โครงการถุงมะกรูดนวดมือ

โครงการถุงมะกรดู นวดมอื

หลกั การและเหตุผล
มือเปน็ อวัยวะทม่ี ีความสำคัญหากมือถูกใชง้ านอย่างหนกั เปน็ เวลานานอาจทำให้เกิดอาก ารล้าของ

กล้ามเนื้อและเกดิ เปน็ โรคตา่ ง ๆ เกย่ี วกับฝา่ มอื และนิว้ มือขนึ้ ได้ จากรายงานสถานการณโ์ รคและภยั สุขภาพ
จากการประกอบอาชพี และสง่ิ แวดล้อม ปพี .ศ.2561 พบผู้ปว่ ยโรคกระดกู และกลา้ มเนื้อเฉพาะรายทเ่ี ก่ียวข้อง
กบั ภาวะการทำงานจำนวน 100,743 ราย (อัตราปว่ ย 167.22 ต่อประชากรแสนราย) โดยกลมุ่ อาชีพคนงาน
รับจ้างท่ัวไป พบผ้ปู ่วยโรคกระดูกและกล้ามเน้ือ จำนวน 18,738 ราย สำหรบั รายงานสำนักโ รค จากก าร
ประกอบอาชพี และสิง่ แวดลอ้ ม กรมควบคมุ โรค พบจำนวนผู้ป่วยในจาก กลุ่มโรคกระดกู แล ะกล้ามเนื้อท่ี
เก่ียวขอ้ งกับภาวะการทำงาน ปีพ.ศ.2555 พบวา่ จงั หวดั แพร่จัดเปน็ อนั ดบั ที่ 8 ท่พี บผู้ปว่ ยมากท่ีสุดในประเทศ
โดยมีจำนวนผปู้ ่วย 1,092 ราย ซงึ่ ส่วนใหญป่ ญั หาทีเ่ กิดจากโรคทางระบบกระดกู และกล้ามเนอ้ื ต้องอาศยั การ
แกไ้ ขปญั หาโดยการทำการบริหารฝ่ามอื และนิ้วมอื น้นั จะชว่ ยใหเ้ กิดการผ่อนคลายของมือช่วยลดคว ามตึง
เครียดของระบบกล้ามเนื้อ ระบบประสาท กระตุน้ ระบบการไหลเวียนของโลหิตและหลอดเลอื ด

จากการสำรวจข้อมูลแบบสอบถามและบันทึกขอ้ มลู การตรวจสุขภาพประจำปี โดยการสัมภาษณ์
พนักงานของมาลี หมูสวรรค์ หมทู บุ หมสู ามรส จน้ิ ส้ม จำนวน 4 คน พบพนกั งานมีปัญหาปวดบรเิ วณข้อมือ
และนว้ิ มอื จากการรัดถุงบรรจภุ ัณฑ์ ดังน้นั นกั ศึกษาพยาบาลศาสตร์ ช้ันปที ่ี ๔ รว่ มกบั วิทยาลัยพยาบาลบรม
ราชชนนี แพร่ จึงไดจ้ ัดทำ“โครงการถุงมะกรูดนวดมอื ” เพอ่ื ใหค้ วามร้สู รา้ งความตระหนกั ถึงโรคท่อี าจเกิดข้ึน
จากการทำงาน โดยส่งเสริมการใช้ภมู ิปัญญาไทยถุงมะกรูดนวดมือเขา้ กบั สมุนไพรไทยอย่างมะกรูด ซึ่งเป็น
สมุนไพรท่หี าได้ง่ายมีอยู่ทั่วไปตามชุมชน เน่อื งจากมะกรูดมีสรรพคุณในการช่วยใหเ้ กิดความผ่อนคลายทำให้
เลือดลมไหลเวียนดีข้นึ ชว่ ยกระตุ้นการทำงานของเซลล์ประสาท และช่วยลดอาการชาปลายเท้าของผู้สูงอายทุ ่ี
เปน็ โรคเบาหวานที่มีอาการชาปลายประสาทจากเบาหวานได้อกี ด้วย อีกทง้ั ยงั เปน็ การเสรมิ สร้างความสัมพนั ธ์
ทด่ี ใี นครอบครัวและชุมชน เพอื่ ให้พนักงานท่ีมีอาการปวดฝา่ มอื และนิว้ มือ และพนักงานที่ไม่มอี าการปวดได้
นำไปใชใ้ นการดแู ลสขุ ภาพฝา่ มือของตนเองได้

วัตถปุ ระสงค์
1. เพอื่ ใหผ้ ู้รบั บริการมีความรู้ ความเขา้ ใจเกยี่ วกบั อาการปวดบรเิ วณฝ่ามอื นิ้วมือ และปวดทั้งฝา่ มอื
และนว้ิ มอื ทีม่ สี าเหตมุ าจากการทำงาน
2. เพ่อื ให้ผู้รับบริการสามารถสาธิตการใช้ถงุ มะกรดู นวดมอื ได้
3. เพ่อื ใหผ้ รู้ ับบรกิ ารมีความพึงพอใจต่อการใชถ้ ุงมะกรดู นวดมอื

