S A S T E R A R A K Y A T S A B A H KOLEKSICERITARAKYAT DAERAHBEAUFORTN U R I N A R I F A H A M I R A H A B D U L M O M I N
S y u k u r k e h a d r a t I l a h i k e r a n a t e l a h m e m b e r i p e l u a n g d a n k e s e m p a t a n u n t u k s a y a m e l a k u k a n t u g a s a n i n i . T e r i m a k a s i h k e p a d a i b u b a p a d a n a h l i k e l u a r g a y a n g l a i n t e r l i b a t d a l a m p e m b u a t a n b u k u i n i d i s a m p i n g m e m b e r i s a y a s e m a n g a t d a n d o r o n g a n u n t u k m e n y i a p k a n t u g a s a n i n i d e n g a n p e n u h s e m a n g a t . T i d a k d i l u p a k a n p e n s y a r a h k u r s u s C A 1 0 1 0 3 S e j a r a h K e s u s a s t e r a a n M e l a y u t a h u n 2 0 2 3 / 2 0 2 4 i a i t u C i k F a t i n N a j l a O m a r k e r a n a t e l a h m e m b e r i b a n y a k t u n j u k a j a r d a l a m p e m b u a t a n b u k u i n i . A k h i r k a t a r i b u a n t e r i m a k a s i h k e p a d a s e m u a p i h a k y a n g t e l a h m e m b a n t u s a y a d a l a m m e n y i a p k a n t u g a s a n i n i s e c a r a l a n g s u n g a t a u t i d a k l a n g s u n g . P E N G H A R G A A N KOLEKSICERITA RAKYAT DAERAH BEAUFORT i
H A K C I P T A P E N E R B I T A N H a k c i p t a t e r p e l i h a r a . T i d a k d i b e n a r k a n m e n g a m b i l a t a u m e n g e l u a r u l a n g m a n a - m a n a b a h a g i a n i l u s t r a s i d a n i s i k a n d u n g a n b u k u d a l a m a p a j u a b e n t u k d e n g a n a p a c a r a s e k a l i p u n , s a m a a d a s e c a r a e l e k t r o n i k , f o t o k o p i , m e k a n i k , r a k a m a n a t a u c a r a l a i n s e b e l u m m e n d a p a t i z i n p e n u l i s . P E N A S I H A T : C I K F A T I N N A J L A O M A R P E N U L I S / E D I T O R / I L U S T R A T O R : N U R I N A R I F A H A M I R A H KOLEKSICERITA RAKYAT DAERAH BEAUFORT ii
K A N D U N G A N R a j a K u y u k A n a k C u c u B e l i a u R a y a KOLEKSICERITA RAKYAT DAERAH BEAUFORT iii
Raja Kuyuk 1
Pada zaman dahulu, Ada seorang raja bernama Raja Kuyuk. Baginda memerintah Kota Klias. Rakyat negeri itu daripada suku kaum Bisaya. Raja Kuyuk memerintahkan rakyatnya supaya bekerja mengusahakan ladang halia. Pada suatu hari, salah seorang rakyatnya datang ke istana baginda. Rakyat tersebut menyembahkan perihal ladang halia yang dibinasakan oleh binatang buas. Raja Kuyuk 2
Raja Kuyuk 3
Baginda Raja Kuyuk pun berangkat ke ladang halia tersebut kerana baginda mahu melihat sendiri keadaan ladang yang dikatakan oleh pemuda tadi. Baginda sangat berduka cita. Bagi baginda, peristiwa itu merupakan malapetaka yang mengaibkan. Baginda mengambil keputusan membawa sekalian rakyatnya untuk berpindah ke daerah lain. Daerah tersebut bernama Bukit Selingai. Setelah tiba di Bukit Selingai, baginda memerintah sekalian rakyatnya untuk mengusahakan lagi ladang halia dan pada kali ini, ladang tersebut mendatangkan hasil yang sangat lumayan. Oleh itu, menetaplah baginda dan rakyatnya di Bukit Selingai itu. Raja Kuyuk 4
Raja Kuyuk 5
Raja Kuyuk Sebenarnya, Raja Kuyuk dan seluruh rakyatnya tidak memiliki sebarang agama, namun pada suatu ketika datanglah rombongan diraja dari negeri Brunei yang diketuai oleh Sultan Hasyim. Kedatangan rombongan itu he dak membeli halia dan berbaik-baik dengan Raya Kuyuk namun Raja Kuyuk tertarik dengan perkara yang dilakukan oleh Sultan Hasyim dan rakyatnya sewaktu tinggal di situ iaitu sembahyang. Raja Kuyuk tertanya-tanya apa sebenarnya yang dilakukan. " Kami melakukan sembahyang. Menyembah Tuhan kami iaitu Allah SWT yang mencipta langit, bumi dan seisinya" titah Sultan Hasyim. 6
