20 นวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาพ

2นสรวา้ ตังเกสรรมิ รมสขุ ภาพ
ปี สสส.

01 สาํ นกั งานกองทนุ สนบั สนนุ การสรา งเสรมิ สขุ ภาพ หรอื ทห่ี ลายคนเรยี กกนั สน้ั ๆ วา “สสส.” หาก
ยอนกลับไปเมื่อป 2561-2563 สสส. ไดเปดโอกาสใหคนรุนใหมแสดงศักยภาพในการเปนนักคิด
นวัตกรรมสรางเสริมสุขภาพ เพ่ือรองรับการเปล่ียนแปลงพฤติกรรมของคนในสังคม ท่ีนับวันจะย่ิง
สงผลกระทบตอการมีสุขภาพที่ดี จนเกิดเปนโครงการ “ThaiHealth Inno Awards” ดวยความต้ังใจท่ีจะบมเพาะ
ใหเยาวชนรจู ักสํารวจปญ หาสขุ ภาวะรอบตวั และพัฒนาเปน ไอเดยี หรือส่ิงประดษิ ฐท่ีสามารถใชงานไดจริง

โครงการยงั มองตอไปดว ยวาจะเกดิ อะไรขึ้น หากคนรุนใหมท่มี ีความชอบเดียวกัน ไดม ารวมอยูใ นทเ่ี ดียวกนั กระท่ัง
ทา ยทส่ี ดุ ไดพ สิ จู นแ ลว วา ไอเดยี สรา งสรรคม ากมายเกดิ ขน้ึ จากกจิ กรรมเวริ ก ชอประยะสนั้ หนง่ึ ในกลยทุ ธก ารเรยี นรทู สี่ าํ คญั
ของโครงการน้ี และในวันนี้การเดินทางบนเสนทางสุดทาทายไดกาวเขามาสูปท่ี 3 อยางเต็มตัวแลว สสส. เช่ือมั่นวา
การปลกู ฝง แนวคดิ สรา งเสรมิ สุขภาพใหก ับเยาวชน และครูผสู อนนัน้ จะเปนพลงั แหงอนาคตได

โครงการนย้ี งั สะทอ นวธิ กี ารทาํ งานของ สสส. ตลอดระยะเวลา 20 ป ในการเปน “องคก รนวตั กรรมสรา งเสรมิ สขุ ภาพ”
ท่ีเกิดจากการประสานแนวรว มกับทุกภาคสว น “ThaiHealth Inno Awards” จึงเดนิ มาไดถ ึงทุกวันน้ี เพราะแรงสนับสนุน
จากเพ่อื นภาคี เราเปด โอกาสใหเ ยาวชนท้งั ระดบั มธั ยมศึกษา และอาชวี ศกึ ษาไดม าพบกัน เกดิ เปนผลงานทส่ี รา งสรรคแ ละ
เกดิ เปน มิตรภาพตลอดระยะเวลาทีอ่ ยูรว มกนั

หากโครงการจบลงไปแลว… ทุกป สสส. จะลงพื้นท่ีติดตามผลการพัฒนาช้ินงาน
เพื่อใหคําปรึกษาและชวยเหลือทีมเยาวชนในดานตางๆ ท้ังยังกระตุนการสรางความรวมมือใหมๆ
จากหนวยงานที่เก่ียวของ และยังอาศัยแรงสนับสนุนจากสื่อมวลชนในการสรางแรงกระเพ่ือม
ทางสงั คมเชิญชวนคนทวั่ ไปใหรว มกันสนบั สนุนไอเดยี เด็กรุน ใหมไ ปพรอ มๆ กนั

ทา ยทส่ี ดุ หนงั สอื เลม นยี้ งั ไดร วบรวมเอาบทสมั ภาษณข องตวั แทนเยาวชนและครทู ป่ี รกึ ษาทมี
ทีเ่ ขารว มโครงการมาถายทอด มากลน ไปดวยพลังของเยาวชนจาก ThaiHealth Inno Awards
ปที่ 3 ซ่ึงพวกเขาตางหวังวาจะไดสงตอแรงบันดาลใจไปถึงเพื่อนเยาวชนทั่วประเทศ ใหเฝารอ
ท่จี ะสงผลงานมารว มประกวดในปถดั ไป แลว พบกันใหมปห นาครับ...

ดร. ณฐั พนั ธุ ศภุ กา

ผอู ํานวยการสํานักพัฒนาภาคีสมั พันธและวิเทศสมั พันธ
และรกั ษาการผอู ํานวยการสํานกั วิชาการและนวตั กรรม สสส.

20 นวตั กรรมสรา้ งเสรมิ สุขภาพ 20 ปี สสส. สารบัญ

03 เปิดประตูสู่เส้นทางนวตั กร ลด ละ เลิก การสบู บหุ รี่
อย่างไม่ลงั เลใจ 15 ทีม Change Of The World

กรอบแนวคิด กระบวนการเรยี นรู้ เในครท่ือ่ีสงาแธจางรเณตือะนการสูบบหุ รีเ่ พื่อลดการสบู บุหรี่
ลดอบุ ัติเหตุทางถนน
04 ยิ่งเรียนรูย่งิ เขาใจกับโลกใบใหม
ทใ่ี หญก วาเดมิ 16 ทีม iF
อ1ปุ ไดกถรงึณ3เ ต(ือขนาตภั้งยั สขตาติแ้ังตสกาํ)หรับรถจักรยานยนต
05 ออกแบบและพฒั นานวตั กรรมตาม
แนวคิด Design Thinking 17 ทมี Mito Team
ตกุ ตาชว ยเตอื นจดุ เสยี่ ง เพอื่ ความปลอดภยั ในการขบั รถ
06 ครเู ปนโคช ผจู ุดประกายนวตั กรรุนใหม
และผใู หคําปรึกษา 18 ทีม GO GO SMA KB
sStBuSdePnrot jaelcpthAalpvherasivoenr)sion (Safety for bus
07 ทาํ งานดว ยกันเสมือนเพื่อนรวมทาง
19 ทีม เครือ่ งกลลูกพระธาตุ 1
20 ไอเดียนวตั กรรมสรา้ งเสริมสขุ ภาพ ออ(ซุบุปาตกั เลริเหงณ)ตแุทจจําางหงเถนตนาอื ยนนสส“ินญัรคถญาจ”ัการณยคานวายมนปตลส อาดมภลัยอ พเพวอื่งขลาดง

เพิม่ กิจกรรมทางกาย 20 ทมี R-lu-mi-right
ลดพฤติกรรมเนือยน่งิ FIFO light
08 ทมี 16 ยงั แจว
สรา้ งเสรมิ ความเข้าใจสุขภาวะทางเพศ
Real Time Exercise Game by Instagram Filter 21 ทมี ลูกแมแกว
09 ทมี นองจุก
การพัฒนาเกม STS (Seek the Sex) เพ่ือให
เกมเพ่ือสง เสรมิ กจิ กรรมการเคลื่อนไหว สาํ หรบั ความรูค วามเขาใจ แกเ ด็กและวัยรนุ ในเรือ่ งเพศ
ผสู งู อายทุ ม่ี ภี าวะความดนั โลหติ สงู “นอ งจกุ ผจญภยั ” 22 ทมี Can't stop, but can fix หยดุ ไมไดแ ตแ กไขได
สง่ เสริมชีวิตวถิ ใี หม่ (New Normal) SOT เพ่ือนใจในเรอื่ งรัก
10 ทีม วยุ กก จะเฟอ งฟู ศตั รูจะแพพ า ย 23 ทมี Amico
จWาaกtรeะrบsบcบrาํuบbดั bอeาrกาsศyแstบeบmเปfย aกc(eDm-maasskkหดนมี าา กกากกก) I you know go tell
11 ทมี กจ็ า บอะคาบ 24 ทีม BizcomPN
fHoeradtienlgiveterymperature control sensor SEX EDUBOT
12 ทมี Eye Smart เพิม่ การบรโิ ภคผกั ผลไม้ และอาหาร
ไมเทานาํ ทางอัจฉริยะ (Smart Cane for Blind) ทีถ่ กู ตอ้ งตามหลักโภชนาการ
13 ทีม SRPC Save the world
ดเคว รย่ือพงลผงัลงิตาปนยุแจสางกอเาศทษิตอยาหารสาํ หรบั ครวั เรือน 25 ทีม Platea
ลด ละ เลกิ การดื่มเครือ่ งดืม่ แอลกอฮอล์ RANFOOM (แอปพลเิ คชนั ชวยเลอื กมือ้ อาหาร)
14 ทมี Non-Alcoholic Heart
ระบบสง เสริมเพือ่ ลดการบริโภคเครือ่ งด่ืม 26 ทีม SBA
(แVอiลrtกuอaฮlอCลoใmนรpูปeแtiบtiบonกาLรeแsขsงขAนั lcเสoมhอืolนSystem) ถา คดิ วาแนอ ยาแพโ ภชนาการ

27 ทีม RCC
Nursery farm 4.0

28 ครู = โคช เรียนรอู ยางเปด ใจ และเปล่ียนแปลง
ไปจากเดมิ

บรรณานกุ รม

02

















นวตั กรรมสง่ เสริมชีวิตวิถีใหม่ ท่มี า

Heating temperature จากสถานการณ COVID-19 ทําใหคนสวนใหญหันมาใช
control sensor บรกิ ารDeliveryในการสงั่ อาหารมากขนึ้ อกี ทง้ั ผปู ระกอบการรา นอาหาร
for delivery เปด ตลาดการรบั ออเดอรแ บบออนไลนม ากขน้ึ ในระหวา งการสง อาหาร
อาจมรี ะยะทางไกล รถตดิ จงึ ใชเ วลาในการสง มากกวา ปกติ ทาํ ใหอ าหาร
ทมี ก็จา๊ บอะค้าบ ที่มาสงไมรอน ไมสดใหม อีกทั้งยังมีเช้ือโรคตางๆ ติดมากับภาชนะ
ใสอาหาร
โรงเรยี นวทิ ยาศาสตรจ ุฬาภรณราชวทิ ยาลัย
นครศรธี รรมราช จ.นครศรีธรรมราช แนวคิดนวตั กรรม
นางสาวพชั ราภรณ ขุนพารเพงิ
นางสาวพชิ สินี สขุ แกว พฒั นากลอ งขนสง อาหารของพนกั งานสง อาหาร ดว ยการตดิ
นางสาวอาทิสา ศรอี อน แผน เพลยเ ทยี กระจายความรอ นเพอื่ รกั ษาอณุ หภมู ภิ ายในกลอ งขนสง
นางสาวกุศลนิ ทพิ ยมโนสงิ ห (ท่ีปรึกษา) อาหาร เพ่ืออาหารคงรสชาตใิ หอ าหารอรอ ยเหมอื นท่ีราน

กลอ งใสอ าหารทค่ี วบคมุ อณุ หภมู ทิ งั้ ความรอ น กลุมเปาหมาย
และความเยน็ ไดใ นตวั ทาํ ใหล ดการแพรเ ชอ้ื โรค
จลุ นิ ทรยี ต า งๆ ในอาหารได เหมาะสาํ หรบั ไรดเ ดอร พนกั งานสง อาหารเดลิเวอรี และลูกคาที่สั่งซอ้ื อาหาร

สง อาหารเดลเิ วอรี ในชว่ั โมงแหง ความหวิ การดําเนินงานและการทดสอบ
การไดท านอาหารทยี่ งั สดใหม
1. เปลี่ยนกลุมเปาหมายจากผูบริโภคที่ส่ังซื้อสินคาอาหารเดลิเวอรี
จะชว ยสรา งความประทบั ใจใหก บั ลกู คา ไดอ กี ดว ย เปนท้ังผสู ง และผูซ้ือ
2. เปลีย่ นรูปแบบของตัวกลองจากที่ควบคมุ อุณหภูมคิ วามรอนอยาง
“ ชั่วโมงบนิ นอ้ ยแตไ่ ม่ทอ้ ใจ ” เดียวใหกลายเปนควบคุมอุณหภูมิไดท้ังความรอนและความเย็น
“ ชอบส่ังเดลเิ วอรีมาก แตเคยสง่ั พซิ ซาทีไร ใชบอรด Arduino ในการควบคุมมีการปรับเปล่ียนรูปแบบ
การใชเ พลยเ ทยี และเพมิ่ ฉนวนทก่ี นั ความรอ นความเยน็ เพอื่ รกั ษาอณุ หภมู ิ
มาถงึ เราอาหารไมรอนแลว … ” ภายในกลองปรับเปล่ียนรูปแบบแหลงจายพลังงานใหเหมาะสม
ดว ยความทอ่ี ยโู รงเรยี นประจาํ บางครง้ั ยอมรบั วา 3. เปล่ียนโคดในการสั่งงานเพ่ือใหควบคุมการทํางานภายในกลอง
เบื่ออาหารจึงชอบส่ังอาหารผานแอปฯ และใหเดลิเวอรี ใหเปน ไปอยางมรี ะบบ
มาสง ความเฟลอยูท่ีอาหารน้ันไมรอนทําใหรสชาติไมได
อรอยเหมือนเคย เรื่องใกลตัวแคน้ี แตทําใหพวกเขา ผลการทดลองใช การตอบโจทยการสรา งเสริมสุขภาพ
เรม่ิ คน หาขอ มลู จากตา งประเทศและรวู า มกี ลอ งเกบ็ อาหาร
ทีม่ ปี ระสิทธิภาพ แลว ทาํ ไมไทยจะทาํ ไมได ? ยังไมมีผลการทดลองใชเนื่องจากสถานการณ COVID-19
“ พวกเราคิดงานเปน ระเบยี บ จัดแจงตัวเองได

ดวยแผน Canvas ”
กอนหนาน้ีอาจจะหลงทางไปบาง ขอมูลสะเปะ
สะปะบางแตพอไดเรียนรูกระบวนการ เหมือนเรามีแผน
กระดาษใหญๆ ไวคอยเช็กพอยตไดวาถึงจุดไหนกันแลว
ขอมลู มอี ะไรบาง ขาดอะไรไหม ตองทําอะไรตอไป พวกเรา
ไดพ เ่ี บน (พเ่ี ลย้ี ง) มาชว ยเหลอื จนตอนนน้ี บั ถอื แบบพชี่ าย
เลย เพราะหากถึงจุดท่ีเปนปญหาจะเปนอีกคนที่นึกถึง
พวกเราตน่ื เตน มาก เพราะไมเ คยไปคา ยไหนมากอ น
จงึ รสู กึ เหมอื นเปน รนุ นอ งของทกุ ทมี ทเ่ี จอ เพราะชว่ั โมงบนิ
นอยไมมีประสบการณเทาไหร เห็นงานเพ่ือนบางคน
มาจากเวทอี น่ื ๆ บา ง แตส งิ่ ทเี่ จอกลบั ทาํ ใหเ ราทา ทาย อยาก
กลับมาทําของตัวเองใหดีข้ึนกวาเดิมจากที่เปนอยู อีกท้ัง
ประทับใจพ่ีคายทุกคน เหมือนอยากไดอะไรก็หามาให
อยากขอบคุณทุกแนวคิดกระบวนการสอน ที่ทําให
กาวมาถึงตรงนอ้ี ยางไมลังเลใจ

11 20 นวัตกรรมสรา้ งเสรมิ สุขภาพ 20 ปี สสส.

นวัตกรรมส่งเสริมชวี ิตวถิ ีใหม่ ที่มา

ไม้เทา้ นําทางอจั ฉรยิ ะ จากการออกเย่ียมผูปวยในชุมชนตามกิจกรรมของวิทยาลัย
(Smart Cane for Blind) พบวา ผพู กิ ารทางสายตาและผสู งู อายบุ างคนมคี วามจาํ เปน ตอ งอยบู า น
ตามลําพัง เนื่องจากผูดูแลตองออกไปทํางานหารายได จึงมี
ทมี Eye Smart ความยากลําบากในการใชชีวิต โดยเฉพาะการลุกเดินไปทํากิจวัตร
ประจาํ วนั ถงึ แมจ ะมอี ปุ กรณอ าํ นวยความสะดวก แตก ย็ งั เกดิ เหตกุ ารณ
วทิ ยาลัยเทคโนโลยสี มุทรปราการ (ช.เทค) จ.สมทุ รปราการ ทป่ี ระสบอบุ ัติเหตรุ ายแรงเกินกวา จะแกไขไดทันทว งที

นายเอกราช สสี งั ข แนวคิดนวัตกรรม
นายวสนั ต ขนั ตี
นายอทิ ธิชัย ทองนอ ย การพัฒนาอุปกรณชวยเหลือผูพิการทางสายตา และ
นายอษั ฎางค อยูศรี (ทป่ี รึกษา) ผสู งู อายุในการเดินทาง เพอ่ื เปน อีกทางเลือกหน่งึ นอกจากไมเ ทา โดย
จะพัฒนาเปน “เข็มขัดติดเซนเซอรนําทางคนท่ีมีปญหาทางสายตา”
ไมเ ทา นาํ ทางสาํ หรบั ผพู กิ ารทางสายตา สามารถปรบั ตวั ในการใชช วี ติ ใหม คี วามปลอดภยั โดยไมต อ งพง่ึ พาผอู น่ื
และผสู งู อายุ ทตี่ อบโจทยก ารเดนิ ไมว า จะเปน
พนื้ ราบหรอื จงั หวะทตี่ อ งขนึ้ บนั ได มาพรอ ม กลุมเปา หมาย
ปมุ ฉกุ เฉนิ ขอความชว ยเหลอื จะเดนิ ไปไหนมาไหน
ผูพิการทางสายตา
หรอื ตอ งอยบู า นคนเดยี ว ไมเ ทา น้ี
จะชว ยสรา งความปลอดภยั ได การดาํ เนินงานและการทดสอบ

