รำฉุยฉายพราหมณ์

ฉยุ ฉายพราหมณ

คาํ นํา

หนังสอื เลม นี้จดั ทาํ ข้ึนเพ่อื เปน หนงั สือสื่อการ
เรียนรู วชิ านาฏศิลปไ ทย เนื้อเรือ่ งเกยี่ วกับเพลง
ฉยุ ฉายพราหมณ โดยมวี ตั ถุประสงคเพือ่ ใหท ราบถงึ
ประวตั ิเพลงฉยุ ฉายพราหมณ รวมทั้งการถา ยทอดทา
ราํ เบือ้ งตน อันเปนศิลปวัตถนธรรมไทย ประจาํ ชาติ

นางสาว กุลทรพั ย อมาตยกุล
6321163045

สารบัญ หนา

หัวเร่อื ง 1

ประวัติ 3

โอกาศท่ใี ชเ เสดง 4
ดนตรปี ระกอบการเเสดง
การเเตง หนา 7
การเเตง กาย 8
ผูถา ยทอดทา รํา 10
การถายทอดทา รําเบอื้ งตนย
11

ประวัติฉุยฉายพราหมณ

ราํ ฉุยฉายพราหมณ เปน สวนหนึ่งของการรา ยรําท่ีงดงาม
ของตัวละครประเภทพระ จากบทพระราชนิพนธเ บิกโรง
ดกึ ดาํ บรรพ เร่ืองพระคเณศเสยี งาในพระบาทสมเด็จพระ
มงกุฏเกลาเจาอยูหัว รัชกาลที๖่ เนื้อเรื่องมอี ยวู า ปรศุ
รามเจา เเหงพราหมณท ะนงตัววาเปน ทีโ่ ปรดปรานของ
พระอิศวร คิดจะเขาเฝา ในโอกาสท่ีไมสมควรพระคเณศได
หามปราม ในท่ีสุดเกดิ การววิ าท ปรศรุ าม ขวา งขวานโดน
งาซายพระคเณศหักสะบ้ันไป พระอุมา่กรว้ิ พระปรศุรามจงึ
สาปใหห มดกาํ ลังลม กล่งิ ดังทอ นไมพ ระนารายณทรงเลง็
เหน็ เเละเกรงวาคณะพระพราหมณจะขาดผปู กปอ งอกี ทงั้
ทรงทราบวาพระอมุ า ทรงเมตตาเดก็ จงึ แปลงกายเปน

พรหมณนอย

ซึง่ เปน ปฐมเหตุใหเกิดการการรําฉยุ ฉายพราหมณ
ขน้ึ เน้อื เร่ืองตอ ไปพระอุมาประทานพรใหพ ราหมณ
และสามารถเเกไขคําสาปใหกลับกลายเปนดีไดใ น
ทส่ี ดุ การรําฉยุ ฉายพราหมณมกี ําเนิดข้นึ ในครัง้

นัน้ เเละเชื่อกันวา เปน ศลิ ปะการรายรําทง่ี ดงาม
เปน ท่รี จู ักเเพรห ลายทั่วไป ลีลาทา ราํ น้นั เช่อื กันวา
เปนผลงานของพระยานัฏกานุรกั ษ (ทองดี สุวรรณ
ภารต) สืบทอดผา นมา แตรปู แบบทารายราํ ใน
ปจ จบุ ันของกรมศิลปากร เปนผลงานการปรับปรุง
ของนางลมลุ ยมะคุปต อดีตผเู ช่ยี วชาญการสอน
นาฎศิลป วทิ ยาลยั นาฏศิลป กรมศิลปากรโดยเปน
ลลี าทา ราํ ของตวั พระทม่ี ีลักษณะของความเปนหนุม
นอยทม่ี ีความงดงามเเละทาทนี วยนาดกรีดกราย

