ชุดกิจกรรมการเรียนรู้หน่วยธรณีพิบัติภัย เล่มที่ 2 เรื่อง แผ่นดินไหว

แผน่ ดนิ ภเู ขาไฟ
ไหว ระเบดิ

สึนามิ

เลม่ ที่ 2 เรอ่ื ง แผ่นดินไหว

นายสุลกฟิ ลี โสพนั ธ์
ตำแหนง่ ครู วิทยฐานะชำนาญการ
กลุม่ สาระการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี
โรงเรียนสตรยี ะลา อำเภอเมือง จังหวัดยะลา
สำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษามธั ยมศกึ ษา ยะลา
สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพ้ืนฐาน กระทรวงศึกษาธิการ

ชดุ กิจกรรมการเรียนรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) ก
สำหรับนักเรยี นชั้นมัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 เล่มท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดนิ ไหว

คำนำ

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 รหัสวิชา ว30251 สำหรับ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 4 โดยใช้รูปแบบการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ตามแนวสะตีม
ศึกษา (STEAM Education) หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง ธรณีพิบัติภัย ประกอบไปด้วยชุดกิจกรรม
การเรยี นรู้ ท้ังหมด 3 เลม่ ดงั นี้

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 1 เรอ่ื ง ภเู ขาไฟระเบิด
ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 2 เรื่อง แผน่ ดินไหว
ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 3 เรอ่ื ง สนึ ามิ

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้น้ี จัดทำขึ้นเพื่อเป็นสื่อการสอนสำหรับครูผู้สอน เป็นสื่อการเรียนรู้
สำหรบั ผเู้ รยี น และเป็นเคร่ืองมือพัฒนาผลสัมฤทธ์ิทางการเรยี นของนกั เรยี นโดยยึดนกั เรยี นเป็นสำคัญ
มุ่งเนน้ ใหน้ กั เรียนมีส่วนรว่ มในการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมและกระบวนการเรียนรู้ท่ีหลากหลาย สามารถ
สร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเองทั้งรายบุคคลและเป็นกลุ่ม ส่งเสริมกระบวนการคิด การสืบเสาะหา
ความรู้ การแก้ปัญหา ความสามารถในการสื่อสาร การตัดสินใจ การนำความรูไ้ ปใชใ้ นชีวิตประจำวัน
ตลอดจนมจี ิตวทิ ยาศาสตร์ คุณธรรมและค่านยิ มอันพงึ ประสงค์ รวมถึงทักษะทีจ่ ำเปน็ ในศตวรรษท่ี 21
บทบาทของครูเป็นผู้ให้คำปรึกษา ชี้แนะ เอื้ออำนวยความสะดวกและกระตุ้นให้นักเรียนประสบ
ความสำเรจ็ ในการเรียนรู้

ผูจ้ ัดทำหวังเป็นอย่างย่ิงว่าชุดกิจกรรมการเรียนรนู้ ้ีจะช่วยใหน้ ักเรียนเข้าใจเนื้อหาได้ง่ายและ
ชัดเจนข้ึน มผี ลสัมฤทธิท์ างการเรียนสูงขน้ึ มเี จตคตทิ ่ีดีต่อการเรียนวิทยาศาสตร์ (โลก ดาราศาสตรแ์ ละ
อวกาศ) เป็นแนวทางหนึ่งให้นักเรียนพัฒนาตนเองได้เต็มศักยภาพ นอกจากจะใช้ประกอบการจัด
กิจกรรมการเรียนรู้ในห้องเรียนแล้ว นักเรียนยังสามารถศึกษาด้วยตนเองเพื่อทบทวนเนื้อหา หรือ
สามารถนำไปใชใ้ นการเรยี นซอ่ มเสริมไดอ้ ีกด้วย

สลุ กฟิ ลี โสพันธ์
ผูจ้ ัดทำ

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพันธ์ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) ข
สำหรับนักเรียนช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 4 เล่มท่ี 2 เรอื่ ง แผน่ ดนิ ไหว

สารบญั

เร่ือง หนา้

คำนำ ก
สารบญั ข
สาระและมาตรฐานการเรยี นร/ู้ ผลการเรยี นรู้/สาระการเรยี นร/ู้ จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ ค
ส่วนประกอบของชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ 1
คำชี้แจงสำหรบั ครู 2
คำชแ้ี จงสำหรับนักเรียน 3
ขนั้ ตอนการใช้ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ 4
บทบาทของครู 5
บทบาทของนกั เรยี น 6
สิ่งทีค่ รแู ละนักเรยี นตอ้ งเตรียม 7
ใบคำสั่ง 8
แบบทดสอบก่อนเรยี น เรือ่ ง แผน่ ดนิ ไหว 9
ใบความรทู้ ี่ 2 เร่อื ง แผน่ ดนิ ไหว 12
ใบกจิ กรรมการเรยี นรูท้ ่ี 2.1 เรอื่ ง กลไกการเกิดแผ่นดินไหว 21
ใบกจิ กรรมการเรยี นรูท้ ี่ 2.2 เรื่อง เหตุการณ์แผน่ ดินไหวที่สนใจ 23
ใบกจิ กรรมการเรียนร้ทู ่ี 2.3 เร่อื ง โครงสรา้ งตา้ นแผน่ ดินไหว 24
แบบทดสอบหลังเรียน เรือ่ ง แผน่ ดินไหว 28
บรรณานุกรม 31
ภาคผนวก 33

เฉลยแบบทดสอบกอ่ น – หลังเรียน

เฉลยใบกิจกรรมการเรียนรู้

โดย ครสู ุลกิฟลี โสพนั ธ์ กลุ่มสาระการเรียนร้วู ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรยี ะลา

ชุดกจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) ค
สำหรบั นักเรยี นชัน้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 4 เลม่ ที่ 2 เรอ่ื ง แผน่ ดินไหว

สาระและมาตรฐานการเรยี นรู้/ผลการเรียนร/ู้
สาระการเรยี นรู/้ จุดประสงค์การเรยี นรู้

สาระและมาตรฐานการเรียนรู้/ผลการเรยี นรู้

สาระโลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ : เข้าใจกระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลก ธรณีพิบัติภัย
และผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม การศึกษาลำดับชั้นหิน ทรัพยากรธรณี แผนที่ และการนำใช้
ประโยชน์

ผลการเรียนรู้
ม.4/6 อธิบายสาเหตุ กระบวนการเกิดขนาดและความรุนแรง และผลจากแผ่นดินไหว

รวมทง้ั สบื ค้นขอ้ มูลพ้นื ทีเ่ ส่ียงภยั ออกแบบและนำเสนอแนวทางเฝ้าระวงั และปฏบิ ัตติ นให้ปลอดภยั

สาระการเรยี นรู้

• สาเหตุการเกดิ แผน่ ดนิ ไหว
• กระบวนการเกิดแผน่ ดินไหว
• ขนาดและความรุนแรงของแผน่ ดินไหว
• แนวทางการเฝา้ ระวงั และการปฏบิ ัตติ นใหป้ ลอดภัยจากแผน่ ดนิ ไหว

จุดประสงคก์ ารเรียนรู้

1) สามารถอธิบาย กระบวนการเกิด ขนาดและความรุนแรง และผลจากแผ่นดินไหว โดยใช้
แบบจำลองได้

2) สามารถนำความรู้เรื่องคลื่นไหวสะเทือน การสั่นพ้อง สภาพสมดุล รูปทรงเรขาคณิต
กระบวนการวศิ วกรรมและการออกแบบไปใชใ้ นการสรา้ งแบบจำลองได้

