ความรู้เกี่ยวกับการคุ้มครองผู้รับงานไปทำที่บ้าน

ความรู้เกยี่ วกบั การคุ้มครองผู้รับงานไปทาที่บ้าน

๒

การคุ้มครองผู้รับงานไปทาที่บ้าน

สถานการณ์การรับงานไปทาทบี่ ้าน

การรบั งานไปทาทบ่ี า้ น การรบั งานไปทาทบ่ี า้ นพบมาก การรบั งานไปทาทบ่ี า้ น ผรู้ บั งานไปทาทบี่ า้ น
ในประเทศไทย เกดิ ข้นึ ในอตุ สาหกรรมการผลติ เป็นการผลติ ทย่ี ดื หยนุ่ มคี วามพงึ พอใจในลกั ษณะ
ในชว่ ง พ.ศ. ๒๕๓๐ - โดยลกั ษณะงานจะเป็นการผลติ และเป็นประโยชน์ งานดงั กลา่ ว เพราะการรบั
๒๕๔๐ ชว่ งที่ ทบ่ี า้ น โดยแบง่ ออกเป็นการรบั ตอ่ ผจู้ า้ งงาน เนื่องจาก งานมาทาทบี่ า้ นน้นั
ยทุ ธศาสตรก์ ารพฒั นา งานไปทาทบ่ี า้ น (Home-based สามารถลดตน้ ทนุ สามารถลดเวลาและ
เศรษฐกจิ ของประเทศ Work) และการผลติ เพอ่ื ขาย (Self- การผลติ รวมท้งั ลดความ คา่ ใชจ้ า่ ยในการเดนิ ทาง
ดา้ นการส่งออกกาลงั employment) เชน่ การตดั เยบ็ เส่ียงจากการผนั ผวนทาง การมเี วลาทางานทยี่ ดื หยนุ่
ประสบความสาเร็จ เส้ือผา้ เคร่ืองหนงั รองเทา้ เศรษฐกจิ เพราะไมต่ อ้ ง สามารถดแู ลสมาชิก
และมตี อ่ เนอื่ งมา เฟอรน์ ิเจอรไ์ ม้เคร่ืองประดบั จา้ งแรงงานประจา ในครอบครวั ได้
จนกระทงั่ ปัจจบุ นั แปรรูปอาหาร และผลผลติ ใหส้ วสั ดกิ าร รวมถงึ
การเกษตร การประกอบอปุ กรณ์ ประกนั สงั คม
ไฟฟ้ า เป็นตน้

คา่ ตอบแทนต่า ปัญหาสุขภาพ
โดยเฉพาะกรณี และความปลอดภยั
ผา่ นคนกลาง
ในการทางาน

ผรู้ บั งานไปทาทบี่ า้ น สภาพปัญหาสาคญั ทเี่ กดิ ขนึ้ ปัญหาชว่ั โมง
ตอ้ งรบั ภาระคา่ ใชจ้ า่ ย กบั ผ้รู ับงานไปทาทบี่ ้านในประเทศไทย การทางาน
ทย่ี าวนาน
ตน้ ทนุ การผลติ การรวมกลมุ่
เป็นเครือขา่ ย
สามารถทาไดย้ าก

๓

กฎหมายและระเบียบทเี่ กย่ี วข้อง

๑. พระราชบญั ญตั ิคุ้มครองผู้รับงานไปทาทบ่ี ้าน พ.ศ. ๒๕๕๓
๒. ประกาศคณะกรรมการค้มุ ครองการรับงานไปทาทบี่ ้าน เรื่อง อตั ราค่าตอบแทนในงาน

ทรี่ ับไปทาทบ่ี ้าน

๓. กฎกระทรวงกาหนดงานทมี่ ลี กั ษณะอาจเป็ นอนั ตรายต่อสุขภาพและความปลอดภยั

ของหญงิ มคี รรภ์หรือเดก็ ซ่ึงมอี ายตุ ่ากว่าสิบห้าปี พ.ศ. ๒๕๖๐

๔. อนุสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศฉบบั ท่ี ๑๗๗ ว่าด้วยงานทรี่ ับไปทาทบ่ี ้าน

งานทรี่ ับไปทาทบี่ ้าน หมายความวา่ คานิยาม ผ้รู ับงานไปทาทบ่ี ้าน

งานทผ่ี จู้ า้ งงานในกิจการอตุ สาหกรรม หมายความวา่ งบคุ คลหรือ
มอบใหผ้ รู้ บั งานไปทาที่บา้ นเพอื่ นาไป กลมุ่ บคุ คลซ่ึงตกลงกบั ผจู้ า้ งงาน
ผลิตหรือประกอบนอกสถานประกอบ เพอ่ื รบั ทางานอนั เป็นงานทรี่ บั
กิจการของผจู้ า้ งงานหรืองานอ่ืน ไปทาทบี่ า้ น
ท่ีกาหนดในกฎกระทรวง

๑. โดยตนเอง ผ้จู ้างงาน หมายความวา่ ๓. กระทาในลกั ษณะผรู้ บั เหมาชว่ ง
๒. โดยผา่ นตวั แทน
ผปู้ ระกอบกจิ การซ่งึ ตกลง (ตอ้ งประกอบกจิ การ
จา้ งผรู้ บั งานไปทาทบี่ า้ น อตุ สาหกรรมดว้ ย)

๔

รูปแบบของการจ้างในงานทรี่ ับไปทาทบ่ี ้าน

ผู้จ้างงาน
(ประกอบกจิ การอุตสาหกรรม)

จ้าง ผลติ / ประกอบกจิ การ
(นอกสถานประกอบกจิ การ)