Raja Kuyuk 7
Raja Kuyuk Maka dari peristiwa tersebut, Raja Kuyuk menyatakan ingin memeluk agama islam dan seluruh rakyatnya memeluk agama islam. Sejak menganut agama islam Raya Kuyuk merasa tenang dan gembira. Kehidupan baginda dan rakyatnya pun bertambah makmur, aman dan damai. Tanpa disedari rezeki pun datang tanpa diduga dan melimpah-ruah. 8
Raja Kuyuk 9
Anak CucuBeliau Raya 10
Anak Cucu Beliau Raya 11 Pada suatu ketika dulu, terdapat sebuah perkampungan kecil yang berada di daerah Beaufort yang bernama Kg Tenggulian atau lebih mesra dipanggil Kg Sibagar. Pada suatu hari, seorang ibu ingin melahirkan lalu datanglah suami bersama bidan kampung. Apabila selesai melahirkan si suami dan bidan terkejut kerana yang dilahirkan tadi bukanlah seorang bayi yang sempurna melainkan bayi yang bersarung kulit ular. Si suami sangat kecewa dia tidak akan menerima anak itu, namun si isteri merayu kepada suaminya agar dia dibolehkan menyusui anak tersebut selama seminggu atau lebih tepatnya sehingga bayi itu berusia seminggu.
Anak Cucu Beliau Raya 12
Anak Cucu Beliau Raya 13 Setelah seminggu berlalu, si suami mula malu dan tidak ingin dilihat aneh oelh penduduk kampung. Bertepatan dengan janji isterinya bahawa seminggu setelah melahirkan anak malang tersebut harus dibuang. Pada menjelang petang, si suami pun membuang anaknya ke lubuk sungai yang berada berdekatan rumah mereka. Akan tetapi usahanya gagal kerana anak yang dianggap membawa malang itu kembali kepangkuan keluarganya. Si suami naik angin dan ia bertekad akan membuang anak malang tersebut lebih jauh dari kawasan rumah mereka dengan anggapan anak tersebut tidak akan kembali lagi bersama mereka. .Namun usaha yang dilakukan hanya siasia, selama 6 kali si suami membuang anak tersebut sebanyak itu jugalah anak tersebut kembali ke rumah mereka.
Anak Cucu Beliau Raya 14
Anak Cucu Beliau Raya 15 Tidak ingin berputus asa, si suami meneruskan usahanya untuk membuang bayi malang tersebut namun dengan terkejutnya si bayi itu berbicara kepada bapa kandungnya jika ingin membuangnya berilah bekalan untuk dia tinggal di ‘rumah baru’ nya yang berupa 7 biji ketupat kerana ini merupakan usahanya yang ketujuh untuk membuang bayi tersebut. Mahu tidak mahu, si suami harus menuruti keinginan bayi tersebut atas perjanjian yang bayi tersebut tidak akan kembali lagi bersama keluarganya. Ketupat itu merupakan lambang perpisahannya dengan keluarga kandungnya. Akhirnya bayi malang tersebut tidak lagi datang kepangkuan keluarga kandungnya selamanya.
Anak Cucu Beliau Raya 16
Anak Cucu Beliau Raya 17 Hari ke hari tahun ke tahun, bayi yang dibuang sudah tumbuh besar dimana selama ini bayi tersebut hanya tinggal di setiap 7 lubuk sungai yang dibuang oleh ayah kandungnya dahulu. Kini sudah tiba masa ia berhijrah ke kawasan yang lebih besar iaitu kawasan laut. Setelah beberapa tahun kemudian, si bayi tersebut sudah pun tumbuh dewasa dan penduduk kampung menggelar beliau dengan panggilan ‘Beliau Raya’. Pada suatu hari beliau ingin menjemput penduduk kampung untuk menghadiri majlis perkahwinan anaknya dengan memberi supucuk surat yang menggunakan tulisan jawi namun penduduk kampung panik dan tidak mungkin mereka akan pergi ke dalam laut kerana mereka merupakan manusia yang normal yang tidak boleh bernafas didalam air.