ดชั นชี ีว้ ัดความสำเร็จของโครงการ
1. ร้อยละ 80 ของมีผ้รู บั บริการมีความรู้ ความเข้าใจเกยี่ วกับอาการปวดบรเิ วณฝ่ามือ นว้ิ มอื และ
ปวดท้งั ฝ่ามอื และนิ้วมอื ทม่ี ีสาเหตมุ าจากการทำงาน อยรู่ ะดับมาก
2. ร้อยละ 100 สามารถสาธิตยอ้ นกลบั ข้ันตอนการใชง้ านถงุ มะกรูดนวดมอื ได้ถูกตอ้ ง
3. รอ้ ยละ 80 ของผ้รู บั บรกิ ารท่เี ขา้ รว่ มโครงการมีความพงึ พอ อยใู่ นระดบั มาก

กล่มุ เปา้ หมาย
พนกั งานของ มาลี หมูสวรรค์ หมทู ุบ หมูสามรส จ้ินส้ม จำนวน 4 คน

ระยะเวลาในการดำเนินงาน
วนั ท่ี 15 กรกฎาคม 2563 – 29 กรกฎาคม 2563 เวลา 10.30 – 12.00 น.

สถานทจี่ ดั กิจกรรม
ณ มาลี หมสู วรรค์ หมทู ุบ หมสู ามรส จิ้นส้ม 74 ม.4 บ้านตอน ต.นาจักร อ.เมือง จ.แพร่

วธิ ดี ำเนินกจิ กรรม
ข้นั เตรยี มการ (Plan)

1. สำรวจข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามและบันทกึ ข้อมลู การตรวจสขุ ภาพประจำปี พนักงานของ
มาลี หมูสวรรค์ หมูทบุ หมูสามรส จิ้นส้ม ต.นาจกั ร อ.เมือง จ.แพร่ ซงึ่ เป็นแหลง่ ในการฝึก
ปฏิบัติ รายวิชาปฏิบตั ิการพยาบาลครอบครวั และชมุ ชน 1 (กจิ กรรมอาชวี อนามยั )

2. ประชมุ คณะกรรมการและประสานงานกบั อาจารย์ทปี่ รึกษาเพื่อรว่ มกันวางแผนก ารจัดทำ
รายละเอียดของกิจกรรม

3. เสนอกิจกรรมตอ่ อาจารยป์ ระจำกลมุ่ เพอ่ื พิจารณาอนมุ ตั ิ
4. วางแผนจัดลำดับข้นั ตอนการดำเนนิ งานและกำหนดหนา้ ทีผ่ ู้รบั ผิดชอบ
ข้ันดำเนินการ (Do)
1. กจิ กรรมเตรยี มการ
1.1 ประสานงานกับเจา้ ของกิจการมาลี หมสู วรรค์ หมูทุบ หมสู ามรส จน้ิ ส้ม และเจ้าหน้าท่ี

ผู้เกี่ยวข้อง
1.2 จดั ทำแผนงาน เตรยี มวสั ดุ อปุ กรณ์ เอกสาร ส่อื ที่ใช้ในการจดั ทำกิจกรรม
1.3 ถุงนวดมือสมนุ ไพรเปน็ การใช้เศษผา้ ผนื เล็ก ๆ มาเยบ็ เป็นถุงหูรูดติดลกู ปดั ไว้ดา้ นนอกของถงุ

สำหรบั เปน็ ตวั นวดฝ่ามอื และน้ิวมอื ดา้ นในใสล่ ูกมะกรดู ดงึ หรู ดู ปดิ ปากถงุ ผกู เชือกใหแ้ นน่ ใช้
บีบเพอ่ื การบริหารฝา่ มอื และนิว้ มอื
1.4 ขน้ั ตอนการทำถุงมะกรดู นวดมือ
- ตัดผ้าใหไ้ ดข้ นาดทต่ี ้องการ

- เยบ็ ลกู ปดั ติดกบั ผา้ ที่ตดั ไว้

- เย็บผา้ ให้ได้ตามรปู ร่างท่ตี อ้ งการ
- ใสเ่ ชอื กยางยืด
- ใส่มะกดู เขา้ ไปในถงุ 2 ลกู

2. กจิ กรรมตามโครงการ
2.1 กจิ กรรมการใหค้ วามรูเ้ กีย่ วกบั โรคทเ่ี กดิ จากการประกอบอาชพี หรอื การทำงาน คอื อาการ

ปวดมือ ดงั นี้

- โรคทเ่ี ก่ยี วกบั อาการปวดบริเวณฝา่ มือ นิ้วมอื
- สาเหตุ
- อาการ
- วิธีการรักษา
- การปอ้ งกันและการบรรเทาอาการปวด
2.2 กจิ กรรมการใช้ถงุ มะกรดู นวดมอื
- อธิบายประโยชน์ของการใชถ้ งุ มะกรูดนวดมือ
- สาธิตการใช้ถุงมะกรดู นวดมือ
- ใหพ้ นักงานทดลองใช้ถุงมะกรูดนวดมือ
- สอบถามความพงึ พอใจของผู้ป่วยทไ่ี ดใ้ ช้ถงุ มะกรดู นวดมือ
การประเมนิ ผลกจิ กรรม (Check)

