ยินยอม นางจึงพาชายหนุ่มเข้าไปยังเมือง ซึ่งชายหนุ่มสังเกตเห็นว่าทั้งเมืองมีแต่ผู้หญิง นางจึงอธิบายว่า คนในหมู่บ้านนี้ แบบฝึกทักษะที่ ๒นิทานพื้นบ้านของไทย1๔
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ล้วนมีศีลธรรม ถือวาจาสัตย์ ใครประพฤติผิดก็ต้องออกจากหมู่บ้านกันไปหมด ผู้ชายส่วนใหญ่ไม่รักษาวาจาสัตย์จึงต้องออกจากหมู่บ้านไปหมด ชายหนุ่มจึงจะไม่พูดเท็จ และได้แต่งงานกับหญิงสาวชาวลับแลจนมีบุตรชายด้วยกัน ๑ คน วันหนึ่งขณะที่ภรรยาไม่อยู่บ้าน ชายหนุ่มผู้เลี้ยงบุตรอยู่ บุตรน้อยเกิดร้องไห้ไม่ยอมหยุด ผู้เป็นพ่อจึงโกหกลูกไปว่า “แม่มาแล้ว ๆ” มารดาของภรรยาได้ยินเข้า ก็โกรธมากที่บุตรเขยพูดเท็จ เมื่อบุตรสาวกลับมาก็บอกแก่ลูกสาว ฝ่ายภรรยาของชายหนุ่มเสียใจมากที่สามีไม่รักษาวาจาสัตย์ นางจึงบอกให้สามีออกจากหมู่บ้านไป แล้วนางก็จัดหาย่ามใส่เสบียงอาหาร และของใช้ที่จำเป็นให้สามี พร้อมทั้งขุดหัวขมิ้นใส่ลงไปด้วยเป็นจำนวนมาก จากนั้นก็พาสามีไปยังชายป่า ชี้ทางให้แล้วนางก็กลับไปเมืองลับแล และบอกชายหนุ่มว่าอย่าเปิดดูกลางทาง ชายหนุ่มไม่รู้จะทำอย่างไรก็จำต้องเดินทางกลับบ้านตามที่ภรรยาชี้ทางให้ ระหว่างทางที่เดินไปนั้นเขารู้สึกว่าถุงย่ามที่ถือมาหนักขึ้นเรื่อย ๆ และหนทางก็ไกลมาก จึงหยิบเอาขมิ้นที่ภรรยาใส่มาให้ทิ้งเสียจนเกือบหมด ครั้นเดินทางกลับไปถึงหมู่บ้านเดิม บรรดาญาติมิตรต่างก็ซักถามว่าหายไปอยู่ที่ไหนมาเป็นเวลานาน ชายหนุ่มจึงเล่าให้ฟังโดยละเอียด รวมทั้งเรื่องขมิ้นที่ภรรยาใส่ย่ามมาให้ แต่เขาทิ้งไปเกือบหมด เหลืออยู่เพียงแง่งเดียว พร้อมทั้งหยิบขมิ้นที่เหลืออยู่ออกมา ปรากฏว่าขมิ้นนั้นกลับกลายเป็นทองคำทั้งแท่ง ชายหนุ่มรู้สึกแปลกใจและเสียดาย จึงพาเพื่อนบ้านเดินย้อนไปเพื่อหาขมิ้นที่ทิ้งไว้ ปรากฏว่าขมิ้นเหล่านั้นได้งอกเป็นต้นไม้หมดแล้ว ชายหนุ่มจึงพาเพื่อนบ้านกลับมาด้วยความผิดหวัง เขาเสียใจมากจนกินไม่ได้นอนไม่หลับ และในที่สุดเขาก็หัวใจวายตาย (นิทานพื้นบ้าน ชุดที่ ๕ ชุด ตำนาน) 1๕
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖คำชี้แจง ข้อความใดที่เป็นความจริงให้ใส่เครื่องหมาย ช่องที่ ใช่ ข้อความใดที่ไม่เป็นความจริงให้ใส่เครื่องหมาย ช่องที่ ไม่ใช่ (๑๐ คะแนน)ข้อความ ใช่ ไม่ใช่๑. นิทานพื้นบ้านเรื่อง เมืองลับแล เป็นนิทานพื้นบ้านภาคกลาง๒. เมืองลับแลเป็นเมืองที่มีแต่ผู้หญิงอาศัยอยู่๓. ชายหนุ่มพูดจาไม่เพราะจึงถูกไล่ออกจากเมืองลับแล๔. หญิงสาวเมืองลับแลได้ยินสามีของตนพูดว่า “แม่มาแล้ว ๆ”๕. แม่ของหญิงสาวเมืองลับแลเป็นคนบอกให้ชายหนุ่มออกจากเมือง๖. เมืองลับแลเป็นเมืองที่ปกคลุมไปด้วยป่าไม้จนมองไม่เห็น๗. ผู้ชายส่วนใหญ่ไม่รักษาวาจาสัตย์จึงถูกไล่ออกจากเมืองลับแล๘. สาเหตุที่ขมิ้นกลายเป็นทองเพราะชายหนุ่มทำความดี๙. ชายหนุ่มนอกจากจะพูดเท็จแล้วยังโลภมากอีกด้วย๑๐. นิทานเรื่องนี้ให้ข้อคิดเกี่ยวกับการรักษาคำพูด 1๖
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖เจ้าชายสายน้ำผึ้งและพระนางสร้อยดอกหมาก กาลครั้งหนึ่ง มีเด็กเลี้ยงโคกลุ่มหนึ่งชอบเล่นด้วยกัน โดยมีเด็กคนหนึ่งเป็นหัวหน้า และสมมุติว่าตนเองเป็นพระเจ้าแผ่นดิน และมีเด็ก ๆ นั่งหมอบกราบ เหมือนกำลังเข้าเฝ้าในขณะที่ทางด้านกรุงไทยกำลังว่างผู้ปกครองแผ่นดินและไม่มีรัชทายาทจะสืบราชสมบัติ ต่อมาบรรดาเสนาอำมาตย์และสมณชีพราหมณ์ จึงทำพิธีเสี่ยงเรือสุวรรณหงส์เอกชัย เพื่อเสาะหาผู้มีบุญวาสนามาเป็นพระเจ้าแผ่นดิน มีเด็กเลี้ยงโคกำลังเล่นกันอยู่ เรือสุวรรณหงส์เอกชัยจอดหยุดนิ่ง ไม่เคลื่อนอีกต่อไป เหล่าอำมาตย์เห็นเช่นนั้น รู้สึกอัศจรรย์ใจและเกิดสังหรณ์ใจ จึงเดินเข้าไปในกลุ่มเด็กเลี้ยงโคที่กำลังเล่นกันอยู่ พบเด็กชายคนหนึ่งท่าทางฉลาดพูดจาตอบโต้ฉะฉาน เหล่าอำมาตย์ต่างก็คิดว่า “ชะรอยเด็กคนนี้จะเป็นผู้มีบุญวาสนา กิริยาท่าทางจึงต่างกับเด็กคนอื่นอย่างเห็นได้ชัด แม้การเจรจากับเราซึ่งเป็นผู้ใหญ่กว่าก็ฉลาดหลักแหลม” เมื่อคิดดังนั้นแล้วเหล่าอำมาตย์จึงพร้อมใจกันอัญเชิญเด็กชายคนนั้นมาเป็นพระเจ้าแผ่นดินปกครองกรุงไทยต่อไป ส่วนเพื่อน ๆ ก็ได้เป็นเสนาอำมาตย์ บริเวณที่เด็กเล่นกันอยู่นั้นเรียกว่า “บ้านเด็กเล่น” กล่าวถึงพระเจ้ากรุงจีน มีพระธิดาธรรมองค์หนึ่ง ซึ่งพระองค์ไปพบอยู่ในจั่นหมากจึงนำมาเลี้ยงไว้ และได้ให้นามนางว่า “นางสร้อยดอกหมาก” เมื่อนางสร้อยดอกหมากเจริญวัยขึ้น นางมีรูปโฉมงดงามยิ่งนัก พระเจ้ากรุงจีนโปรดให้โหรทำนายว่าในกาลภายหน้า พระนางสร้อยดอกหมากจะคู่ควรกับกษัตริย์เมืองใด โหรพิเคราะห์ดูแล้วกล่าวว่าคู่ของนางจะเป็นกษัตริย์กรุงไทย อยู่ทางทิศตะวันตก พระเจ้ากรุงจีนได้ฟังคำโหรทำนายดังนั้น ก็ทรงพอพระทัยยิ่งนักแบบฝึกทักษะที่ ๓เรียนรู้ไปกับนิทานพื้นบ้าน1๗