โดยผู้จ้างงาน (โดยตรง) / มอบผ่าน มอบงานผ่านผ้รู ับเหมาช่วง*
ตวั แทน (โดยชัดแจ้ง / ปริยาย) (ทีป่ ระกอบกจิ การอุตสาหกรรม)

บุคคล กล่มุ บุคคล

* การมอบงานผา่ นผรู้ ับเหมาช่วง หากผรู้ ับเหมาช่วงเป็นผปู้ ระกอบกิจการอุตสาหกรรมดว้ ยยอ่ มมีฐานะ
เป็นผจู้ า้ งงาน แต่หากผรู้ ับเหมาช่วงเป็นเพยี งคนกลางที่มีรายไดจ้ ากส่วนตา่ งของค่าตอบแทนโดยมิได้
เป็นผปู้ ระกอบกิจการในงานอุตสาหกรรม ผรู้ ับเหมาช่วงก็ไมม่ ีฐานะเป็นผจู้ า้ งงาน

๕

สาระสาคญั ของพระราชบญั ญตั คิ ้มุ ครองผ้รู บั งานไปทาทบ่ี ้าน พ.ศ. ๒๕๕๓

หมวด ๑ บททว่ั ไป

มาตรา ๕
สิทธิหรือประโยชน์ตามพระราชบญั ญัติน้ไี ม่ตัดสทิ ธิหรือประโยชน์ทีผ่ รู้ บั งานไปทาที่บา้ นพงึ ได้รบั ตามกฎหมายอื่น

มาตรา ๖
กาหนดให้อธิบดชี ว่ ยเหลอื ในการเข้าดาเนินคดแี ทนผู้รบั งานไปทาท่ีบ้านได้

มาตรา ๗
คดที เ่ี กิดจากขอ้ พิพาทระหว่างผู้จ้างงานกบั ผ้รู ับงานไปทาท่ีบ้านใหอ้ ยใู่ นอานาจของศาลแรงงาน

มาตรา ๘
ศาลแรงงานมอี านาจสงั่ เกย่ี วกบั สญั ญาจา้ งหรอื ขอ้ กาหนดในเอกสารเกยี่ วกบั การรบั งานไปทาทีบ่ า้ น
ท่ที าให้ผู้จา้ งงานได้เปรยี บผู้รบั งานไปทาทบ่ี ้านเกินสมควร

๖

หมวด 2 สิทธิและหน้าทข่ี องผู้จ้างงานและผู้รับงานไปทาทบี่ ้าน

เอกสารเก่ียวกบั การรับงานไปทาทบี่ ้าน

มาตรา ๙

ผจู้ า้ งงานตอ้ งจดั ทาเอกสารเก่ียวกบั การรบั งานไปทาทบ่ี า้ นเป็ นภาษาไทย มอบใหแ้ ก่ผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น
๑ ฉบบั และเกบ็ ไวท้ ่ีสถานประกอบกิจการหรือสานกั งานของผจู้ า้ งงาน ๑ ฉบบั โดยเกบ็ รักษาเอกสารไว้
ไมน่ อ้ ยกวา่ สองปี นบั แต่วนั ท่ีจา่ ยค่าตอบแทน ซ่ึงเอกสารมีรายละเอียดดงั ตอ่ ไปน้ี

๑) ช่ือ ที่อยู่ เพศ และอายขุ องผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น
๒) ช่ือและที่อยขู่ องผจู้ า้ งงาน กรณีจา้ งผา่ นตวั แทน หรือผรู้ ับเหมาช่วง ตอ้ งบนั ทึกช่ือและท่ีอยดู่ ว้ ย
๓) อตั ราและจานวนคา่ ตอบแทน วธิ ีคานวณ วธิ ีหกั คา่ ตอบแทน และจานวนหลกั ประกนั
๔) ประเภท ปริมาณ และมูลคา่ ของงานท่ีรับไปทาที่บา้ น
๕) วนั เร่ิมตน้ และวนั สิ้นสุดของการทางานแตล่ ะงวด
๖) วนั ส่งมอบงาน และวนั จ่ายคา่ ตอบแทนใหแ้ ก่ผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น
๗) ลายมือช่ือของผจู้ า้ งงานและผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น

การบอกเลกิ จ้าง

มาตรา ๑๐

๑. ถา้ งานท่ีรับไปทาที่บา้ นยงั ทาไม่แลว้ เสร็จ และ
๒. ยงั อยใู่ นระยะเวลาที่ตกลงกนั
๓. ผจู้ า้ งงานจะบอกเลิกการจา้ งไม่ได้
ยกเว้น
๑. เป็นความผดิ ของผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น หรือ
๒. ผจู้ า้ งงานมีเหตุจาเป็นที่หลีกเล่ียงไม่ได้ โดยตอ้ งจา่ ยค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น

๗

การขยายเวลาส่ งมอบงาน

มาตรา ๑๑

เมอ่ื มเี หตวุ า่ งานทร่ี บั ไปทาทบ่ี า้ นจะเสร็จไมท่ นั ตามกาหนด
- ผรู้ ับงานไปทาที่บา้ นสามารถขอขยายเวลาส่งมอบงานใหแ้ ก่ผจู้ า้ งงานได้
- ถา้ ผจู้ า้ งงานไมต่ กลงขยายเวลาส่งมอบงานและจะไดร้ ับความเสียหายโดยไม่ใช่ความผดิ ของตน