Anak Cucu Beliau Raya 18
Anak Cucu Beliau Raya 19 Hari perkahwinan yang dinantikan pun telah tiba. Melihat akan kekosongan tetamu membuat beliau kecewa dan ambil hati. Maka dari itu beliau kembali berhijrah ke tempat yang lebih jauh dari sebelumnya kerana beliau tidak pernah berjauhan dengan perkampungan ditempat ia dilahirkan biarpun keluarga kandung membuangnya dahulu kerana menganggap ia sebagai anak yang membawa malang dan penduduk kampung yang tidak menyukai kehadirannya. Pada suatu hari, berhijrahlah beliau ke laut yang ada di negeri Sarawak dan memulakan kehidupan yang baru disana bersama keluarganya.
Anak Cucu Beliau Raya 20
Anak Cucu Beliau Raya 21 Pada peristiwa itu, Beliau Raya tidak lagi kembali ke kampung halamannya. Namun jiika para nelayan sedang memancing atau penduduk kampung menggunakan laluan air laut atau sungai, mereka akan menyebut ‘Anak cucu beliau raya’ apabila keadaan air bergelora dan dengan cepat keadaan air kembali seperti sedia kala. Mungkin Beliau Raya sudah berjanji akan memberi kebaikkan kepada penduduk kampung sebelum beliau meninggalkan kampung halamannya walaupun kehadirannya di kampung tersebut seperti tidak dianggap oleh penduduk kampung.
Anak Cucu Beliau Raya 22
Anak Cucu Beliau Raya 23 Penduduk kampung mula menyesali akan perbuatan yang telah dilakukan kepada Beliau Raya kerana mereka tidak menghadiri perkahwinan anaknya setidaknya mereka harus memberi tahu apa alasan mereka tidak menghadiri majlis tersebut. Walaupun Beliau Raya ini tidak diperlakukan baik dengan keluarganya dan penduduk kampung, namun beliau tetap berbuat baik dengan penduduk kampung walaupun beliau sudah pergi berhijrah dan tidak akan kembali lagi.
Anak Cucu Beliau Raya 24
S I N O P S I S R A J A K U Y U K B a g i c e r i t a l a g e n d a , i a i t u R a j a K u y u k i a n y a m e n g i s a h k a n t e n t a n g s e o r a n g r a j a y a n g g e m a r m e n g u s a h a k a n l a d a n g h a l i a w a l a u p u n p a d a m u l a n y a l a d a n g b a g i n d a d i m u s n a h k a n o l e h b i n a t a n g b u a s d a n m e n d a t a n g k a n h a s i l y a n g l u m a y a n a p a b i l a b a g i n d a d a n r a k y a t n y a b e r p i n d a h k e s u a t u t e m p a t y a n g b a h a r u . KOLEKSICERITA RAKYAT DAERAH BEAUFORT 25 Kedua-dua cerita rakyat ini mengisahkan tentang cerita rakyat yang ada di daerah Beaufort dimana ianya merupakan cerita lagenda dan mitos.
S I N O P S I S A N A K C U C U B E L I A U R A Y A KOLEKSICERITA RAKYAT DAERAH BEAUFORT 26 Cerita mitos yang bertajuk Anak Cucu Beliau Raya. Cerita ini mengisahkan tentang kehidupan suami isteri yang mempunyai anak yang kurang normal disebabkan anak tersebut bersarungkan kulit ular. Anak yang malang ini tidak diterima oleh keluarganya mahupun penduduk kampung. Kemudian berhijrahlah si anak malang ini ke laut yang luas untuk meneruskan kehidupannya di dalam laut buat selamanya.