โอกาสท่ใี ชเ เสดง

-ใชเปนการรําเบิกโรง
-ใชในการรําวนั มงคล
-ใชใ นงานรําเบ็ดเตล็ดท่วั ไป

ดนตรีประกอบการเเสดง

ใชว งปพ าทยเ ครอ่ื งคู
บรรเลง

การบรรเลงดนตรใี นเพลงฉุยฉาย

ฉยุ ฉายเปน เพลงในอัตราจงั หวะ ๒ ช้นั มมี าตัง้ เเตสมัยกรุง
ศรีอยธุ ยา เเตเ ดมิ การรองเพลงฉุยฉาย ใชด นตรรี บั ๑-๒
เทยี่ วทกุ ๆทอ น แตปจ จบุ ันนิยมใชป รับเพยี งเทยี่ วเดยี ว ตาม
ปกตเิ พลงฉุยฉายจะมเี พลง ๒ เพลงรวมอยูดว ยกนั คอื เพลง
ฉุยฉาย เเละเพลงเเมศ รี โดยที่ในตอนเเรกจะรองเพลง
ฉุยฉายกอน รอ งหมดทอ นหนึง่ ก็มีปเปา เลยี นทาํ นอง และ
เสียงรอง เพยี งชิ้นเดยี วกอน แลวจึงบรรเลงรับตอดวยเพ
ลงเเมศ รีตดิ ตอกนั ไป การท่ีตอ งรอ งเพลงฉยุ ฉายและเพ
ลงเเมศ รีติดตอกันไป เพราะถือวา เพลงฉุยฉายเปนเพลงชา
เพลงเเมศ รีเปน เพลงเรว็ ซง่ึ เปนเพลง ๒ ชนั้ เรียกตามหนา
ทบั วา สองไม การบรรเลงดนตรีจะเร่มิ ดว ยเพลงรวั รองเพลง
ฉุยฉาย เเละเพลงเเมศรจี บดว ยเพลง เร็ว-ลา ซง่ึ เปน ลักษณะ

ท่ีนิยมโดยทวั่ ไป

ปพ าทยท ําเพลงรัว

-รองเพลงฉยุ ฉาย-

ฉยุ ฉายเอย ชา งงามขาํ ชางราํ โยกยาย

สะเอวเเสนออนอรชนชว งกาย วิจติ รยิง่ ลายท่คี นประดษิ ฐ

สองเนตรคมขําเเสงดํามันขลับ ชมอยเนตรจับชา งสวยสดุ พิศ

สดุ สวยเอย ยงิ่ พิศย่ิงเพลินเชญิ ใหงงงวย

งามหัตถงามกรก็ออ นระทวย ชางนาดชา งนวยสวยย่วั นัยนา

ทง้ั หตั ถทง้ั กรกฟ็ อนถกู แบบ ดูยลดูเเยบสวยย่งิ เทวา

-รองเเมศ รี-

นาชมเอย นาชมเจา พราหมณ

ดทู ว่ั ตวั งาม ไมท รามจนนดิ

ดผู ุดดูผอง เหมือนทองทาติด

ย่งิ เพศยงิ่ พิศ คิดชมเอย

ย่งิ นา รกั เอย นารกั ดรณุ

เหมือนเเรกจะรนุ จะรูเดยี งสา

เจา ย้ิมเจาเเยม เเกม เหมอื นมาลา

จอจิตติดตา เสียจริงเจา เอย

การเเตง หนาราํ ฉุยฉาย

การเเตงกายราํ ฉยุ ฉาย

การแสดงชดุ ฉุยฉายพราหมณ ผแู สดงแตงกายยืน
เคร่อื งแบบพราหมณ ไมมอี ปุ กรณ

การแสดงใดใด โดยผแู สดงนัน้ แตง ยืนเครอื่ งพระ
สีขาว ลายทเี่ ส้ือเปน ลายอณุ าโลม สวมกระบงั

หนา ไวผ มมวย มเี กยี้ วครอบ หนา ผาก วาด
อณุ าโลมไวระหวางหัวค้วิ



ผูถายทอดทาราํ

นางสาว นนธยิ า ทองสุข
จบการศกึ ษาจาก วทิ ยาลัยนาฏศิลป
ปจจุบนั ศกึ ษาตอมหาวิทยาลัยบานสมเดจ็ ราชภัฎ

เจา พระยา

การถา ยทอดทา รํา
ทา เบื้องตน