มีสิทธิบอกเลิกการจา้ งและมอบงานใหผ้ อู้ ่ืนรับงานน้นั ไปทาแทนได้

สิทธิในการเรียกค่าเสียหาย

มาตรา ๑๒
การบอกเลิกจา้ งตามมาตรา ๑๐ และมาตรา ๑๑ วรรคสอง ไม่ตดั สิทธิฝ่ ายหน่ึงฝ่ ายใดที่จะเรียกค่าเสียหาย

จากฝ่ ายท่ีตอ้ งรับผดิ

มาตรา ๑๓
๑. การจา้ งงานสิ้นสุดลงเมอ่ื ผรู้ บั งานไปทาทบ่ี า้ นถงึ แกค่ วามตาย หรือไมส่ ามารถทางานน้นั ตอ่ ไปไดโ้ ดยไมใ่ ช่
ความผดิ ของตน
๒. แตถ่ า้ งานทท่ี าไปแลว้ เป็นประโยชนแ์ กผ่ จู้ า้ งงาน ผจู้ า้ งงานตอ้ งรบั เอาไวแ้ ละจา่ ยคา่ ตอบแทนตามสดั ส่วน
ของงานทท่ี า

หลกั ประกนั การทางาน

มาตรา ๑๔

๑. หา้ มผจู้ า้ งงานเรียกหรือรับหลกั ประกนั การทางานหรือหลกั ประกนั ความเสียหายในการทางาน
จากผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น

เวน้ แต่
ประเภท ปริมาณ หรือมูลค่าของงานท่ีทาน้นั อาจก่อใหเ้ กิดความเสียหายแก่ผจู้ า้ งงานได้ โดยใหเ้ ป็นไป
ตามหลกั เกณฑ์ วธิ ีการ และเง่ือนไขท่ีอธิบดีประกาศกาหนด โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ
๒. ผจู้ า้ งงานจะตอ้ งคืนหลกั ประกนั การทางานหรือหลกั ประกนั ความเสียหายในการทางานแกผ่ รู้ บั งาน
ไปทาทบี่ า้ นภายในเวลาไมเ่ กิน ๗ วนั นบั แต่วนั ที่ผจู้ า้ งงานไดร้ ับงานท่ีทา

๘

มาตรา ๑๕

๑. หากผจู้ า้ งงานเป็นผจู้ ดั หาวตั ถุดบิ อปุ กรณ์ หรือส่ิงอ่ืนทใ่ี ชใ้ นการทางาน
๒. ผรู้ บั งานไปทาทบ่ี า้ นตอ้ งใชว้ ตั ถุดิบ อปุ กณ์ หรือสิ่งอนื่ น้นั ดว้ ยความระมดั ระวงั และประหยดั
๓. หากไมม่ กี ารตกลงกนั ไวเ้ป็นอยา่ งอ่นื เมือ่ งานทรี่ บั มอบหมายเสร็จแลว้ ผรู้ บั งานไปทาทบี่ า้ นตอ้ งส่งคืน
วตั ถุดบิ อปุ กณ์ หรือส่ิงอน่ื ทใี่ ชใ้ นการทางานท่เี หลืออยแู่ กผ่ จู้ า้ งงาน

หมวด ๓ ค่าตอบแทน

มาตรา ๑๖
ใหผ้ จู้ า้ งงานกาหนดค่าตอบแทนใหแ้ ก่ผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ นไม่นอ้ ยกวา่ อตั ราค่าจา้ งตามกฎหมาย
วา่ ดว้ ยการคุม้ ครองแรงงานตามท่ีคณะกรรมการกาหนด และตอ้ งไม่เป็นการเลือกปฏิบตั ิ

กาหนดเวลาจ่าย

มาตรา ๑๗
๑. ใหผ้ จู้ า้ งงานจ่ายคา่ ตอบแทนใหผ้ รู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น

๑.๑ ในขณะท่ีส่งมอบงาน หรือ
๑.๒ ตามกาหนดท่ีตกลงกนั แต่ไมเ่ กิน ๗ วนั นบั แตว่ นั ท่ีส่งมอบงาน

สถานทจ่ี ่ายค่าตอบแทน

มาตรา ๑๘
ใหผ้ จู้ า้ งงานจ่ายค่าตอบแทนให้แก่ผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น
- ณ สถานที่ทางานของผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น
- ถา้ จา่ ยสถานทอ่ี น่ื หรือดว้ ยวธิ ีอนื่ ตอ้ งไดร้ บั ความยนิ ยอมจากผรู้ บั งานไปทาทบี่ า้ น

๙

ห้ามผ้จู ้างงานหกั ค่าตอบแทน

มาตรา ๑๙

หา้ มผจู้ า้ งงานหกั คา่ ตอบแทน เวน้ แต่เป็นการหกั เพ่ือ
(๑) ชาระภาษีเงินได้
(๒) ชาระเงินอื่นตามท่ีมีกฎหมายบญั ญตั ิไว้
(๓) ชดใชค้ า่ เสียหายใหแ้ กผ่ จู้ า้ งงาน โดยไดร้ บั ความยนิ ยอมจากผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น
(๔) ชาระค่าเสียหายหรือค่าปรับกรณีส่งมอบงานไม่ทนั กาหนด โดยไดร้ ับความยินยอมจากผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น
การหกั ค่าตอบแทนตาม (๓) หรือ (๔) หา้ มหกั เกินร้อยละสิบของคา่ ตอบแทนท่ีผรู้ ับงานไปทาที่บา้ นมีสิทธิไดร้ ับ
ในแตล่ ะงวด