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖พระเจ้ากรุงจีนจึงส่งคณะทูตและเครื่องราชบรรณาการมายังพระเจ้าแผ่นดินแห่งกรุงศรีอยุธยา พร้อมมีพระราชสาส์นยกพระธิดาให้เป็นคู่ครอง เมื่อพระเจ้าแผ่นดินแห่งกรุงศรีอยุธยาทราบในพระราชไมตรีก็ทรงพอพระทัยเป็นยิ่งนัก จึงมีพระราชสาส์นแจ้งกลับไปว่า จะเสด็จไปรับพระนางด้วยพระองค์เอง จากนั้นพระองค์จึงจัดขบวนพยุหายาตราไปทางชลมารค เมื่อเสด็จถึงแหลมวัดปากคลอง จึงจอดเรือพระที่นั่งอยู่ที่หน้าวัดทอดพระเนตรเห็นผึ้งจับอยู่ที่อกไก่หน้าบันของพระอุโบสถ จึงตั้งจิตอธิษฐานว่า “หากตัวเรามีบุญญาธิการที่จะปกครองแผ่นดินกรุงศรีอยุธยาให้ร่มเย็นเป็นสุขได้ ขอให้น้ำผึ้งจงไหลลงมาสู่เรือพระที่นั่งของเราด้วย” พอสิ้นเสียงตรัส น้ำผึ้งก็ไหลย้อยลงสู่เรือพระที่นั่ง ทำให้เสนาอำมาตย์ถวายพระนามพระองค์ว่า “พระเจ้าสายน้ำผึ้ง” แต่นั้นมา และเมื่อถึงกรุงจีนจึงมีการจัดอภิเษกสมรสระหว่างพระเจ้าสายน้ำผึ้งกับพระนางสร้อยดอกหมากขึ้นอย่างเอกเกริกและยิ่งใหญ่ ครั้งพระเจ้าสายน้ำผึ้งกราบถวายบังคมลาพระเจ้ากรุงจีนกลับพระนคร พอใกล้ถึงพระราชวัง จึงมีรับสั่งให้พระนางสร้อยดอกหมากรอพระองค์อยู่ในเรือ เพราะพระองค์จะเสด็จเข้าพระนครก่อน เพื่อจัดเตรียมขบวนเกียรติยศมารับพระนางสร้อยดอกหมากจากเรือ จากนั้นจึงให้เสนาอำมาตย์มารับ โดยพระองค์ไม่ได้เสด็จไปด้วย พระนางสร้อยดอกหมากจึงไม่ยอมเสด็จขึ้นจากเรือ กล่าวว่า “มาด้วยพระองค์ก็โดยยาก เมื่อมาถึงพระราชวังแล้วเป็นไฉนพระองค์จึงไม่มารับ ถ้าพระองค์ไม่เสด็จมารับก็จะไม่ไป”เสนาบดีนำเนื้อความไปกราบทูลพระเจ้าสายน้ำผึ้ง คิดว่านางหยอกเล่นจึงกล่าวสัพยอกว่า “เมื่อมาถึงแล้วจะอยู่ที่นั่นก็ตามใจเถิด” เมื่อพระนางทราบเนื้อความจึงสำคัญว่าพระเจ้าสายน้ำผึ้งพูดจริง จึงน้อยพระทัยและเศร้าพระทัยยิ่งนัก ครั้นรุ่งเช้าเมื่อพระเจ้าสายน้ำผึ้งจัดกระบวนแห่มารับ และเสด็จมาด้วยพระองค์เอง เมื่อเสด็จขึ้นไปบนสำเภา พระนางสร้อยดอกหมากจึงตัดพ้อต่อว่าพระองค์พระเจ้าสายน้ำผึ้งจึงทรงสัพยอกอีกว่า “เอาล่ะ เมื่อไม่อยากขึ้นก็จงอยู่ที่นี่เถิด” ฝ่ายพระนางสร้อยดอกหมากได้ฟังดังนั้น ด้วยความน้อยพระทัยนางจึงกลั้นพระทัยตายทันที พระเจ้าสายน้ำผึ้งทรงเสียพระทัยมาก ทรงโปรดเกล้าฯ ให้อัญเชิญพระศพของพระนางขึ้นมาพระราชทานเพลิงท่ามกลางความอาลัยรักของประชาชนชาวจีนและชาวไทย จึงทรงสร้างวัดขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์ถึงพระนางสร้อยดอกหมาก และได้ตั้งชื่อวัดนี้ว่า “วัดพระนางเชิง” แต่นั้นมา และปัจจุบันได้เปลี่ยนชื่อเป็นวัดพนัญเชิงวรวิหาร ปัจจุบันตั้งอยู่ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (นิทานพื้นบ้าน ชุดที่ ๕ ชุด ตำนาน) 1๘
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ คำชี้แจง ข้อความใดที่เป็นความจริงให้ใส่เครื่องหมาย ช่องที่ ใช่ ข้อความใดที่ไม่เป็นความจริงให้ใส่เครื่องหมาย ช่องที่ ไม่ใช่ (๑๐ คะแนน)ข้อความ ใช่ ไม่ใช่๑. พระนางสร้อยดอกหมากเป็นบุตรที่แท้จริงของพระเจ้ากรุงจีน๒. เจ้าชายสายน้ำผึ้งคือเด็กเลี้ยงโคที่มีความเฉลียวฉลาด๓. สาเหตุที่ชื่อเจ้าชายสายน้ำผึ้งเนื่องจากพระองค์ชอบดื่มน้ำผึ้งมาก๔. โหรทำนายว่าคู่ของพระนางสร้อยดอกหมากจะอยู่ทางทิศตะวันออก๕. นิทานเรื่องเจ้าชายสายน้ำผึ้งกับพระนางสร้อยดอกหมากเป็นนิทานพื้นบ้านภาคกลาง๖. พระนางสร้อยดอกหมากกลั้นพระทัยตายเพราะเจ้าชายสายน้ำผึ้งไม่มารับ๗. “เอาล่ะเมื่อไม่อยากขึ้นก็จงอยู่ที่นี่เถิด” เป็นคำพูดของเจ้าชายสายน้ำผึ้งกับพระนางสร้อยดอกหมาก๘. วัดพระนางเชิงอยู่ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา๙. ปัจจุบันวัดพระนางเชิญได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น “วัดพนัญเชิงวรวิหาร”๑๐. เรื่องเจ้าชายสายน้ำผึ้งกับพระนางสร้อยดอกหมากเป็นตำนานรักระหว่างคนจีนกับคนไทย1๙
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ผาแดงนางไอ่พระยาขอมและนางจันทร์แห่งเมืองเอกธีตา พระธิดาแสนสวยคนหนึ่งชื่อ \"นางไอ่\" ความงามเป็นที่เลื่องลือไปทั่วแคว้นแดนไกล จึงสร้างปราสาท 7 ชั้นให้อยู่พร้อมเหล่าสนม มีนางกำนัลคอยดูแลอย่างดี \"ท้าวผาแดง\" เจ้าเมืองรูปงามแห่งเมือง ผาโพง เมื่อได้ฟังคำเล่าลือจึงเกิดความหลงใหลใฝ่ฝันอยากได้นางมาเป็นคู่ครอง จึงให้มหาดเล็กนำแก้วแหวนเงินทองและเสื้อผ้าแพรพรรณชั้นดีไปฝาก ท้าวผาแดงจึงแอบมาหานางไอ่ที่วัง โดยผ่านทางคนใช้เป็นแม่สื่อ จนทั้งสองได้รักกันและสัญญาว่าจะมาสู่ขอตามประเพณีในโอกาสต่อไป ขณะที่เมืองบาดาล มีพญานาคชื่อ \"สุทโธนา\" ครองเมืองบาดาล มีลูกชายชื่อ \"ท้าวภังคี\" ชาติที่แล้วท้าวภังคีเกิดเป็นคู่กับนางไอ่ซึ่งเป็นใบ้ และทิ้งนางไอ่ไว้ในป่า นางจึงได้อธิษฐานว่า ชาติต่อไปไอ้ใบ้ต้องตายด้วยมือของนางเอง ต่อมาพระยาขอมได้มีใบบอกบุญแจ้งไปยังเมืองน้อยใหญ่ให้มาจุดบั้งไฟถวายแก่พญาแถนผู้เป็นใหญ่บนชั้นฟ้า เพื่อบันดาลให้ฝนตกลงมา และหากผู้ใดจุดบั้งไฟได้สูงสุดก็จะได้นางไอ่ไปเป็นคู่ครองแบบฝึกทักษะที่ ๔เรียบเรียงวิเคราะห์ดูตามเหตุการณ์๒๐