“ พี่ฟา-เมนเทอรก์ ําลังใจสําคญั ” 1. เปล่ียนกลุมเปาหมายจากผูสูงอายุ และคนที่มีปญหาทางสายตา
เปนผูพิการทางสายตา
“ หยบิ นวตั กรรมของรุนพ่ีข้นึ ตอยอดใหดีขนึ้ อีกข้นั ” 2. เปลย่ี นรปู แบบชนิ้ งานจากเขม็ ขดั เปน ไมเ ทา โดยการเพมิ่ ระบบเซน็ เซอร
พน้ื ราบ และขน้ึ บนั ได เพมิ่ ระบบเซน็ เซอรเ ปน 3 ตวั มดี า นหนา ขวา และ
นองเร่ิมแชรประสบการณใหฟงอยางต้ังใจ ซา ย เพม่ิ ระบบเซน็ เซอรต รงกลางไมเ ทา 1 ตวั และปลายไมเ ทา อกี 1 ตวั
เน่ืองจากนวัตกรรมน้ี ทีมไดเห็นรุนพ่ีในสถานศึกษา มีสวิตซฉุกเฉินดานบนไมเทา เพ่ือสง SMS หรือ Line notify
ทาํ เอาไว รสู กึ วา นา สนใจ และคดิ วา หากพฒั นาตอ ไปได ไปแจงใหญาติทราบและสามารถมาชว ยเหลือไดทนั ทว งที
นา จะเปน ผลดขี ึ้นไปอกี นัน่ ก็คือไมเ ทา นําทางอัจฉริยะ 3. ทาํ การทดลองไมเทา โดยการตดิ ตั้งระบบเซนเซอรเ พิ่มที่ระดบั ตางๆ
สาํ หรบั ผพู กิ ารทางสายตา ทจ่ี ะทาํ ใหก ารใชช วี ติ นนั้ งา ย สว นช้ินงานไมเทา อยูระหวา งดาํ เนนิ การทดลอง
ขนึ้ แมจ ะเดนิ ไปไหนมาไหนคนเดยี วกต็ าม เพราะระบบ
เซนเซอรจะคอยทํางานอยูเสมอ และรายงาน ผลการทดลองใช การตอบโจทยก ารสรางเสริมสขุ ภาพ
คนใกลชิดหากเกิดเหตฉุ ุกเฉนิ
ไมมีผลการทดสอบการใชงาน แตมีขอสังเกตเก่ียวกับการใช
ตอนคุยกับเมนเทอรทําใหทีมรูสึกวาพวกเรา งานในสภาพจรงิ มีขอควรระวัง คือ ผใู ชงานจะตอ งไดรบั การฝก การใช
ทาํ ได ซง่ึ เปน โซนใหก าํ ลงั ใจกนั ไดด ี อกี ทงั้ เจอพเ่ี ลย้ี งชว ย ไมเทานําทางอัจฉริยะจากผูสอนท่ีชํานาญโดยตรง เพ่ือใหเกิด
ผอ นคลายมากขนึ้ และหายเครยี ด หลงั จากมกี ารปรบั ความคุน เคยกบั สภาพแวดลอ มและการเคลือ่ นไหว จนสามารถใชเปน
ความเขาใจ ซ่ึงตอนแรกยอมรับวาอยากกลับดวยซํ้า เคร่ืองมือในการเดินทางไปยังสถานท่ีตางๆ ไดอยางปลอดภัย
แตพ วกพๆ่ี เปน ส่งิ ทท่ี ําใหอยากอยคู า ยตอ
12
“ ตอนท่ีเลานวัตกรรมใหเพ่ือนฟง
ทงั้ ทไี่ มไ ดม าจากกลมุ เดยี วกนั ไดร วู า เพอ่ื นทาํ อะไรบา ง

และมองยอ นกลับมาดูงานเราเพือ่ พัฒนา ”

เร่ืองท่ีนาประทับใจฉบับท่ีเก็บไวคนเดียวไมได
คือทีมรูสึกภูมิใจในตัวเองมากตอนไดพรีเซนตงาน
แมจ ะมเี วลาเตรยี มตวั นอย แตก ด็ ใี จทเ่ี มนเทอรรับฟง
และเปดพื้นท่ใี หคดิ ไดเ ต็มท่ี จากนั้นไดกลับมากําหนด
เปา หมายใหช ดั เจนยิ่งข้ึน

“ ทอ บา งแตด ีใจทไี่ ดทาํ ”
:)

นวตั กรรมสง่ เสริมชวี ิตวถิ ีใหม่ เครอื่ งหมกั ปยุ จากเศษอาหาร
ทช่ี ว ยลดปญ หาเศษขยะ
เครอื่ งผลติ ปุย๋ จากเศษอาหาร อาหารกองลน โดยนาํ มา
สําหรับครวั เรอื น วิทยาลัยสารพัดชา งสุราษฎรธานี หมกั เปน ปยุ ชวี ภาพ
จ.สรุ าษฎรธานี นาํ ไปใชป ระโยชนใ หพ ชื พนั ธุ
ด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ นายยุทธศกั ด์ิ รักษแ ดง
ทีม SRPC Save นายกอ งเกียรติ ขุนปกษี งามตาได แถมยงั เชอ่ื มตอ กบั
the world นายสทุ ธพิ ล แจม เหมอื น แอปพลเิ คชนั ไลน
นายชยั ยะ แซเฮง (ที่ปรกึ ษา)
รายงานการทาํ งานอยเู สมอ

“ แฮปปี้เสมอขอแค่มเี พื่อน ” อกี ทง้ั ชอบทไ่ี ดเ หน็ ผลงานของเพอื่ นบา ง แถม
“ อยากใหเ คร่อื งผลิตปยุ ถูกนําไปใชไดจ ริง หมักได ปนได ตวั เองไดฝ ก พรเี ซนตง านในตลาดนดั กลางคนื
อยากใหค นในชมุ ชนขา งโรงเรยี น และคนทข่ี ายของในโรงอาหารไดใ ช ” เปนโซนความรทู ี่สนกุ ไปอีกแบบ
พายอนกลับในตอนตนนองเลาวากอนหนาน้ี “เจอเศษอาหาร
ทีเ่ หลอื ในโรงเรียนเยอะมาก” เยอะมากจรงิ ๆ ตอนน้ันยงั ไมแ นใ จวา จะ จดุ เดน ทตี่ อ งพดู ถงึ คอื ทมี นท้ี าํ งานเปน
ทําอยางไร แตเปนเรื่องท่ีนานําคิดตอ จึงมีคนนึงไปศึกษาขอมูลตอ ทมี ทาํ ไรทาํ กนั ไมเ คยทอ และขยนั อดทน ทกุ
เลยอยากพากันลองพัฒนาดู จึงคิดนวัตกรรม “เครื่องผลิตปุยจาก คนในทมี สนทิ กนั อยแู ลว การประสานงานหรอื
เศษอาหารสําหรับครัวเรือนดวยพลังงานแสงอาทิตย” ขึ้นมา บางจังหวะที่ตองการความรูใจกันมันเลยทํา
นอกจากครวั เรอื นแลว โรงอาหารในโรงเรยี น หรอื สถานทตี่ า งๆ สามารถ ใหง านโฟลวมาโดยตลอดจนถงึ ตอนน้ี ที่ตอ ง
นําไปใชไดเชนกัน ซึ่งสามารถใชประโยชนจากปุยไดหลากหลาย ปรับกันอีกหนอยในตัวงานอยางเร่ืองระบบ
ควบคุมที่ยังตองคิดกันตอ แตแฮปปเสมอที่
“ สง่ิ ทไ่ี ดเ รยี นรจู ากการมาคา ยถกู นาํ ไปปรบั ใชเ รอ่ื งการตง้ั คาํ ถาม ไดท ํางานกับเพื่อนๆ ทกุ คนในทีมพูดไปยิ้มไป
และกระบวนอน่ื ๆ ทาํ ใหเ ราเหน็ ความจรงิ มากยง่ิ ขน้ึ ” ซงึ่ สงิ่ นสี้ มั ผสั ไดถ งึ ความเปน ทมี ทเ่ี หนยี วแนน

ตอนนั้นกลุมเปาหมายอาจจะยังไมชัดขนาดนี้ เหมือนรูจักเขา สาํ หรบั ปห นา หากมโี ครงการอกี ทมี อยาก
แตก็ยังไมรูจักดี พอกลับมาจากคายเรากําหนดเปาหมาย ใหเปดโอกาสรุนนองปวส. ไดมายืนอยูจุดน้ี
ไดชัดข้ึน ทําใหรูวาลูกคาหรือกลุมเปาหมายตองการอะไรกันแน บา ง เพราะเปน การเปด โลกใบใหมอ กี ใบ ไดม า
ศึกษาโครงการของเพ่ือนคนอื่นๆ เราจะได
พัฒนาไปกวา ที่เคยเปน : )

ทมี่ า การดาํ เนินงานและการทดสอบ

ปญหาการจัดการสิ่งแวดลอมดานขยะมูลฝอยเปนปญหาเรงดวน 1. ปรับอุปกรณใหมีขนาดเหมาะสมกับการใชงานในครัวเรือน
ที่ตองแกไข โดยประมาณครึง่ หน่งึ ของขยะทีเ่ กดิ จากชุมชนเปน ขยะอินทรียท ่ี 2. ทดสอบการใชง าน
สามารถนาํ มาทาํ ปยุ อนิ ทรยี  แตต อ งใชก ระบวนการผลติ ทใ่ี หอ ณุ หภมู สิ งู เพอื่
ฆาเช้ือจุลินทรียก อโรคในวสั ดหุ มัก เปน สาเหตใุ หเกิดการสูญเสยี ธาตอุ าหาร ทดสอบการใชงานในแตละพื้นที่ ชวงเวลา สภาพอากาศ
ท่เี ปน ประโยชนแกพืช ความรอน องศาการรับแสง แลวบันทึกผลการทดลอง
ทุก 1 ช่วั โมง สามารถผลติ ปุยได
แนวคิดนวัตกรรม ทดสอบการรบั แสง กกั เกบ็ ความรอ น ถา ยเทความรอ น และ
ความรอ นท่ีผลิตไดใ นสภาพแวดลอ มทีต่ า งกนั แลว บันทึก
เพอื่ แกไ ขปญ หาการผลติ ปยุ ชวี ภาพจากเศษอาหารใหม คี ณุ ภาพและ ผลการทดลองทุก 1 ช่ัวโมง สามารถผลิตปุยได
ประสทิ ธภิ าพสงู ขนึ้ โดยไมต อ งใชพ ลงั งานไฟฟา เพอ่ื ลดผลกระทบตอ สง่ิ แวดลอ ม ทดสอบการบดเศษอาการ กลิ่น ขนาด ความเร็วมอเตอร
เชื้อโรคปนเปอนและปญหาทางดานมลพิษ ทางอากาศ เพ่ือชวยใหกลุม การทั่วถึง และการกลับช้ันของเศษอาหาร แลวบันทึกผล
เกษตรกรมรี ายไดจ ากการผลติ ปยุ ชวี ภาพและลดปญ หาขยะในบา นเรอื น รวม 10 ครั้ง สามารถผลิตปุยได
ทั้งลดคาใชจายในการซ้ือปุยเคมี ลดการตกคางของสารเคมีในส่ิงแวดลอม
ผลการทดลองใช การตอบโจทยก ารสรา งเสรมิ สขุ ภาพ
กลุม เปา หมาย
ผลิตปุยท่ีมีสารอาหารที่จําเปนตอการเจริญเติบโตของพืช
บคุ คล เกษตรกร ในพ้นื ทช่ี ุมชน ครอบครวั นักเรียน นักศึกษา และ ทกุ ชนิด สามารถใสเศษอาหารจาํ พวก กระดกู นา้ํ แกง ผลิตเปนปยุ
ผูทสี่ นใจทาํ ปยุ หมัก พรอมใชภายใน 24 ช่ัวโมง แจงเตือนผานแอปพลิเคชันไลน

ไ ม  มี ผ ล ก า ร ท ด ส อ บ ส า ร อ า ห า ร ข อ ง ปุ  ย ท่ี เ ค ร่ื อ ง ผ ลิ ต ไ ด 

13 20 นวัตกรรมสร้างเสรมิ สุขภาพ 20 ปี สสส.

นวตั กรรมลด ละ เลิก ที่มา
การดม่ื เครื่องดื่มแอลกอฮอล์
จากการสาํ รวจพฤตกิ รรมการดม่ื เครอ่ื งดมื่ แอลกอฮอลท าํ ให
ระบบสง่ เสรมิ เพื่อลดการบรโิ ภค พบวา สว นใหญเ กดิ จากการเขา สงั คมพบปะเพอ่ื นฝงู หรอื เปน การสรา ง
เครอื่ งดมื่ แอลกอฮอล์ ความสัมพันธ กอใหเกิดอาการเสพติดเคร่ืองดื่มมึนเมาในท่ีสุด
ในรปู แบบการแข่งขันเสมือน
แนวคดิ นวัตกรรม
(Virtual Competition
Less Alcohol System) เครื่องมือในการสรางแรงจูงใจใหเลิกการบริโภคเครื่องดื่ม
ทมี Non-Alcoholic Heart แอลกอฮอลมีแนวความคิดมาจากการวิ่งมาราธอนแบบออนไลน
(Virtual Run) โดยนาํ เทคโนโลยีการตรวจวัดปรมิ าณแอลกอฮอลใ น
โรงเรยี นศกึ ษานารี จ.กรงุ เทพมหานคร เลือดโดยการเปาลมหายใจผานระบบออนไลน มาผสมผสานกับการ
แขงขันกับบุคคลอน่ื และจิตใจของตนเอง เพือ่ ลดการบรโิ ภคเคร่อื งดมื่
นางสาวอัญมณี อศั ววงศเสถยี ร แอลกอฮอลใหไดในระยะเวลานานท่ีสุด ซึ่งสงผลใหเลิกบริโภค
นางสาวกัญญาวรัตน วงศวชิระกลุ เครือ่ งด่มื แอลกอฮอลเปนการถาวร
นายมานะ อนิ ทรสวา ง (ทีป่ รึกษา)
กลมุ เปาหมาย
เครือ่ งตรวจวัดแอลกอฮอลใ นเลอื ดดวย
การเปา ลมหายใจทส่ี ามารถเชอื่ มตอ กบั แอปพลเิ คชนั ใน คนชว งอายุ 20-30 ป ทม่ี คี วามตอ งการในการลดการบรโิ ภค
เครื่องดม่ื แอลกอฮอล
สมารตโฟนผา นระบบบลูทูธได ผา นแอปพลเิ คชัน
การแขงขันเสมอื น Virtual Less Alcohol การดําเนินงานและการทดสอบ

“ ดว้ ยความหว่ งใยจากใจ 2 เพ่ือนซี้ ” 1. วางแผนการพบกลุม เปาหมาย
“ พวกเราสามัคคีกนั มากๆ พอเห็นเพ่อื นทม่ี งี านเยอะ 2. พัฒนาแอปพลิเคชันโดยใช App inventor โดยไดผลงาน
พอๆ กนั แตก น็ งั่ ทาํ งานทงั้ วนั ทงั้ คนื ทาํ ใหร สู กึ ผกู พนั กนั ออกมาเปน Application Virtual Less Alcohol
3. ออกแบบวงจรเคร่ืองตรวจวัดแอลกอฮอลในเลือดดวย
มากๆ เห็นใจเพอื่ นมากๆ ดวย ” การเปาลมหายใจที่สามารถเชื่อมตอกับแอปพลิเคชันในสมารตโฟน
ผานระบบบลูทธู ไดใ นโปรแกรม Fritzing
แรงบนั ดาลใจจากนกั วง่ิ ในชว ง COVID-19 ทไ่ี มส ามารถ 4. ทดสอบระบบการทํางานของแอปพลเิ คชัน
ออกมาวง่ิ นอกบา นได แตก ว็ งิ่ เกบ็ แตม ผา นแอปพลเิ คชนั 5. คัดเลือกกลุมตัวอยางโดยการชักชวนในกลุมเพื่อน ในส่ือสังคม
ซงึ่ ถอื ไดว า เปน New Normal ทน่ี า สนใจ จงึ เปน จดุ เรมิ่ ตน ออนไลน เพื่อหาอาสาสมคั รท่จี ะทดลองใช
ของ 2 เพื่อนซี้แหงกลุม “Non-Alcoholic Heart” 6. ทดสอบการใชงานกับกลุมตัวอยางจํานวน 4 คน และทําแบบ
ประเมนิ ความพึงพอใจ
ทางทีมไดทําการสรางตนแบบเครื่องตรวจวัด
แอลกอฮอลใ นเลอื ดดว ยการเปา ลมหายใจทสี่ ามารถเชอ่ื ม ผลการทดลองใช การตอบโจทยก ารสรา งเสรมิ สขุ ภาพ
ตอ กบั แอปพลเิ คชนั ในสมารต โฟนผา นระบบบลทู ธู ได เมอ่ื
เปด แอปพลเิ คชนั Virtual Less Alcohol จะเจอกบั หนา แบบประเมินความพึงพอใจผลงานพบวาสามารถกระตุนให
จอหลักของแอปพลิเคชัน เมื่อคลิกเลือกปุมลงทะเบียน กลุมตวั อยา งสามารถลดการบริโภคแอลกอฮอลไ ด
ตอ งกรอกขอ มลู และเลอื กระยะเวลารว มกจิ กรรมและระดบั
ในเขา รว มแขง ขนั กส็ ามารถเชอื่ มตอ กบั นวตั กรรมไดแ ลว

ถงึ เปน ประสบการณเ รยี นรใู หมเ กอื บทง้ั หมดของ

ทัง้ สอง แตก ท็ ําเต็มที่ในสวนของตวั เอง แถมยังไดร ับคาํ
แนะนําดีๆ จากเมนเทอร ผูเช่ียวชาญเฉพาะดานอีกดวย
จนตอนนต้ี วั ตน แบบ ไดพ ฒั นาไปกวา ครง่ึ ทางแลว ถอื เปน
สญั ญาณทดี่ ี ตอบรบั ความตงั้ ใจในเสน ทางนวตั กรแหง นี้

เร่ืองราวของความประทับใจ อาจไมไดมาจาก
ผลงานทสี่ มบรู ณแ บบ แตย งั อยทู มี่ ติ รภาพและการไดร จู กั
ตัวเองมากขึ้นอีกดว ย

14

นวัตกรรมลด ละ เลกิ การสบู บุหรี่ ที่มา

เคร่อื งแจ้งเตอื นการสูบบหุ ร่ี ปญหาการสูบบุหร่ีในท่ีสาธารณะยังมีใหเห็นอยูบอยครั้ง
เพอื่ ลดการสบู บหุ รใ่ี นทส่ี าธารณะ ทาํ ใหผูท่ไี มสูบบุหรี่ไดร บั ความเดอื ดรอ นจากควันบหุ รีม่ อื สอง

