Teks Novel Basa Jawa Kelas XI Dening : Mu’izzah Rizqiani, S.Pd.
Elemen Membaca Peserta didik mampu membaca untuk memahami dan mengevaluasi informasi dan pesan (tersirat/ tersurat) dari teks sastra novel. Capaian Pembelajaran
1. Mengidentifikasi unsur pembangun novel dengan tepat 2. Menganalisis unsur intrinsik pembangun novel dengan benar 3. Menganalisis nilai-nilai yang terdapat dalam novel dengan benar 4. mempresentasikan hasil analisis unsur instrinsik petikan novel Jawa dengan benar Tujuan Pembelajaran
Materi Pasinaon Teks Novel Basa Jawa 1 Pangertosan Novel Jawa 2 Titikane Novel Jawa 3 Unsur Pandhapuking Novel Jawa 4 Contoh Novel Jawa
Novel Jawa Yaiku rerangken kang awujud gancaran (prosa) kang dawa ngandhut rerangkenan crita bab panguripan sawijining wong lan wong ing sakupenge kanthi nonjolake watek lan sipat saben paraga. Kamus Besar Bahasa Indonesia
Novel yaiku wujud sastra popular ing donya. Wujud karya sastra iki paling akeh dicetak lan paling akeh sumebar, lantaran daya komunitase kang amba ing sajroning masyarakat. Jakob Sumarjo Novel yaiku wujud karya sastra kang dumadi saka rong unsur, yaiku unsur intrinsic lan ekstrinsik kang kaloro unsur kasebut gegandhengan jalaran duweni daya pangribawa gedhe kanggo nglairake karya sastra. Rostamaji lan Agus Priantoro
1. Cacahing tembung kurang luwih 35.000 tembung 2. Cacahing kaca kurang luwih 100 kaca 3. Wektu kanggo maca novel watara 2 jam utawa 120 menit 4. Critane luwih saka sak impersi, efek, emosi 5. Alur critane ora cepet utawa dawa 6. Critane dawa, nanging akeh ukara-ukara sing dibaleni 7. Narasine ditulis kanthi panyengkuyung gegambaran swasana ing sajroning crita.
Unsur Intrinsik yaiku unsur kang nyengkuyung saka njero crita novel kasebut. Unsur Intrinsik Unsur Ekstrinsik yaiku unsur kang nyengkuyung saka njaba crita novel Unsur Ekstrinsik
1. Tema 2. Paraga/ tokoh 3. Penokohan 4. Latar/ Setting 5. Alur/ Plot 6. Sudhut Pandang/ Point of view 7. Lelewaning Basa/ Gaya Bahasa 8. Amanat/ Piweling
Tema yaiku ide pokok utawa permasalahan utama kang ndhasari lakuning crita novel.
Paraga/ Tokoh yaiku wong kang maragakake ing sajroning novel 1 2 3 Protagonis (Paraga apik) Antagonis (Paraga ala) Tritagonis (Paraga penengah)
Penokohan yaiku nggambarake karakter tokoh/ paraga Nggambarake karakter tokoh kanthi cara langsung Analitik Nggambarake karakter tokoh kanthi cara ora langsung utawa bisa lumantar tumindake, ciri fisik, lingkungane. Dramatik
Latar/ Setting yaiku katerangan ngenani papan panggonan, wektu, lan swasana
Alur yaiku urutaning kedadean ing sajroning novel wiwit awal nganti akhir/ pungkasan. 1 2 3 Alur Maju/ Progresif Alur Mundur/ Flash back Alur Campuran
Tahapan alur: 1. Tetepungan/ Perkenalan 2. Wiwitaning perkara 3. Klimaks 4. Cara ngrampungake perkara 5. Pungkasaning crita
Sudut pandang yaiku carane panganggit/ pengarang nyritakake crita. 1 2 3 Sudut pandang wong ke-1 (aku, kula, kita) Sudut pandang wong ke-3 (nyebutake jeneng tokoh) Sudut pandang impersonal
1. Sudut pandang wong ke-1 yaiku nyritakake apa kang dilakoni, lan ngetokake rasa pangrasane dhewe kanthi tembung-tembung dhewe. 2. Sudut pandang wong ke-3 yaiku dheweke lewih akeh ngamati saka sanjabane crita tinimbang sajroning crita. 3. Sudut pandang impersonal yaiku dheweke sanyatane dumunung ing sanjabane crita, mung sarwa nyawang, ngrungokake, lan ngerti. Katerangan
Gaya bahasa yaiku ragam basa sing digunakake ing crita novel.
Amanat/ pesen yaiku pitutur/ pesen kang diaturake panganggit/ pengarang ing crita.
Unsur ekstrinsik ngemot babagan : 1. Latar belakang panganggit/ biografi 2. Nilai-nilai social panganggit (agama, budaya, politik, ekonomi) 3. Kondisi social wektu novel digawe
1. Novel Detektif 2. Novel Roman 3. Novel Misteri 4. Novel Gotik 5. Novel Kriminal 6. Novel Fiksi Ilmiah
Irah-irahan Novel Basa Jawa lan pengarange: 1. Priyayi Abangan : Sapardi Djoko Damono 2. Putri Tirtagangga : Any Asmara 3. Mungsuh Sandi : Basoeki Rachmat 4. Kelangan Satang : Suparto Brata 5. Kadurakan ing Kidul Dringu : Suparto Brata
Sinopsis yaiku ringkesan crita, nanging anggone gawe sinopsis ora kena owah saka lakune crita asline. Carane gawe sinopsis: 1. Maca naskah 2. Nyatet bab-bab kang wigati/ penting/ utama 3. Ngrantam/ nyusun gagasan utama dadi paragraph 4. Dialog lan monolog ditulis saripatine/ intine
TETEP SEMANGAT ANGGENIPUN SINAU NGGIH…!!!!!!!