3) สามารถสืบค้นข้อมูลพ้นื ท่เี สยี ง และผลจากแผ่นดนิ ไหวได้
4) สามารถออกแบบ และนำเสนอแนวทางการเฝ้าระวัง และการปฏิบัติตนให้ปลอดภัยจาก

แผ่นดนิ ไหวได้

โดย ครสู ลุ กิฟลี โสพนั ธ์ กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรียะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 1
สำหรับนักเรยี นชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4 เล่มท่ี 2 เรอ่ื ง แผ่นดนิ ไหว

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้โดยใชร้ ูปแบบการเรยี นรู้เชิงรุก (Active Learning)
ตามแนวสะตมี ศึกษา (STEAM Education) หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 3

เร่อื ง ธรณพี บิ ัตภิ ัย รายวชิ าโลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ 1 (ว30251)

เล่มท่ี 2 เร่อื ง แผน่ ดนิ ไหว

สว่ นประกอบของชุดกจิ กรรมการเรียนรู้

เนื้อหาภายในชุดกิจกรรมการเรียนรู้ สอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน
พุทธศักราช 2551 และตรงตามหลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ปรับปรงุ
ปี 2564) โรงเรียนสตรียะลา รายวิชาวิทยาศาสตร์เพ่ิมเติม โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ 1 รหัสวิชา
ว30251 สำหรบั นกั เรียนช้นั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 4 ภายในชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ ประกอบดว้ ย

1. คำช้ีแจงสำหรับครู
2. คำชี้แจงสำหรบั นกั เรียน
3. ขัน้ ตอนการใชช้ ุดกจิ กรรมการเรยี นรู้
4. บทบาทของครู
5. บทบาทของนกั เรยี น
6. สง่ิ ทค่ี รแู ละนกั เรียนต้องเตรยี ม
7. ใบคำสัง่
8. แบบทดสอบกอ่ น – หลังเรยี น
9. ใบความรู้
10. ใบกิจกรรมการเรียนรู้
11. ภาคผนวก

เฉลยแบบทดสอบก่อน – หลังเรยี น
เฉลยใบกิจกรรมการเรยี นรู้

โดย ครสู ลุ กิฟลี โสพนั ธ์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 2
สำหรับนักเรยี นชน้ั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 เล่มที่ 2 เรอื่ ง แผน่ ดนิ ไหว

คำชี้แจงสำหรบั ครู

ครผู ใู้ ช้ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้จะตอ้ งศกึ ษาขน้ั ตอนในการใช้ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ให้เขา้ ใจ และ
ควรปฏบิ ตั ิ ดงั น้ี

1. ครคู วรศกึ ษาการใช้ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ วธิ ีสอนและวธิ วี ดั ผลประเมนิ ผลในแต่ละกิจกรรม
ให้เข้าใจ และควรค้นควา้ และอา่ นเนือ้ หาท่ีเกีย่ วข้องเพิ่มเตมิ

2. ใหน้ ักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรยี น จำนวน 10 ข้อ เปน็ แบบปรนยั 4 ตัวเลือก ใช้เวลา 10
นาที

3. ครูอธิบายและชี้แจงวิธีการเรียน บทบาทของตนเองในการดำเนินกิจกรรมในแต่ละชุด
กจิ กรรมการเรยี นรู้ให้นกั เรียนเข้าใจ

4. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มเพื่อทำกิจกรรม กลุ่มละ 5–6 คน คละความสามารถ แบ่งหน้าที่
รับผดิ ชอบภายในกลุม่ และสลบั กนั ทำหน้าท่ใี นทุกครั้งทีเ่ ข้าเรยี น

5. ครูดำเนินการจัดกิจกรรมตามที่กำหนดไว้ในแผนการจัดการเรยี นรู้ เพื่อกระตุ้นให้นักเรียน
เกิดความสนใจในเนอ้ื หาท่กี ำลังเรียนโดยคำนงึ ถึงความสามารถในการรับรขู้ องนกั เรียน และ
เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ให้นักเรียนได้ปฏิบัติตามกิจกรรมที่กำหนดไว้ ด้วยกระบวนการสืบ
เสาะหาความรู้แบบวฏั จกั รการเรียนรู้ 5 ข้ัน (5E) ดงั นี้
5.1 ขั้นสรา้ งความสนใจ (Engagement)
5.2 ขน้ั สำรวจและค้นหา (Exploration)
5.3 ขั้นอธบิ ายและลงข้อสรปุ (Explanation)
5.4 ขน้ั ขยายความรู้ (Elaboration)
5.5 ขน้ั ประเมิน (Evaluation)

6. ขณะปฏิบัติกิจกรรมครูพร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือได้ทันที และควรให้คำแนะนำนักเรียน
อย่างใกล้ชิด

7. ครูและนกั เรียนร่วมกันสรุปส่ิงท่ีไดเ้ รียนมาโดยใหน้ ักเรยี นอภปิ รายและครคู อยชแ้ี นะ
8. ให้นักเรยี นทำแบบทดสอบหลงั เรียน
9. หากมีนักเรียนไม่ผ่านเกณฑ์ ครูควรให้นักเรียนนำชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ชุดท่ีไมผ่ ่าน เกณฑ์

ไปศกึ ษาเองเพ่ิมเติมนอกเวลาเรียน
10.ครูควรสรุปผลการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ สภาพปัญหาและข้อเสนอแนะหลังจากใช้ชุด

กิจกรรมการเรยี นรู้แตล่ ะคร้งั เพอ่ื นำไปปรบั ปรุงในการใช้ครงั้ ต่อไป

โดย ครสู ลุ กิฟลี โสพันธ์ กลุ่มสาระการเรยี นรูว้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรยี ะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 3
สำหรบั นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 4 เลม่ ที่ 2 เรอ่ื ง แผน่ ดินไหว

คำชีแ้ จงสำหรับนกั เรียน

1. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาโลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ 1 รหัสวิชา ว30251 สำหรับ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ประกอบด้วย 3 เล่ม ชุดกิจกรรมการเรียนรูน้ ี้ เป็นชุดกิจกรรม
การเรียนรู้ เล่มท่ี 2 เรื่อง แผน่ ดนิ ไหว มีส่วนประกอบดงั น้ี
1.1 ใบคำสัง่
1.2 แบบทดสอบกอ่ นเรียน เรอ่ื ง แผ่นดินไหว
1.3 กระดาษคำตอบกอ่ นเรยี น
1.4 ใบความรู้ที่ 2 เร่ือง แผ่นดนิ ไหว
1.5 ใบกจิ กรรมการเรียนรู้ท่ี 2.1 เร่อื ง กลไกการเกิดแผ่นดนิ ไหว
1.6 ใบกจิ กรรมการเรยี นร้ทู ี่ 2.2 เร่ือง เหตกุ ารณ์แผน่ ดินไหวท่สี นใจ
1.7 ใบกจิ กรรมการเรยี นรู้ท่ี 2.3 เร่ือง โครงสรา้ งตา้ นแผ่นดนิ ไหว
1.8 แบบทดสอบหลงั เรียน เรอ่ื ง แผน่ ดินไหว