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ตอนนั้นพญาขอมรู้แล้วว่าท้าวผาแดงจะมาสู่ขอนางไอ่ จึงตรัสว่า หากบั้งไฟของพญาขอมสูงกว่าจะไม่ยกนางไอ่ให้ การประลองครั้งนี้ท้าวผาแดงพ่ายแพ้ไป แต่นางไอ่ไม่ยอมแต่งงานกับท้าวภังคี เนื่องจากนางรักท้าวผาแดงมากด้านท้าวภังคีจึงแปลงเป็นกระรอกเผือกสีขาว ขึ้นมาบนปราสาทเพื่อมาหานางไอ่ เมื่อนางเห็นจึงอยากได้กระรอกและบอกให้คนจับมาให้แต่ก็ไม่มีใครจับได้ นางจึงให้นายพรานยิงด้วยธนูและจึงนำไปแกง ท้าวภังคีจึงอธิษฐานว่า ขอให้เนื้อของตนอร่อยที่สุดและเลี้ยงคนได้ทั้งเมือง ชาวบ้านจึงพากันแย่งกินแกงกระรอก บริวารของท้าวภังคีเห็นจึงนำเรื่องไปบอกท้าวสุทโธนา จึงเกิดความโมโหที่ลูกชายถูกมนุษย์ฆ่าจึงได้บอกให้เหล่าพญานาคผุดขึ้นมานับหมื่นนับแสนตัว เพื่อถล่มเมืองเอกธีตาจมลงใต้บาดาลทันที คงเหลือไว้เป็นดอน 3–4 แห่ง ซึ่งเป็นที่อยู่ของพวกแม่ม่ายที่ไม่ได้กินเนื้อกระรอกเผือกจึงรอดตาย ท้าวผาแดงเป็นห่วงนางไอ่จึงพานางควบม้าหนีอันตรายไป แต่ก็หนีไม่พ้นทัพพญานาคที่ทำให้แผ่นดินถล่มตามมาติด ๆ ในที่สุดก็กลืนพระธิดาไอ่คำจมหายไปใต้พื้นดิน ส่วนท้าวผาแดงปลอดภัยและกลับเมืองจึงอธิษฐานว่า จะขอตายเพื่อไปเอานางไอ่กลับมา แล้วก็กลั้นใจตายไปต่อสู้กับพญานาค สู้จนน้ำบาดาลขุ่น พระอินทร์จึงได้ลงมาระงับศึก ให้ผีกลับเมืองผีให้นาคากลับเมืองนาคา ส่วนนางไอ่ก็รอเนื้อคู่ของตนในเมืองบาดาลต่อไป จนกว่าจะมีพระพุทธเจ้าองค์ใหม่ผาแดงนางไอ่ จึงเป็นวรรณกรรมพื้นบ้านที่เป็นสาเหตุของการเกิดประเพณีบุญบั้งไฟ และเป็นที่รู้จักกันแพร่หลายทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย โดยเฉพาะทางตอนบนของภาคในบริเวณจังหวัดสกลนคร จังหวัดอุดรธานีจังหวัดขอนแก่น จังหวัดกาฬสินธุ์จังหวัดร้อยเอ็ด และจังหวัดมหาสารคาม เป็นต้น รวมถึงในประเทศลาวด้วย(นิทานพื้นบ้าน ชุดที่ ๕ ชุด ตำนาน) 2๑
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง (๑๐ คะแนน)๑. เรื่อง ผาแดงนางไอ่ เป็นนิทานพื้นบ้านของภาคใดตอบ......................................................................................................................๒. เหตุใดนางไอ่จึงไม่ยอมแต่งงานกับท้าวภังคีตอบ......................................................................................................................๓. ชายที่เป็นใบ้ในอดีตชาติ ปัจจุบันเกิดเป็นใครตอบ......................................................................................................................๔. เหตุใดนางไอ่จึงกล่าวว่า “ไอ้ใบ้ต้องตายด้วยมือของตนเอง”ตอบ......................................................................................................................๕.“กระรอกเผือกสีขาว”เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้อย่างไรตอบ......................................................................................................................๖. นักเรียนคิดว่าใครเป็นต้นเหตุของเรื่องทั้งหมดตอบ......................................................................................................................๗. นักเรียนคิดว่าตัวละครใดน่าสงสารที่สุด เพราะเหตุใดตอบ......................................................................................................................๘. เหตุใดเหล่าพญานาคจึงไม่ถล่มที่อยู่ของแม่ม่ายตอบ......................................................................................................................๙. ถ้านักเรียนเป็นท้าวผาแดงจะไปช่วยนางไอ่หรือไม่ เพราะเหตุใดตอบ......................................................................................................................๑๐. เรื่อง ผาแดงนางไอ่ เป็นสาเหตุของการเกิดประเพณีใดตอบ......................................................................................................................2๒
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ เกาะหนู เกาะแมว กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้วมีพ่อค้าเรือสำเภาจีนคนหนึ่งมาจอดเรือเทียบท่าค้าขายอยู่ที่หน้าเมืองสงขลา พ่อค้าคนนี้มีแก้ววิเศษอยู่ดวงหนึ่ง แก้ววิเศษทำให้เรือไม่ล่ม และถ้าใครถือแก้ววิเศษนี้ไว้ในมือก็จะเดินไปบนผิวน้ำได้อย่างสบาย วันหนึ่งพ่อค้าได้เห็นหมากับแมวคู่หนึ่งมีรูปร่างหน้าตาน่าเอ็นดู จึงขอซื้อหมากับแมวคู่มาเลี้ยงไว้บนเรือ ฝ่ายหมากับแมวเมื่อลงไปอยู่ในเรือนาน ๆ ก็รู้สึกเบื่อ และอยากจะกลับไปอยู่ที่บ้านสงขลา จึงปรึกษากันหาวิธีการที่จะกลับบ้าน แมวได้บอกกับหมาว่าพ่อค้าเรือสำเภานั้นมีแก้ววิเศษสำหรับกันจมน้ำ หากใครได้ไว้จะว่ายน้ำไปไหนก็ไม่จม แมวจึงคิดอุบายที่จะได้แก้ววิเศษนั้นโดยไปข่มขู่หนูให้ขโมยแก้ววิเศษของพ่อค้ามาให้ โดยที่หนูขอหนีขึ้นฝั่งไปด้วย ครั้นตกตอนกลางคืน ขณะที่พ่อค้าและลูกเรือกำลังนอนหลับอย่างสนิท หนูก็ลอบเข้าไปลักเอาดวงแก้วของพ่อค้ามา โดยอมเอาไว้ในปาก แล้วทั้งสามจึงหนีลงจากเรือว่ายน้ำจะไปขึ้นที่ฝั่งหน้าเมืองสงขลา ขณะที่ว่ายน้ำมาด้วยกัน หนูซึ่งว่ายน้ำนำอยู่ข้างหน้า ก็นึกขึ้นได้ว่าแบบฝึกทักษะที่ ๕สนุกสนานกับนิทานพื้นบ้านไทย2๓