หมวด ๔ ความปลอดภัยในการทางาน

มาตรา ๒๐

หา้ มใหห้ ญิงมีครรภห์ รือเด็กอายตุ ่ากวา่ ๑๕ ปี ทางานที่มีลกั ษณะอาจเป็นอนั ตรายต่อสุขภาพและความปลอดภยั
ตามท่ีกาหนดในกฎกระทรวง

กฎกระทรวงกาหนดงานทมี่ ีลกั ษณะอาจเป็ นอนั ตรายต่อสุขภาพและความปลอดภัยของหญงิ มคี รรภ์หรือเด็ก
ซึ่งมีอายตุ า่ กว่าสิบห้าปี พ.ศ. ๒๕๖๐ ไดก้ าหนดงานที่มีลกั ษณะอาจเป็นอนั ตรายต่อสุขภาพและความปลอดภยั
ของหญิงมีครรภห์ รือเดก็ ซ่ึงมีอายตุ ่ากวา่ สิบหา้ ปี ไว้ ดงั น้ี

๑. งานท่ีมีลกั ษณะอาจเป็นอนั ตรายต่อสุขภาพและความปลอดภยั ของหญิงมีครรภ์ ไดแ้ ก่
(๑) งานเกี่ยวกบั เครื่องจกั รหรือเคร่ืองยนตอ์ นั อาจเกิดอนั ตรายจากความสั่นสะเทือน
(๒) งานยก แบก หาบ หาม ทนู ลาก หรือเข็นของหนกั เกินสิบหา้ กิโลกรัม
(๓) งานท่ีตอ้ งสัมผสั ละออง ไอ กา๊ ซ จากวตั ถุดิบหรือกระบวนการผลิตอนั อาจเป็นอนั ตรายต่อสุขภาพ
เช่น งานพน่ สี งานฟอกยอ้ ม
(๔) งานท่ีตอ้ งสมั ผสั กบั ฝ่ นุ ฟมู เส้นใย จากวตั ถุดิบหรือกระบวนการผลิตอนั อาจเป็นอนั ตรายต่อสุขภาพ
เช่น งานเช่ือมโลหะ หลอมโลหะ งานขดั เจียโลหะ

๑๐

๒. งานที่มีลกั ษณะอาจเป็ นอนั ตรายต่อสุขภาพและความปลอดภยั ของเดก็ ซ่ึงมีอายตุ ่ากวา่ สิบหา้ ปี ไดแ้ ก่
(๑) งานเก่ียวกบั เครื่องจกั ร เคร่ืองมือ หรืออุปกรณ์ซ่ึงอาจก่อให้เกิดอนั ตรายจากเคร่ืองจกั ร เคร่ืองมือ
หรืออุปกรณ์น้นั
(๒) งานยก แบก หาบ หาม ทูน ลาก หรือเข็นของหนกั เกินสิบหา้ กิโลกรัม
(๓) งานท่ีตอ้ งสมั ผสั ละออง ไอ กา๊ ซ จากวตั ถุดิบหรือกระบวนการผลิตอนั อาจเป็ นอนั ตรายตอ่ สุขภาพ
เช่น งานพน่ สี งานฟอกยอ้ ม
(๔) งานที่ตอ้ งสัมผสั กบั ฝ่ นุ ฟมู เส้นใย จากวตั ถุดิบหรือกระบวนการผลิตอนั อาจเป็นอนั ตรายต่อสุขภาพ
เช่น งานเช่ือมโลหะ หลอมโลหะ งานขดั เจียโลหะ
(๕) งานเก่ียวกบั จุลชีวนั เป็นพิษซ่ึงอาจเป็ นเช้ือไวรัส แบคทีเรีย รา หรือเช้ืออ่ืนอนั อาจเป็ นอนั ตราย
ตอ่ สุขภาพ
(๖) งานเก่ียวกบั แสงจา้ เสียงดงั ความร้อนจดั ความเยน็ จดั หรือความสั่นสะเทือนซ่ึงอาจเป็ นอนั ตราย
ต่อสุขภาพและความปลอดภยั

มาตรา ๒๑
หา้ มผจู้ า้ งงานจา้ งผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น ดงั ตอ่ ไปน้ี
(๑) งานเกี่ยวกบั วตั ถุอนั ตราย
(๒) งานท่ีตอ้ งทาดว้ ยเครื่องมือหรือเครื่องจกั ร ซ่ึงผทู้ าไดร้ ับความสัน่ สะเทือนอนั อาจเป็นอนั ตราย
(๓) งานเก่ียวกบั ความร้อนจดั หรือเยน็ จดั อนั อาจเป็ นอนั ตราย
(๔) งานอ่ืนที่อาจกระทบตอ่ สุขภาพ ความปลอดภยั หรือคุณภาพส่ิงแวดลอ้ ม
ลกั ษณะหรือประเภทของงานตาม (๒) (๓) หรือ (๔) ใหเ้ ป็นไปตามท่ีกาหนดในกฎกระทรวง

มาตรา ๒๒
หา้ มผจู้ า้ งงานจดั หาหรือส่งมอบวตั ถุดิบ อุปกรณ์ หรือสิ่งอื่นที่ใชใ้ นการทางานที่อาจเป็นอนั ตรายต่อผรู้ ับงาน
ไปทาที่บา้ น บุคคลในบา้ น ผมู้ าติดต่อ รวมท้งั ชุมชนหรือส่ิงแวดลอ้ มใกลเ้ คียง