1.9 กระดาษคำตอบหลงั เรียน

2. การทำกิจกรรมโดยใช้ชดุ กิจกรรมการเรยี นรแู้ ตล่ ะชดุ ให้ปฏิบตั ิ ดงั น้ี
2.1 ศึกษาเนอ้ื หาวิธกี าร ใหเ้ ขา้ ใจหากไม่เข้าใจให้ขอคำแนะนำจากครกู ่อนจะทำชุดกิจกรรม
การเรียนรู้
2.2 ทำกิจกรรมโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ให้เสร็จ แล้วจึงเปิดดูเฉลยชุดกิจกรรม หาก
กิจกรรมใดนักเรียนไม่ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 60 ควรกลับไปศึกษา เนื้อหานั้นซ้ำอีกรอบ
หากยงั ไม่เข้าใจใหข้ อคำแนะนำจากครู

โดย ครสู ลุ กิฟลี โสพนั ธ์ กลุ่มสาระการเรยี นรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 4
สำหรบั นกั เรยี นชนั้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 4 เลม่ ท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดินไหว

ข้นั ตอนการใช้ชดุ กรรมการเรยี นรู้

ศกึ ษาคำช้ีแจงสำหรับครแู ละนกั เรียนในการใช้ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้

ทำความเข้าใจในบทบาทของครูและนักเรยี น

ศกึ ษาส่งิ ทีค่ รแู ละนักเรียนต้องเตรยี ม
ทดสอบกอ่ นเรียน

ศกึ ษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้

ทดสอบหลังเรยี น ไม่ผา่ น

ผา่ น

ศกึ ษาชดุ กิจกรรมการเรียนรู้เลม่ ตอ่ ไป

ถา้ ไมผ่ า่ น..ต้องกลับไปทบทวน
ใหมอ่ กี ครัง้ นะครบั

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพันธ์ กลุม่ สาระการเรยี นร้วู ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 5
สำหรับนกั เรยี นชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 4 เลม่ ท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดินไหว

บทบาทของครู

1. ครูแจง้ จุดประสงคก์ ารเรยี นรใู้ ห้นักเรียนทราบ
2. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน เพื่อประเมินความรูเ้ ดมิ ของนักเรียน ก่อนเริม่ เรียนใน

แต่ละชุด
3. เม่อื นักเรยี นทำแบบทดสอบก่อนเรียนเสร็จ ครูควรตรวจคำตอบแล้วแจง้ คะแนนให้นักเรียน

ทราบทนั ที
4. แบ่งนักเรียนเป็น 5 กลุ่มๆ ละ 5-6 คน คละผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ดังนี้ เรียนเก่ง 2 คน

ปานกลาง 2 คน และเรียนอ่อน 1-2 คน และเป็นกลุ่มตลอดการใช้ชุดกิจกรรม ตามความ
เหมาะสม
5. ครแู นะนำวธิ ใี ช้ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้เพือ่ ใหน้ ักเรยี นปฏิบตั ิได้อยา่ งถูกต้อง
6. ในขณะที่นักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ครูควรให้การดูแลอย่างทั่วถึง และให้คำแนะนำกรณีท่ี
นักเรียนไม่เข้าใจในกิจกรรมต่างๆ เป็นรายบุคคล และต้องพยายามกระตุ้น ให้นักเรียน
ปฏบิ ตั กิ ิจกรรมด้วยตนเองให้มากที่สุด
7. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน หลังจากที่เรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เสร็จ
เรยี บรอ้ ยในแตล่ ะชดุ
8. ครูตรวจคำตอบแบบทดสอบหลังเรียนแล้วแจ้งคะแนนให้นักเรียนทราบ อีกครั้งเพื่อดู
ความกา้ วหนา้ ของตนเอง
9. กรอกคะแนนในแตล่ ะกลุ่มชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ ทงั้ คะแนนก่อนเรยี น ระหว่างกจิ กรรมการ
เรยี น และหลังเรยี นลงในแบบประเมินประสทิ ธิภาพของชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้
10. ครคู วรย้ำใหน้ กั เรยี นเกบ็ ชดุ กิจกรรมการเรียนรแู้ ละวัสดุอุปกรณ์ตา่ งๆ ใหเ้ รยี บรอ้ ยหลังเสร็จ
สนิ้ การจดั การเรียนรู้แตล่ ะครง้ั
11. ครูควรสรุปผลการใชช้ ุดกิจกรรมการเรียนรู้ทุกครงั้ ตลอดจนปัญหาและข้อเสนอแนะไว้ด้วย
หลงั จากที่ได้ประเมินประสทิ ธภิ าพของชุดกิจกรรมการเรยี นรู้

โดย ครสู ลุ กิฟลี โสพันธ์ กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรียะลา

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 6
สำหรับนกั เรียนชน้ั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 เลม่ ท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดนิ ไหว

บทบาทของนักเรยี น

1. อา่ นคำชแ้ี จง ศกึ ษาวธิ ีการใชช้ ดุ กิจกรรมการเรียนร้แู ละบทบาทของนกั เรียนให้เข้าใจก่อนลง
มือศกึ ษาชดุ กิจกรรมการเรียนรู้

2. ทำแบบทดสอบกอ่ นเรียนจำนวน 10 ข้อ โดยใชเ้ วลา 10 นาที เพื่อตรวจสอบความรเู้ ดิมของ
นักเรียน

3. นักเรียนศกึ ษาชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ตามข้นั ตอนท่ีระบุไวใ้ นใบคำสงั่
4. ขณะปฏิบตั กิ จิ กรรมหากมขี อ้ สงสยั ให้ขอคำแนะนำจากครู
5. นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน หลังจากที่เรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เสร็จ

เรยี บร้อยในแตล่ ะชุด
6. หลังจากทำกิจกรรมเสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้นักเรียนเก็บวัสดุอุปกรณ์ประกอบ ชุดกิจกรรม

การเรยี นรู้ใหเ้ รยี บรอ้ ย
7. ในการทำกิจกรรมตามชุดกิจกรรมการเรียนรู้ทุกเล่ม ขอให้นักเรียนทำด้วยความต้ังใจให้

ความร่วมมือ และมีความซื่อสัตย์ต่อตนเองให้มากที่สุด โดยไม่ดูเฉลยก่อนทำกิจกรรมและ
แบบทดสอบ
8. หากนักเรียนคนใดเรียนไม่ทันหรือเรียนยังไม่เข้าใจ ให้นำชุดกิจกรรมการเรียนรู้ไปศึกษา
เพมิ่ เติมนอกเวลาเรียน เพ่อื ใหเ้ ขา้ ใจมากยง่ิ ข้ึน

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพันธ์ กลุม่ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรยี ะลา

ชุดกิจกรรมการเรียนรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 7
สำหรับนกั เรียนช้นั มธั ยมศึกษาปที ี่ 4 เลม่ ท่ี 2 เรอ่ื ง แผ่นดนิ ไหว

ส่ิงท่คี รแู ละนักเรยี นตอ้ งเตรียม

สิ่งที่ครตู ้องเตรียม

1. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาโลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ 1 รหัสวิชา ว30251 สำหรับ
นกั เรียนชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 4 เล่มที่ 2 เรื่อง แผ่นดินไหว

2. ศกึ ษาคมู่ ือครู แผนการจัดการเรียนรู้โดยละเอยี ด และปฏบิ ตั ิกิจกรรมตามแผนการจัดการเรียนรู้
ใหค้ รบทุกขั้นตอน

3. ศึกษาเนื้อหา วิธีการจดั กิจกรรม การวัดและประเมนิ ผลของชุดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาโลก
ดาราศาสตร์ และอวกาศ 1 รหัสวิชา ว30251 สำหรับนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 4 เล่มที่ 2
เร่ือง แผน่ ดินไหว โดยละเอียด