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ดวงแก้วที่ตนเอาไว้ในปากนั้นมีค่ามหาศาลเมื่อถึงฝั่งหมากับแมวก็คงจะแย่งกันเอาไป จึงคิดจะหนีหมากับแมวขึ้นฝั่งไปตามลำพัง จะได้ครอบครองดวงแก้วเป็นสมบัติของตนตลอดไปแต่แมวซึ่งว่ายน้ำตามหลังหนูมาก็คิดอย่างเดียวกันกับที่หนูคิด ก็ว่ายน้ำตรงรี่เข้าไปหาหนู ฝ่ายหนูเห็นแมวตรงเข้ามาก็ตกใจนึกว่าแมวเข้ามาจะตะปบจึงว่ายน้ำหนีสุดแรง และไม่ทันระวังตัวดวงแก้ววิเศษที่อมไว้ในปากก็ตกลงจมหายไปในน้ำ เมื่อดวงแก้วจมน้ำไปแล้วทั้งหนูและแมวต่างก็หมดแรงไม่อาจจะว่ายน้ำต่อไปได้ สัตว์ทั้งสองจึงจมน้ำตายกลายเป็นเกาะหนู เกาะแมว อยู่ที่อ่าวหน้าเมืองสงขลา ส่วนหมาก็ตะเกียกตะกายว่ายน้ำไปจนถึงฝั่ง ด้วยความเหน็ดเหนื่อยหมาจึงขาดใจตายกลายเป็นหินเรียกว่า เขาตังกวน อยู่ริมอ่าวสงขลา ส่วนดวงแก้ววิเศษที่หล่นจากปากของหนูก็แตกแหลกละเอียดเป็นหาดทรายเรียกกันว่า หาดทรายแก้ว อยู่ทางด้านเหนือของแหลมสนยื่นออกไปในอ่าวสงขลา จังหวัดสงขลา (นิทานพื้นบ้าน ชุดที่ ๕ ชุด ตำนาน) 2๔
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง (๑๐ คะแนน)๑. เรื่อง เกาะหนู เกาะแมว เป็นนิทานพื้นบ้านของภาคใดตอบ......................................................................................................................๒. เหตุใดหมากับแมว จึงขึ้นไปอยู่บนเรือได้ตอบ......................................................................................................................๓. ดวงแก้ววิเศษของพ่อค้าจีน มีคุณสมบัติอย่างไรตอบ......................................................................................................................๔. สัตว์ชนิดใดที่ไปขโมยดวงแก้ววิเศษมาได้ตอบ......................................................................................................................๕. เหตุใดดวงแก้ววิเศษจึงหลุดออกจากปากหนูตอบ......................................................................................................................๖. ใครเป็นต้นเหตุของเรื่องทั้งหมดตอบ......................................................................................................................๗. นักเรียนคิดว่าการกระทำของสัตว์ชนิดใดที่ไม่เหมาะสมตอบ......................................................................................................................๘. หาดทรายแก้ว เป็นผลของเหตุการณ์ที่เกิดจากอะไรตอบ......................................................................................................................๙. ปัจจุบัน เกาะหนู เกาะแมว มีปรากฏอยู่ที่จังหวัดใดตอบ......................................................................................................................๑๐. เรื่อง เกาะหนู เกาะแมว ให้ข้อคิดในเรื่องใดตอบ...................................................................................................................... 2๕
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ คำชี้แจง ๑. แบบทดสอบหลังเรียนฉบับนี้ ใช้ทดสอบความสามารถในการอ่านคิดวิเคราะห์ หลังเรียนด้วยแบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ เล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทยเป็นแบบปรนัย ๔ ตัวเลือก จำนวน ๑๐ ข้อ ๑๐ คะแนน ใช้เวลาในการทดสอบ ๑๕ นาที ๒. ให้นักเรียนอ่านคำถามและคำตอบให้ละเอียด แล้วเลือกทำเครื่องหมาย X ลงในกระดาษคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว ๓. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบให้ครบทุกข้อ*************************************************************************๑. ข้อใดไม่ได้เป็นความมุ่งหมายของนิทานพื้นบ้านก. ให้เรานำไปใช้ในชีวิตประจำวัน ข. มีคติสอนใจด้านความเชื่อค. มีค่านิยมในการดำเนินชีวิตที่ดี ง. ให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน ๒. ข้อใดกล่าวถึงความหมายของนิทานพื้นบ้านได้ถูกต้องก. เป็นประเภทร้อยกรองส่วนใหญ่ ข. มีลักษณะเหมือนกันในแต่ละท้องถิ่นค. ปรากฏชื่อผู้แต่งอย่างชัดเจน ง. ถ่ายทอดโดยการเล่าปากต่อปาก ๓. ข้อใดคือนิทานพื้นบ้านของภาคอีสานก. พญากงพญาพาน ข. เจ้าชายสายน้ำผึ้งค. ผาแดงนางไอ่ ง. เมืองลับแล๔. นิทานที่มักมีเทวดาหรือนางฟ้าเข้ามาเกี่ยวข้องด้วยเสมอ เป็นนิทานประเภทใดก. นิทานวีรบุรุษ ข. นิทานปรัมปราค. นิทานสมัยใหม่ ง. นิทานท้องถิ่นแบบทดสอบหลังเรียน เล่มที่ ๑เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย2๖