ทีม Change Of The World แนวคดิ นวตั กรรม

โรงเรียนวิทยาศาสตรจ ุฬาภรณราชวิทยาลัย นครศรธี รรมราช ประดิษฐเครื่องแจงเตือนการสูบบุหร่ีขึ้นเพื่อลดการสูบบุหร่ี
จ.นครศรีธรรมราช ภายในโรงเรียน โดยมีเซนเซอรตรวจจับควนั ท่ีออกมาจากการสบู บหุ รี่
นายภาณพุ งศ เชยี เช้ือ และจะถา ยรปู ของบคุ คลทสี่ บู บหุ รี่ หรอื นาํ รปู ไปวเิ คราะหแ ละเกบ็ ขอ มลู
นายนนฐวฒุ ิ หวังดี เปนสถิติการสูบบุหรี่ในโรงเรียน นําสถิติไปติดไวในบริเวณที่มีการสูบ
นายอภิสิทธิ์ ทวิชศรี บหุ รเี่ พอ่ื สรา งจติ สาํ นกึ และทาํ ใหป รมิ าณการสบู บหุ รขี่ องนกั เรยี นลดลง
นายอักขรา ธานรี ัตน (ทป่ี รึกษา)
กลุม เปา หมาย
สบู บหุ รใ่ี นพนื้ ทสี่ าธารณะ อยา คดิ วา ใครไมเ หน็
แตเ ครอื่ งจบั ควนั บหุ รเี่ หน็ ! นักเรยี นภายในโรงเรยี นวิทยาศาสตรจุฬาภรณราชวทิ ยาลัย
นครศรีธรรมราช
เพราะมรี ะบบเซนเซอรต รวจจบั ควนั และมกี ลอ งพรอ ม
ถา ยรปู ผทู สี่ บู บหุ รี่ จากนน้ั ขอ มลู จะถกู สง ไปยงั

เจา หนา ทผี่ เู กย่ี วขอ ง เพอื่ ใหด าํ เนนิ การตามกฎหมาย
อยา งทนั ควนั เลยละ แถมใชง า ยแคเ สยี บสาย USB

เขา กบั แบตเตอร่ี ภารกจิ ตรวจจบั จะเรมิ่ ขน้ึ

“ ทําแพลนดไี ม่มีตก ” การดาํ เนินงานและการทดสอบ

ขอยอ นกลบั ไปวา นอ งๆ ทมี นม้ี กั ชอบสงั เกต เลย 1. ศึกษาขอมูลเกี่ยวกับวัสดุอุปกรณและโปรแกรมการทํางานของ
ไดเ หน็ ปญ หาวา มหี ลายคนสบู บหุ รใ่ี นสถานทส่ี าธารณะ อุปกรณตา งๆ
พูดใหงายขึ้นคือไมไดสูบในจุดท่ีถูกจัดไวให ทําใหคนที่ 2. สํารวจพื้นท่ีหาพ้ืนที่เปาหมายและบริเวณเลือกท่ีจะติดตั้งอุปกรณ
อยใู กลต อ งพลอยไดร บั ควนั บหุ รม่ี อื สองไปดว ย ประเดน็ 3. ทดสอบหาตาํ แหนง ของระดบั ความสงู ในการตดิ ตง้ั : กาํ หนดความสงู
นี้เองทีมมองเห็นปญหาจึงหยิบหยกเอาองคความรูใน ทจ่ี ะทดสอบดงั นี้ 20 30 40 50 60 70 80 90 และ 100 ซม. จากจุด
หองเรียนมาสรางสรรคเปนนวัตกรรม“เครื่องตรวจ อางอิงโดยจุดอางอิงจะใชความสูงเฉลี่ยของคนไทยโดยทั่วไปซึ่งอยูท่ี
จบั ควนั บหุ ร”ี่ ดดู ปปุ กลอ งถา ยรปู ทาํ งานปบ เตรยี มรบั ประมาณ 170 ซม. ทดสอบ 3 ครั้ง และทดสอบซ้ําอกี 3 คร้งั
ใคบรเูแหจน็ งดคววยเาปมนผอิดยถางึงมบาากนจไงึดผเาลนยฉลโุยด!ยนวัตกรรมน้ี 4. ทดสอบและหาองศาของกลอ งทสี่ ามารถจบั ภาพไดช ดั เจนมากทสี่ ดุ
โดยใชค วามสงู ที่ 70 ซม. จากจดุ อา งองิ ซงึ่ เปน ความสงู ทส่ี ามารถอา นคา
“ นวตั กรรมท่ีคดิ สามารถไดจรงิ หากทดลองแลวไมม ี ควันบุหรี่ไดมากท่ีสุด: องศาของกลองที่จะทดสอบโดยใหมีองศาที่
อะไรผิดพลาดอาจจะตอยอดดวยการเปล่ียนสถานที่ จะทดสอบดังนี้ 20 30 40 และ 50

หรอื กลุมเปา หมายอ่ืนๆ ดูบาง ” ผลการทดลองใช การตอบโจทยก ารสรา งเสรมิ สุขภาพ
ทีมนี้จัดระบบการทํางานคอนขางเปนไปตาม
แพลน มกี ารแบง งานอยา งชดั เจน แมบ างจงั หวะจะตอ ง การติดต้ังอุปกรณที่ระดับความสูง 70 ซม. เปนความสูงท่ี
แบกรับท้ังความกลัว ความกดดันและปจจัยดานลบ เหมาะสมเนื่องจากไมสูงหรือตํ่าจนเกินไปจึงทําใหอานคาไดมากท่ีสุด
ตางๆ เอาไวมากมาย แตทีมก็ใชความมุงมั่นที่แนวแน
ฝา ฟน อปุ สรรคตรงหนา มาจนได อกี ทง้ั อาจจะเปน เพราะ มุมกลองท่ี 60 องศาจะสามารถเก็บภาพไดชัดเจนที่สุด
มคี รคู อยใหก าํ ลงั ใจซพั พอรต ชว ยมองทางแกไ ขอยเู สมอ ยังไมมีผลการเก็บสถิติ เนื่องจากสถานการณ COVID-19
อยา งไมต กหลน และมเี ปา หมายทอี่ ยากจะตอ ยอดนวตั กรรม
ตอ ไปดว ย ขอบคณุ ครบั ทไี่ ดเ จอกบั คา ยนี้ เพราะใจกแ็ อบ
กลวั ทมี อน่ื ๆ เหมอื นกนั แตไ ดม าสมั ผสั รสู กึ มกี าํ ลงั ใจขนึ้
มาเปนกอง และพวกผมก็ทําได รูสึกวาสิ่งท่ีไดเจอ
และเรยี นรู มันไมไดยากอยางท่คี ิดไว

15 20 นวัตกรรมสรา้ ง เสรมิ สุขภาพ 20 ปี สสส.

นวตั กรรมลดอบุ ตั เิ หตุทางถนน ท่ีมา

อุปกรณ์เตอื นภัยขาตั้ง จากการเกดิ อบุ ตั เิ หตขุ องรถจกั รยานยนต สาเหตหุ นงึ่ ทสี่ าํ คญั
สําหรับรถจักรยานยนต์ นอกจากการไมสวมหมวกกันน็อก คือการที่ผูขับขี่ลืมเก็บขาต้ังข้ึน
1 ได้ถงึ 3 (ขาตง้ั สติแตก) ผูข ับขีส่ วนใหญมักลืมตัวแลวขับขี่ออกไป เมื่อถึงจดุ ท่ตี อ งเลีย้ ว ทาํ ให
ขาต้ังลากกับถนน รถเสียการทรงตัว และอาจทําใหเกิดอุบัติเหตุ
ทีม iF อยบู อ ยครั้ง

โรงเรยี นวงั โพรงพทิ ยาคม จ.พิษณโุ ลก แนวคดิ นวตั กรรม

นายพงศกร คําจนั ดา อปุ กรณแ จง เตอื นกรณไี มไ ดเ อาขาตงั้ รถจกั รยานยนตข นึ้ ขณะ
นายกิตตธิ ชั จันทรขอม ขบั ขี่นอกจากลดอบุ ตั เิ หตทุ างถนนจากการลมื นาํ ขาตงั้ ขนึ้ แลว ยงั สามารถ
นางสาวศิรินภา ศรีประสงค เตอื นกรณรี ถลม เพอื่ ใหผ พู บเหน็ เหตกุ ารณส ามารถใหก ารชว ยเหลอื ได
นายนพดล วรรณารณุ (ที่ปรกึ ษา) อยา งทนั ทว งทีและเปนสัญญาณปองกันการขโมยไดอีกดว ย

กลุมเปาหมาย

ผขู ับข่ีรถจกั รยานยนตป ระเภทเกยี รธ รรมดา

อปุ กรณเ ตอื นภยั ขาตงั้ สาํ หรบั
รถจกั รยานยนต มชี อื่ เลน เรยี กวา ขาตงั้ สตแิ ตก
เตอื นภยั ในรปู แบบสแี ละแสง ใหน าํ ขาตง้ั ขน้ึ
เตอื นกรณรี ถลม และเปน สญั ญาณปอ งกนั การ

ขโมย จากพลงั งานถา นแหง

“ บทเรียนจากอุบตั ิเหตุรอบตัวเรา ” การดาํ เนินงานและการทดสอบ
“ เฮย พี่ เอาขาต้ังขึ้น ลืมเอาขาตัง้ ข้นึ ”
1. การปรับปรุงวงจร การทําใหอุปกรณมีความคงตอการใชงาน
บทสนทนายอดฮติ ของผูใชม อเตอรไ ซค ท่ีเคยไดย ิน 2. การปรับลักษณะภายนอกใหสวยงาม และการเพิ่มความเสถียร
ผา นหกู นั ทกุ คน อาจเคยเปน ทง้ั คนทคี่ อยตะโกนบอกหรอื ใหก บั อปุ กรณ
เปน คนทีล่ มื เอาขาต้ังข้นึ เองซะเอง และบางทกี ารตะโกน 3. การทดสอบ
อาจทาํ ใหค นขบั ตกใจและเสยี สมาธจิ นเกดิ อุบตั เิ หตไุ ด ท่ี
นาเศราไปกวานั้นคือมีพี่ในโรงเรียนเสียชีวิตเพราะรถลม ทดลองในหอ งทดลองโดยนาํ อปุ กรณต ดิ ตงั้ ไวก บั ขาตงั้ จาํ ลอง
จากการไมน ําขาตัง้ ข้ึน น่ีจงึ เปน จุดเริ่มตนใหทมี iF อยาก (ขาตง้ั ทถ่ี อดออกจากรถจกั รยานยนต) แลว นาํ ไปวางตาํ แหนง
แกป ญหาน้ี เดยี วกนั กบั ตาํ แหนง ทตี่ ดิ กบั รถจกั รยานยนต จากนน้ั เปด เสยี ง
จาํ ลองสถานการณต า งๆ โดยใชแ อปพลเิ คชนั วดั ความดงั เสยี ง
กลุม iF นั้น ไดน าํ ความคิดเหน็ ของเมนเทอรแ ละ ใหใ กลเ คยี งกบั เสยี งในสถานการณก ารจรงิ แลว ใหผ ทู ดลองที่
เพอื่ นๆ ไปปรบั ปรงุ นวตั กรรมใหเ ลก็ ลงเรอ่ื ยๆ ตอนนที้ าํ มา สวมหมวกกนั นอ็ กแบบเตม็ ใบ ยกมอื ขน้ึ หากไดย นิ เสยี งเตอื น
4 เวอรช่ันแลว และขนาดเล็กลงเรื่อยๆ ทําใหใชงานได จากอปุ กรณจ ากสถานการณ 3 สถานการณ คอื บรเิ วณขณะ
สะดวก ไมเทอะทะเม่ือนําไปติดกับมอเตอรไซค ตอนน้ี ใชเลื่อยไฟฟา ถนนที่มีการจราจรหนาแนน ฝนตกหนัก
ก็ทดลองใชเองไปกอ น 80% แลว ทดสอบความแขง็ แรง ดว ยการถบี ขาตง้ั ขนึ้ และลงเปน จาํ นวน
300 คร้ังเพื่อดูการยึดแนนและการทํางานของอุปกรณ
“ ชอบมติ รภาพระหวางเพอื่ น ทดสอบการกนั นา้ํ ดวยเวลา 20 นาที 40 นาที และ 60 นาที
ชอบกิจกรรมละลายพฤตกิ รรม ทําใหไมเ ครยี ดดี ” ทดสอบการทนความรอน (นํารถไปจอดไวกลางแดด
ในชวงเวลาประมาณเที่ยง) ดวยเวลา 20 นาที 40 นาที
“ ชอบตลาดนวัตกรรม เพราะไดฟง ความคิดเห็น ไดแรง และ 60 นาที
บนั ดาลใจจากเพอ่ื น เปลีย่ นมมุ มอง เพื่อนๆ เจง มาก ”
ผลการทดลองใช การตอบโจทยการสรางเสริมสุขภาพ

• จากการทดสอบ ผูใชงานสามารถไดยินเสียงแจงเตือนจาก
สถานการณจ าํ ลองได 100%
• การทดสอบความแข็งแรง การกันนํ้า และการทนความรอน
อุปกรณส ามารถใชงานได 100%
• อุปกรณสามารถเตือนผูขับข่ีเพื่อไมใหลืมขาต้ังขณะขับข่ี
รถจักรยานยนตได อีกท้ังยังสามารถใชงานไดในชีวิตจริง

16

นวตั กรรมลดอุบัติเหตุทางถนน ที่มา

ตกุ๊ ตาชว่ ยเตือนจุดเสี่ยง สาเหตหุ ลกั ทส่ี าํ คญั ทสี่ ง ผลตอ การเกดิ อบุ ตั เิ หตบุ นทอ งถนน
เพ่อื ความปลอดภัยในการขับรถ อยา งหนง่ึ คือ การขบั รถเร็ว ประมาท รว มกับการไมชํานาญเสนทาง
ไมร ะมดั ระวงั เมอื่ พบเจอทางแยก หยดุ รถไมท นั สาเหตเุ หลา นม้ี กั จะเปน
ทีม Mito Team สาเหตุหลักของอบุ ตั ิเหตุรถยนตท ีร่ ุนแรงเสมอ

โรงเรียนศรีตระกลู วิทยา จ.ศรีสะเกษ แนวคิดนวัตกรรม
นางสาวพิชญาภา สุดสังข
นางสาวอบุ ลวรรณ มะยม ตกุ ตาตดิ รถชว ยเตอื นจดุ เสยี่ งเกดิ อบุ ตั เิ หตุ สาํ หรบั ชว ยเตอื น
นางสาวพิชชาภา สายจนั ทร ผใู ชร ถขณะขบั ขบ่ี นทอ งถนนใหส ามารถเตอื นสตผิ ขู บั ขใ่ี หร บั รแู ละเตรยี ม
นางสุกฤตา บุตรออน (ท่ปี รึกษา) ตัวลดความเร็วรถกอนถึงจุดเสี่ยง หรือจุดท่ีมีอุบัติเหตุบอย โดยใช
เสียงของคนในครอบครวั เปนเสยี งเตอื น
ตกุ ตาชว ยเตอื นจดุ เสย่ี ง เพอื่ ความปลอดภยั ใน
การขบั รถ มเี สยี งคอยเตอื นสตผิ ขู บั ขรี่ บั รแู ละเตรยี ม กลุม เปา หมาย

ตวั ลดความเรว็ ลงไดโ ดยใชต วั บอรด สมองกล ผูใชรถยนตท่วั ไป
ทาํ งานควบคกู บั ระบบ GPS

“ ตกุ๊ ตาเตือนภยั เพอื่ คนท่คี ณุ รัก ” การดําเนินงานและการทดสอบ

“ เวลานงั่ รถหรอื ขบั รถมคี วามเสยี่ ง ยงิ่ เวลาไมช าํ นาญเสน 1. สํารวจกลุมเปาหมายใหมแยกออกเปน ครูผูมีรถยนต
ทาง กเ็ บรคไมท นั เกดิ อนั ตราย ทง้ั คนขบั คนนงั่ เลยอยาก ชาวบานผูขับรถยนต ทั่วไปและเพ่ิมเติม คือ เจาหนาที่ตํารวจจราจร
ทําสิง่ นข้ี ้นึ มา ” เจา หนา ทีพ่ ยาบาลแผนกฉกุ เฉิน
2. สํารวจจุดเส่ียงกับหนวยงานที่เกี่ยวของ (สถานีตํารวจ
“ตกุ ตาชว ยเตอื นจดุ เสยี่ งเพอ่ื ความปลอดภยั ในการ ภธู รปรอื ใหญ สถานตี าํ รวจอาํ เภอขขุ นั ธ สาํ นกั งานปอ งกนั และบรรเทา
ขบั รถ”เกดิ ขนึ้ มาจากการศกึ ษาพฤตกิ รรมการใชร ถใชถ นน สาธารณภยั จงั หวัดศรสี ะเกษ และโรงพยาบาลขขุ ันธ) เฉพาะจดุ ที่เกดิ
พบวา สาเหตหุ ลกั สาํ คญั ของการเกดิ อบุ ตั เิ หตบุ นทอ งถนน อบุ ัติเหตมุ าแลว 3 คร้ัง ขนึ้ ไป บนั ทึกเปนขอ มูลละตจิ ดู และลองตจิ ดู
คอื การขบั รถเรว็ ประมาท รวมกบั การไมช าํ นาญเสน ทาง 3. ออกแบบอุปกรณติดต้ัง แบบกลองสี่เหล่ียมดวยเครื่องพิมพ 3D
เม่ือพบเจอทางแยก หรือทางเล้ียวทําใหหยุดรถ เช่ือมตอเซ็นเซอร และบอรด ESP8266 และโมดูล GPS
ไมทนั จงึ อยากใหตุกตาชว ยเตือนจุดเส่ียงตางๆ 4. ออกแบบเสียงไวท ั้งหมด 4 รปู แบบ คือ