4. ควรเตรียมสอ่ื วัสดอุ ปุ กรณต์ ่างๆ ใหพ้ รอ้ มใชง้ าน

สิง่ ที่นักเรยี นต้องเตรยี ม

1. หนงั สอื เรยี นวทิ ยาศาสตรเ์ พม่ิ เติมรายวชิ าโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ เล่ม 1 (สสวท.)
2. สมุดบนั ทกึ
3. เครอื่ งเขยี น

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพนั ธ์ กลมุ่ สาระการเรียนร้วู ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรียะลา

ชุดกจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 8
สำหรบั นักเรยี นช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี 4 เลม่ ท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดนิ ไหว

ใบคำส่ัง

คำชแี้ จง ให้นักเรียนแตล่ ะคนปฏิบตั ติ ามขน้ั ตอนตอ่ ไปน้ี

กิจกรรมช่ัวโมงที่ 1
1. ทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี น เรื่อง แผ่นดินไหว (10 นาท)ี
2. ศึกษาใบความร้ทู ี่ 2 เร่อื ง แผ่นดินไหว (10 นาที)
3. ทำใบกจิ กรรมการเรยี นรทู้ ี่ 2.1 เร่ือง กลไกการเกิดแผ่นดนิ ไหว (20 นาท)ี
4. นำเสนอกจิ กรรมการเรยี นรูท้ ี่ 2.1 เรอ่ื ง กลไกการเกิดแผ่นดนิ ไหว (20 นาท)ี
กิจกรรมชั่วโมงที่ 2
5. ศึกษาใบความรู้ที่ 2 เรื่อง แผ่นดินไหว (เพิ่มเติม) / หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม

รายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ เล่ม 1 (สสวท.) / สื่อจากอินเตอร์เน็ต และทำใบ
กจิ กรรมการเรยี นรูท้ ี่ 2.2 เรอื่ ง เหตกุ ารณ์แผน่ ดนิ ไหวทีส่ นใจ พรอ้ มนำเสนอ (30 นาท)ี
6. ทำกิจกรรมออกแบบสร้างอาคารหรือส่ิงปลกู สรา้ งจากสถานการณ์ท่กี ำหนดโดยวาดภาพร่าง
การกอ่ สรา้ งอย่างสรา้ งสรรคจ์ ากใบกิจกรรมการเรยี นรู้ที่ 2.3 เร่อื ง โครงสรา้ งต้านแผ่นดินไหว
(30 นาที)
กิจกรรมชั่วโมงท่ี 3
7. ทบทวนความรู้จากใบกิจกรรมการเรยี นรู้ที่ 2.3 เรอื่ ง โครงสร้างตา้ นแผ่นดินไหว (จากการ
พูดคยุ แลกเปล่ยี นและแชร์ความรู้) (10 นาที)
8. ทำกจิ กรรมจากใบกจิ กรรมการเรียนรทู้ ่ี 2.3 เรือ่ ง โครงสรา้ งตา้ นแผน่ ดนิ ไหว (30 นาท)ี
9. นำเสนอกิจกรรมการเรียนรทู้ ่ี 2.3 เรอื่ ง โครงสร้างต้านแผน่ ดินไหว (10 นาที)
10. ทำแบบทดสอบหลังเรยี น เรือ่ ง แผน่ ดนิ ไหว (10 นาท)ี

เวลาที่ใช้ 3 ชัว่ โมง

มาเร่ิมกันเลยจา้ ...

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพนั ธ์ กลุ่มสาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 9
สำหรับนักเรียนชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 4 เลม่ ท่ี 2 เรอื่ ง แผน่ ดินไหว

แบบทดสอบก่อนเรียน

ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ เลม่ ท่ี 2 เรือ่ ง แผ่นดนิ ไหว
คำชแ้ี จง 1. แบบทดสอบชุดนี้ เป็นแบบทดสอบแบบปรนัย 4 ตัวเลือก จำนวน 10 ขอ้

2. ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียว แล้วทำเครื่องหมาย X ลงใน
กระดาษคำตอบ (ใช้เวลา 10 นาท)ี

1. ธรณีพิบตั ิภัยในขอ้ ใด ไม่มีนำ้ มาเก่ียวขอ้ ง 5. ตำแหน่งที่เป็นจุดกำเนิดคลื่นไหวสะเทือน
เรียกวา่ อะไร
ก. สึนามิ ข. อุทกภัย
ก. ศูนย์เกดิ แผน่ ดนิ ไหว
ค. โคลนถลม่ ง. แผน่ ดนิ ไหว ข. จุดเหนอื ศูนย์เกดิ
ค. คาบอุบัตซิ ำ้
2. ขอ้ ใดไมใ่ ชส่ าเหตขุ องการเกิดแผ่นดนิ ไหว ง. แผน่ ดินไหวหลกั
ก. การสร้างเขอ่ื นหรืออา่ งเกบ็ น้ำ
ข. การสร้างบา้ นในทร่ี าบลมุ่ 6. เครื่องมือในการตรวจจับแผ่นดินไหวคือ
ค. การเคลือ่ นทขี่ องเปลอื กโลก อุปกรณ์ใด
ง. การสูบน้ำใต้ดนิ มาใช้
ก. เทอรโ์ มมเิ ตอร์ ข. ไฮกรอมิเตอร์
3. ศูนยก์ ลางแผน่ ดนิ ไหวที่เกิดขึ้นในประเทศ ค. ไซโมกราฟ ง. แอนิมอมิเตอร์
ไทย สว่ นใหญเ่ กิดบริเวณภาคใด
7. มาตราที่ใช้บอกความเสียหายเนื่องจาก
ก. ภาคใต้
ข. ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนือ แผน่ ดนิ ไหวคอื ข้อใด
ค. ภาคเหนือ
ง. ภาคตะวันออก ก. ริกเตอร์ ข. เมอรค์ ัลลี

ค. โมห์ ง. เวนส์เวอร์ด

4. การเกิดแผ่นดนิ ไหวแต่ละครั้งที่เกิดความ 8. ใครต่อไปนี้ที่ปฏิบัติไม่ถูกต้องหากเกิด
เสียหายมากจะเปน็ บรเิ วณใด แผ่นดินไหวขณะท่อี ยูบ่ นอาคารสงู

ก. บริเวณทีเ่ หนือจุดศนู ย์เกดิ ก. ฮยอนซอกใชล้ ฟิ ตเ์ พ่อื ลงไปชั้นล่าง
ข. บรเิ วณใกลจ้ ดุ ศนู ย์ ข. ฮารูโตะควบคมุ สตไิ มใ่ ห้ตื่นตกใจ
ค. บรเิ วณจดุ ศนู ยก์ ลางโลก ค. แจฮยอกหมอบแอบอย่ใู ตโ้ ตะ๊ ท่ีแข็งแรง
ง. ตามผิวโลก ง. โดยองรีบหาทางออกจากอาคารทันที

โดย ครสู ลุ กิฟลี โสพันธ์ กล่มุ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรียะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 10
สำหรับนกั เรยี นช้ันมัธยมศกึ ษาปที ี่ 4 เล่มท่ี 2 เรอ่ื ง แผ่นดินไหว

9. ข้อใดกล่าวถกู ตอ้ ง 10. การวัดขนาดและความรุนแรงของ
ก. คลืน่ ทุติยภมู ิเป็นคลนื่ ตามยาว แผ่นดินไหวตามหน่วยเมอร์คัลลี ใช้หลักเกณฑ์
ข. คลืน่ พืน้ ผิวเป็นคลื่นท่ีเดนิ ทางผ่านศูนย์ ใดในการวัด

เกดิ แผ่นดินไหว ก. ความเสยี หาย และความรูส้ กึ ของคน
ค. คลื่นปฐมภูมิสามารถเดินทางผ่าน ข. เปรยี บเทียบพลังงานกบั การระเบิดปรมาณู
ค. ปริมาณความรอ้ นท่ีแผอ่ อกมาจากใตผ้ วิ โลก
ตัวกลางไดท้ กุ สถานะ ง. ความถ่ีการสน่ั สะเทือนของแผ่นเปลอื กโลก
ง. คลื่นในตัวกลางจะแผ่ออกจากจุดเหนือ

ศูนย์เกิดแผ่นดนิ ไหว

ทำได้กนั ใช่ไหม พวกเราสดุ
ยอดกนั อยแู่ ล้ว...