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖อ่านนิทานพื้นบ้านต่อไปนี้ แล้วตอบคำถามข้อ ๕- ๙ณ บ้านตาดทอง จังหวัดยโสธร ชายหนุ่มผู้หนึ่งอาศัยอยู่กับแม่ ๒ คน มีอาชีพทำนาวันหนึ่งเขาไถนาอยู่จนสาย แล้วรู้สึกเหน็ดเหนื่อยและหิวข้าวมากกว่าทุกวัน ปกติแล้วแม่จะมาส่งข้าวกล่องให้ทุกวัน แต่วันนี้กลับมาช้าผิดปกติ เขาจึงหยุดไถนาเข้าพักผ่อนอยู่ใต้ต้นไม้รอคอยแม่ที่จะมาส่งข้าวตามเวลา ทันใดนั้นเขาก็มองเห็นแม่เดินเลียบตามคันนาพร้อมกล่องข้าวน้อย ๆ เขารู้สึกไม่พอใจที่แม่เอากล่องข้าวน้อยนั้นมาช้ามาก จึงต่อว่าแม่ของตนและเกิดความโมโห จึงคว้าไม้แอกน้อยเข้าตีแม่ที่แก่ชราจนล้มลง แล้วก็เดินไปกินข้าวจนอิ่ม แต่ข้าวยังไม่หมดกล่อง จึงรู้สึกผิดและเข้าสวมกอดแม่แต่แม่ได้สิ้นใจไปเสียแล้ว ชายหนุ่มร้องไห้โฮ สำนึกผิดที่ฆ่าแม่ของตนเองด้วยอารมณ์เพียงชั่ววูบ จึงเข้ากราบนมัสการสมภารวัด เล่าเรื่องให้ท่านฟัง สมภารสอนว่า “การฆ่าบิดามารดาผู้บังเกิดเกล้าของตนเองนั้นเป็นบาปหนัก เป็นมาตุฆาต ต้องตกนรกอเวจีตายแล้วไม่ได้ผุดไม่ได้เกิดเป็นคนอีก มีทางเดียวจะให้บาปเบาลงได้ก็ด้วยการสร้างธาตุก่อกวมกระดูกแม่ไว้ให้สูงเท่านกเขาเหิน จะได้เป็นการไถ่บาปหนักให้เป็นเบาลงได้”ชายหนุ่มจึงก่อเจดีย์บรรจุอัฐิแม่ไว้ จึงให้ชื่อว่า “ธาตุก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” ตราบจนทุกวันนี้ (วิกิพีเดีย : สารานุกรมเสรี. สืบค้น ๑๙ เม.ย. ๒๕๖๕)๕. ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่เป็นนิทานพื้นบ้านภาคใดก. ภาคกลาง ข. ภาคอีสานค. ภาคเหนือ ง. ภาคใต้๖. ข้อใดคือสาเหตุของการฆ่าแม่ของชายดังกล่าวก. เพราะชายดังกล่าวมีอารมณ์รุนแรง ข. เพราะชายดังกล่าวติดยาเสพติดค. เพราะแม่ไม่มาส่งข้าวให้ตนเอง ง. เพราะความโมโหหิวจึงไร้สติ๗. ชายหนุ่มดังกล่าวสร้างเจดีย์เพื่ออะไรก. เพื่อปกปิดความชั่วที่ตนเองได้ทำไว้ ข. เพื่อนำเงินที่ได้จากการทำนามาใช้ประโยขน์ค. เพื่อเป็นการไถ่บาปที่ฆ่าแม่ของตนเอง ง. เพื่อจะให้คนแถวบ้านมากราบไหว้บูชา๘. ใครปฏิบัติตนไม่สอดคล้องกับนิทานข้างต้น ก. ทิวาสอนน้องทำการบ้านได้ถูกต้องทุกข้อ ข. ราตรีช่วยพ่อแม่ทำงานอย่างไม่เกี่ยงงอน ค. มณีใช้สติในการครองตนเมื่อรู้สึกโมโหเพื่อน ง.รัตนาเลี้ยงดูพ่อและแม่ยามแก่ชรา2๗
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖๙. ข้อใดไม่ใช่ข้อคิดจากนิทานข้างต้นก. ความกตัญญู ข. ความซื่อสัตย์ค. ความอดทนอดกลั้น ง. ความมีสติสัมปชัญญะ๑๐. ข้อใดกล่าวถึงคุณค่าของนิทานพื้นบ้านได้ถูกต้องก. สอนให้เชื่อในสิ่งเร้นลับข. ทำให้เรารู้นิสัยของเพื่อนเราค. ให้เราไปเล่าต่อให้น้อง ๆ ฟังได้ง. ให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน 2๘
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ภาคผนวกเฉลยแบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ ชุด อ่านคิดวิเคราะห์เจาะประเด็นเล่มที่ ๑ เรื่องนิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย2๙
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖คำชี้แจง ๑. แบบทดสอบก่อนเรียนฉบับนี้ ใช้ทดสอบความสามารถในการอ่านคิดวิเคราะห์ก่อนการเรียนด้วยแบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ชุด อ่านคิดวิเคราะห์เจาะประเด็น เล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ซึ่งเป็นแบบปรนัย ๔ ตัวเลือกจำนวน ๑๐ ข้อ ๑๐ คะแนนใช้เวลาในการทดสอบ ๑๕ นาที ๒. ให้นักเรียนอ่านคำถามและคำตอบให้ละเอียด แล้วเลือกทำเครื่องหมาย X ลงในกระดาษคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว ๓. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบให้ครบทุกข้อ****************************************************************************************๑. ข้อใดกล่าวถึงความหมายของนิทานพื้นบ้านไม่ถูกต้องก. แทรกข้อคิดคติสอนใจ ข. เป็นนิทานประจำท้องถิ่นค. ปรากฏชื่อผู้แต่งอย่างชัดเจน ง. ถ่ายทอดโดยการเล่าปากต่อปาก ๒. นิทานพื้นบ้านมุ่งเน้นทางด้านใดมากที่สุดก. ให้ความรู้ความเข้าใจ ข. มีคติสอนใจด้านความเชื่อค. มีค่านิยมในการดำเนินชีวิตที่ดี ง. ให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน ๓. นิทานที่เป็นเรื่องเกี่ยวกับขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ เป็นนิทานประเภทใดก. นิทานท้องถิ่น ข. นิทานปรัมปราค. นิทานวีรบุรุษ ง. นิทานสมัยใหม่ ๔. ข้อใดไม่ใช่นิทานพื้นบ้านของภาคอีสานก. ท้าวก่ำกาดำ ข. พญากงพญาพานค. ผาแดงนางไอ่ ง. พญาคันคากเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนเล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย๓๐
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖อ่านนิทานพื้นบ้านต่อไปนี้ แล้วตอบคำถามข้อ ๕- ๙ณ บ้านตาดทอง จังหวัดยโสธร ชายหนุ่มผู้หนึ่งอาศัยอยู่กับแม่ ๒ คน มีอาชีพทำนาวันหนึ่งเขาไถนาอยู่จนสาย แล้วรู้สึกเหน็ดเหนื่อยและหิวข้าวมากกว่าทุกวัน ปกติแล้วแม่จะมาส่งข้าวกล่องให้ทุกวัน แต่วันนี้กลับมาช้าผิดปกติ เขาจึงหยุดไถนาเข้าพักผ่อนอยู่ใต้ต้นไม้รอคอยแม่ที่จะมาส่งข้าวตามเวลา ทันใดนั้นเขาก็มองเห็นแม่เดินเลียบตามคันนาพร้อมกล่องข้าวน้อย ๆ เขารู้สึกไม่พอใจที่แม่เอากล่องข้าวน้อยนั้นมาช้ามาก จึงต่อว่าแม่ของตนและเกิดความโมโห จึงคว้าไม้แอกน้อยเข้าตีแม่ที่แก่ชราจนล้มลง แล้วก็เดินไปกินข้าวจนอิ่ม แต่ข้าวยังไม่หมดกล่อง จึงรู้สึกผิดและเข้าสวมกอดแม่แต่แม่ได้สิ้นใจไปเสียแล้ว ชายหนุ่มร้องไห้โฮ สำนึกผิดที่ฆ่าแม่ของตนเองด้วยอารมณ์เพียงชั่ววูบ จึงเข้ากราบนมัสการสมภารวัด เล่าเรื่องให้ท่านฟัง สมภารสอนว่า “การฆ่าบิดามารดาผู้บังเกิดเกล้าของตนเองนั้นเป็นบาปหนัก เป็นมาตุฆาต ต้องตกนรกอเวจีตายแล้วไม่ได้ผุดไม่ได้เกิดเป็นคนอีก มีทางเดียวจะให้บาปเบาลงได้ก็ด้วยการสร้างธาตุก่อกวมกระดูกแม่ไว้ให้สูงเท่านกเขาเหิน จะได้เป็นการไถ่บาปหนักให้เป็นเบาลงได้”ชายหนุ่มจึงก่อเจดีย์บรรจุอัฐิแม่ไว้ จึงให้ชื่อว่า “ธาตุก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” ตราบจนทุกวันนี้(วิกิพีเดีย : สารานุกรมเสรี. สืบค้น ๑๙ เม.