“กอ นหนา นคี้ อื จะทาํ อะไรกท็ าํ เลย แตพ อไดม าเขา • อีก 200 เมตร ทางโคงอันตราย (บนทางโคง)
คา ย ก็รบั รูถึงกระบวนการเขา ถึงกลุมเปา หมาย และการ • อีก 200 เมตร จุดเส่ียงอนั ตราย (บนทางตรง)
คิดตัวตนแบบทําใหความคิดเราเปดกวางมากข้ึน” • อีก 200 เมตร สามแยกอันตราย (บนทางสามแยก)
• อีก 200 เมตร สแ่ี ยกอันตราย (บนทางสีแ่ ยก)
Mito สะทอ นถงึ การทาํ งานของตวั เอง ทตี่ อนแรก 5. ออกแบบการแจง เตอื นดว ยแสงไฟ สามารถเลอื กปด ระบบแจง เตอื น
ดวยเสียงได จะเหลือการแจงเตือนเฉพาะแสง โดยเม่ือเจอ
จะมกี ลมุ เปา หมายกวา งมาก กไ็ ดข ยบั ปรบั ลดลง หลงั จาก จุดเส่ียงจะเปล่ียนเปนไฟสีแดง เม่ือพนจุดเสี่ยงจะเปลี่ยนสีเขียว
ท่ีไดเรียนรูวิธี Design Thinking เพื่อใหทุกคนไดใช 6. การทดสอบ
นวัตกรรมนี้อยางท่ัวถึงจริงๆ Mito ยังไดเรียนรูดวยวา • ทดลองกอ นใชจริง ทั้งหมด 10 ครงั้ มกี ารแจง เตือน 30 จดุ
นวตั กรรมไมไ ดห มายถงึ แคล งมอื ทาํ แลว จบ แตห มายถงึ จากท้ังหมด 31 จุด (96.77%) และ 1 จุดที่ไมแสดงผล เปนจุดที่
การประสานกับผอู ืน่ ดว ย ไมม ีสัญญาณโทรศพั ท
• ทดลองใชงานโดยกลุมเปาหมาย: กลุมเปาหมายติดตั้ง
“ เราออกแบบและดูวิธีทําตัวตน แบบดว ยกัน จํานวน 10 คน และขับรถตามเสนทางท่ีเปนจุดทดสอบระบบ
ในอําเภอขขุ นั ธ และบันทึกขอ มลู มีการแจงเตือน 30 จดุ จากทงั้ หมด
จากใน YouTube คะ ” 31 จุด ท่ปี ก ไว (96.77%)

เร่อื งราวประทับใจของ Mito คอื การน่งั เรยี นรูไป ผลการทดลองใช การตอบโจทยการสรางเสริมสุขภาพ
ดว ยกนั ลองผดิ ลองถกู และฝา ดา นยากๆ ไปดว ยกนั จนถงึ
วันท่ีผลงานเริ่มออกมาเปนรูปเปนราง ก็ทําให ตกุ ตาสามารถชว ยเตอื นจดุ เสยี่ งกอ นถงึ จดุ ทเี่ กดิ อบุ ตั เิ หตบุ อ ย
ชนื่ ใจ แลวเจอกนั ในวันแสดงผลงานนะ :) ครั้งในระยะ 200 เมตร ใหผ ูขับข่ีทราบวา ขา งหนา ประมาณ 200 เมตร
ตอ งใชความระมัดระวงั มากขึน้

17 20 นวตั กรรมสรา้ งเสรมิ สุขภาพ 20 ปี สสส.

นวัตกรรมลดอุบตั ิเหตทุ างถนน ที่มา

SBS Project Alpha version ครอบครัวที่มีเด็กเล็กท่ีอยูในวัยเรียนหลายครอบครัว ไมมี
(Safety for bus student เวลาในการรับสงบุตรหลานที่โรงเรียนดวยตนเอง จําเปนตองพ่ึงพา
alpha version) บริการรถรับสงเด็กนักเรียน ไมวาจะเปนบริการของทางโรงเรียนหรือ
การวาจางคิวรถตู ซ่ึงบริการรถรับสงมีความเสี่ยงในหลายเร่ือง เชน
ทีม GO GO SMA KB คนขับลืมเด็กนักเรียนไวในรถ ในบางครั้งท่ีชวยไมทัน เปนเหตุ
ใหเ ด็กเสยี ชีวิต
โรงเรียนคณะราษฎรบาํ รงุ จ.ยะลา
นายนพิ ิฐพนธ พุมเฉิดฉนั แนวคดิ นวตั กรรม
นายนาคินทร ศรปญ ญา
นายกฤษณะ สุขใส ระบบติดตามและแจงเตือนการข้ึนและลงรถรับสงนักเรียน
นางสาวมัสณา ทรงนาศึก (ทีป่ รึกษา) (รถตู) แบบ Real-Time ดว ยระบบตรวจจับการเคล่อื นไหวในรถเพ่อื
แจงเตือน และใหคําแนะนําการใชงานอุปกรณและการแจงเตือน
ระบบตดิ ตามและแจง เตอื นการขน้ึ และลง ผา น Line Chat bot
รถโดยสารประจาํ ทางแบบ Real Time พรอ มกบั
ระบบตรวจจบั การเคลอ่ื นไหวในรถ มกี ารแบง คลาสของ กลุมเปาหมาย
อปุ กรณแ ละซอฟตแ วร ออกเปน 3 ระดบั คลา ยวรรณะของ
มด และพฒั นาการสอื่ สารระบบ เฉพาะดว ย Esp Now ผปู กครอง (ชวงอายุ 18 ปข นึ้ ไป) ของนกั เรยี น
(ชว งอายุ 4 – 9 ป)
“ ไปด้วยกันอย่างปลอดภัย ”
“ ตอนเดก็ ๆ ผมเคยติดอยูในรถครับ แตดวี ามีชอ ง การดาํ เนนิ งานและการทดสอบ
หนาตางใหหายใจนิดนึง โดนท้งิ ไวนานมาก รูสกึ Panic
1. เปลยี่ นกลมุ เปา หมายหลกั จากเด็กนักเรียน เปนผูปกครอง โดยมี
ท่จี ะข้ึนรถไปเลย ” การพัฒนาใหอุปกรณมีความเปนมิตรกับผูใช (นักเรียน) แตอยูใน
คําบอกเลาเหตุการณของลูกพลับ ตัวแทนจาก ความเห็นชอบของผปู กครอง
กลมุ GO GO SMA KB กบั เหตกุ ารณค วามหลงั ฝง ใจในวยั 2. การพัฒนารูปแบบการสงผานขอมูลผานโดยการศึกษารูปแบบ
เดก็ ทช่ี ว ยเปด ตอ มเอะ และปมุ ความสงสยั ใหก บั ทมี ทาง การทาํ งานของมด (Ant data transmission) โดยมกี ารแบง คลาสของ
GO GO SMA KB กลบั คดิ เหน็ ตรงกนั วา อยากประดิษฐ อุปกรณและซอฟแวร ออกเปน 3 ระดับคลายวรรณะของมด และ
นวตั กรรมทชี่ วยเหลือเดก็ ดว ยเหตุนี้ พัฒนาการสื่อสารระบบเฉพาะดวย Esp Now ซ่ึงทาํ ใหอปุ กรณม ีระยะ
“ระบบติดตามและแจงเตือนการข้ึนและลงรถ การสง ขอ มลู ทไ่ี กลและไมม ผี ลการทบอนั เกดิ จากสญั ญาณรบกวนตา งๆ
โดยสารประจาํ ทางแบบ Real Time” จงึ เกดิ ขน้ึ บนความ 3. ทดสอบการใชงานจากหองแล็ป และทดสอบกับกลุมเปาหมาย
หวังวาใหเกิดขอผิดพลาดนอยที่สุด เพราะน่ันอาจ จริง 4 คน
หมายถึงหน่ึงชีวิต ที่ทางทีมอาจชวยเหลือไวได
“ มนี องเดินเขามาบอกวา นาิกาตนแบบ นา รัก ผลการทดลองใช การตอบโจทยก ารสรางเสรมิ สุขภาพ

อยากใส แลวกถ็ ามใหญเลย ” อปุ กรณ M.C. กบั V.P ทใ่ี หน ักเรียนกลมุ ตัวอยางใช นักเรียนรูสกึ
การทํา Prototype เปนสง่ิ ที่ GO GO SMA KB สนใจในตัวอุปกรณเปนอยางมากดวยขนาดที่เบาและเล็กกะทัดรัด
ไดเ รียนรูไปจากคาย จนพัฒนาออกมาเปนตัวตนแบบ ที่
สรา งความสนใจใหก บั กลมุ เปา หมายความสงสยั ของกลมุ ในสว นของผปู กครองและคนขบั รถทใี่ ชอ ปุ กรณแ ละ Line Chat bot
เปาหมาย ทําให เกิดเปนความประทับใจเลก็ ๆ และความ ก็ช่ืนชอบในการใชงานที่งายและติดตั้งสะดวก สรุปโดยรวม
ภมู ใิ จ ของสมาชกิ ในทมี ทรี่ สู กึ วา ตนเองไดจ ดุ ประกายและ อุปกรณบ รรลุเปนไปไดตามจุดมงุ หมายทีต่ งั้ เปา ใว 90%
สงตอความคิดที่จะรวมแกปญหาสังคมใหแกกัน และมี
ความหวงั ในการขยายเปา หมายนไ้ี ปไดเ รอ่ื ยๆ กวา จะไดม า 18
เปน ตวั ตน แบบนวตั กรรม กแ็ ก Coding อยหู ลายวนั วน
ซา้ํ ไปเรอ่ื ยๆ สงิ่ ที่ GO GO SMA KB ไดฝ ากไวใ หเ รานนั้ เปน
ประโยคเทๆ ท่สี ะทอ นแนวคดิ ของทีมไดด ี ชวนใหเ ราคดิ
ตาม และพยายามข้ึนไปอีกหลายเทา ขอบคุณมากนะ :)
“ ไมม ีคาํ วา ทําไมได มีแตสิง่ ที่เราถนัดทีส่ ดุ

และถนัดนอยทสี่ ดุ ”
ทมี กลา วทิ้งทา ยดว ยสายตามุงมั่น

นวตั กรรมลดอบุ ตั ิเหตุทางถนน ท่มี า

อุปกรณ์แจง้ เตือนสัญญาณ สดั สว นผเู สยี ชวี ติ ดว ยอบุ ตั เิ หตทุ างถนนของประเทศไทย เปน
ความปลอดภัย เพ่อื ลดอุบัติเหตุ ผูเสียชีวิตจากรถจักรยานยนตมากที่สุด จึงเล็งเห็นความสําคัญ
ทางถนน “รถจักรยานยนต์ ของปญ หาการเกดิ อบุ ตั เิ หตขุ องผใู ชร ถจกั รยานยนตท ง้ั แบบ 2 ลอ และ
สามลอ้ พ่วงข้าง (ซาเลง้ ) แบบ 3 ลอพว งขา ง (ซาเลง ) เพือ่ จาํ หนายสนิ คาในพื้นที่ตา งๆ ที่เสย่ี ง
จําหนา่ ยสนิ ค้า” ใหเกิดอุบัติเหตุในการใชร ถใชถ นน

ทีม เคร่ืองกลลูกพระธาตุ 1 แนวคิดนวัตกรรม

วทิ ยาลยั ธาตพุ นม มหาวิทยาลัยนครพนม จ.นครพนม อปุ กรณส ง สญั ญาณเตอื นเพอ่ื ความปลอดภยั จากดว ยระบบ
ไฟฟา จากพลังงานแสงอาทติ ย เชน สญั ญาณไฟเลีย้ ว ไฟหนา ไฟเบรก
นายสรุ พงษ ยนตล อย ไฟทา ยเพอื่ ลดปญ หาการเกดิ อบุ ตั เิ หตขุ องกลมุ พอ คา แมค า และประชาชน
นายพฒั นวทิ ย รักษาพล ที่ใชรถสามลอพวงขาง (ซาเลง) ในการจําหนายสินคาในพ้ืนท่ีตางๆ
นายเจษฎา ครโสภา
นายรชต มณีโชติ (ทป่ี รึกษา) กลมุ เปาหมาย

อปุ กรณแ จง เตอื นสญั ญาณความปลอดภยั เพอ่ื พอคาแมคาท่ีใชรถจักรยานยนตสามลอพวงขาง (ซาเลง)
ลดอบุ ตั เิ หตสุ าํ หรบั รถพว งขา ง (ซาเลง ) จาํ หนา ย และประชาชนท่ัวไป

สนิ คา ตอบโจทยค วามตอ งการของผใู ชง าน การดาํ เนินงานและการทดสอบ
กลมุ แมค า พอ คา ยามคา่ํ คนื ดว ยระบบชารจ โดย
1. เก็บขอมูลเพิ่มเติม โดยการคนหาขอมูลขาวสารท่ีเปนสาเหตุของ
ใชไ ฟฟา จากพลงั งานแสงอาทติ ย การเกดิ อบุ ตั เิ หตขุ องรถจกั รยานยนตส ามลอ พว งขา ง (ซาเลง ) จาํ หนา ย
สินคา และการลงพ้ืนที่สอบถามขอมูลเพ่ิมเติมจากกลุมเปาหมาย
จะเปนอยางไร ถาไฟรถซาเลง กลายมาเปนแรง ในเขตพ้ืนท่ีอําเภอธาตุพนม
บันดาลใจในการสรางนวัตกรรม 2. อุปกรณประกอบดวย โซลาชารจเจอร 30 A. 12 V. แผงโซลา เซลล
20 W (แบบ Mono) แบตเตอร่ีแหง (Battery) NV 12 V. 12 A.
สง่ิ หนง่ึ ทสี่ รา งความสงสยั ใหก บั ทมี คอื ถา พอ คา แมค า สปอตไลต เล็ก 12 V. ไฟสตอปแลมปกลม และไฟทา ย RN 10
ตอ งขบั รถพว งขา งขายของกลบั บา นในเวลากลางคนื ตาํ แหนง 3. ตดิ ตง้ั อปุ กรณก บั รถซาเลง ทเ่ี ขา รบการทดสอบ ไดแ ก ระบบชารจ ไฟ
ไฟทา ย ของทงั้ ซาเลง พว งและรถมอเตอรไ ซค ท่ตี องมถี ึง 4 จากพลงั งานแสงอาทติ ย อปุ กรณร ะบบไฟภายในรถจกั รยานยนต และ
ตา อาจทาํ ใหเ กดิ อบุ ตั เิ หตไุ ด เพราะพบเหน็ อยหู ลายครง้ั รสู กึ ติดตั้งอุปกรณระบบไฟแจงเตือนความปลอดภัยบนทองถนน
วา เปน ความเสย่ี งทค่ี วรไดร บั การแกไ ข จงึ จดุ ประกาย ความ ไดแ ก ระบบไฟเล้ียว ไฟหร่ี และไฟสองสวาง
อยากรู อยากลงมือทํา ตามแบบฉบับนวัตกรข้ึนมา เปน
“อุปกรณแจงเตือนสัญญาณความปลอดภัย เพื่อลด ผลการทดลองใช การตอบโจทยการสรา งเสริมสุขภาพ
อุ บั ติ เ ห ตุ ท า ง ถ น น ข อ ง ร ถ จั ก ร ย า น ส า ม ล  อ พ  ว ง ข  า ง
ที่จาํ หนา ยสนิ คา” ขึน้ มา เพื่อลดปจจยั เส่ยี งตอ การเกิด มรี ะบบแสงสวา งในการจาํ หนา ยสนิ คา ในชว งกลางคนื มรี ะบบ
อุบัตเิ หตุใหน อยลงท่ีสุด การชารจโทรศัพทมือถือและมีระบบไฟแจงเตือนในขณะขับข่ีรถ
จักรยานยนตพวงขาง (ซาเลง) จําหนายสินคาทั้งชวงกลางวันและ
ทีมเครื่องกลลูกพระธาตุ ไดมาเขาคาย และไดรับ กลางคืน ม่ันใจในการขับขช่ี ว งกลางคืนมากกวาตอนที่ยังไมม อี ปุ กรณ
ความรจู ากพๆี่ วทิ ยากรกระบวนกรและพๆ่ี เมนเทอรม ากมาย ชุดนม้ี าใชงาน
สว นทไี่ ดน าํ ไปปรบั ใชเ ตม็ ๆ คอื การศกึ ษาขอ กฎหมายเกย่ี วกบั
การใชร ถใชถ นน เปน อกี หนงึ่ มติ ทิ น่ี วตั กรตอ งศกึ ษาหาความ
รู รวมไปถงึ การพดู คุยกับพอ คาแมค า เพือ่ คนหาขอ มลู จริง
กอนนํามาพัฒนาออกแบบผลงาน เพ่ือใหผลงานที่ผลิตข้ึน
มานําไปใชง านไดจริง

“ ไมไ ดก็ไมเ ปน ไร ขอแคไดเขา รว มก็พอ ”

สิ่งที่ทีมหวังมากที่สุด อาจไมใชรางวัล แตเปน
ประสบการณ รอยยม้ิ และการพดู คยุ กบั กลมุ เปา หมายตา ง
หากที่บอกวาวันนี้ เครื่องกลลูกพระธาตุ มาไกลแคไหน

19 20 นวตั กรรมสรา้ งเสริมสขุ ภาพ 20 ปี สสส.