1. ประเมนิ ความรหู้ ลังการเขา้ รว่ มโครงการ โดยการถามคำถาม
2. ประเมินการใช้ถุงมะกรดู นวดมอื โดยใช้การสังเกต
ขั้นปรบั ปรุง (Act)

1. วิเคราะหป์ ัญหา เสนอแนวทางการปรับปรงุ แก้ไข และขอ้ เสนอแนะในการดำเนินกจิ กรรมในครั้งตอ่ ไป
2. จดั ทำรายงานสรปุ ผลการดำเนินงานเสนอต่ออาจารยท์ ี่ปรกึ ษา

งบประมาณ ไดร้ บั การสนบั สนนุ จากนกั ศกึ ษาพยาบาลชน้ั ปี 4

1. มะกรดู จำนวน 10 ลูก

2. เศษผ้า จำนวน 5 ช้นิ เป็นเงิน 20 บาท
3. ลูกปัด ถุงละ 10 บาท จำนวน 2 ถุง

4. เชือกยางยดื เมตรละ 5 บาท จำนวน 2 เมตร เปน็ เงิน 10 บาท
5. ดา้ ย หลอดละ 13 บาท จำนวน 1 หลอด เป็นเงิน 13 บาท

6. เขม็ ซองละ 20 บาท จำนวน 1 ซอง เปน็ เงนิ 20 บาท

7. แผ่นผับใหค้ วามรู้ แผ่นละ 5 บาท จำนวน 4 บาท เป็นเงิน 20 บาท

รวมท้งั สนิ้ 83.– บาท (แปดสบิ สามบาทถว้ น)

ประโยชนท์ ี่คาดวา่ จะได้รบั
1. พนกั งานสามารถนำความรทู้ ่ไี ดไ้ ปใชใ้ นชีวติ ประจำวัน และนำไปเผยแพร่ใหบ้ คุ คลอน่ื ได้
2. พนักงานตระหนักถงึ การป้องกนั ตนเองจากการเจ็บป่วยด้วยโรคจากการทำงาน
3. พนักงานสามารถนำถงุ มะกรดู นวดมอื ไปใช้ในชีวิตประจำวนั ได้อย่างต่อเน่อื ง

ลงชอื่ .................................................ผ้เู ขยี น/ผ้เู สนอโครงการ
( นางสาวอัญชลี รอ่ งแกว้ )
นกั ศกึ ษาพยาบาลศาสตร์ ช้ันปที ่ี 4

ลงชื่อ.................................................ผูเ้ ห็นชอบโครงการ
(นางสาวพรรณพิไล สุทธนะ)
อาจารยท์ ปี่ รกึ ษาโครงการ

ลงช่ือ...................................................ผอู้ นุมัติโครงการ
( ดร.ปน่ิ นเรศ กาศอุดม )

ผอู้ ำนวยการวิทยาลยั พยาบาลบรมราชชนนี แพร่

โครงการ ถงุ มะกรูดนวดมือ

วนั ท่ี 23 กรกฎาคม 2563 เวลา 10.30 น. – 12.00 น.

ณ มาลี หมูสวรรค์ หมทู บุ หมูสามรส จน้ิ ส้ม 74 ม.4 บ้านตอน ต.นาจักร อ.เมือง จ.แพร่

เวลา กิจกรรม ผูร้ บั ผิดชอบ
10.-30 น. – 10.45 น.
1. แนะนำตวั นักศึกษาและอาจารย์ นางสาวอญั ชลี ร่องแกว้
10.45 น. – 11.15 น. 2. ชี้แจงวตั ถปุ ระสงคก์ ารทำกิจกรรม
11.15 น. – 11.30 น.
3. ชี้แจงผลการวิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับ
11.30 น. – 12.00 น.
12.00 น. – 13.00 น. ปัญหาสุขภาพจากการทำงานแล ะ

รายละเอยี ดของกิจกรรม

กิจกรรมให้ความรเู้ รื่องโรคท่ีเกิดจากการ นางสาวสภุ าวรรณ จันทรแ์ ดง

ประกอบอาชพี หรอื การทำงาน เช่นอาการ

ปวดมือ รวมถงึ อธบิ ายสาเหตุ อาการ วิธีการ
รักษา และการปอ้ งกนั

- กิจกรรมการใช้นวตั กรรมถุงมะก รูด นวด นางสาวองุน่ กาศสกลุ

มอื

- สอนวิธกี ารใชน้ วตั กรรมถุงมะกรูดนวดมอื
- ให้ผู้รับบริการสาธิตย้อนกลับการใช้

นวตั กรรมถงุ มะกรูดนวดมือ

สรปุ บทเรียน นางสาวอนิ ทริ า อินนอ้ ย

- เปดิ โอกาสแสดงความคดิ เหน็
- สอบถามถึงความพึงพอใจ

- ปิดกิจกรรม และกลา่ วขอบคุณ

พกั รบั ประทานของว่าง นางสาวอาทิตยา อินทำ และ

นางสาวสวุ ิลา มแี ฮ