ย. ๒๕๖๕)๕. ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่เป็นนิทานพื้นบ้านภาคใดก. ภาคกลาง ข. ภาคเหนือค. ภาคอีสาน ง. ภาคใต้๖. ข้อใดไม่ใช่สาเหตุของการฆ่าแม่ของชายดังกล่าวก. เพราะแม่มาส่งข้าวช้า ข. เพราะคิดว่าข้าวในกล่องมีน้อยค. เพราะความโมโหหิวจึงไร้สติ ง. เพราะแม่ไม่มาส่งข้าวให้ตนเอง๗. ชายหนุ่มทำการไถ่บาปที่ฆ่าแม่ของตนอย่างไรก. จัดพิธีทำบุญให้แม่อย่างใหญ่โต ข. ก่อเจดีย์ให้สูงเท่านกเขาเหินค. ขอลาบวชเป็นเวลา ๑ พรรษา ง. นำอัฐิของแม่ไปลอยอังคาร๘. ใครปฏิบัติตนสอดคล้องกับนิทานข้างต้น ก. ทิวาสอนน้องทำการบ้านได้ถูกต้องทุกข้อ ข. ราตรีทำข้อสอบด้วยความตั้งใจ ค. มณีรู้สึกหงุดหงิดที่น้องทำงานช้า ง. นารีเลี้ยงดูพ่อและแม่ยามแก่ชรา๓๒
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖๙. จากนิทานพื้นบ้านข้างต้นให้คติเรื่องใดมากที่สุดก. ความเมตตา ข. ความมีน้ำใจค. ความซื่อสัตย์ ง. ความกตัญญู๑๐. ข้อใดกล่าวถึงคุณค่าของนิทานพื้นบ้านไม่ถูกต้องก. ให้เราไปเล่าต่อให้น้อง ๆ ฟังได้ข. มีคติสอนใจด้านความเชื่อต่าง ๆค. มีค่านิยมในการดำเนินชีวิตที่ดีง. ให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน ๓๓
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖คำชี้แจง ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย หน้าข้อที่กล่าวถูก และทำเครื่องหมาย หน้าข้อที่กล่าวผิด (๑๐ คะแนน).......×.....๑. นิทานพื้นบ้านเป็นเรื่องที่แต่งขึ้นมา ซึ่งแต่ละเรื่องจะปรากฏชื่อผู้แต่งไว้อย่างชัดเจน.......√......๒. นิทานพื้นบ้านของไทยในแต่ละท้องถิ่นมีลักษณะแตกต่างกันออกไปตามสภาพของท้องถิ่น..... √.......๓. นิทานปรัมปรา มีเนื้อเรื่องค่อนข้างยาว มักจะมีอภินิหาร และจบลงด้วยความสุข.......×.....๔. นิทานพื้นบ้าน มีลักษณะเป็นร้อยกรอง ไม่ใช่ร้อยแก้ว.......√......๕. นิทานอีสป จัดเป็นนิทานที่เกี่ยวกับสัตว์ เพราะส่วนใหญ่จะมีตัวละครเอกเป็นสัตว์....... √....๖. นิทานตลก จะมีตัวละครที่ฉลาดเกินไป และเป็นเรื่องที่ไม่น่าเป็นไปได้........ ×...๗. นิทานสมัยใหม่ เป็นนิทานที่เล่ากันแถบตะวันออก มักกำหนดเวลาและสถานที่ไว้แน่นอน....... √.....๘. นิทานพื้นบ้าน มักจะให้ความรู้เรื่อง ขนบธรรมเนียมประเพณี ภูมิศาสตร์ และภาษา .......×.......๙. เมื่อเราอ่านนิทานพื้นบ้านแล้ว เราไม่ควรนำมาเป็นตัวอย่างในการดำเนินชีวิต.......√.......๑๐. นิทานพื้นบ้านส่วนใหญ่ จะสอดแทรกคติธรรมและข้อคิดเตือนใจ ๓๔เฉลยแบบฝึกทักษะที่ ๑เรียนรู้เรื่องนิทานพื้นบ้านไทย
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ คำชี้แจง ข้อความใดที่เป็นความจริงให้ใส่เครื่องหมาย ช่องที่ ใช่ ข้อความใดที่ไม่เป็นความจริงให้ใส่เครื่องหมาย ช่องที่ ไม่ใช่ (๑๐ คะแนน)ข้อความ ใช่ ไม่ใช่๑. นิทานพื้นบ้านเรื่อง เมืองลับแล เป็นนิทานพื้นบ้านภาคกลาง ×๒. เมืองลับแลเป็นเมืองที่มีแต่ผู้หญิงอาศัยอยู่ √๓. ชายหนุ่มพูดจาไม่เพราะจึงถูกไล่ออกจากเมืองลับแล ×๔. หญิงสาวเมืองลับแลได้ยินสามีของตนพูดว่า “แม่มาแล้ว ๆ” ×๕. แม่ของหญิงสาวเมืองลับแลเป็นคนบอกให้ชายหนุ่มออกจากเมือง ×๖. เมืองลับแลเป็นเมืองที่ปกคลุมไปด้วยป่าไม้จนมองไม่เห็น √๗. ผู้ชายส่วนใหญ่ไม่รักษาวาจาสัตย์จึงถูกไล่ออกจากเมืองลับแล √๘. สาเหตุที่ขมิ้นกลายเป็นทองเพราะชายหนุ่มทำความดี ×๙. ชายหนุ่มนอกจากจะพูดเท็จแล้วยังโลภมากอีกด้วย √๑๐. นิทานเรื่องนี้ให้ข้อคิดเกี่ยวกับการรักษาคำพูด √เฉลยแบบฝึกทักษะที่ ๒นิทานพื้นบ้านของไทย๓๕
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ คำชี้แจง ข้อความใดที่เป็นความจริงให้ใส่เครื่องหมาย ช่องที่ ใช่ ข้อความใดที่ไม่เป็นความจริงให้ใส่เครื่องหมาย ช่องที่ ไม่ใช่ (๑๐ คะแนน)ข้อความ ใช่ ไม่ใช่๑. พระนางสร้อยดอกหมากเป็นบุตรที่แท้จริงของพระเจ้ากรุงจีน ×๒. เจ้าชายสายน้ำผึ้งคือเด็กเลี้ยงโคที่มีความเฉลียวฉลาด √๓. สาเหตุที่ชื่อเจ้าชายสายน้ำผึ้งเนื่องจากพระองค์ชอบดื่มน้ำผึ้งมาก ×๔. โหรทำนายว่าคู่ของพระนางสร้อยดอกมากจะอยู่ทางทิศตะวันออก ×๕. นิทานเรื่องเจ้าชายสายน้ำผึ้งกับพระนางสร้อยดอกหมากเป็นนิทานพื้นบ้านภาคกลาง√๖. พระนางสร้อยดอกหมากกลั้นพระทัยตายเพราะเจ้าชายสายน้ำผึ้งไม่มารับ×๗. “เอาล่ะเมื่อไม่อยากขึ้นก็จงอยู่ที่นี่เถิด” เป็นคำพูดของเจ้าชายสายน้ำผึ้งกับพระนางสร้อยดอกหมาก√๘. วัดพระนางเชิงอยู่ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา √๙. ปัจจุบันวัดพระนางเชิงได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น “วัดพนัญเชิงวรวิหาร” √๑๐. เรื่องเจ้าชายสายน้ำผึ้งกับพระนางสร้อยดอกหมากเป็นตำนานรักระหว่างคนจีนกับคนไทย√เฉลยแบบฝึกทักษะที่ ๓เรียนรู้ไปกับนิทานพื้นบ้าน๓๖