นวตั กรรมลดอุบัติเหตทุ างถนน ทม่ี า

FIFO light ปญ หาจากการใชร ถในถนนทมี่ ชี อ งจราจรเดยี ว ในซอยแคบที่
เปน มมุ อบั ไมส ามารถมองเหน็ รถทจ่ี ะเลย้ี วเขา /ออก ทาํ ใหเ กดิ อบุ ตั เิ หตุ
ทมี R-lu-mi-right หรอื การทะเลาะววิ าทของผใู ชร ถใชถ นน

วทิ ยาลยั อาชีวศึกษาบริหารธุรกจิ วิทยาสงขลา จ.สงขลา แนวคิดนวตั กรรม

นายธนดล ศรีเพชร ร ะ บ บ จั ด ลํ า ดั บ สั ญ ญ า ณ ไ ฟ จ ร า จ ร ใ น ถ น น เ ล น เ ดี ย ว
นายภูมิพฒั น คงหนู (พ้ืนที่ที่มีชองจราจรเดียว) ในซอยแคบ ดวยระบบตรวจจับวัตถุดวย
นายเอกศักด์ิ เทพยา (ทีป่ รึกษา) ภาพ AR และเซนเซอรต รวจจบั วตั ถดุ ว ยคลนื่ เสยี ง (IR) เชอื่ มโยงกบั การ
ออกแบบแหลง จา ยไฟฟา ทตี่ ดิ ตง้ั ไดส ะดวกใชง านงา ยและมปี ระสทิ ธภิ าพ
“ FIFO light ” ระบบ AR และเซน็ เซอรเ พอ่ื ลด
อบุ ตั เิ หตุ แถมยงั ชว ยลดการโตเ ถยี งการขดั แยง กลุมเปา หมาย
ระหวา งผใู ชร ถใชถ นนอกี ดว ย แกป ญ หาจากการใช
รถใชถ นนทม่ี ชี อ งจราจรเดยี วในซอยแคบหรอื บรเิ วณ กลมุ คนท่ีใชร ถใชถ นนตรงพนื้ ที่ซอยแคบ
ทเี่ ปน มมุ อบั ไมส ามารถมองเหน็ รถทจ่ี ะเลย้ี วเขา
การดาํ เนนิ งานและการทดสอบ
เลยี้ วออกได
1. ศึกษาขอมลู เพ่ิมเติมจากระบบที่ใชจัดการจราจรแบบสลับกันไปมา
“ นวตั กรรมในซอยแคบ ” ของตา งประเทศตามคาํ แนะนาํ ของเมนเทอร
2. ลงสาํ รวจพืน้ ทีจ่ ํานวน 3 แหง และเลือกมา 1 แหง คอื ทางเขาออก
เคยไหม ทบี่ างที ขับรถเขาไปในซอยแคบ แถมมี เกาเสง เพ่ือเปนพ้ืนท่ีจําลองที่จะใชคิดตนแบบของตัวกระบวน
หลายแยกอีกดวย ไมรูวาจะมีรถสวนมาหรือเปลา การทาํ งาน
ขับออกไปจะเจอรถคันอืน่ ขับตัดหนา หรอื ไม 3.ทาํ แบบสอบถามชาวบา นในพนื้ ที่และทาํ UserJourneyเพอื่ หาความ
ตองการและออกแบบระบบใหสอดคลองกับความตองการ
อู หนึ่งในตัวแทนของทีมกลาววา พอไดฟงอาจารย ของผใู ชพ ้นื ท่ีนั้น
เลา ถงึ ปญ หากเ็ กดิ ความสนใจวา จะสามารถแกไ ขไดอ ยา งไร 4. ศกึ ษาและทดลองเพอ่ื หาขอ ดขี อ เสยี และขอ จาํ กดั ของ Sensor แตล ะ
บา งเพราะเปน การไดย นิ ปญ หาจากกลมุ เปา หมายโดยตรง ชนิดโดยการตรวจจับรถยนต รถจักรยานยนต และคนเดินถนน โดย
นนั่ เอง “ FIFO light ” ดว ย AR และเซน็ เซอร เกดิ ขนึ้ เพอื่ Sensor 3 ชนิดที่ไดนํามาใชทดสอบ ไดแก IR Ultrasonic และ
ลดอบุ ตั เิ หตุแถมยงั ชว ยลดการโตเ ถยี ง การขดั แยง ระหวา ง Photoelectric 3 แบบ ในที่สุดไดขอสรุปที่จะเลือกใช
ผใู ชร ถใชถ นนอกี ดว ย ตวั อเู องถนดั ทาํ Coding ไดป ระสาน Photoelectric sensor ในโหมด Diffuse และโหมด Reflect
พลงั กบั รนุ พมี่ าชว ยในการตอ วงจรไฟฟา และนาํ ไปทดลอง 5. ออกแบบพัฒนา Algorithm ที่จะใชสําหรับการเขียนโปรแกรม
ในชว งเชา และเยน็ ทกี่ ารจราจรตดิ ขดั อยา งมาก เพอื่ ใหเ หน็ โดยสมมติเหตุการณท ่ีจะเกิดขึน้ แลวนาํ มาเขียนเปนโปรแกรม
ผลการใชจริงในสภาพแวดลอมจริง ที่จะชวยสรางผล 6. ทดสอบในพื้นท่จี ริง
การเรยี นรูใ หน ําไปพัฒนาตอ ไป
ผลการทดลองใช การตอบโจทยก ารสรางเสรมิ สุขภาพ
“ พยายามซมึ ซบั ส่งิ ดๆี ไอเดียดีๆ จากเพื่อนและพเี่ ล้ยี ง
ไดค วามเปน นวตั กรดวย ” ผลการทดสอบในพ้ืนที่จรงิ โดยใชเคร่ืองตรวจจบั 1 ชุดในการ
ตรวจนบั รถยนต พบวา ผลการทดสอบเปน ทนี่ า พอใจ ขอ มลู ทไ่ี ดม คี วาม
สงิ่ ทอี่ แู ละเพอ่ื นๆ สมั ผสั ไดค อื การเตมิ เตม็ ความรู ผดิ พลาดไมเ กนิ 5% สาเหตมุ าจากการหนั ตาํ แหนง ของตวั รบั สญั ญาณ
ตั้งตน ใหเขาใจงายมากย่ิงข้ึน ผานกิจกรรม ไปในทศิ ทางทแี่ สงแดดสองมา และการทร่ี ถมอเตอรไซคซ อ นคันทําให
Design Thinking ในรูปแบบที่แปลกใหมจาก ตวั รบั สญั ญาณเขา ใจวา เปน รถยนต สว นการประกอบและตดิ ตง้ั ครบชดุ
กระบวนการ รวมถึงไดรับฟงความคิดเห็น เห็นมุมมอง กบั การทดสอบเตม็ ระบบยงั ไมส ามารถดาํ เนนิ การไดเ นอ่ื งจากอยรู ะหวา ง
ท่ีตางออกไปจากเพ่ือนๆ และพ่ีเล้ียง ทําใหนอกจากมือ การทดสอบอุปกรณเช่ือมตอสัญญาณในระบบเครือขายไรสาย
จะทํานวัตกรรมแลว สายตายังเปดกวางท่ีจะตอยอด
และสรา งประโยชนใหกับคนอ่นื อกี ดวย 20

นวัตกรรมสร้างเสรมิ ท่มี า
ความเข้าใจสขุ ภาวะทางเพศ
ปจ จบุ นั วยั รนุ มคี วามเขา ใจในเรอ่ื งเพศนอ ย ประกอบกบั สงั คม
การพฒั นาเกม STS ไทยยงั ไมเ ปด กวา งในเรอ่ื งเพศมากเทา ทคี่ วร เชน การพดู คยุ เรอ่ื งเพศกบั
(Seek the Sex) คนในครอบครัว ไมมคี วามรูดานการปอ งกนั ทาํ ใหเ กดิ ปญ หาการทอง
เพื่อใหค้ วามรู้ความเขา้ ใจ กอ นวยั อนั ควรและโรคทางเพศสมั พนั ธ และทัศนคตติ อเพศทางเลอื ก
แก่เด็กและวยั รุ่นในเรอ่ื งเพศ ถาเดก็ และวัยรนุ ไมไ ดรบั ความรูเ รอื่ งเพศอยา งเพียงพอ อาจกอ ใหเกดิ
ปญหาในอนาคต
ทีม ลูกแม่แก้ว
แนวคดิ นวตั กรรม
โรงเรยี นวิเชยี รมาตุ จ.ตรัง
นายบัญญวัฒ นวลนาค พฒั นาเกมเพอ่ื ใหค วามรคู วามเขา ใจแกเ ดก็ และวยั รนุ ในเรอื่ ง
นายกฤตเมธ ศรีแกว เพศ ซงึ่ เปน เกมแนวสตอรเ่ี กม (Story Game) โดยผเู ลน สามารถเลอื ก
นางสาวพิชญาภคั แกว สม เสนทาง และดงึ ดดู ใหผเู ลน ตองยอ นกลับมาหาตอนจบใหค รบทกุ เสน
นางพรลดา แกวพิทักษ (ทปี่ รกึ ษา) ทาง เพื่อลุนในการเก็บคาประสบการณ (EXP.) ใหเพ่ิมขึ้น หลังจาก
ไดศ ึกษาความรูความเขาใจเก่ียวกบั เรอ่ื งเพศ
เกม STS (Seek the Sex) เพอื่ ใหค วามรคู วาม
เขา ใจแกเ ดก็ และวยั รนุ ในเรอ่ื งเพศ แนว Story กลมุ เปาหมาย
Desire เกมทางเลอื กเรอื่ งเพศทอี่ ยากใหไ ดท งั้
ความรแู ละนา ตดิ ตาม เพอื่ ความเขา ใจในเรอ่ื งสขุ เด็กและวัยรนุ ชวงอายุ 13 – 16 ป

ภาวะทางเพศมากยงิ่ ขน้ึ การดาํ เนนิ งานและการทดสอบ

เมื่อลกู แมแ่ กว้ …พดู เรื่องเพศ 1. ปรับแนวทางการเกมจากเกม Role-playing game (RPG) เปน
เรอ่ื งราวของเพอ่ื นๆ ทมี่ ที ง้ั ปญ หายาเสพตดิ และเรอ่ื ง เกมแบบนิยายแบบโตตอบ (Interactive fiction: IF) กับผูเลน
เพศ ไมใชเร่ืองทีค่ วรมองขาม ไมวา จะเปน การตอ งออกจาก 2. สราง Story game ปรับปรุง แกไข และพัฒนาใหตรงกับ
ระบบไปเพราะปญ หายาเสพตดิ หรอื ปญ หาการทอ งกอ นวยั กลมุ เปา หมายไดม ากขนึ้ ประกอบดว ย บทละคร โครงเรอ่ื ง บทสนทนา
อนั ควรเปน สง่ิ ทปี่ อ งกนั ได ถา มใี ครสกั คนทเี่ ขา ใจและเยาวชน ท้ังหมด 91 ฉาก
ไดเรยี นรูวธิ กี ารรบั มืออยางปลอดภยั 3. นําบทละครไปเผยแพรและทดสอบกับกลุมเปาหมาย เพื่อ
“ เราเรยี นอยหู อ งหลงั ๆ มปี ญ หาเกย่ี วกบั เรอ่ื งเพศเปน ประจาํ หาขอ เสนอแนะและนาํ มาปรับปรุง แกไข
เคยคิดวา ถาเพือ่ นไดร กู อ น อาจจะมีโอกาสเห็นโลกมากขึน้ 4.สรางเกมดวยโปรแกรม Flame engine flutter
และ Visual studio
และตัดสนิ ใจไดเ หมาะสมมากขน้ึ ” 5. ทดสอบเกมกับกลุมเปาหมาย โดยจัดทําเปนเกมลงระบบ
การสอ่ื สารเรอื่ งเพศกบั คนในครอบครวั การปอ งกนั ปฏบิ ตั ิการแอนดรอยด
โรคตดิ ตอ ทางเพศสมั พนั ธ และทศั นคตติ อ เพศทางเลอื ก เปน
สง่ิ ทว่ี ยั รนุ ทกุ คนตอ งรู เพอื่ ปอ งกนั ปญ หาทจี่ ะเกดิ ในอนาคต ผลการทดลองใช การตอบโจทยการสรา งเสริมสขุ ภาพ
บวกกบั ความสนใจในดา นเกม จงึ แปรเปลยี่ นเปน นวตั กรรม
ที่ชวยสรางการสื่อสารและการตัดสินใจทางเพศอยาง สาํ รวจความพงึ พอใจ
เหมาะสม เปนจุดเริ่มตนของเกม STS (Seek the sex) • ดานความนาสนใจของเน้ือหาเกม ระดับมากท่ีสุด คิดเปน
เพ่ือใหความรูความเขาใจแกเด็กและวัยรุนในเร่ืองเพศ จาก
แนวคดิ เกม RPG ในตอนแรก ปรบั เปลย่ี นใหเ ปน แนว Story 81.5% ระดบั มาก คิดเปน 13% และระดบั ปานกลาง คิดเปน 4.5%
Desire เกมทางเลือกเรื่องเพศท่ีอยากใหไดทั้งความรู • ดา นความนา สนใจในรปู แบบการเลน ระดบั มากทส่ี ดุ คดิ เปน
และนา ตดิ ตาม
สงิ่ ทที่ มี ลกู แมแ กว ไดเ หน็ นอกจากนวตั กรรมทเ่ี รม่ิ เปน 83% ระดับมาก คิดเปน 11% และระดับปานกลาง คิดเปน 3.5%
รปู เปน รา งทา ทายความสามารถของทมี แลว คอื การเรยี นรตู วั
เอง พอเรามคี วามกลา ทจ่ี ะเดนิ ออกมาจาก Comfort Zone
ยอมพบกับความเสี่ยงความเฟลเปนธรรมดา เพราะฉะนั้น
เส่ียงเลยตอนนดี้ ีกวา ใหโ อกาสหลดุ ลอยไป
“ นวตั กรรมของเราขบั เคลอื่ นดวยความผดิ พลาด ”
“ ขอบคุณโครงการนี้ท่ีทาํ ใหมโี อกาสไดม ารว มงาน

กับคนอื่นคะ ”
มกุ กลาวทิ้งทาย

21 20 นวตั กรรมสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพ 20 ปี สสส.

นวตั กรรมสร้างเสรมิ ที่มา
ความเข้าใจสขุ ภาวะทางเพศ
จากสถติ ปิ ก ารศกึ ษา 2562 พบวา นกั ศกึ ษาวทิ ยาลยั เทคโนโลยี
SOT เพื่อนใจในเรอ่ื งรัก โปลเิ ทคนคิ ลานนา มอี ตั ราการทอ งในวยั เรยี น และมนี กั ศกึ ษากลมุ เสย่ี ง
จาํ นวนมาก เพราะการขาดการไดร บั คาํ แนะนาํ ทเี่ หมาะสม และจากการ
ทีม Can't stop, but can fix สาํ รวจพบวา นกั ศกึ ษาเหลา นข้ี าดวฒุ ภิ าวะในการไดร บั ความรเู รอื่ งเพศ
หยุดไม่ได้แตแ่ กไ้ ขได้ ที่ถูกตองและไมไดรับคําแนะนําในการจัดการกับปญหาชีวิตที่เกิดขึ้น

วิทยาลยั เทคโนโลยีโปลเิ ทคนิคลานนา จ.เชียงใหม แนวคิดนวัตกรรม

นายปย ะ อินทรพรม แนวคิดการสรางแอปพลิเคชันท่ีมีชื่อวา “SOT เพ่ือนใจ
นางสาวประภาวรนิ ทร รัตนโพธ์ิธา ในเรื่องรัก” เพ่ือใหคําปรึกษาและใหขอมูลเร่ืองสุขภาวะทางเพศ ซ่ึง
นางสาวชญั ญานชุ วฒั นานิวัต แอปพลิเคชัน จะนํามาใชปองกันและแกปญหาเรื่องเพศ โดยเริ่มที่
นางสาวรัชนีกร แกว เปา (ครูทปี่ รกึ ษา) ตวั นกั ศึกษากอนเปนอันดับแรก

เรอ่ื งเพศจะไมใ ชเ รอื่ งเขนิ อายอกี ตอ ไป กลุม เปา หมาย
เพราะ SOT เพอื่ นใจในเรอื่ งรกั
นักศึกษาวิทยาลยั เทคโนโลยโี ปลิเทคนิคลานนา เชยี งใหม
แอปฯ ทท่ี าํ หนา ทป่ี อ งกนั ใหค าํ ปรกึ ษา และแกไ ข
ปญ หาเรอื่ งเพศอยา งครบถว น โดยใชห ลกั การดําเนินงานและการทดสอบ
จติ วทิ ยาเขา มาชว ยดว ย ทง้ั สะดวก
ประหยดั เวลา และสบายใจขน้ึ เปน กอง 1. คดั เลอื ก Advisor Volunteer ใหค าํ ปรกึ ษาในรปู แบบเพอื่ นชว ยเพอื่ น
โดยรบั สมคั รจากอาสาสมัครทเี่ ปน นกั ศกึ ษาของวทิ ยาลัย
คําว่า “ เพศ ” มันใกลต้ ัว 2. อบรม Admin และ Adviser Volunteer ประเด็นสุขภาวะ
ทางเพศ และการใหคําปรึกษา
พวกหนูไมมีอะไรเลยในหัวตอนแรก คอยมาโยนไอเดียชวย 3. ปรบั แอปพลเิ คชัน ใหมกี ารรกั ษาขอมลู สวนบคุ คล การเก็บขอมูล
กนั ทหี ลงั … แมจ ะเปด ฉากบทสนทนาดว ยคาํ วา ‘ไมร ’ู แตส ง่ิ ทน่ี อ งทมี สถติ ิ เพอื่ ใหองคก รตางๆ ทงั้ ภาครฐั และเอกชน เชน โรงพยาบาล
นไี้ ดช ว ยกนั คดิ ไอเดยี นนั้ ไมธ รรมดาเลย ในเมอ่ื ไมร กู ค็ อ ยๆ เรม่ิ มองจาก นครพงิ ค มลู นธิ เิ อม็ พลสั มลู นธิ ฟิ า สรี งุ Lovecare Station เยาวชนจติ
เร่ืองใกลตัวกันกอน เพราะคิดวานาจะงายสําหรับการทํางานดวย อาสาเชียงใหม กรมควบคุมโรคท่ี 10 ศูนยแมและเด็ก มาศึกษาและ
จึงลอมวงคยุ กับเพือ่ นและคุณครู และไดร ูขอมลู จริงๆ วา วิทยาลยั ท่ี รว มแกไขปญหาทีเ่ กดิ ขึน้
ตัวเองเรียนอยูนั้น มีหลายคนทองกอนวัยเรียนและตองออกจาก 4. เปล่ียนรางวัลผูท่ีใหคําปรึกษาในทางบวก คือ การให
โรงเรยี นกลางคัน เพราะขาดความรูเรื่องเพศศึกษา ประกาศนยี บัตรแทนถุงยางอนามัย
5. วางแผนพัฒนาแอปพลิเคชันใหย่ังยืน โดยอนาคตจะสามารถ
แตป กตแิ ลว สงิ่ ทโี่ รงเรยี นทาํ มาไดด ตี ลอด คอื การแจกถงุ ยาง แกป ญหาอ่นื ได เชน ปญ หาการทะเลาะววิ าทในวทิ ยาลัย การตดิ สุรา
ใหฟ รีซงึ่ แจกทแี ถวจะยาวมากทมี จงึ คดิ วา นา จะทาํ แอปพลเิ คชนั สาํ หรบั เทีย่ วกลางคนื สารเสพติด เปนตน
ขอรับถุงยาง เพื่อบางคนท่ีเขินหรือไมกลามารับดวยตัวเองจะไดใช
พ้ืนที่นี้ สุดทายคุยกันไปคุยกันมาก็ยังรูสึกวาประเด็นยังเบาอยูมาก ผลการทดลองใช การตอบโจทยก ารสรางเสรมิ สขุ ภาพ
จงึ เสริมใหแ อปฯ กลายเปน ทีป่ รึกษาดา นเพศศึกษาทุกแงมมุ
Adviser Volunteer ท่ีผานการฝกอบรมแลวประมาณ 10 คน
หากยอ นกลบั ไปวนั คา ยและถามวา จรงิ ๆ แลว มคี วามหวนั่ ใจ นักศึกษาใหความรวมมือในการทดลองใชแอปพลิเคชัน 96%
ไหม ทเี่ จอเพอ่ื นเยอะ และเหน็ นวตั กรรมคนอนื่ มากขน้ึ นอ งคนนงึ ตอบ ลดข้ันตอนและประหยัดเวลาในการขอรับถุงยางอนามัย 86%
ดวยเสยี งมนั่ ใจวาทีมเตรียมตัวมาดี ทําใหรูสกึ วา มคี วามพรอ มระดบั องคกรภายนอกใหความรวมมือ 4 หนวยงาน ไดแก สาธารณสุข
หนึ่ง และมั่นใจในเรื่องที่นําเสนอไป แตพอไดมาเจอเพื่อนๆ ในคาย จังหวัด มูลนิธิเอมพลัส เลิฟแครสเตชัน และสมาคมฟาสีรุง
ยง่ิ วนั เปด ตลาดนดั ใหเ ราไปชอปปง ดงู านเพอื่ น และใหเ พอ่ื นมาดงู าน
เรา ขอ เสนอแนะในวนั นน้ั เรานาํ มาปรบั ปรงุ งาน แถมรสู กึ ไดว า ตอนฟง
เราเปดใจรับขอมูลทีมอื่นมากเปนพิเศษ และอีกเร่ืองท่ีชอบมาก