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพนั ธ์ กลุ่มสาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 11
สำหรบั นักเรียนชนั้ มัธยมศกึ ษาปที ี่ 4 เล่มที่ 2 เรอื่ ง แผ่นดนิ ไหว

กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรยี น

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 2 เรอ่ื ง แผน่ ดนิ ไหว

ช่อื ............................................................................................ ช้นั มธั ยมศึกษาปีท่ี 4/....... เลขที่.........

ขอ้ ท่ี ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

คะแนนท่ไี ด้………... ลงช่อื .....................................................ผู้ตรวจ

ผ่าน (.....................................................)
ไมผ่ ่าน ........./.............../............

เกณฑก์ ารประเมนิ บนั ทกึ คะแนนเอาไว้
คะแนนเต็ม 10 คะแนน เปรยี บเทียบ กับหลังเรียน
8 – 10 คะแนน = ดีเยยี่ ม ดว้ ยนะครัช...และพยายาม
5 – 7 คะแนน = ดมี าก
3 – 4 คะแนน = พอใช้ ต่อไปนะ่ สู้ สู้
0 – 2 คะแนน = ปรบั ปรุง

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพนั ธ์ กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรยี ะลา

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 12
สำหรับนักเรียนช้นั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 4 เล่มท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดนิ ไหว

ใบความรู้ที่ 2 เร่อื ง แผ่นดนิ ไหว

แผ่นดินไหว เป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้น เนื่องจากการเคลื่อนตัวของชั้นหนิ ใน
เปลือกโลก ทำใหห้ ินเปลย่ี นลกั ษณะ เลื่อนตัว แตกหัก และถ่ายโอนพลงั งานอยา่ งรวดเรว็ ให้กับชั้นหิน
ทอ่ี ยู่ติดกนั ในรูปของคล่นื ไหวสะเทือน ส่งผลทำใหเ้ กดิ การสนั่ สะเทือนของแผ่นดินท่ีร้สู ึกได้ ณ บริเวณ
ใดบริเวณหนึ่งบนผิวโลก ซึ่งเป็นผลมาจากการปลดปล่อยพลังงานที่สะสมไว้อย่างฉับพลัน เพื่อปรับ
สมดลุ ของเปลอื กโลก จะอยู่ในรูปของคลน่ื ไหวสะเทือน หรอื คลน่ื แผ่นดินไหว

สาเหตขุ องการเกิดแผน่ ดนิ ไหว

O สาเหตุจากธรรมชาติ เชน่ กระบวนการธรณีแปรสัณฐาน ภเู ขาไฟระเบดิ เปน็ ต้น ซึ่งสง่ ผล
ทำให้ชั้นหนิ ที่อยใู่ นเปลอื กโลกเกิดการเคลอ่ื นตัว

O สาเหตุจากมนุษย์ เช่น การทดลองระเบิดนิวเคลียร์ การกักเก็บน้ำในเขื่อน เป็นต้น ซึ่ง
ส่งผลทำให้ช้นั หินท่ีอยูใ่ นเปลอื กโลกเกิดการแตกหกั

ภาพท่ี 2.1 การปะทขุ องภเู ขาไฟ ภาพที่ 2.2 การทดลองระเบดิ นวิ เคลยี ร์
ทมี่ า : www.leza.biz ทม่ี า : www.leza.biz

วา้ ยยย มนุษยเ์ รากม็ ีสว่ นทีท่ ำให้
เกิดแผ่นดินไหวดว้ ยหรอื เนย่ี ย

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพันธ์ กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา

ชุดกจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 13
สำหรับนกั เรยี นชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 4 เล่มที่ 2 เรอื่ ง แผ่นดินไหว

กระบวนการเกดิ แผน่ ดินไหว

การเกิดแผน่ ดนิ ไหวมกั เกดิ บริเวณรอยแตกของแผน่ ธรณที ี่มกี ารเคลื่อนตวั เมื่อเกิดแผ่นดินไหว
คลนื่ ไหวสะเทือนจะแผ่กระจายจากจุดกำเนิดที่ เรียกวา่ ศูนย์เกิดแผ่นดินไหว ไปทุกทศิ ทุกทาง และ
สามารถเคล่ือนท่ีผ่านตวั กลางต่าง ๆ ภายในโลกข้ึนมาบนผิวโลก จดุ บนผิวโลกท่อี ยูใ่ นตำแหน่งตรงกับ
ศูนย์เกิดแผ่นไหว เรียกว่า จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหว ซึ่งมักใช้อ้างอิงด้วยพกิ ัดละติจูด/ลองจิจูด
เมื่อเกดิ แผน่ ดินไหวจะเกิดคลื่นไหวสะเทือน 2 แบบ คือ คลน่ื ในตัวกลาง และคลน่ื พืน้ ผิว

ภาพที่ 2.3 กระบวนการเกิดแผน่ ดนิ ไหว
ทีม่ า : www.leza.biz

จากการแปรสัณฐานของแผ่นธรณี ทำให้ทราบว่าแผ่นธรณีมีหลายแผ่น แต่ละแผ่นมีทิศ
ทางการเคลื่อนที่และอัตราเร็วในการเคลื่อนที่แตกต่างกัน เมื่อแผ่นธรณีเคลื่อนที่จะเกิดการเสียดสี
หรอื ชนกนั ทำให้เกดิ ความเค้นกระทำต่อหนิ ในแผน่ ธรณีออกเป็น 3 แบบ

รูปแบบความเคน้ ลักษณะความเคน้ คำอธบิ าย
ความเค้นดึง (แรงดึง) แรงดึงต่อหน่วยพื้นที่หน้าตัดของ
วัตถุ

แรงอัดหรือความเค้นที่มากระทำ

ความเคน้ อัด (แรงอดั ) ต่อวัตถุในทิศที่ตั้งฉากกับพื้นท่ี
ตดั ขวาง ทำให้วัตถุหดสั้นลง

แรงที่กระทำให้วัตถุฉีกขาดออก

ความเค้นเฉอื น (แรงเฉือน) จากกันตามแนวระนาบที่ขนานไป

กับทิศทางของแรง

ภาพท่ี 2.4 ความเค้น (แรงเค้น) ; ทีม่ า : www.leza.biz

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพันธ์ กล่มุ สาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรยี ะลา

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 14
สำหรับนักเรียนชัน้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 4 เลม่ ท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดนิ ไหว

คล่ืนไหวสะเทือน

คลน่ื ไหวสะเทือน หรือคลนื่ แผน่ ดินไหว เปน็ คลน่ื ที่มคี วามถตี่ ่ำ ซงึ่ ถ่ายทอดพลงั งานผ่านช้ันหิน
ภายในโลก แบ่งตามลักษณะการเคล่ือนที่ของคลืน่ ออกเป็น 2 ประเภท คือ คลื่นในตัวกลางและคลน่ื
พ้นื ผิว