มาตรา ๒๓
ผจู้ า้ งงานตอ้ งแจง้ เตือนใหผ้ รู้ ับงานไปทาท่ีบา้ นทราบถึงขอ้ มูลท่ีเก่ียวกบั อนั ตรายที่อาจเกิดข้ึนจากการใช้
วตั ถุดิบ อุปกรณ์และสิ่งอ่ืนท่ีใชใ้ นการทางาน ตลอดจนวธิ ีในการป้ องกนั แกไ้ ขอนั ตราย และจดั ใหม้ ีอุปกรณ์
คุม้ ครองความปลอดภยั ในการทางานท่ีเหมาะสมดว้ ย

๑๑

การประสบอนั ตรายหรือเจ็บป่ วยเนื่องจากการทางาน

มาตรา ๒๔

๑. ใหผ้ จู้ า้ งงานเป็ นผรู้ ับผดิ ชอบค่ารักษาพยาบาล ค่าฟ้ื นฟูสมรรถภาพและค่าทาศพ ในกรณีที่ผรู้ ับงาน
ไปทาท่ีบา้ นประสบอนั ตราย เจบ็ ป่ วย ทุพพลภาพหรือถึงแก่ความตาย เนื่องจาก

๑.๑ การใชว้ ตั ถุดิบ อุปกรณ์ หรือส่ิงอื่นที่ใชใ้ นการทางานที่ผจู้ า้ งงานจดั หาหรือส่งมอบให้ หรือ
๑.๒ ไมจ่ ดั ใหม้ ีอุปกรณ์คุม้ ครองความปลอดภยั หรือ
๑.๓ กรณีอุบตั ิเหตุเนื่องจากการทางาน ณ สถานที่ทางาน
๒. การจ่ายเงินน้นั ใหเ้ ป็ นไปตามหลกั เกณฑ์ วธิ ีการ และอตั ราท่ีกาหนดในกกระทรวง
เวน้ แต่ เกิดจากความจงใจหรือประมาทเลินเล่ออยา่ งร้ายแรงของผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ นเอง

หมวด ๕ คณะกรรมการคุ้มครองการรับงานไปทาทบี่ ้าน

มาตรา ๒๕-๓๒

คณะกรรมการคุม้ ครองการรับงานไปทาท่ีบา้ น ประกอบดว้ ย
๑. ปลดั กระทรวงแรงงานเป็ นประธานกรรมการ โดยมีอธิบดีกรมสวสั ดิการและคุม้ ครองแรงงาน
เป็ นกรรมการและเลขานุการ
๒. กรรมการโดยตาแหนง่ จานวน ๕ คน ไดแ้ ก่

๒.๑ อธิบดีกรมการจดั หางาน
๒.๒ ผแู้ ทน - กระทรวงสาธารณสุข

- กระทรวงอตุ สาหกรรม
- กรมการปกครอง และ
- กรมส่งเสริมการปกครองทอ้ งถิ่น
๓. ผทู้ รงคณุ วฒุ ซิ ่ึงรฐั มนตรีแตง่ ต้งั จากบคุ คลทม่ี คี วามเชย่ี วชาญเกยี่ วกบั การรบั งานไปทาทบี่ า้ นไมเ่ กนิ ๓ คน
๔. ผแู้ ทนผจู้ า้ งงาน ๓ คน
๕. ผแู้ ทนผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น ๓ คน

๑๒

วาระการดารงตาแหน่ง
กรรมการตามขอ้ ๓. - ๕. มีวาระการดารงตาแหน่งคราวละ ๒ ปี แต่ไมเ่ กิน ๒ วาระติดต่อกนั
อานาจหน้าที่

คณะกรรมการคุม้ ครองการรับงานไปทาท่ีบา้ นมีอานาจหนา้ ท่ี ดงั ต่อไปน้ี
๑. เสนอแนะและใหค้ วามเห็นต่อรัฐมนตรีเกี่ยวกบั นโยบายและมาตรการตา่ งๆ
๒. เสนอแนะตอ่ รัฐมนตรีเก่ียวกบั การออกกฎกระทรวง หรือประกาศ
๓. กาหนดอตั ราค่าตอบแทนในงานท่ีรับไปทาท่ีบา้ น
๔. ส่งเสริมผจู้ า้ งงานและผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ นในการสร้างแนวปฏิบตั ิที่ดีในการทางาน ตลอดจน
ส่งเสริมความร่วมมือและการประสานงานระหวา่ งหน่วยงานต่างๆ
๕. ติดตามตรวจสอบการดาเนินการ และเสนอรายงานเก่ียวกบั ผลการดาเนินงานต่อคณะรัฐมนตรี
อยา่ งนอ้ ยปี ละหน่ึงคร้ัง และเผยแพร่ต่อสาธารณชน
๖. ปฏิบตั ิการอ่ืนใดตามท่ีกฎหมายกาหนด

๑๓

กระทรวงอตุ สาหกรรม รัฐมนตรีแต่งต้งั จากบคุ คล
ท่ีมีความเชี่ยวชาญเก่ียวกบั
กระทรวงสาธารณสุข กรมการปกครอง ให้มีตวั แทนจากองคก์ ร
งานที่รับไปทาที่บา้ น สาธารณประโยชนท์ ่ีเป็น
นิติบคุ คลอยา่ งนอ้ ย ๑ คน
กรมส่งเสริมการ ผแู้ ทน ๓. กรรมการผทู้ รงคุณวฒุ ิ
ปกครองทอ้ งถิ่น (ไม่เกิน ๓ คน) ๔. กรรมการผแู้ ทน
๒. กรรมการ
อธิบดีกรมการ ผจู้ า้ งงาน (๓ คน)
จดั หางาน โดยตาแหน่ง (๕ คน)