“ ยกให Design Thinking เพราะ
นําไปตอ ยอดในงานวิชาอืน่ ไดด มี าก

ท้ังการวางแผนการจัดการ
อกี ทง้ั เอาไปเลาตอ ใหเ พอื่ นคนอื่นฟง

และลองทาํ ดว ย ”

22

นวตั กรรมสร้างเสรมิ ทีม่ า
ความเข้าใจสขุ ภาวะทางเพศ
การเรยี นการสอนเรอื่ งสขุ ภาวะทางเพศในโรงเรยี นอาจยงั ไม
I you know go tell ตอบโจทยวยั รุนยุคนี้ เพราะขาดการนําเสนอทีส่ รา งแรงจูงใจ นาสนใจ
ทาํ ใหว ยั รนุ ขาดความตระหนกั ในเรอ่ื งการปอ งกนั ระหวา งมเี พศสมั พนั ธ
ทีม Amico หรือหาขอมูลเองจากอินเทอรเน็ต นํามาสูการเขาใจที่คลาดเคล่ือน
หรือเขา ใจผดิ ได
วิทยาลยั อาชีวศกึ ษาบรหิ ารธรุ กิจวิทยาสงขลา จ.สงขลา
นางสาวพรรวษา แหวนเงนิ แนวคดิ นวตั กรรม
นางสาวนันทวัน บัวพวั
นางสาวรงุ ไพลิน ชุมทอง พฒั นาผลงานในรปู แบบของบอรด เกมเรอื่ งสขุ ภาวะทางเพศ
นางสาวสวลี จุลนิล (ครทู ีป่ รกึ ษา) จะทาํ ใหผ เู ลน ในวยั รนุ มปี ฏสิ มั พนั ธแ ลกเปลย่ี นกนั มากขนึ้ และเปน เครอื่ ง
มือที่ชวยใหผูเลนไดเห็นผลกระทบจากการตัดสินใจ หรือไดเรียนรู
I you know go tell บอรด เกม ความผิดพลาดจากการเลน ของตนเองและเพอ่ื นดว ย
เรอื่ งเพศสาํ หรบั วยั รนุ เพอื่ ความเขา ใจ
เรอ่ื งสขุ ภาวะทางเพศ และหว งเวลา กลุมเปาหมาย

แหง “ การตดั สนิ ใจในเรอื่ งเพศ ” เยาวชนอายุ 14 - 18 ป

“ พวกเราท้งั สามคนไดเปนตวั แทนของโรงเรียน การดาํ เนนิ งานและการทดสอบ
ในการใหค าํ ปรกึ ษาเพอ่ื นๆ ดา นจติ วทิ ยาและเพศสมั พนั ธอ ยแู ลว
1. สมั ภาษณก ลุมเปา หมาย
การอบรมทําใหเ ราไดเห็นเคสเรอ่ื งเพศบอ ยๆ ” 2. ปรับเปล่ียนการออกแบบและกตกิ าของเกม
3. ทดสอบ:
Amico มีความคิดเห็นวาเร่ืองสุขภาวะทางเพศที่มีสอนใน
โรงเรยี นอาจยงั ไมต อบโจทยว ยั รนุ ในยคุ นเ้ี พราะขาดการนาํ เสนอทสี่ รา ง • กลุมในโรงเรียน และกลุมนักเรียนตางสถาบัน และตาง
แรงจงู ใจและนา สนใจ วธิ ที าํ ใหว ยั รนุ ไวว างใจทจ่ี ะปรกึ ษา จงึ พฒั นาผล จงั หวดั 7 คร้ัง
งานชน้ิ นใี้ นรปู แบบบอรด เกมเรอ่ื งสขุ ภาวะทางเพศ นอกจากจะทาํ ให
มปี ฏิสัมพนั ธไ ดแลกเปลย่ี นพูดคุยกนั มากขึน้ แลว ยงั เปนเคร่อื งมอื ที่ • ผูเชี่ยวชาญดานบอรดเกมและผูเช่ียวชาญดานจิตวิทยา
ชว ยใหผ เู ลน ไดเ หน็ ผลกระทบจากการตดั สนิ ใจของตวั เองจากการเลน 2 ครง้ั
เกม เรียนรูความผิดพลาดบนกระดาน ยังแกไขงายกวาไปผิดพลาด
ในชวี ติ จรงิ ผลการทดลองใช การตอบโจทยการสรางเสริมสุขภาพ

Amico ไดพ ฒั นาผลงานเพอ่ื นาํ ไปทดลองกบั กลมุ เยาวชนใน กลุมนักเรียน: เกมสนุก เขาใจงาย ไดแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับ
จงั หวดั สงขลาและจงั หวดั สตลู โดยไดร บั การชว ยเหลอื จากอาจารยท ี่ เพ่ือนๆ ทําใหไมเขินอายที่จะพูดเรื่องเพศกับเพ่ือนหรือคนอ่ืนๆ
ปรึกษาทีไ่ ปประชุมในจังหวดั ใกลเคียง Amico กข็ อนําบอรดเกมนีไ้ ป
ทดสอบกับกลมุ เปา หมายของตัวเองดวย ในทุกๆ ขั้นตอนไดนําเรือ่ ง กลุมผูเช่ียวชาญ: ไอเดียท่ีนํามาทําดี สามารถนํามาเปน
Design Thinking มาปรับใชโดยเฉพาะการเลือกกลุมเปาหมายให เคร่ืองมือท่ีสามารถจะปรับพฤติกรรมได แตควรปรับ Design
แคบลงโดยใชเครื่องมือ Persona ที่ไดมาจากการเขาคาย และกลไกการเลน เกมท่งี ายตอ การเลนมากกวานี้

“ แตก อนพวกหนเู ปน กลุม ทไ่ี มเ อาการเอางานอะไรเลย
เรียนแยด ว ย ”

เรอื่ งราวทอ่ี ยใู นใจไดผ ดุ ขนึ้ มา ตวั แทนทมี เลา วา แตก อ นนท้ี กุ
คนไมต ง้ั ใจทาํ อะไรเลย เปน กลมุ ทม่ี กั จะไมไ ดร บั ความสนใจ แตพ อมอง
ยอ นกลบั ไป ทกุ คนกลบั เหน็ วา ตวั เองมาไกลมาก พดู เกง ขนึ้ ทาํ อะไรดี
ขนึ้ มาไกลมากจรงิ ๆ บอกเลยคะ วา โอกาสชว ยสง เสรมิ และสรา งสรรค
เยาวชนไดจริงๆ

23 20 นวตั กรรมสรา้ งเสรมิ สุขภาพ 20 ปี สสส.

นวตั กรรมสรา้ งเสริม ที่มา
ความเข้าใจสุขภาวะทางเพศ
เมอ่ื วยั รนุ เขา ไปรบั การรกั ษา หรอื ขอคาํ ปรกึ ษาจากหนว ยงาน
SEX EDUBOT หรือสถานพยาบาลเก่ียวกับเรือ่ งเพศศึกษา มกั เกิดปญ หาท่ีทําใหรูสกึ
อาย หรอื ถูกตัดสิน ตตี ราจากผูคนรอบขา ง วัยรุนจงึ มักศกึ ษาหาความ
ทีม BizcomPN รูเรื่องเพศจากอินเทอรเน็ต ซึ่งบางขอมูลไมมีแหลงอางอิงท่ีถูกตอง
หรือมคี วามนาเช่ือถือนอ ย
วทิ ยาลยั การอาชพี ปต ตานี จ.ปตตานี
แนวคดิ นวตั กรรม
นายอษั ฎา จระกา
นายฮารูน ซเี ดะ แนวคดิ การสรา ง “Chat bot” ใหคาํ ปรกึ ษา ความรู ตอบขอ
นายอลี าฟ อาแวกะจิ (ที่ปรกึ ษา) สงสัยเร่ืองเพศศึกษาใหแกวัยรุน และสรางแหลงขอมูลท่ีนาเช่ือถือ
ผา นการตรวจสอบขอมลู ทถี่ ูกตอง
Sex Edubot ชวนใหว ยั รนุ ลดความอายเรอ่ื งเพศศกึ ษา
มากขน้ึ ดว ย Chat bot ตอบกลบั ได 24 ชม. เปน สอื่ กลุมเปา หมาย
การศกึ ษา เปน เพอ่ื นคยุ เปน เพอื่ นเลน ได พรอ มใหข อ มลู
เรอื่ งเพศทง้ั เรอื่ งการปอ งกนั สถานพยาบาล รา นขายยา กลมุ เปา หมายวยั รนุ ทม่ี อี ายุ ตง้ั 15 – 18 ป และกลมุ เปา หมาย
ทตี่ อ งการศกึ ษาเรอื่ งเพศศกึ ษา หรอื ผทู ตี่ อ งการปรกึ ษาและถามคาํ ถาม
หรอื ปรกึ ษาปญ หากบั ทป่ี รกึ ษาทางใจ เรื่องเพศศกึ ษา เชน เรอ่ื งกงั วล เรือ่ งจิตใจ ลดความอาย หาเพือ่ นคยุ
เปน ตน
“ อยากเห็นการคยุ เร่ืองเพศ
อยา่ งตรงไปตรงมา ” การดําเนนิ งานและการทดสอบ

“ เวลาเหน็ คนรอบตวั มปี ญ หาทอ งกอ นวยั อนั ควร กเ็ กดิ 1. ปรับลดกลุมเปาหมายจากเด็กประถมปลาย เปนวัยรุนที่มีอายุ
จากการทะเลาะกบั คนในครอบครัวแลวไมม ีท่ปี รกึ ษาน่ี ตง้ั แต 15 – 18 ป
2. จัดทําเนื้อหา กลุมเปาหมาย ใหสามารถเขาใจไดมากยิ่งขึ้น
แหละครบั ” และเพิ่มเนอื้ หากลุม LGBT+
3. ปรับระบบของ Chat bot ใหผูใชรูสึกคุยแลวสนุกไมนาเบื่อ
จากเรอ่ื งเลา ของ “ฮารนู ” กบั ประสบการณท เี่ คย สามารถเปนเพอ่ื นคุยได
พบเจอ ทําใหฉุกคิดไดว า เรือ่ งเพศนั้นอยูรายลอมตัวเรา 4. จดั ทาํ DEMO เพอ่ื ทดลองใช
เปน เรอ่ื งของเราทคี่ วรจะไดร บั การแกไ ข และอกี เสยี งหนงึ่ 5. เผยแผผลงานใน Facebook Fanpage และวิทยาลัย
ของ “ฮาน” ไดมาสนับสนนุ ขอคนพบนี้ หันมองไปรอบ เพอ่ื ใหม ีกลุมผูใชเพ่มิ ข้นึ
ตวั เหน็ เพอ่ื นๆ วยั รนุ วยั เดยี วกบั เขา ยงั มคี วามเขนิ อายท่ี
จะปรึกษาเรือ่ งนี้กับคนในครอบครัว ผลการทดลองใช การตอบโจทยการสรางเสริมสุขภาพ

“ หลังคา ยไดเรยี นรอู ะไรเยอะขึน้ รสู ึกสนุก ยงั ไมม ผี ลการทดลองใช
เปดสมอง เหมือนไดไ ตเลเวลขึน้ ไปเรื่อยๆ ”
ฮานและฮารูนบอกกับเรา จากที่คิดวา คงเหมอื น 24
คา ยทเี่ คยๆ เขา มา กลบั ชอบมากชอบทสี่ ดุ กต็ อนทไ่ี ดเ รยี น
รเู รอ่ื งการคยุ กบั กลมุ เปา หมายรวมถงึ เวลาทไ่ี ดพ บกบั ผู
เชยี่ วชาญเหมอื นเปน งานแรกทมี่ าเขา คา ยแบบนไ้ี ดพ ดู คยุ
กบั เพอ่ื นเยอะกวา คา ยอน่ื ๆ แถมเรายงั ไมไ ดม องเพอื่ นเปน
คแู ขง หรอื ศตั รู หรอื รสู กึ ถงึ บรรยากาศการแขง ขนั เหมอื น
เวทีอ่ืนๆ เวทีนี้ใหมิตรภาพ ใหมุมมองใหมๆ ในการหา
เปา หมาย จากกวา งมากกลายเปน เฉพาะเจาะจงและเจาะ
กลุมเปาหมายไดจริงๆ รวมถึงเทคนิคการทํา Content
ทที่ างทมี สนใจเปน พิเศษ เนื่องจาก Chat bot นั้นตอ งมี
ความเขาใจทั้งในแงเนื้อหาและความสามารถใน
ก า ร ป ฏิ สั ม พั น ธ  กั บ ผู  ค น ท่ี แ ว ะ เ วี ย น ม า ทั ก ท า ย
Chat bot อีกดวย

นวตั กรรมเพ่มิ การบริโภคผกั ผลไม้ ทมี่ า
และอาหารทถ่ี กู ต้องตามหลกั โภชนาการ
ในปจ จบุ นั ความหลากหลายทางดา นอาหารมเี พม่ิ มากขนึ้ มที ง้ั
RANFOOM (แอปพลิเคชัน อาหารทมี่ คี ณุ คา ทางโภชนาการสงู และมคี ณุ คา ทางโภชนาการตา่ํ เพราะ
ชว่ ยเลือกมื้ออาหาร) ฉะน้ันควรเลือกรับประทานอาหารท่ีมีประโยชนตอรางกาย และทําให
รางกายไดรับพลังงานท่ีเพียงพอ ซึ่งจะชวยลดจํานวนของประชากรท่ี
ทมี Platea เปนโรคขาดสารอาหารได และส่ิงทีส่ าํ คัญไปกวา นน้ั คือ ตอ งมีพ้นื ฐาน
ความเขาใจทถ่ี กู ตองเกย่ี วกบั การบริโภคอาหาร
โรงเรยี นวิทยาศาสตรจฬุ าภรณราชวทิ ยาลยั นครศรีธรรมราช
จ.นครศรีธรรมราช แนวคดิ นวตั กรรม
นายอรญิ ชย สวุ รรณ
นายทนงศักดิ์ อนรุ ักษ แอปพลเิ คชนั ชว ยเลอื กมอื้ อาหารตามฐานขอ มลู บคุ คล เลอื ก
นายตนุสรณ เดชะบญุ ชนะ อาหารทถี่ กู หลกั โภชนาการอาหารทใี่ หส ารอาหารทเี่ หมาะสมกบั คนนน้ั ๆ
นายภานวุ ฒั น ทองวล (ท่ปี รึกษา) โดยใชเกณฑในการจัดหมวดหมูอาหารที่เหมาะสม เสริมเกร็ดความรู
เพอื่ สรา งความเขา ใจในการบรโิ ภคอาหารใหก ับผูใช
"RANFOOM" แอปพลเิ คชนั ชว ยเลอื กเมนอู าหาร ตาม
มาตรฐานขอ มลู บคุ คล จะชว ยเลอื กอาหารทถ่ี กู หลกั กลมุ เปา หมาย
โภชนาการพรอ มกบั สารอาหารทเ่ี หมาะสมเฉพาะบคุ คล
โดยใชเ กณฑใ นการจดั หมวดหมอู าหารทเี่ หมาะสมจดั ฐาน พนกั งานประจาํ และพนกั งานออฟฟศ เปนตน
ขอ มลู แถมเสรมิ เกรด็ ความรเู พอื่ สรา งความเขา ใจ
การดาํ เนินงานและการทดสอบ
ในการบรโิ ภคอาหาร
“ วนั นีก้ ินอะไรดี ” 1. รวบรวมฐานขอ มูลอาหาร:
น่ีคงเปนคําถาม ที่ทุกคนถามตัวเองอยูบอยๆ เปน จดั ทําฐานขอมูลอาหารมากกวา 100 ชนดิ และมีขอ มลู ของ
ปญหาท่ีดูเหมือนจะเล็กนอยแตรบกวนใจอยูไมใชนอย การ
เลอื กอาหารการกนิ ในแตล ะวนั นอกจากความชอบและรสชาติ อาหารแตละชนิด คือ ชอื่ รูปภาพ ปรมิ าณแคลอรข่ี องอาหาร
แลว กต็ องมีความหลากหลาย แตถาจะใหดีทสี่ ดุ กอ็ ยากให ซอื้ ฐานขอ มลู Inmucal (ฐานขอมูลดานอาหาร)
มีประโยชนดวย แตไมใชวาทุกมื้อเราจะเลือกไดทุกอยางท่ีดี
ได ทาํ ใหปญ หาน้ยี ่ิงซับซอ นกวาท่ีคดิ โดยเฉพาะคนทมี่ เี วลา 2. พฒั นาแอปพลเิ คชันสุมอาหาร
พักเท่ียงเพียงนอยนิด อยางมนุษยออฟฟศในเมืองใหญ
“RANFOOM”แอปพลเิ คชนั ชว ยเลอื กเมนอู าหารตาม ผลการทดลองใช การตอบโจทยก ารสรา งเสรมิ สขุ ภาพ
มาตรฐานขอ มลู บคุ คลจะชว ยเลอื กอาหารทถ่ี กู หลกั โภชนาการ
พรอ มกบั สารอาหารทเ่ี หมาะสมเฉพาะตวั โดยใชเ กณฑใ นการ ยงั ไมม ผี ลการทดสอบเนือ่ งจากสถานการณ COVID-19
จดั หมวดหมอู าหารทเ่ี หมาะสมจดั ฐานขอ มลู แถมเสรมิ เกรด็
ค ว า ม รู  เ พื่ อ ส ร  า ง ค ว า ม เ ข  า ใ จ ใ น ก า ร บ ริ โ ภ ค อ า ห า ร
Platea บอกวา เปน การทาํ แอปพลเิ คชนั ครงั้ แรกของ
ทมี เลย ธรรมดาใชแตโ ปรแกรมอืน่ ๆ ตอนทไ่ี ดเ ขา รอบก็รสู กึ
ตกใจและลนลานเหมือนกันนะ แตก็คิดวานี่คือโอกาสใน
การเรงรัดการเรียนรู มองเห็นอนาคต และลงมือทํา
“ ตอนกอนเขาคา ย มึนๆ งงๆ และกงั วล แตพอไดม าเขา รวม
จรงิ ๆ ก็ไดเห็นวาคนอื่นกม็ าเรมิ่ ตน พรอมกนั กบั เรา
และพี่ๆ ก็สอนความเปนนวัตกรต้ังแตเริม่ ตน ”
เสียงสะทอนอีกอยางหน่ึงจากทีม Platea คือ
ความรูสึกอุนใจที่มีพี่เล้ียงประจํากลุม รูสึกมีคนเคียงขาง
อนุ ใจ แนะนาํ ทางเลอื กใหเ หน็ รสู กึ เหมอื นมที ป่ี รกึ ษาสว นตวั
ประจํากลุมเลยก็วาได จุดนี้เปนสิ่งท่ีสมาชิกทุกคนตางเห็น
พอ งตองกันวา อยากใหมใี นทุกๆ คา ย
“ จงสรา งเสนทางของตัวเอง แลว เดินตามมนั ไป ”
Platea ท้ิงทาย ใหทุกคนอยาลืมเสนทางของตัวเอง แลว
เดนิ ไปตามที่ตัวเองต้ังใจ สูๆ นะ :)

25 20 นวัตกรรมสร้างเสริมสขุ ภาพ 20 ปี สสส.