1. คลนื่ ในตวั กลาง (Body wave) เดินทางจากศนู ยเ์ กิดแผ่นดนิ ไหว ผา่ นเข้าไปในเน้ือโลกใน
ทุกทิศทาง ในลักษณะเช่นเดยี วกับคล่ืนเสียงซึง่ เดนิ ทางผ่านอากาศในทุกทิศทาง คลื่นในตัวกลางมี 2
ชนดิ ไดแ้ ก่ คล่นื ปฐมภมู ิ (P wave) และ คล่ืนทุติยภูมิ (S wave) ดงั ภาพท่ี 2.5

คลืน่ ปฐมภมู ิ (P wave)

เป็นคลื่นตามยาวที่เกิดจากความไหวสะเทือนในตัวกลาง โดยอนุภาคของตัวกลางนั้นเกิด
การเคลือ่ นไหวแบบอัดขยายในแนวเดียวกับที่คล่ืนสง่ ผา่ นไป คลื่นน้สี ามารถเคล่ือนท่ีผ่านตัวกลางท่ี
เปน็ ของแขง็ ของเหลว และแก๊ส เปน็ คล่นื ท่สี ถานวี ัดแรงส่นั สะเทือนสามารถรบั ได้ก่อนชนิดอ่ืน โดย
มคี วามเรว็ ประมาณ 6 – 7 กโิ ลเมตร/วินาที

คลน่ื ทตุ ิยภมู ิ (S wave)

เป็นคลื่นตามขวางที่เกิดจากความไหวสะเทือนในตัวกลางโดยอนุภาคของตัวกลาง
เคลื่อนไหวตง้ั ฉากกับทศิ ทางทค่ี ลนื่ ผ่าน มที งั้ แนวตั้งและแนวนอน คลนื่ ชนดิ นีผ้ า่ นไดเ้ ฉพาะตวั กลางท่ี
เป็นของแข็งเท่านั้น ไม่สามารถเดินทางผ่านของเหลว คลื่นทุติยภูมิมีความเร็วประมาณ
3 – 4 กิโลเมตร/วนิ าที

ภาพที่ 2.5 คล่ืนปฐมภูมิ (P wave)
และคล่นื ทุตยิ ภมู ิ (S wave)
ทีม่ า : www.leza.biz

โดย ครสู ลุ กิฟลี โสพันธ์ กลุ่มสาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 15
สำหรบั นกั เรยี นช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี 4 เล่มท่ี 2 เรอ่ื ง แผ่นดินไหว

2. คลื่นพื้นผิว (Surface wave) เดินทางจากจุดเหนือศูนย์กลางแผ่นดินไหว
(Epicenter) ไปทางบนพื้นผิวโลก ในลักษณะเดียวกับการโยนหินลงไปในน้ำแล้วเกิดระลอกคลื่นบน
ผิวน้ำ คลื่นพื้นผิวเคล่ือนที่ช้ากว่าคลืน่ ในตัวกลาง คลื่นพื้นผิวมี 2 ชนิด คือ คลื่นเลิฟ (L wave) และ
คลืน่ เรยล์ ี (R wave)

คลื่นเลิฟ (L wave) เปน็ คลื่นท่ีทำ
ให้อนุภาคของตัวกลางสั่นในแนวราบ โดย
มีทิศทางตั้งฉากกับการเคลื่อนที่ของคลื่น
ดังภาพทางขวามือ สามารถทำให้ถนนขาด
หรอื แม่น้ำเปลีย่ นทิศทางการไหล

คล่ืนเรย์ลี (R wave) เป็นคล่ืนที่ทำให้
อนุภาคตัวกลางสั่นม้วนตัวขึ้นลงเป็นรูปวงรีใน
แนวดิ่งโดยมีทิศทางเดียวกับการเคลื่อนที่ของ
คลื่น ดังภาพทางซ้ายมือ สามารถทำให้พื้นผิว
แตกร้าวและเกดิ เนนิ เขา ทำให้อาคารทีป่ ลูกอยู่
ดา้ นบนเกิดความเสยี หาย

ภาพท่ี 2.6 คล่ืนพืน้ ผิว
ที่มา : www.lesa.biz

แผ่นดินไหวก่อให้เกิดคลื่นไหวสะเทือนหลายชนิด ซึ่งนักวทิ ยาศาสตร์สามารถใช้ผลต่างของ
ระยะเวลาทค่ี ล่นื ใชเ้ ดินทางมายังเคร่ืองรบั เพอ่ื ระบุพกิ ัดของการเกิดศนู ย์กลางแผ่นดนิ ไหวได้ ในขณะ
ทน่ี กั ธรณฟี ิสกิ ส์ใชส้ มบัติการหกั เหของคลืน่ เพื่อวิเคราะห์โครงสรา้ งภายในโลก แต่อยา่ งไรก็ตาม ก็จะ
มีบริเวณที่ไม่มคี ลื่นไหวสะเทือนจากแผ่นดินไหว ซึ่งเป็นบรเิ วณระวา่ งมุม 100-140 องศา วัดจากจุด
เหนือศนู ย์เกดิ แผ่นดนิ ไหวตามเสน้ รอบวงของโลก โดยบรเิ วณนี้เรียกว่า เขตอับคลื่น (shadow zone)
หรือเขตปลอดคล่ืน S หรอื คล่ืน P

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพนั ธ์ กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา

ชุดกิจกรรมการเรยี นรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 16
สำหรับนักเรียนชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 4 เล่มท่ี 2 เรอ่ื ง แผ่นดินไหว

ขนาดและความรุนแรงของแผ่นดนิ ไหว

ขนาดแผ่นดนิ ไหว กำหนดจากปรมิ าณพลังงาน ความรุนแรงของแผ่นดินไหว กำหนด
ที่ปลดปล่อยออกมาจากศูนย์เกิดแผ่นดินไหว จากผลกระทบ หรือความเสียหายจาก
สามารถตรวจวัดได้ด้วยเครื่องมือที่เรียกว่า แผ่นดินไหวท่เี กดิ บนผิวโลก ณ จุดสงั เกต ซ่ึง
เครื่องวัดความไหวสะเทือน (seismograph) โดย มาตราที่ใช้บอกความรุนแรงของแผ่นดินไหว
ชาร์ล เอฟ ริกเตอร์ นักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกัน วเิ คราะหจ์ ากความเสียหายทเ่ี กิดข้นึ กำหนด
เป็นคนแรกที่คิดค้นสูตรการวัดขนาดของ จากความรู้สึก หรืออาการตอบสนองของ
แผ่นดินไหว ซึ่งมาตราวัดขนาดแผ่นดินไหวที่นิยม ผู้คน คือ มาตราเมอร์คัลลี มี 12 ระดับด้วย
ใช้ ไดแ้ ก่ มาตรารกิ เตอร์ เลขโรมนั

มาตราริกเตอร์ มาตราเมอรค์ ลั ลี คำอธบิ าย (ผลกระทบ)
นอ้ ยกว่า 3.5
I ไมร่ ู้สกึ สน่ั ไหว แต่สามารถวัดได้ดว้ ยเรื่องมือ
3.5
II รู้สึกได้เป็นบางคน โดยเฉพาะผู้ที่อยู่บนอาคารสูง สิ่งของแกว่ง
4.2 ไกว