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง (๑๐ คะแนน)๑. เรื่อง ผาแดงนางไอ่ เป็นนิทานพื้นบ้านของภาคใดตอบ....ภาคอีสาน..................................................................................................๒. เหตุใดนางไอ่จึงไม่ยอมแต่งงานกับท้าวภังคีตอบ.....เพราะไม่ได้รักท้าวภังคี.............................................................................๓. ชายที่เป็นใบ้ในอดีตชาติ ปัจจุบันเกิดเป็นใครตอบ.....ท้าวภังคี.....................................................................................................๔. เหตุใดนางไอ่จึงกล่าวว่า “ไอ้ใบ้ต้องตายด้วยมือของตนเอง”ตอบ.....เพราะในอดีตไอ้ใบ้เคยทอดทิ้งนางไอ่คำให้อยู่คนเดียวในป่า...................๕.“กระรอกเผือกสีขาว”เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้อย่างไรตอบ.....ท้าวภังคีแปลงร่างมาแล้วถูกฆ่าตาย เป็นสาเหตุให้พญานาคออกมาถล่มเมือง....๖. นักเรียนคิดว่าใครเป็นต้นเหตุของเรื่องทั้งหมดตอบ.....นางไอ่คำ...............................................................................................................๗. นักเรียนคิดว่าตัวละครใดน่าสงสารที่สุด เพราะเหตุใดตอบ.....ท้าวภังคี นางไอ่คำ ท้าวผาแดง..เพราะไม่สมหวังทั้ง ๓ คน..(อยู่ในดุลยพินิจของครู)..๘. เหตุใดเหล่าพญานาคจึงไม่ถล่มที่อยู่ของแม่ม่ายตอบ.....เพราะแม่ม่ายไม่ได้กินเนื้อกระรอก...............................................................................๙. ถ้านักเรียนเป็นท้าวผาแดงจะไปช่วยนางไอ่หรือไม่ เพราะเหตุใดตอบ.....ไปช่วย.เพราะรัก......ไม่ไปช่วย...เพราะกลัวพญานาค..(อยู่ในดุลยพินิจของครู)........๑๐. เรื่อง ผาแดงนางไอ่ เป็นสาเหตุของการเกิดประเพณีใดตอบ......ประเพณีบุญบั้งไฟ.....................................................................................................เฉลยแบบฝึกทักษะที่ ๔เรียบเรียงวิเคราะห์ดูตามเหตุการณ์๓๗
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง (๑๐ คะแนน)๑. เรื่อง เกาะหนู เกาะแมว เป็นนิทานพื้นบ้านของภาคใดตอบ........ภาคใต้...................................................................................................๒. เหตุใดหมากับแมว จึงขึ้นไปอยู่บนเรือได้ตอบ........เพราะพ่อค้าจีนซื้อมาจากเมืองไทย........................................................๓. ดวงแก้ววิเศษของพ่อค้าจีน มีคุณสมบัติอย่างไรตอบ........ทำให้สามารถเดินบนน้ำได้.......................................................................๔. สัตว์ชนิดใดที่ไปขโมยดวงแก้ววิเศษมาได้ตอบ........หนู..............................................................................................................๕. เหตุใดดวงแก้ววิเศษจึงหลุดออกจากปากหนูตอบ........เพราะหนูถูกแมวแย่งดวงแก้ววิเศษ............................................................๖. ใครเป็นต้นเหตุของเรื่องทั้งหมดตอบ.......แมว...หนู...(อยู่ในดุลยพินิจของครู)................................................................๗. นักเรียนคิดว่าการกระทำของสัตว์ชนิดใดที่ไม่เหมาะสมตอบ.......แมว...หนู...(อยู่ในดุลยพินิจของครู)................................................................๘. หาดทรายแก้ว เป็นผลของเหตุการณ์ที่เกิดจากอะไรตอบ.......ดวงแก้ววิเศษหล่นจากปากหนูกลายเป็นหาดทรายแก้ว....................................๙. ปัจจุบัน เกาะหนู เกาะแมว มีปรากฏอยู่ที่จังหวัดใดตอบ........จังหวัดสงขลา.....................................................................................................๑๐. เรื่อง เกาะหนู เกาะแมว ให้ข้อคิดในเรื่องใดตอบ........ไม่ควรโลภมาก..ควรมีความสามัคคีกัน..(อยู่ในดุลยพินิจของครู).......................... เฉลยแบบฝึกทักษะที่ ๕สนุกสนานกับนิทานพื้นบ้านไทย๓๘
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ คำชี้แจง ๑. แบบทดสอบหลังเรียนฉบับนี้ ใช้ทดสอบความสามารถในการอ่านคิดวิเคราะห์ หลังเรียนด้วยแบบฝึกทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ เล่มที่ ๑ เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทยเป็นแบบปรนัย ๔ ตัวเลือก จำนวน ๑๐ ข้อ ๑๐ คะแนน ใช้เวลาในการทดสอบ ๑๕ นาที ๒. ให้นักเรียนอ่านคำถามและคำตอบให้ละเอียด แล้วเลือกทำเครื่องหมาย X ลงในกระดาษคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว ๓. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบให้ครบทุกข้อ*************************************************************************๑. ข้อใดไม่ได้เป็นความมุ่งหมายของนิทานพื้นบ้านก. ให้เรานำไปใช้ในชีวิตประจำวัน ข. มีคติสอนใจด้านความเชื่อค. มีค่านิยมในการดำเนินชีวิตที่ดี ง. ให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน ๒. ข้อใดกล่าวถึงความหมายของนิทานพื้นบ้านได้ถูกต้องก. เป็นประเภทร้อยกรองส่วนใหญ่ ข. มีลักษณะเหมือนกันในแต่ละท้องถิ่นค. ปรากฏชื่อผู้แต่งอย่างชัดเจน ง. ถ่ายทอดโดยการเล่าปากต่อปาก ๓. ข้อใดคือนิทานพื้นบ้านของภาคอีสานก. พญากงพญาพาน ข. เจ้าชายสายน้ำผึ้งค. ผาแดงนางไอ่ ง. เมืองลับแล๔. นิทานที่มักมีเทวดาหรือนางฟ้าเข้ามาเกี่ยวข้องด้วยเสมอ เป็นนิทานประเภทใดก. นิทานวีรบุรุษ ข. นิทานปรัมปราค. นิทานสมัยใหม่ ง. นิทานท้องถิ่นเฉลยแบบทดสอบหลังเรียน เล่มที่ ๑เรื่อง นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย๓๙