นวัตกรรมเพ่ิมการบริโภคผกั ผลไม้ ท่ีมา
และอาหารที่ถกู ต้องตามหลกั โภชนาการ
เยาวชนสวนใหญในปจจุบัน นิยมรับประทานอาหาร Fast
ถา้ คดิ วา่ แนอ่ ยา่ แพโ้ ภชนาการ Food ไมร บั ประทานอาหารใหค รบ 5 หมหู รอื อาหารตามหลกั โภชนาการ

ทีม SBA แนวคดิ นวัตกรรม

วิทยาลยั เทคโนโลยีสหวทิ ยบ ริหารธุรกิจ จ.สุพรรณบรุ ี การสรา งบอรด เกม “ถา คดิ วา แนอ ยา แพโ ภชนาการ” สามารถ
นางสาวชลธิชา จําปาแขม ใชเ ปน สอื่ การเรยี นการสอนในการเรยี นวชิ าสขุ ศกึ ษา เพอื่ ใหผ เู ลน เกมมี
นางสาวปุญญิสา ไตรสงั ข ความเพลิดเพลินและสนุกพรอมท้ังไดความรูในดานโภชนาการมาก
นางสาวนทั ธมนต งามดีธนาภัทร (ทป่ี รึกษา) ยง่ิ ขึน้ และหันมารับประทานอาหารใหครบ 5 หมู

บอรด เกม “ถา คดิ วา แนอ ยา แพโ ภชนาการ” กลุมเปาหมาย
ทจี่ ะเขา มาเปลย่ี นการเรยี นวชิ าสขุ ศกึ ษาใหส นกุ ขน้ึ
เพราะชว่ั โมงนขี้ อพน้ื ทใี่ หบ อรด เกมเพอื่ การเรยี นรู ครูผูสอนวิชาสุขศึกษา ระดับมัธยมศึกษา และนักเรียนชั้น
มธั ยมศึกษาปท ่ี 1
ทสี่ อดแทรกเนอ้ื หาใหเ ดก็
รจู กั เลอื กรบั ประทานอาหารทมี่ ปี ระโยชนก บั รา งกาย
โดยครสู ามารถหยบิ ไปใชแ ทนการสอนบนสไลดไ ดเ ลย

“ อยากใหเ ดก็ มคี วามรคู วามสนกุ เพราะเรยี นแตใ น
หนงั สอื บอรด เกมนา จะตอบโจทยพ วกเขา ”

ความตง้ั ใจผสานกบั ประสบการณท หี่ นง่ึ คนในทมี
ไมช อบกนิ ผกั มาตง้ั แตเ ดก็ การปลกู ฝง เรอื่ งโภชนาการจงึ
นา จะเปน สิ่งสาํ คัญ

บวกกับครูเคยบอกวาวิชาสุขศึกษายังคงเปน การดาํ เนินงานและการทดสอบ
การเรียนผานหนงั สือ และใหดสู ไลดบนจอ จนรบั รไู ดวา
เด็กเบอ่ื หนายแนนอน พอยทต รงน้ีจึงถูกเลอื กขึ้นมา วา 1. ปรับกลุม เปาหมายจากนักเรียนมาเปนคุณครู เพือ่ สรา งบอรด เกม
กลุมเปาหมายจะเปนคุณครูผูสอน และตัดสินใจ ใหค ณุ ครูใชในการเรียนการสอนวชิ าสขุ ศึกษา
ทาํ บอรดเกม “ถาคดิ วาแนอ ยา แพโภชนาการ” 2. ลงสัมภาษณครูผูสอนวิชาสุขศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1
โรงเรยี นเทศบาล 3 วดั ไชนาวาส พบวา บรรยากาศการสอนวชิ าสขุ ศกึ ษา
ระหวา งทางมคี วามกงั วลใจวา จะไมเ สรจ็ อยเู สมอ ยังคงเปนการเรียนผานหนังสือเรียนและสื่อการสอนที่ครูใชก็จะเปน
เพราะรวมกันก็มีแค 4 มือ ส่ิงที่ทําไดดีที่สุดคือจัดสรร โปรแกรม PowerPoint ทําใหเด็กๆ เกิดความรูสึกเบื่อ และไมเกิด
เวลา เพราะบอรดเกมตอ งมีการทดลองหลายคร้ัง และ กระบวนการเรียนรู
ปรับเปลี่ยนใหตรงกับสิ่งที่กลุมเปาหมายตองการ หาก 3. ศึกษาขอมูลเน้ือหาที่นักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปที่ 1 ไดเรียนในวิชา
ทํ า เ ว ล า ไ ด  ไ ม  ดี ที ม อ า จ จ ะ พ ล า ด บ า ง จุ ด ไ ป ก็ ไ ด  สขุ ศกึ ษา และนาํ ขอ มูลมาออกแบบเกม จากน้ันสรางแบบจาํ ลองเกม
“ ใบ Canvas หนง่ึ ในการเรยี นรจู ากคา ยทต่ี อบโจทยม าก ” 4. ทดลองใชก บั กลมุ เพอื่ น และกลุมเปา หมาย นกั เรียนชัน้
มัธยมศึกษาปท ่ี 1 โรงเรยี นดงั กลา ว
เพราะเวลากางใบนอี้ อกมาเหมอื นมพี ลงั ทเ่ี ราอยาก
จะทําตอๆ ไป จังหวะไหนติดปญหา เรากลับมาดูกี่ครั้ง ผลการทดลองใช การตอบโจทยการสรางเสรมิ สุขภาพ
ก็ได จะปรับเปลย่ี นตรงไหนกใ็ ชโพสตอิทแปะไดเ ลย การ
จดั แจงความคดิ ของทมี เลยคอ ยกา วอยา งคอ ยเปน คอ ยไป นักเรียนมีความพึงพอใจตอบอรดเกม ในระดับมากท่ีสุด โดยมี
คา เฉลีย่ ท่ี 4.56 และสวนเบ่ียงเบนมาตรฐานอยูท่ี 0.59
หากถามความรสู กึ ตอนนพี้ ดู ไดเ ปน เสยี งเดยี วกนั
เลย วา เหนอื่ ยมาก ยงั ไมไ ดน อน แตก อ็ ยากใหจ ดั โครงการ นักเรียนมีความสนใจใฝรู และเกิดกระบวนการเรียนรูหลังจาก
อีกตอ ไปเรือ่ ยๆ เพราะตอนท่ไี ดเ หน็ นวัตกรรมของเพ่อื น ไดใชบ อรดเกมเปน ส่ือการเรียน
เรามพี ลงั ขน้ึ กวา เดมิ และบอกกนั วา “เราจะอยแู คน ไี้ มไ ด
แลว เพราะกลมุ อน่ื เจง มาก” จงึ คดิ วา อยากใหม โี ครงการ
แบบนี้ทกุ ป

26

นวตั กรรมเพิม่ การบรโิ ภคผักผลไม้ ทีม่ า
และอาหารท่ถี กู ตอ้ งตามหลกั โภชนาการ
จากการลงพนื้ ท่โี รงเรียนวดั พืชนิมติ จงั หวัดปทุมธานี พบวา
Nursery farm 4.0 เด็กรับประทานผักนอย ประกอบกับผูอํานวยการอยากสงเสริมให
เด็กวัยเรียนไดบริโภคผักและผลไมที่เพียงพอและใชเวลาวางใหเกิด
ทมี RCC ประโยชน จงึ มแี นวคดิ ท่จี ะจัดกจิ กรรมการปลกู ผักภายในโรงเรียน แต
พ้ืนที่ภายในโรงเรียนท่ีมีจํากัดและงบประมาณไมเพียงพอ รวมถึง
วิทยาลยั เทคโนโลยพี ณิชยการราชดําเนิน จ.กรุงเทพมหานคร ขาดบุคลากรทม่ี คี วามเชี่ยวชาญในดา นเทคโนโลยี

นายนฤพนธ โคจรกิ แนวคิดนวตั กรรม
นายชาคริส แทง ทอง
นางสาวอลสิ า อยสู าํ ราญ สราง Nursery farm 4.0 นําเทคโนโลยีมาประยุกตใชกับ
นางสาวยุพิน แฉงฉวี (ที่ปรกึ ษา) การเกษตร โดยใหน กั เรยี นชนั้ ประถมฯ โรงเรยี นดงั กลา วเปน ผดู แู ล และ
นําผักที่ปลูกเองมาทําอาหารกลางวันเพื่อใหเด็กไดรับประทาน โดยผู
Nursery farm 4.0 นาํ เทคโนโลยมี าประยุกตใช รับผิดชอบโครงการจะออกแบบนวัตกรรมใหใชพ้ืนที่ในการเกษตรที่มี
กบั การเกษตรอยางลงตัวซึ่งลงมอื ทําทง้ั เซนเซอร จํากัดอยางเพียงพอ งายตอการใชงาน และสงเสริมการเรียนรู
ในการทาํ การเกษตรใหก บั เด็กในชว งปฐมวัย
วดั คาความชน้ื ในดนิ มีปมุ กดรดนํา้ ผกั แถมมี
การปลอ ยละอองนาํ้ เพอื่ ลดอณุ หภมู ิ และเกบ็ สายไฟ กลุมเปาหมาย
มาใหเ รียบรอย เมอื่ ผักโตเตม็ ทจี่ ากฝม อื การปลกู
ของเดก็ ๆ แมค รัวจะนําผักมาทํากบั ขา วใหเด็กกนิ นกั เรียนโรงเรยี นวดั พืชนิมติ
เปนอาหารกลางวันอีกกจิ กรรมหน่งึ ทชี่ วนใหเด็ก
การดาํ เนินงานและการทดสอบ
บริโภคผกั เพิ่มขึ้น
1. ลงพืน้ ทีเ่ กบ็ ขอมูลจากนักเรยี นโรงเรียนวดั พชื นิมิตเพ่ิมเตมิ
ปลกู เองกนิ เองฝกึ วนิ ยั ในการกนิ ผกั 2. จัดทาํ อุปกรณท จี่ ะใชทดลอง และพัฒนาเคร่ืองรดนํา้
ปลูกผักในโรงเรียน เพิ่มฟงกชัน แสงสี เสียง เพ่ือเพิ่มความนาสนใจ
ประจวบเหมาะกบั ผอู าํ นวยการโรงเรยี นยอมรบั วา 3. ทดลองปลูกตนถ่ัวเขียว ทดลองระบบฉีดน้ําและวัดความช้ืนในดิน
ไมม คี รสู อนเกษตรและขาดความรดู า นเทคโนโลยีจงึ อยาก
สงเสริมเด็กๆ ดา นนี้ ผลการทดลองใช การตอบโจทยการสรา งเสรมิ สขุ ภาพ

“ ทมี ใชเทคโนโลยีการเขยี นโปรแกรมไดเปน อยา งดี ไมมีผลการทดสอบกับเด็กนักเรียนเนื่องจากสถานการณ
เลยอยากเอาเทคโนโลยี และศักยภาพของทุกคนมา COVID-19

ทําใหเ กดิ ประโยชน ”
ทมี ไมเ คยเขา คา ยแบบนม้ี ากอ นเลย แตห ากถาม
วาทมี นี้มัน่ ใจในเรื่องอะไรสดุ ทกุ คนก็พยกั หนาและตอบ
ตรงกนั วา เรอื่ งเขยี นโปรแกรมนนั้ ไมเ ปน รองใคร ยงิ่ เจอ
กิจกรรมโตะ VIP มีการแทรกความรูท้ังหมดอยาง
ครอบคลมุ พอทาํ หลายกระบวนการเขา มนั คอ ยๆ ชดั เจน
ขน้ึ วา เราจะไปในรปู แบบไหน ยงิ่ ตอนกลบั มาทาํ เกย่ี วกบั
กลุมเปาหมายเองพวกเราเขา กับเด็กไดดไี ปอีกขั้น มีการ
สังเกตเขามากข้ึน เพราะบางทีนองเด็กไปอาจจะไมกลา
บอกความตอ งการทแ่ี ทจ รงิ สว นนจ้ี งึ เปน เครอื่ งมอื สาํ คญั
สาํ หรับพวกเรา
ขอบคณุ เมนเทอรท เ่ี ปด โลกเรอื่ งโภชนาการให ซง่ึ
เปนเรื่องลึกลงไปอีก ถาไปหาอานเองคงอาจเขาใจผิดๆ
ท้ังแนะนําการส่อื สารกับเด็ก หรือชวนตง้ั คาํ ถามวาหาก
ปลกู ผกั นานเกนิ ไปเดก็ อาจจะเบอ่ื ไหมทมี เลยปรบั มาเลอื ก
ชวนใหเดก็ ปลูกผกั ทโ่ี ตไวข้ึน… ขอบคุณมากครับ

27 20 นวัตกรรมสร้างเสรมิ สขุ ภาพ 20 ปี สสส.

ครู = โคช้

เรยี นรู้อยา่ งเปดิ ใจ และ
เปลยี่ นแปลงไปจากเดิม

ครูพรลดา แกว พิทักษ 28“ เราไกดเ องไมไดท้ังหมด ตองมี
โรงเรยี นวเิ ชยี รมาตุ จ.ตรงั ทมี ลกู แมแกว
การตัดสนิ ใจรวมกัน มีเปา หมายชดั เจน
ครูเปนอีกหนึ่งทานท่ีโทรมาสอบถามราย แกปญหาใหทนั ”
ละเอยี ดกบั โครงการหลายๆครง้ั ซงึ่ เปน ทมี ทต่ี อนแรก
คดิ วา อาจจะถอนไปแลว ดว ยซาํ้ เพราะภารกจิ งานคอ น ตงั้ แตล องมาจบั กระบวนการการเปน โคช การมสี ตกิ ลาย
ขางเยอะมาก สุดทายตัดสนิ ใจจัดสรรเวลาพาเดก็ ๆ เปน วา จะอยใู นทกุ จดุ ของการทาํ งาน การตง้ั คาํ ถามเพอื่ ใหเ กดิ การ
และตวั เองใหม าเจอกนั จนไดใ นคา ยแหง นี้ พอครเู จอ แชรไ อเดยี หรือแกป ญหารวมกัน และท่สี ําคญั ตอนนี้ครูเปดใจ
กระบวนในคายแลวจึงอยากแชรประสบการณวา กวา งมากข้ึน ฟง ดว ยใจ ฟงอยา งมีเหตุผล วาลกึ ๆ แลวลกู ศษิ ย
“คุม คา” กับการตดั สินใจในวันน้นั เราตอ งการอะไรกนั แน หรอื ปญ หาทเ่ี ขาเจอแตย งั เอาออกมาไม
หมดมีอะไรบา ง จากท่ไี ดค ยุ กบั ครูพรลดามาสักพกั นํ้าเสยี งของ
“ ปกติครูจะบอกเด็กทําแบบนี้สิลูก ไมทําละ ? ครใู นชว งนจ้ี ะดสู ดใสเปน พเิ ศษ ผสานกบั ความตนื่ เตน เสมอื นวา
ตอนนีฟ้ งเหตุผลเขามากข้นึ วาเขาตองการอะไร ฟง ดใี จที่ทาํ ได

ดว ยใจวา ปญหาหรอื สิ่งท่เี ขาตอ งการคืออะไร ” “ เปลี่ยนไปมาก เปดใจใหเ ดก็ เตม็ 10 เลย ”