4.3 III ผู้ที่อยู่ในอาคารรู้สึกได้ โดยเฉพาะผู้ที่อยู่บนอาคารสูง แต่ผู้คน
4.8 สว่ นใหญ่ยังไม่รู้สกึ
4.9-5.4
5.5-6.1 IV ผู้ที่อยู่ในอาคารรู้สึกได้มาก แต่ผู้ที่อยู่นอกอาคารรู้สึกไดเ้ ป็นบาง
คน หน้าต่างประตูส่ัน มคี วามรู้สกึ เหมือนรถบรรทกุ วงิ่ ผ่านอาคาร
6.2
V ผคู้ นเกือบท้งั หมดรูส้ กึ ได้ วัตถทุ ไี่ ม่ม่ันคงล้มควำ่ ตน้ ไม้แกว่งไกว
6.9
7.0-7.3 VI ผูค้ นทง้ั หมดรู้สึกได้ เกิดความเสียหายเล็กน้อยกบั อาคาร

VII ผู้ท่ีขบั รถยนต์จะรู้สกึ ได้ อาคารทไี่ มแ่ ข็งแรงจะเสียหายมาก ส่วน
อาคารทีแ่ ข็งแรงจะไมเ่ สียหาย หรือเสยี หายเลก็ นอ้ ย

อาคารทไี่ มแ่ ขง็ แรงจะเสียหายมาก ผนงั อาคารหลดุ บางสว่ นของ

VIII อาคารพังทลาย ส่วนอาคารท่แี ขง็ แรงจะไม่เสยี หาย หรือเสียหาย

เลก็ นอ้ ย

IX อาคารที่แขง็ แรงจะเสยี หาย พ้ืนดินแตก ท่อใต้ดนิ แตกหกั

X อาคารที่แข็งแรงจะเสียหายมาก โครงสร้างอาคารพังทลาย ราง
รถไฟบดิ พื้นดินแตก แผ่นดนิ ถลม่ ทรายและโคลนพงุ่ จากพื้นดิน

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพันธ์ กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชดุ กิจกรรมการเรียนรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 17
สำหรับนกั เรียนช้ันมัธยมศกึ ษาปที ี่ 4 เล่มที่ 2 เรอื่ ง แผน่ ดินไหว

มาตรารกิ เตอร์ มาตราเมอรค์ ัลลี คำอธบิ าย (ผลกระทบ)
7.4-8.1
XI สิ่งก่อสร้างเสียหาย พื้นดินมีรอยแยกกว้าง ท่อใต้ดินเสียหาย
มากกวา่ 8.1 ทงั้ หมด รงรถไฟบิดงอ

XII สิ่งก่อสร้างเสียหายทั้งหมด เห็นคลื่นบนพืน้ ดิน เส้นแนวระดับ
สายตาบดิ เบน วัตถุสง่ิ ของกระเด็นในอากาศ

ความเสียหาย ผลกระทบจากแผ่นดินไหวมีทั้งทางตรงและทางอ้อม
หรอื ผลกระทบ เช่น ทำให้เกิดพื้นดินแตกแยก อาคารสิ่งก่อสร้างพังทลาย
จากแผ่นดนิ ไหว เกิดโรคระบาด ปัญหาด้านสุขภาพจิต และมีผู้เสียชีวิตเป็น
จำนวนมาก

ถ้าแผ่นดินไหวเกิดขึน้ ใต้ทะเล จะทำให้เกิดคลืน่ ขาดใหญ่
ทเ่ี รียกว่า สนึ ามิ

รอยเลอ่ื น

รอยเลอ่ื น หมายถงึ รอยแตกในหินและมกี ารเลื่อนตัวของหินผ่านรอยแตกนั้นๆ เกิดขึ้นเมื่อหิน
ไม่สามารถทนต่อแรงเค้นที่มากระทำ ทำให้เกิดการแตกหัก และมีการเลื่อนตัวของหินตามรอยแตก
สามารถแยกได้เป็น 3 ประเภท โดยพิจารณาจากการเล่ือนตัวของหินตามรอยแตก

1) รอยเลื่อนปกติ (Normal Fault) หมายถึง รอยเลื่อนท่ีมีทิศทางการเคลื่อนที่เสมือนหรือไป
ในทศิ ทางตามแรงดึงดดู ของโลก (รูปท่ี 15.3) ถ้ากำหนดใหห้ นิ ทร่ี องรับอยู่ด้านลางของรอยเล่อื น เป็น
Foot Wall และหินที่วางตัวอยู่ด้านบนรอยเลื่อนเป็น Hanging Wall ส่วนของ Hanging Wall จะมี
การเล่อื นตวั ลงตามรอยเล่อื นไปในทศิ ทางเดยี วกันกับแรงดงึ ดดู ของโลก

ภาพที่ 2.7 รอยเลือ่ นปกติ
ท่ีมา : www.dmr.go.th/main.php?filename=case_eq

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพันธ์ กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 18
สำหรับนกั เรยี นชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ี่ 4 เล่มที่ 2 เรอ่ื ง แผ่นดนิ ไหว

2) รอยเล่อื นย้อน (Reverse Fault) หมายถึง รอยเลือ่ นที่ Hanging Wall จะเลื่อนตัวข้ึนตาม
รอยเลื่อนไปในทศิ ทางที่ตรงกนั ขา้ มกับแรงดงึ ดูดของโลก

ภาพท่ี 2.8 รอยเลื่อนย้อน
ทม่ี า : www.dmr.go.th/main.php?filename=case_eq

3) รอยเลื่อนแนวราบ (Strike-slip (Transform) Fault) หมายถึง รอยเลื่อนที่หนิ ทั้ง 2 ด้าน
ของรอยเลื่อน จะเคลื่อนที่ผ่านซึ่งกันและกันไปตามรอยเลื่อน ไม่มีการเลื่อนขึ้นหรือเลื่อนลง แต่จะ
เลอื่ นตามแนวระนาบ

ภาพที่ 2.9 รอยเลื่อนแนวราบ
ที่มา : www.dmr.go.th/main.php?filename=case_eq

ใ น ภ ู ม ิ ภ า ค เ อ เ ช ี ย ต ะ ว ั น อ อ ก แ ล ะ เ อ เ ช ี ย ต ะ ว ั น อ อ ก เ ฉ ี ย ง ใ ต ้ ม ี ห ล า ย ป ร ะ เ ท ศ ท ี ่ เ ป็ น
ศูนย์เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ตามแนวรอยต่อของแผ่นธรณี เช่น จีน เมียนมา อินโดนีเซีย ส่งผล
ทำใหป้ ระเทศไทยไดร้ ับแรงสั่นสะเทือนจากแผน่ ดินไหวทีเ่ กิดขน้ึ จากบริเวณดงั กล่าว

แม้ว่าประเทศไทยไม่ได้ตั้งอยู่บริเวณแนวรอยต่อของแผ่นธรณี แต่ยังมีโอกาสเป็น
ศูนย์เกิดแผ่นดินไหวขนาดเล็ก เนื่องจากการเคลื่อนตัวของรอยเลื่อนมีพลังภายในประเทศที่มี
การสะสมพลงั งานจากกการเคล่อื นท่ีของแผน่ ธรณี

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพนั ธ์ กล่มุ สาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 19
สำหรบั นกั เรียนชน้ั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 เลม่ ที่ 2 เรอ่ื ง แผน่ ดนิ ไหว

แนวรอยเลอ่ื นมพี ลังคืออะไร

ภาพที่ 2.10 รอยเลื่อนมีพลังในไทย
ทมี่ า : https://twitter.com/kapookdotcom/status/463543349430214656?lang=bg