๑. ประธาน : ปลดั กระทรวงแรงงาน องค์ประกอบ ๕. กรรมการผแู้ ทนผรู้ ับงาน

เลขานุการ : อธิบดีกรมสวสั ดิการ คณะกรรมการ ไปทาท่ีบา้ น(๓ คน)
และคุม้ ครองแรงงาน
สร้างแนวทางปฏิบตั ิ ความร่วมมือและการ
ผชู้ ่วยเลขาฯ : ขา้ ราชการกรมสวสั ดิการ ที่ดีในการทางาน ประสานงานระหวา่ ง
และคุม้ ครองแรงงาน (ไม่เกิน ๒ คน)
หน่วยงานตา่ งๆ

วาระการดารงตาแหน่ง (สาหรับ คุ้มครองการรับงาน ส่งเสริมผจู้ า้ งงานและ ติดตาม
ไปทาทบ่ี ้าน ผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น ตรวจสอบ
กรรมการตาม ขอ้ ๓ - ขอ้ ๕) การดาเนินงาน

คราวละ ๒ ปี ไมเ่ กิน ๒ วาระติดต่อกนั อานาจหน้าท่ี

กาหนดอตั ราค่าตอบแทน ปฏิบตั ิการอ่ืน
ที่กฎหมายกาหนด
คณะอนุกรรมการและคณะทางาน เสนอแนะและใหค้ วามเห็นต่อรัฐมนตรี
เก่ียวกบั นโยบายและมาตรการต่างๆ เสนอแนะรัฐมนตรี
เก่ียวกบั การออก
ท่ีผา่ นมาไดแ้ ตง่ ต้งั คณะอนุกรรมการและคณะทางานภายใตค้ ณะกรรมการคุม้ ครองการรับงาน กฎกระทรวง หรือ
ไปทาทบี่ า้ น จานวน ๔ คณะ ดงั น้ี
ประกาศ
๑) คณะอนุกรรมการคุม้ ครอง ส่งเสริมและพฒั นางานท่ีรับไปทาท่ีบา้ น
๒) คณะอนุกรรมการกาหนดอตั ราค่าตอบแทนในงานที่รบั ไปทาท่ีบา้ น
๓) คณะอนุกรรมการพจิ ารณาร่างกฎกระทรวงที่ออกตามความในบทบญั ญตั ิมาตรา ๒๔
งงงแห่งพระราชบญั ญตั ิคุม้ ครองผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น พ.ศ. ๒๕๕๓
๔) คณะทางานดา้ นการจดั ทาแผนยทุ ธศาสตร์ในการคุม้ ครองผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น

๑๔

หมวด ๖ การยน่ื คาร้องและการพจิ ารณาคาร้อง

มาตรา ๓๓

กรณีผจู้ า้ งงานไมจ่ า่ ยเงินให้แก่ผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น ๕ ประเภท ดงั น้ี
(๑) เงินประกนั
(๒) คา่ ตอบแทน
(๓) คา่ รักษาพยาบาล
(๔) คา่ ฟ้ื นฟสู มรรถภาพ
(๕) คา่ ทาศพ
ผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น/ทายาทมีสิทธิยน่ื คาร้องต่อพนกั งานตรวจแรงงาน ณ ทอ้ งท่ีท่ีผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น

ทางานอยู่ หรือภูมิลาเนาของผจู้ า้ งงาน

การพจิ ารณาคาร้อง

มาตรา ๓๔
๑. เมื่อมีการยนื่ คาร้องตามมาตรา ๓๓
๒. ใหพ้ นกั งานตรวจแรงงานสอบสวนขอ้ เท็จจริงและมีคาสั่ง
๒.๑ ภายใน ๓๐ วนั นบั แต่วนั ที่รับคาร้อง
๒.๒ ขอขยายเวลาไดอ้ ีกไมเ่ กิน ๓๐ วนั

การนาคดไี ปสู่ศาลแรงงาน

มาตรา ๓๕
๑. ผยู้ นื่ คาร้องหรือผจู้ า้ งงานท่ีไม่เห็นดว้ ยกบั คาส่งั ตามมาตรา ๓๔ ใหน้ าคดไี ปสู่ศาลแรงงาน ภายใน ๓๐ วนั
นบั แตว่ นั ทท่ี ราบหรือถือวา่ ไดท้ ราบคาสงั่
๒. กรณีผยู้ นื่ คาร้องหรือผจู้ า้ งงานไมน่ าคดีไปสู่ศาลแรงงานภายในกาหนดใหค้ าส่ังน้นั เป็นที่สุด

๑๕

การดาเนินคดีอาญา

มาตรา ๓๖
๑. ในกรณีทผ่ี จู้ า้ งงาน
๑.๑ ปฏบิ ตั ติ ามคาสงั่ ของพนกั งานตรวจแรงงานตามมาตรา ๓๔ ภายในระยะเวลาที่กาหนด หรือ
๑.๒ ไดป้ ฏิบตั ิตามคาพพิ ากษาหรือคาสัง่ ของศาลแรงงานแลว้
๒. การดาเนินคดีอาญาต่อผจู้ า้ งงานใหเ้ ป็ นอนั ระงบั ไป

หมวด ๗ พนักงานตรวจแรงงาน

มาตรา ๓๗
พนกั งานตรวจแรงงานงานมีอานาจ ดงั ต่อไปน้ี
(๑) เขา้ ไปตรวจสถานประกอบกิจการหรือสานกั งานของผจู้ า้ งงานหรือสถานท่ีทางานของผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น
(๒) เกบ็ ตวั อยา่ งวตั ถุดิบหรือผลิตภณั ฑท์ ่ีทาเพื่อวเิ คราะห์เกี่ยวกบั ความปลอดภยั ในการทางาน
(๓) มีหนงั สือเรียกบุคคลใดมาใหถ้ อ้ ยคาหรือใหส้ ่งเอกสารหรือวตั ถุใดๆ มาเพื่อประกอบการพจิ ารณา
ไดต้ ามความจาเป็น
(๔) มีคาส่งั เป็นหนงั สือใหผ้ จู้ า้ งงานหรือผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ นปฏิบตั ิใหถ้ ูกตอ้ ง