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖อ่านนิทานพื้นบ้านต่อไปนี้ แล้วตอบคำถามข้อ ๕- ๙ณ บ้านตาดทอง จังหวัดยโสธร ชายหนุ่มผู้หนึ่งอาศัยอยู่กับแม่ ๒ คน มีอาชีพทำนาวันหนึ่งเขาไถนาอยู่จนสาย แล้วรู้สึกเหน็ดเหนื่อยและหิวข้าวมากกว่าทุกวัน ปกติแล้วแม่จะมาส่งข้าวกล่องให้ทุกวัน แต่วันนี้กลับมาช้าผิดปกติ เขาจึงหยุดไถนาเข้าพักผ่อนอยู่ใต้ต้นไม้รอคอยแม่ที่จะมาส่งข้าวตามเวลา ทันใดนั้นเขาก็มองเห็นแม่เดินเลียบตามคันนาพร้อมกล่องข้าวน้อย ๆ เขารู้สึกไม่พอใจที่แม่เอากล่องข้าวน้อยนั้นมาช้ามาก จึงต่อว่าแม่ของตนและเกิดความโมโห จึงคว้าไม้แอกน้อยเข้าตีแม่ที่แก่ชราจนล้มลง แล้วก็เดินไปกินข้าวจนอิ่ม แต่ข้าวยังไม่หมดกล่อง จึงรู้สึกผิดและเข้าสวมกอดแม่แต่แม่ได้สิ้นใจไปเสียแล้ว ชายหนุ่มร้องไห้โฮ สำนึกผิดที่ฆ่าแม่ของตนเองด้วยอารมณ์เพียงชั่ววูบ จึงเข้ากราบนมัสการสมภารวัด เล่าเรื่องให้ท่านฟัง สมภารสอนว่า “การฆ่าบิดามารดาผู้บังเกิดเกล้าของตนเองนั้นเป็นบาปหนัก เป็นมาตุฆาต ต้องตกนรกอเวจีตายแล้วไม่ได้ผุดไม่ได้เกิดเป็นคนอีก มีทางเดียวจะให้บาปเบาลงได้ก็ด้วยการสร้างธาตุก่อกวมกระดูกแม่ไว้ให้สูงเท่านกเขาเหิน จะได้เป็นการไถ่บาปหนักให้เป็นเบาลงได้”ชายหนุ่มจึงก่อเจดีย์บรรจุอัฐิแม่ไว้ จึงให้ชื่อว่า “ธาตุก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” ตราบจนทุกวันนี้ (วิกิพีเดีย : สารานุกรมเสรี. สืบค้น ๑๙ เม.ย. ๒๕๖๕)๕. ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่เป็นนิทานพื้นบ้านภาคใดก. ภาคกลาง ข. ภาคอีสานค. ภาคเหนือ ง. ภาคใต้๖. ข้อใดคือสาเหตุของการฆ่าแม่ของชายดังกล่าวก. เพราะชายดังกล่าวมีอารมณ์รุนแรง ข. เพราะชายดังกล่าวติดยาเสพติดค. เพราะแม่ไม่มาส่งข้าวให้ตนเอง ง. เพราะความโมโหหิวจึงไร้สติ๗. ชายหนุ่มดังกล่าวสร้างเจดีย์เพื่ออะไรก. เพื่อปกปิดความชั่วที่ตนเองได้ทำไว้ ข. เพื่อนำเงินที่ได้จากการทำนามาใช้ประโยขน์ค. เพื่อเป็นการไถ่บาปที่ฆ่าแม่ของตนเอง ง. เพื่อจะให้คนแถวบ้านมากราบไหว้บูชา๘. ใครปฏิบัติตนไม่สอดคล้องกับนิทานข้างต้น ก. ทิวาสอนน้องทำการบ้านได้ถูกต้องทุกข้อ ข. ราตรีช่วยพ่อแม่ทำงานอย่างไม่เกี่ยงงอน ค. มณีใช้สติในการครองตนเมื่อรู้สึกโมโหเพื่อน ง.รัตนาเลี้ยงดูพ่อและแม่ยามแก่ชรา๔๐
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖๙. ข้อใดไม่ใช่ข้อคิดจากนิทานข้างต้นก. ความกตัญญู ข. ความซื่อสัตย์ค. ความอดทนอดกลั้น ง. ความมีสติสัมปชัญญะ๑๐. ข้อใดกล่าวถึงคุณค่าของนิทานพื้นบ้านได้ถูกต้องก. สอนให้เชื่อในสิ่งเร้นลับข. ทำให้เรารู้นิสัยของเพื่อนเราค. ให้เราไปเล่าต่อให้น้อง ๆ ฟังได้ง. ให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน ๔๑
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ กรมวิชาการ. กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๑). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตร แห่งประเทศไทย.กรมวิชาการ คู่มือการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระภาษาไทย. (๒๕๔๕). กรุงเทพฯ : องค์การรับส่ง สินค้าและพัสดุภัณฑ์.คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, สำนักงาน. (๒๕๖๑). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย ชุดภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖. (พิมพ์ครั้งที่ ๑๐). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพร้าว.ชนนัย ลูกเสือ. (๒๕๕๘). เก่งภาษาไทย ป.๖ เล่ม ๒. กรุงเทพฯ : ธนธัชการพิมพ์.นฤภร รุจิเรข. (๒๕๖๓). ชุดกิจกรรมการเรียนรู้พัฒนาการคิดวิเคราะห์ภาษาไทยชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖. กรุงเทพฯ : พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.). วิเชียร เกษปทุม. ( ๒๕๕๑). นิทานพื้นบ้าน ชุดที่ ๕ ชุด ตำนาน. กรุงเทพฯ : เรืองแสงการพิมพ์.สุคนธ์ สินธพานนท์ และคณะ. (๒๕๕๒). พัฒนาทักษะการคิด พิชิตการสอน. (พิมพ์ครั้งที่ ๔). กรุงเทพฯ : เลี่ยงเชียงบรรณานุกรม๔๒
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ตารางบันทึกผลคะแนนจากแบบทดสอบก่อนและหลังเรียนที่ ชื่อ – สกุล ก่อนเรียน หลังเรียน ผลการพิจารณา๑๐ ๑๐ ผ่าน ไม่ผ่าน๑.๒.๓.๔.๕.๖.๗.๘.๙.๑๐.๑๑.๑๒.๑๓.๑๔.๑๕.๑๖.๑๗.๑๘.๑๙.๒๐.๒๑.๒๒.๒๓.๒๔.๒๕.๒๖.๒๗.๒๘.๒๙.๓๐.๓๑.๓๒.๔๓
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ตารางบันทึกผลคะแนนจากแบบทดสอบก่อนและหลังเรียนที่ ชื่อ – สกุล ก่อนเรียน หลังเรียน ผลการพิจารณา๑๐ ๑๐ ผ่าน ไม่ผ่าน๓๓.๓๔.๓๕.๓๖.๓๗.๓๘.๓๙.๔๐.๔๓
เล่มที่ 1 นิทานพื้นบ้านเล่าขานตำนานไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