ฉุยฉายพราหมณ์

ฉยุ ฉายพราหมณ

ประวตั ฉิ ยุ ฉายพราหมณ

รําฉุยฉายพราหมณ เปน สว นหน่งึ ของการรายรําท่งี ดงามของ
ตัวละครประเภทพระ จากบทพระราชนพิ นธเบกิ โรง

ดึกดําบรรพ เรือ่ งพระคเณศเสยี งาในพระบาทสมเด็จพระ
มงกฏุ เกลาเจาอยูห ัว รัชกาลท๖ี่ เนอื้ เร่ืองมีอยูวา ปรศรุ ามเจา
เเหง พราหมณทะนงตัววา เปนที่โปรดปรานของพระอศิ วร คดิ
จะเขาเฝา ในโอกาสท่ไี มส มควรพระคเณศไดห ามปราม ในทส่ี ดุ
เกิดการววิ าท ปรศุราม ขวางขวานโดนงาซา ยพระคเณศหกั
สะบนั้ ไป พระอุมา่กริ้วพระปรศรุ ามจึงสาปใหห มดกาํ ลังลม กลิง่

ดังทอ นไมพระนารายณท รงเล็งเหน็ เเละเกรงวาคณะพระ
พราหมณจ ะขาดผูป กปอ งอีก ทั้งทรงทราบวา พระอุมา ทรง

เมตตาเด็กจงึ แปลงกายเปนพรหมณน อย

ซึง่ เปน ปฐมเหตุใหเกิดการการรําฉยุ ฉายพราหมณ
ขน้ึ เน้อื เร่ืองตอ ไปพระอุมาประทานพรใหพ ราหมณ
และสามารถเเกไขคําสาปใหกลับกลายเปนดีไดใ น
ทส่ี ดุ การรําฉยุ ฉายพราหมณมกี ําเนิดข้นึ ในครัง้

นัน้ เเละเชื่อกันวา เปน ศลิ ปะการรายรําทง่ี ดงาม
เปน ท่รี จู ักเเพรห ลายทั่วไป ลีลาทา ราํ น้นั เช่อื กันวา
เปนผลงานของพระยานัฏกานุรกั ษ (ทองดี สุวรรณ
ภารต) สืบทอดผา นมา แตรปู แบบทารายราํ ใน
ปจ จบุ ันของกรมศิลปากร เปนผลงานการปรับปรุง
ของนางลมลุ ยมะคุปต อดีตผเู ช่ยี วชาญการสอน
นาฎศิลป วทิ ยาลยั นาฏศิลป กรมศิลปากรโดยเปน
ลลี าทา ราํ ของตวั พระทม่ี ีลักษณะของความเปนหนุม
นอยทม่ี ีความงดงามเเละทาทนี วยนาดกรีดกราย

โอกาสท่ีใชเเสดง

ใชเ ปนการรําเบิกโรงและการเเสดงในงานเบด็ เตล็ดทวั่ ไป

ดนตรปี ระกอบการเเสดง

ใชวงปพ าทยบ รรเลง

การบรรเลงดนตรีในเพลงฉุยฉาย

ฉยุ ฉายเปนเพลงในอัตราจังหวะ ๒ ชน้ั มีมาตัง้ เเตส มยั กรุง
ศรีอยธุ ยา เเตเดิมการรองเพลงฉยุ ฉาย ใชด นตรีรบั ๑-๒
เทย่ี วทุกๆทอน แตป จ จบุ ันนิยมใชปร บั เพียงเท่ียวเดียว ตาม
ปกติเพลงฉุยฉายจะมีเพลง ๒ เพลงรวมอยูดวยกนั คอื เพลง
ฉยุ ฉาย เเละเพลงเเมศ รี โดยท่ีในตอนเเรกจะรองเพลง
ฉุยฉายกอน รองหมดทอนหนึง่ กม็ ีปเ ปาเลยี นทาํ นอง และ
เสียงรอ ง เพียงชิ้นเดียวกอน แลวจึงบรรเลงรับตอ ดวยเพ
ลงเเมศ รตี ดิ ตอ กนั ไป การท่ตี องรองเพลงฉยุ ฉายและเพ
ลงเเมศ รีตดิ ตอ กนั ไป เพราะถือวา เพลงฉยุ ฉายเปนเพลงชา
เพลงเเมศรีเปน เพลงเรว็ ซ่งึ เปนเพลง ๒ ชนั้ เรยี กตามหนา
ทับวาสองไม การบรรเลงดนตรีจะเริ่มดวยเพลงรวั รองเพลง
ฉุยฉาย เเละเพลงเเมศรีจบดวยเพลง เรว็ -ลา ซง่ึ เปนลักษณะ

ท่นี ิยมโดยทั่วไป

ปพ าทยท ําเพลงรัว

-รองเพลงฉยุ ฉาย-

ฉยุ ฉายเอย ชา งงามขาํ ชางราํ โยกยาย

สะเอวเเสนออนอรชนชว งกาย วิจติ รยิง่ ลายท่คี นประดษิ ฐ

สองเนตรคมขําเเสงดํามันขลับ ชมอยเนตรจับชา งสวยสดุ พิศ

สดุ สวยเอย ยงิ่ พิศย่ิงเพลินเชญิ ใหงงงวย

งามหัตถงามกรก็ออ นระทวย ชางนาดชา งนวยสวยย่วั นัยนา

ทง้ั หตั ถทง้ั กรกฟ็ อนถกู แบบ ดูยลดูเเยบสวยย่งิ เทวา

-รองเเมศ รี-

นาชมเอย นาชมเจา พราหมณ

ดทู ว่ั ตวั งาม ไมท รามจนนดิ

ดผู ุดดูผอง เหมือนทองทาติด

ย่งิ เพศยงิ่ พิศ คิดชมเอย

ย่งิ นา รกั เอย นารกั ดรณุ

เหมือนเเรกจะรนุ จะรูเดยี งสา

เจา ย้ิมเจาเเยม เเกม เหมอื นมาลา

จอจิตติดตา เสียจริงเจา เอย