การอทุ ธรณ์คาส่ังพนักงานตรวจแรงงาน

มาตรา ๓๘
๑. คาสง่ั ของพนกั งานตรวจแรงงานตามมาตรา ๓๗ (๔)
๒.ใหอ้ ุทธรณ์ตอ่ ศาลแรงงาน
๒.๑ ภายในระยะเวลาที่กาหนดในคาส่งั แต่ไม่เกิน ๓๐ วนั นบั แต่วนั ที่ทราบคาส่ัง
๒.๒ การอุทธรณ์ไม่เป็นการทุเลาการปฏิบตั ิตามคาส่งั ของพนกั งานตรวจแรงงาน
๒.๓ ผจู้ า้ งงานตอ้ งวางหลกั ประกนั ต่อศาล จึงจะฟ้ องคดีได้
๓. คดีอาญาเป็นอนั ระงบั เมื่อไดป้ ฏิบตั ิตามคาสง่ั ของพนกั งานตรวจแรงงาน หรือปฏิบตั ิตามคาพิพากษา
หรือคาสั่งของศาลแรงงาน

๑๖

มาตรา ๓๙
ในการปฏิบตั ิหนา้ ท่ีของพนกั งานตรวจแรงงาน แพทย์ นกั สงั คมสงเคราะห์ หรือผเู้ ช่ียวชาญ
ตามมาตรา ๓๗ ใหบ้ ุคคลซ่ึงเก่ียวขอ้ งอานวยความสะดวกตามสมควร

มาตรา ๔๐
ในการปฏิบตั ิหนา้ ที่ตามมาตรา ๓๗ ใหพ้ นกั งานตรวจแรงงาน แพทย์ นกั สังคมสงเคราะห์ หรือ
ผเู้ ชี่ยวชาญตามมาตรา ๓๗ แสดงบตั รประจาตวั หรือหนงั สือมอบหมาย แลว้ แตก่ รณี ต่อบุคคลซ่ึงเกี่ยวขอ้ ง

หมวด ๘ บทกาหนดโทษ

มาตรา ๔๑-๔๙
ผจู้ า้ งงานหรือผใู้ ดฝ่ าฝื นหรือไมป่ ฏิบตั ิตามพระราชบญั ญตั ิน้ี มีโทษจาคุกไมเ่ กิน ๑ ปี หรือปรับ
ไม่เกิน ๒๐๐,๐๐๐ บาท หรือท้งั จาท้งั ปรับ

๑๗

ข้นั ตอนการรับคาร้อง พจิ ารณาวนิ ิจฉัยคาร้อง
ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองผู้รับงานไปทาท่ีบ้าน พ.ศ. ๒๕๕๓

๑. การรับคาร้อง ๒. การพจิ ารณาและวนิ ิจฉัย

ใหค้ าปรึกษา สอบขอ้ เทจ็ จริงผจู้ า้ งงาน
และพจิ ารณาสิทธิ นาสืบ/รวบรวม
พยานหลกั ฐาน
ตามกฎหมาย

ผรู้ ับงานเขียนคาร้อง รวบรวมขอ้ เทจ็ จริงเพื่อนาสู่
การวินิจฉยั วา่ ผรู้ ับงานมีสิทธิ
แจง้ การดาเนินการและ
นดั หมายผจู้ า้ งงานมาพบ หรือไมม่ ีสิทธิไดร้ ับเงิน

เพื่อสอบขอ้ เท็จจริง เจรจาประนีประนอม

กรณีผจู้ า้ งงานและผรู้ ับงาน กรณีผจู้ า้ งงานและผรู้ ับงาน
ตกลงกนั ได้ ตกลงกนั ไม่ได้

ผจู้ า้ งงานปฏิบตั ิตาม พจิ ารณาออกคาสง่ั
ขอ้ ตกลงและบนั ทึก

การปฏิบตั ิ

ปิ ดเรื่อง

๑๘

ข้นั ตอนการรับคาร้อง พจิ ารณาวนิ ิจฉัยคาร้อง
ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองผ้รู ับงานไปทาทบ่ี ้าน พ.ศ. ๒๕๕๓

๓. การออกคาส่ัง

ผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น/ทายาท ผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ น/ทายาท
ไม่มสี ิทธิได้รับเงนิ มสี ิทธิได้รบั เงนิ

ออกคาสงั่ แจง้ ผรู้ ับงานฯทราบ ออกคาสงั่ ใหผ้ จู้ า้ งงานปฏิบตั ิ

ไม่อุทธรณ์คาสงั่ อทุ ธรณ์คาส่ังตอ่ ศาล ผจู้ า้ งงานไม่ปฏิบตั ิ ผจู้ า้ งงานปฏิบตั ิ
ต่อศาลแรงงาน แรงงานภายใน ๓๐ วนั ตามคาสง่ั ตามคาสงั่
ภายใน ๓๐ วนั นบั แตว่ นั ท่ีทราบ/ถือวา่
ปิ ดเรื่อง
ปิ ดคดี ไดท้ ราบคาสง่ั
ไม่อทุ ธรณ์คาสงั่ อุทธรณ์คาสัง่ ต่อศาล
ติดตามผลจากศาล ตอ่ ศาลแรงงาน แรงงานภายใน ๓๐ วนั
ภายใน ๓๐ วนั นบั แตว่ นั ที่ทราบ/ถือวา่