N I L A I P E N G A J A R A N R A J A K U Y U K K i t a h e n d a k l a h b e r k e r j a k e r a s u n t u k m e n d a p a t k a n h a s i l y a n g l u m a y a n w a l a u p u n g a g a l d i p e r t e n g a h a n , t i d a k s e p a t u t n y a k i t a m e n g a l a h k e r a n a a p a y a n g k i t a j a d i s e k a r a n g a d a l a h y a n g k i t a i m p i k a n n y a d a h u l u . S e p e r t i R a j a K u y u k y a n g t i d a k b e r p u t u s a s a u n t u k m e n g u s a h a k a n l a d a n g h a l i a d i t e m p a t b a r u d a n m e m p e r o l e h h a s i l y a n g l u m a y a n w a l a u p u n s e b e l u m i t u l a d a n g b e l i a u t e l a h d i b i n a s a k a n o l e h b i n a t a n g b u a s . A N A K C U C U B E L I A U R A Y A K i t a h a r u s l a h m e l a y a n i a n a k - a n a k d e n g a n b a i k w a l a u p u n m e m p u n y a i k e l a i n a n f i z i k a l m a h u p u n m e n t a l k e r a n a a n a k - a n a k t e t a p l a h d a r a h d a g i n g k i t a s e n d i r i . H a l i n i k e r a n a d i m a s a a k a n d a t a n g m e r e k a l a h y a n g a k a n m e m b e r i k e b a i k k a n k e p a d a k i t a s e r t a m e m b a l a s s e m u a p e n g o r b a n a n y a n g t e l a h d i l a k u k a n o l e h s e t i a p i b u b a p a . KOLEKSICERITA RAKYAT DAERAH BEAUFORT 27
N a m a d i b e r i S a r a b a n u n A c h i b e r a s a l d a r i k a m p u n g L a b a , K o t a K l i a s . B e l i a u b e r u m u r 8 6 t a h u n d a n m e r u p a k a n i n f o r m e n b a g i k e d u a - d u a c e r i t a r a k y a t i n i i a i t u R a j a K u y u k d a n A n a k C u c u B e l i a u R a y a . B e l i a u t i d a k m e m i l i k i s e b a r a n g n o m b o r t e l e f o n u n t u k d i h u b u n g i t e t a p i b o l e h b e r h u b u n g m e l a l u i a n a k p e r e m p u a n n y a d i n o m b o r + 6 0 1 3 - 2 7 9 - 5 2 0 0 a t a u b o l e h b e r j u m p a b e l i a u s e c a r a l a n g s u n g u n t u k b e r t a n y a k a n b e r k a i t a n c e r i t a r a k y a t s a m a s e p e r t i y a n g d i l a k u k a n o l e h p e n u l i s . B I O D A T A I N F O R M E N KOLEKSICERITA RAKYAT DAERAH BEAUFORT 28
N a m a d i b e r i N u r i n A r i f a h A m i r a h b e r a s a l d a r i d a e r a h B e a u f o r t , S a b a h . B e l i a u t e l a h d i l a h i r k a n p a d a 2 J u l a i 2 0 0 2 d a n m e r u p a k a n a n a k t u n g g a l y a n g b e r b a n g s a B i s a y a . B e l i a u m e n d a p a t p e n d i d i k a n a w a l d i S k K o t a K l i a s B e a u f o r t , S a b a h d a n m e l a n j u t k a n s e k o l a h m e n e n g a h d i S m k K o t a K l i a s B e a u f o r t S a b a h d a n k i n i t e l a h m e l a n j u t k a n p e n d i d i k a n n y a d i U n i v e r s i t i M a l a y s i a S a b a h d a l a m b i d a n g I j a z a h S a r j a n a M u d a S a s t e r a D e n g a n K e p u j i a n ( S e n i K r e a t i f ) . H a r a p a n b e l i a u d a l a m p e n u l i s a n b u k u y a n g p e r t a m a d i h a s i l k a n i n i d a p a t m e m b e r i n i l a i m u r n i d a n p e n g a j a r a n d i s a m p i n g m e n a m b a h i l m u p e n g e t a h u a n t e n t a n g c e r i t a r a k y a t y a n g a d a d i d a e r a h m a s i n g - m a s i n g k e r a n a c e r i t a r a k y a t k i n i h a m p i r d i l u p a k a n o l e h g e n e r a s i m u d a s e k a r a n g i n i . B I O D A T A P E N U L I S KOLEKSICERITA RAKYAT DAERAH BEAUFORT 29
M E N G I S A H K A N S E O R A N G R A J A Y A N G M E M P U N Y A I N A M A Y A N G U N I K D A N B A I K H A T I . N A M U N T I D A K M E N G A N U T S E B A R A N G A G A M A . A P A K A H A K A N T E R J A D I D E N G A N R A J A T E R S E B U T D A N R A K Y A T N Y A ? . . . A N A K Y A N G D I L A H I R K A N B U K A N L A H A N A K M A N U S I A L A L U K E H A D I R A N N Y A T I D A K P E R N A H D I A N G G A P O L E H K E L U A R G A N Y A . M E S K I B E G I T U A N A K T E R S E B U T M E M B U A T P E R J A N J I A N K E P A D A P E N D U D U K K A M P U N G H A L A M A N N Y A S E B E L U M B E R H I J R A H K E T E M P A T Y A N G L A I N . Nurin Amirah Amirah P E N U L I S Apakah kejadian seterusnya yang akan berlaku?