ครูบางทานอาจจะเคยเปนแบบครูพรลดา ครูพรลดาเลาตอวาคะแนนเต็ม 10 คือใหตัวเองและให
ทบี่ างจงั หวะของงานเรากพ็ าตวั เองลงไปอยา งเตม็ ท่ี เด็กๆ มันคุมคามากที่ครูไดมองเห็นปญหาของตัวเอง และแก
โดยบางทลี มื หนั หลงั มามองคนสาํ คญั ทร่ี ว มทาํ งาน ปญหาไดตรงจุด พอมาถึงจุดนี้การไดรางวัล ครูไมไดคาดหวัง
กับเราดวยนั่นก็คือ ‘นักเรียน’ การมาโครงการ มันมากเทากับตอนแรกๆ แลว แตครูรูสึกไดวาความผิดพลาด
ThaiHealth Inno Awards 3 เมอื่ ดตู ารางกจิ กรรม ระหวางทางทั้งตัวเอง และเด็กๆ ที่ไดเจอมันคือรางวัลมากกวา
แลวครูเริ่มมีความกลัวอยูบาง เพราะโครงการท่ีทํา คิดอีกมุมโครงการนี้เปนโครงการแรกของนักเรียน นองไมเคย
เกย่ี วกบั เกมครมู คี วามรนู อ ยมากบวกกบั ทโี่ รงเรยี น ไดทํากิจกรรมแบบน้ีมากอน พอกลับมามีไฟลุกโชนมาก
ไมม คี รเู ชย่ี วชาญดา นนเี้ ลย และนอี่ าจจะเปน เหตผุ ล ประทบั ใจคอื การจดั แจงโครงงาน และแบง เวลาในชวี ติ ประจาํ วนั
หนง่ึ ทเ่ี กอื บจะถอดใจดว ย แตเ มอ่ื ผลประกาศออกมา ไดดีข้ึน ถามก่ีคร้ังก็บอกวาอยากมาอีก แตขอทําตรงนี้ตอนนี้
วา โรงเรยี นเขา รอบนกั เรยี นนนั้ ดใี จกระโดดจนตวั ลอย ใหสุดพลังกอน ครูฟงแคน้ีก็รูแลววาคายนี้ตอบโจทย
เลยคิดกับตัวเองวา สลัดความกลัว กาวออกมา กบั เด็กๆ แคไหน
พรอมจับมอื นักเรยี นไปสเู ปา หมาย

ครรู ัชนกี ร แกว เปา และครูณัฐพล อุนภักด์ิ
วิทยาลยั เทคโนโลยีโปลิเทคนคิ ลานนา จ.เชยี งใหม
ทมี Can't Stop, but can fix หยุดไมไ ดแ ตแ กไขได

ครอู กั ขรา ธานีรตั น คุณครูโรงเรียนน้ีเคยเปนโคชในกระบวนเด็ก
โรงเรยี นวิทยาศาสตรจ ุฬาภรณราชวิทยาลยั มาอยบู าง แตยงั ไมไดลงลกึ เทา ท่ีควรในดา นของ Design
นครศรธี รรมราช จ.นครศรีธรรมราช thinking พอไดมาอบรมพรอมกับเด็กๆ กระบวนการ
ทมี Change Of The World ท่ีคอยๆ ถูกปอนขอมูลทําใหตัวครูมองเห็นภาพชัดเจน
ยิ่งขึ้น วาตัวเองควรอยูระยะไหน ควรพูดกับเขาอยางไร
เราเรียกครูส้ันๆ วาครูอัก ซึ่งครูอักเปนคนที่เห็น เพอื่ เปน ตวั เชอ่ื มทด่ี รี ะหวา งเดก็ และนวตั กรรมใหเ ขา หากนั
ศกั ยภาพของนอ งๆ ทมี นตี้ งั้ แตแ รก เพราะเดก็ เลา ใหฟ ง วา
ไมอ ยากทาํ โครงงานทท่ี าํ ไปแลว กผ็ า นไปเลย เหมอื นจะได “ Brainstorm ชวยเปด ไอเดียใหเ ดก็ กลาพูด กลาเสนอ
ความรูท่ีจบไปแคน้ัน เชนมาเขาคายก็จบไป ความคิดนี้ โดยไมเ ขินหรือเกรงใจครู ”
ครูรูสึกไดวาเด็กทุกคนเกงและจะไดเขารอบ เพราะมี
ความมงุ มน่ั ผสานความตง้ั ใจซง่ึ สดุ ทา ยพวกเขากไ็ ดเ ขา รอบ สุดทายการคุย ครูและนักเรียนจะชวยกันเลือกวา
จรงิ ๆ อยางท่ีคดิ เหน็ ดว ยกบั วธิ ไี หน และทาํ อยา งไรตอ ดี ซงึ่ นอกจากไอเดยี
แลว สงิ่ ทคี่ รคู ดิ วา ตอ งมใี นตวั ผลงาน และในตวั ของเดก็ เอง
“ เรยี กครูวาพ่ี คยุ กับเด็กใหเหมอื นเปน เพือ่ น ” คอื ฝก ใหเ ขาออกแบบความคดิ ทส่ี รา งสรรค เมอ่ื กอ นเดก็ ยงั
ชว งแรกครอู กั ถงึ กบั เอย ปากวา ไมร เู ลยวา จะคยุ กบั ดงู งๆ พดู คยุ กนั บางครงั้ วนอยทู เี่ ดมิ พอไดอ บรมเรยี นรไู ป
พรอมๆ กัน เราท้ังสองฝายคิดเปนระบบมากข้ึนมีไอเดีย
เด็กอยางไร ? จะพาเด็กไปถึงเปาหมายท่ีเขาตองการ มดี ไี ซนเยอะข้นึ กวา เดิม
ไดไ หม หรอื จะแนะนาํ เขาไดม ากนอ ยเทา ไหร เขาคดิ ตอนนน้ั
เตม็ หัวไปหมด ความหว่ันไหวขางในเลยเกดิ ขน้ึ แตพ อได โครงการนี้ดีมากสําหรับครูและนักเรียน ไดลอง
มาคายอบรมและไดเลนกิจกรรมส่ีเหล่ียมแตก คลายวา ลงมอื ทาํ จากการสงั เกตซง่ึ สามารถเปน ไดท ง้ั นกั คดิ นกั ทาํ
มีปมุ มาปลดลอ็ กตัวเองใหม ั่นใจวานา จะโคช ได และนักพูด แถมเปดโลกใบใหมท่ีกวางมากสําหรับเด็ก
สิ่งที่ภูมิใจคือเด็กเห็นคุณคาในตัวเองวา “ ฉันก็ทําได
“ ไมบ ล็อกความคดิ ใหต ดั สินใจไดเ ต็มท่ี และฉนั คดิ ได ” มคี ุณคา และเปน ประโยชนจรงิ ๆ กบั พน้ื ที่
หาวิธมี าซพั พอรต ” ทเี่ ขาตอ งการเปลย่ี นแปลง และตอนนเ้ี ดก็ ๆ ไดเ รมิ่ กระจาย
ความรนู วตั กรรมเลาใหเพ่ือนๆ ฟงมากขนึ้ อีกดวย
เมอ่ื คอ ยๆจบั จดุ ไดแ ลว ทกั ษะทค่ี รอู กั ใชก บั เดก็ กลมุ
น้ีคอื สังเกตภาษากาย คาํ พูด วเิ คราะหตาม ไมขัดระหวา ง
ที่เขาพูด ทําใหเด็กกลาเขาหามากข้ึน ไมใชวาเราชี้ผิด
หรอื ถกู แตเ ปน การเปด วงแชรก นั มากกวา และหาทางเลอื ก
วา แลว ทาํ อยา งไรไดบ า ง ทกุ กระบวนการนกั เรยี นกจ็ ะไดค ดิ
อยางลงลึก ครั้งหนาอยากจะลองไดเปนท้ังฟาและโคชที่
ใชเวลาอยูกับเด็กมากกวานี้ เพื่อความสัมพันธและ
การทาํ งานทีด่ ีข้นึ

29 20 นวัตกรรมสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพ 20 ปี สสส.

บรรณานุกรม

ชลทิศ อุไรฤกษกุล. (2529). Ottawa Charter. สาํ นักงานกองทนุ สนบั สนุนการสรางเสริมสขุ ภาพ (สสส.). (2561).
ปฐมบทของการสงเสริมสุขภาพ. สืบคนจาก ถอดรหัสนวตั กรรม สสส. เลม 3. สบื คน จาก
http://doh.hpc.go.th/bs/issueDisplay.php?id=191&catego- http://llln.me/5J09Hj2
ry=A06&issue=Global%20Health%20Promotion%
20Conference สาํ นักงานกองทุนสนบั สนุนการสรางเสริมสุขภาพ (สสส.). (2561).
นวัตกรรมสรา งเสริมสขุ ภาพ ไอเดยี เปลยี่ นโลก ฝมอื เยาวชน. สืบคน
นลินี เรอื งฤทธศิ ักด์ิ. (2562). ThaiHealth Health Promotion จาก http://llln.me/JPYGMJP
Innovation. นวตั กรรมการสรา งเสรมิ สขุ ภาพ หลกั การ แนวคดิ ความ
หมาย ประเภท ตวั อยาง และเครือ่ งมอื ชวยคิดนวตั กรรม. Bootleg. (2561). D.SCHOOL BOOTLEG DECK. สบื คนจาก
สํานักวิชาการและนวัตกรรม. https://dschool.stanford.edu/resources/
design-thinking-bootleg และ
นิยาม "นวตั กรรมของ สสส." และ ระดบั ของการพัฒนานวตั กรรม. https://static1.squarespace.com/static
สํานักวชิ าการและนวัตกรรม. /57c6b79629687fde090a0fdd/
t/5b19b2f2aa4a99e99b26b6bb/1528410876119/dschool
ไปรมา อศิ รเสนา ณ อยุธยา, และชจู ติ ตรรี ัตนพันธ. _bootleg_deck_2018_
DESIGN THINKING:LEARNING BY DOING การคดิ เชิงออกแบบ: final_sm+%282%29.pdf
เรียนรูดว ยการลงมือทํา. สบื คนจาก
http://resource.tcdc.or.th/ebook/ OTTAWA CHARTER FOR HEALTH PROMOTION 1986
Design.Thingking.Learning.by.Doing.pdf (สมาคมสง เสรมิ ความรอบรดู า นสุขภาพไทย, แปล). สืบคนจาก
http://doh.hpc.go.th/data/HL/Ottawa
สํานักงานกองทนุ สนับสนนุ การสรางเสริมสุขภาพ สสส. (2563). Charter1986_thai.pdf
คูมอื นิยามศพั ทข อง สสส.
(ประกอบการจัดทําแผนและกําหนดตวั ชี้วัดของ สสส.). (2562). ความหมายของนวัตกรรมสรางเสรมิ สขุ ภาพ. สบื คน จาก
https://www.thaihealth.or.th/Con-
สํานักงานกองทุนสนับสนนุ การสรา งเสริมสุขภาพ (สสส.). (2560). tent/48763-ความหมายของนวตั กรรม
ถอดรหสั นวตั กรรม สสส. เลม 2. สบื คนจาก สรางเสรมิ สุขภาพ.html
http://llln.me/NwbLfWU

30

20 นวตั กรรมสร้างเสรมิ สุขภาพ 20 ปี สสส.

พิมพค รัง้ แรก มนี าคม 2564 ผูจัดทาํ มลู นิธิวายไอวาย
จาํ นวน 1,500 เลม ท่ีปรึกษา ดร.ณัฐพันธุ ศภุ กา วนัสนันท ศรีไพศาล
ISBN 978-616-393-339-3 กองบรรณาธิการ พชร สวุ รรณดิษ
สงวนลิขสทิ ธ์ิ ตามพระราชบัญญตั ิลิขสทิ ธ์ิ พ.ศ. 2537 สาํ นกั งานกองทนุ สนบั สนนุ การสรา งเสรมิ สขุ ภาพ (สสส.) พรเพญ็ เธียรไพศาล
โดย สาํ นกั งานกองทนุ สนับสนนุ การสรา งเสริมสขุ ภาพ (สสส.) สรุ เชษฐ พทิ ยาพิบูลพงศ ดวงรกั ษ เลิศม่งั มี
จดั พมิ พและเผยแพรโ ดย สริ ิสกุล มยุรสี วรรค อัจฉราวดี ศรสี รอย
สํานักงานกองทนุ สนบั สนนุ การสรา งเสริมสุขภาพ (สสส.) สภุ าพันธุ บุนนาค นภรณ ดนี อก
อาคารศูนยเ รียนรูสุขภาวะ 99/8 อาคารศูนยเรียนรสู ุขภาวะ ซอยงามดพู ลี นลนิ ี เรืองฤทธิศกั ดิ์ ปฐวี กาญจนยี 
ถนนพระราม 4 แขวงทุงมหาเมฆ เขตสาทร กทม. 10120 ปท มา ทุมาวงศ
โทรศพั ท: 023431500 เวบ็ ไซต: thaihealth.or.th/inno ปทติ ตา วรสติ พิสูจนอ กั ษร
อัจฉราวดี ศรสี รอย
ดาํ เนนิ การผลิตโดย ภาพประกอบ กราฟก วนสั นันท ศรไี พศาล
มูลนิธิวายไอวาย (why i why Foundation) ลลติ า วิจิตอมรวงษ รตั นากร ซนุ สวุ รรณ มลู นิธิวายไอวาย
2044/23 ถ.เพชรบุรตี ัดใหม แขวงบางกะป เขตหวยขวาง กทม. 10310 ศศิปรียา เขยี วศริ ิ (why i why Foundation)
โทรศพั ท: 02-049-8823 เว็บไซต: whyiwhy.org และเพ่อื นเครอื ขาย
พิมพท ี่ ทมี จัดประกวด ThaiHealth Inno Awards 3 Facilitator,
บริษัท พมิ พด ี จํากัด สาํ นกั งานกองทนุ สนบั สนนุ การสรา งเสรมิ สขุ ภาพ (สสส.) Note taker,
30/2 หมู 1 ถ.เจษฎาวิถี ต.โคกขาม อ.เมืองสมทุ รสาคร จ.สมุทรสาคร 74000 ดร.ณัฐพันธุ ศภุ กา สภุ าพนั ธุ บุนนาค Visual note taker
โทรศัพท: 080-230-6817, 02-401-9401 ตอ 111 นลนิ ี เรอื งฤทธิศักดิ์ ปทมา ทมุ าวงศ ท้ัง 27 ชีวติ
โทรสาร:02-401-9417 เวบ็ ไซต: pimdee.co.th ปทิตตา วรสติ วนิดา วะชังเงิน
ภมรศรี แดงชยั สิริสกุล มยุรีสวรรค
ชนากานต ปานทองดี ดอกฟา สินทราไชยสิทธิ์
เจนจริ า ศรีธนาวโิ รจน

คณะกรรมการตดั สนิ ระดับมัธยมปลาย ระดบั อาชีวศึกษา (ปวช.)
สาขาความเช่ียวชาญ นพ.อคั รินทร นิมมานนิตย นางสาวปรีชภาวรรณ ไตรพรยวุ สนิ
การสรางเสริมสขุ ภาพ ผูชวยคณบดฝี า ยพัฒนาคุณภาพ นกั พัฒนาธุรกิจ สาํ นกั เคเอกซ
ไอเดยี นวัตกรรม คณะแพทยศาสตรศิรริ าชพยาบาล มหาวิทยาลยั เทคโนโลยพี ระจอมเกลา ธนบรุ ี
หนวยงานการศกึ ษา ดร.กฤษฎชัย สมสมาน นางธรี ีสา มทั วพันธุ
ภาคเอกชน รองผอู ํานวยการ สํานกั งานเลขาธิการรัฐมนตรีศกึ ษา รองผอู ํานวยการดานยุทธศาสตรองคก ร
วทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี แหง เอเชยี ตะวันออกเฉียงใต สาํ นักงานนวัตกรรมแหงชาติ (องคก ารมหาชน)
Design Thinking ดร.ปรีดา พชั รมณปี กรณ นายสมภพ สมประสงค
สสส. นกั วชิ าการสาขาฟสกิ สและวิทยาศาสตรโลก ผอู ํานวยการกลมุ วิจัยสงเสริมและพฒั นานวตั กรรม
สถาบนั สงเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี (สสวท.) สํานักวิจยั และพัฒนาการอาชวี ศึกษา
นางฉววี ัณณ วิชชุภานันท นายปาพจน ตันสวุ รรณ
ทปี่ รึกษาอาวุโส สํานกั งานผูชว ยผจู ดั การใหญบ ริหารกลาง ผูชํานาญการ (โครงการพเิ ศษ) ศูนยสงเสริมองคก รคุณภาพ
บริษัท ปูนซิเมนตไ ทย จํากัด (มหาชน) บริษัท ซพี ีออลล จาํ กดั (มหาชน)
ดร.ออ มใจ ไทรเมฆ ดร.พัชราภรณ วงษา
ผชู ว ยผอู าํ นวยการ สํานกั งานพฒั นาวทิ ยาศาสตร ผูเชย่ี วชาญเฉพาะทางดานธุรกจิ ชีววทิ ยาศาสตร
และเทคโนโลยีแหง ชาติ (สวทช.) ศนู ยค วามเปน เลศิ ดา นชวี วทิ ยาศาสตร (องคก ารมหาชน)
รศ.ดร.ชูจิต ตรีรัตนพนั ธ รศ.นัททนี เนียมทรัพย
รองคณบดีฝายวจิ ยั คณะสถาปต ยกรรมศาสตร หวั หนาภาควิชาการออกแบบอุตสาหกรรม
และการออกแบบ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกลาธนบรุ ี คณะสถาปต ยกรรมศาสตร จฬุ าลงกรณม หาวิทยาลัย
นางสาวณฐั ยา บุญภกั ดี นางเขม็ เพชร เลนะพันธ
ผอู ํานวยการสํานกั สนบั สนนุ สุขภาวะเดก็ เยาวชนและครอบครวั สสส. ผอู ํานวยการสํานกั สรางสรรคโอกาส สสส.

ดวยความขอบคณุ
คณะกรรมการผูทรงคุณวุฒิและผูเช่ียวชาญ (พ่ีๆ เมนเทอร) จากภาคสวนตางๆ ท่ีกรุณามารวมดวย
ชวยกันดูแลและฟูมฟกนองๆ เยาวชนใหเปนเมล็ดพันธุสรางเสริมสุขภาพที่มีคุณภาพ และผูเขารวมประกวด
ทกุ ทา น ทั้งนอ งๆ เยาวชนและคณุ ครู อาจารย ทม่ี งุ มัน่ ต้งั ใจพฒั นาผลงานนวตั กรรมสรางเสริมสุขภาพอยางดี
ท่ีสุด ทาํ ใหก ารประกวดครัง้ นี้มคี ุณคา และเปนความทรงจําท่ดี ขี องพวกเราทกุ คน