ไดท้ ราบคาสงั่

ดาเนินคดี

ติดตามผลจากศาล

** ถ้าผ้จู ้างงานเป็ นฝ่ ายนาคดี เปรียบเทียบปรับ พนกั งานสอบสวน
ไปสู่ศาลแรงงาน (ตารวจ)

ต้องวางเงนิ ต่อศาลแรงงาน ติดตามผลการดาเนินคดี
ตามจานวนทถี่ งึ กาหนดจ่าย จากพนกั งานสอบสวน
ตามคาสั่ง จงึ จะฟ้ องคดไี ด้

๑๙

การส่งเสริมและพฒั นาผู้รับงานไปทาทบ่ี ้าน

ดาเนินการส่งเสริมความรูด้ า้ นสุขภาพ

อบรม ใหค้ วามรู้ความเขา้ ใจกบั ผจู้ า้ งงาน ส่งเสริมใหเ้ กิดเครือขา่ ยและการรวมกลมุ่
และผรู้ ับงานไปทาที่บา้ น และผทู้ เี่กยี่ วขอ้ ง

ดา้ นความ
ปลอดภยั

ดา้ นคุม้ ครอง ดา้ นแรงงาน
แรงงาน สมั พนั ธ์

บงั คบั ใชก้ ฎหมาย กจิ กรรมการส่งเสริมการรวมกลมุ่ และ
อยา่ งเคร่งครัด การพฒั นาการรบั งานไปทาทบี่ า้ น

การส่งเสรมิ และพฒั นาผ้รู บั งานไปทาทบี่ ้าน การรวมกลมุ่ หรือการทางาน
เป็นเครือขา่ ย ถอื เป็นปัจจยั
สาคญั ของการส่งเสริมและ
พฒั นาการรบั งานไปทาทบ่ี า้ น

การทางานร่วมกบั ภาคเี ครือขา่ ยทเี่ กย่ี วขอ้ ง

การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคม โดยการประสานความร่วมมือกับองค์กรต่างๆ
ทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั การคุม้ ครองแรงงานนอกระบบ เพื่อขบั เคลอ่ื นการพฒั นาระบบการส่งเสริมผรู้ บั งานไปทาทบี่ า้ นผา่ นกลไก
เครือขา่ ยทส่ี าคญั และส่งเสริมช่องทางการมีส่วนร่วมในการคุม้ ครองแรงงานนอกระบบตามแนวทางประชารัฐ เช่น
กรมการพฒั นาชุมชน องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน เป็นตน้

๒๐

ข้อเสนอแนะ

การรบั งานไปทาทบี่ า้ นมแี นวโนม้ ทจ่ี ะขยายตวั มากข้นึ เน่ืองจากเป็นระบบทเี่ กดิ จากการยดื หยนุ่ ของการจา้ งงาน
ทาใหล้ กั ษณะงานดงั กลา่ วมคี วามหลากหลาย มศี กั ยภาพและพน้ื ท่ีท่ีแตกตา่ งกนั โดยจากการดาเนินงานท้งั ในดา้ น
การจดั อบรม การวจิ ยั และการทางานร่วมกบั เครือขา่ ย สามารถสรุปสาระสาคญั ขอ้ เสนอแนะเพอ่ื ส่งเสริมและพฒั นา
ผรู้ บั งานไปทาทบ่ี า้ นไดด้ งั น้ี

๑. การสนบั สนุนและส่งเสริมการรวมกลุ่มเพ่อื พฒั นาผลิตภณั ฑแ์ ละอาชีพอยา่ งยงั่ ยนื

๒. การพฒั นาทกั ษะดา้ นฝี มือและอาชีพของผรู้ ับงานไปทาท่ีบา้ นเพอื่ สร้างสินคา้
ท่ีมีคุณภาพ

๓. การบูรณาการงานร่วมกนั ในระดบั กระทรวงและหนว่ ยงานในพน้ื ที่ เชน่ กรมการพฒั นาชมุ ชน
กรมส่งเสริมการปกครองทอ้ งถนิ่ องคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั และตาบล เป็นตน้

๔. การส่งเสริมให้มีความรู้ดา้ นสุขภาพและความปลอดภยั เช่น ลกั ษณะท่าทางการทางาน
ทป่ี ลอดภยั การใชอ้ ปุ กรณป์ ้ องกนั ส่วนบคุ คลและประเมนิ ความเสี่ยง ควรจดั ใหม้ สี วสั ดิการสงั คม
ตรวจสุขภาพฟรีเกยี่ วกบั โรคจากการทางาน เป็นตน้

๕. การส่งเสริมการประชาสมั พนั ธใ์ หผ้ รู้ บั งานไปทาทบี่ า้ นทราบถงึ สิทธิ หนา้ ทต่ี ามกฎหมาย รวมถงึ
ข้นั ตอนในการดาเนนิ งานหรือตดิ ตอ่ ประสานงานกบั หนว่ ยงานทเ่ี กยี่ วขอ้ ง

๖. การแนะนาและใหข้ อ้ มลู การเขา้ ถงึ แหลง่ เงนิ ทนุ เพอ่ื พฒั นาผลติ ภณั ฑข์ องผรู้ บั งานไปทบ่ี า้ น
เชน่ กองทนุ เพอื่ ผรู้ บั งานไปทาทบ่ี า้ น ของกรมการจดั หางาน เป็นตน้