แผ่นดนิ ไหวทเี่ กิดจากแนวรอยเลื่อนมีพลัง (active fault) ซึ่งเปน็ รอยเลื่อนที่มีหลักฐานทาง
ธรณวี ิทยาว่ายังคงมกี ารเคลอื่ นตัวในปัจจุบนั และอาจเลือ่ นตวั อีกในอนาคต ในประเทศไทยมแี นวรอย
เล่อื นเหล่านี้ส่วนมากอย่ใู นภาคเหนอื และภาคตะวันตกของประเทศ

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพันธ์ กลมุ่ สาระการเรียนร้วู ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา

ชุดกิจกรรมการเรียนรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 20
สำหรับนักเรียนชน้ั มัธยมศกึ ษาปีที่ 4 เลม่ ท่ี 2 เรอื่ ง แผ่นดินไหว

ใบกจิ กรรมการเรยี นรู้ท่ี 2.1
เร่อื ง กลไกการเกิดแผน่ ดินไหว

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

สังเกต อธิบายผลที่เกิดกับแผ่นไม้ เมือ่ มีแรงมากระทำ
วสั ด-ุ อุปกรณ์
ไม้บัลซาร์ ขนาดประมาณ กว้าง เซนติเมตร ยาว 30 เซนติเมตร หนา 0.3 เซนติเมตร 1 แผ่น
(ใช้ไม้ไอศกรีมล้าง และตากให้แหง้ แทนได้)

วิธกี ารทำกิจกรรม
1. เตรยี มตัวดันปลายไม้ โดยวางมือและแผ่นไม้ ดังรปู

ภาพท่ี 2.11 รอยเลอ่ื นมีพลงั ในไทย
ที่มา : https://www.youtube.com/watch?v=W0MvmJ6rgv4
2. ใชม้ อื สองข้างดนั ปลายไม้เข้าหากันอยา่ งช้าๆ พรอ้ มสังเกตการเปลีย่ นแปลงลักษณะของแผ่น
ไม้ เสียง และการสั่นสะเทือนของแผ่นไม้ ตั้งแต่เริ่มดันแผ่นไม้จนกระทั่งแผ่นไม้หัก และบันทึกสิ่งท่ี
สงั เกตไดล้ งในตาราง
3. เปรียบเทยี บการเปลย่ี นแปลงลกั ษณะของไม้ในแต่ละข้ันตอน

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพันธ์ กลุ่มสาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรียะลา

ชุดกิจกรรมการเรยี นรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 21
สำหรับนักเรียนชนั้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 4 เล่มท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดนิ ไหว

ตารางบนั ทกึ ผล การเปลย่ี นลักษณะของไม้ การ เสียงไมห้ กั
สน่ั สะเทือน มี/ไม่มี
ช้ันตอน
ม/ี ไมม่ ี
1. ก่อนดนั แผน่ ไม้
2. ขณะดนั แผน่ ไม้
3. ขณะท่แี ผ่นไมห้ ัก
4. หลงั จากแผ่นไม้หัก

สรปุ ผลการทำกิจกรรม

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…..…..…………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

คำถามทา้ ยกิจกรรม

1. การท่แี ผน่ ไมม้ ีการโคง้ งอจนกระท่ังหกั น้ันเน่อื งมาจากสาเหตุใด
ตอบ .......................................................................................................................................................
2. เมื่อเริ่มต้นดนั แผ่นไม้จนกระท่งั แผน่ ไม้หัก นักเรียนออกแรงเท่ากันหรอื ไม่ค
ตอบ .......................................................................................................................................................
3. เมอ่ื แผน่ ไมไ้ มส่ ามารถทนตอ่ แรงท่มี ากระทำได้นนั้ มกี ารเปล่ียนลกั ษณะไปอยา่ งไร
ตอบ .......................................................................................................................................................
4. ขณะทแี่ ผ่นไม้หกั มสี ่ิงใดเกิดข้นึ บ้าง
ตอบ .......................................................................................................................................................
5. หลังจากแผ่นไม้หักออกจากกนั แลว้ แผ่นไมย้ งั คงโคง้ งออยู่หรือไม่ และมีลกั ษณะอยา่ งไร
ตอบ .......................................................................................................................................................

โดย ครสู ลุ กิฟลี โสพนั ธ์ กล่มุ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 22
สำหรบั นกั เรยี นช้นั มัธยมศกึ ษาปีที่ 4 เลม่ ที่ 2 เรอื่ ง แผ่นดินไหว

ใบกจิ กรรมการเรียนร้ทู ี่ 2.2
เรื่อง เหตกุ ารณ์แผน่ ดนิ ไหวทีส่ นใจ

คำชี้แจง : ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์แผ่นดนิ ไหวที่นักเรียนสนใจแล้วสรุปความรู้ใน
ประเดน็ ทกี่ ำหนดใหด้ ังน้ี

เหตกุ ารณ์แผ่นดินไหวเกิดขน้ึ บริเวณใด และช่วงเวลาใด
…………………………………………………………………………………………………………………………………….……
……………………………………………………………………………………………………………………………………….…
…………………………………………………………………………………………………………………………………….……
..........................................................................................................................................................
.

สาเหตุที่ทำให้เกดิ แผ่นดินไหว
……………………………………………………………………………………………………………………….…………..……
…………………………………………………………………………………………………………..….…………………………
…………………………………………………………………………………………………………..….…………………………
…………………………………………………………………………………………………………………..….…………………
….

ผลกระทบทีเ่ กิดจากแผ่นดินไหว
…………………………………………………………………………………………………………………….....……….………
………………………………………………………………………………………………………………………..……….………
………………………………………………………………………………………………………………………..……….………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
.

ขนาดของแผน่ ดินไหวที่เกิดขึน้ และวดั ได้ แหลง่ ข้อมูลขา่ ว

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพนั ธ์ กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรยี ะลา

ชุดกิจกรรมการเรียนรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 23
สำหรับนกั เรยี นชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 4 เล่มท่ี 2 เรอ่ื ง แผ่นดนิ ไหว

ใบกิจกรรมการเรยี นรู้ที่ 2.3
เรอื่ ง โครงสร้างต้านแผ่นดนิ ไหว

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. นกั เรยี นสามารถนำความรู้เรือ่ งคลื่นไหวสะเทอื น การสน่ั พ้อง สภาพสมดลุ รูปทรงเรขาคณิต
กระบวนการวศิ วกรรมและการออกแบบไปใชใ้ นการสร้างแบบจำลองได้

2. นักเรียนสามารถออกแบบ นำเสนอแนวทางการเฝ้าระวงั และการปฏิบตั ิตนให้ปลอดภัยจาก
แผ่นดินไหวได้

วัสดุ-อุปกรณ์

1. หลอดดูดน้ำพลาสตกิ 7. ดนิ นำ้ มัน
2. หนงั ยาง 8. กระดาษ A4
3. ถุงทราย 250 กรมั 9. พลาสตกิ ลกู ฟูก 20 x 20 ซม. (ใช้เป็นฐาน)
4. กาวลาเทก็ ซ์ 10. กรรไกร
5. คัตเตอร์ 11. เครือ่ งจำลองการเกดิ แผ่นดนิ ไหว
6. เทปใส

วิธกี ารทำกจิ กรรม

1. ครูกำหนดสถานการณ์ “ให้นักเรียนเป็นวิศวกร ที่ต้องออกแบบและสร้างอาคารหรือสงิ่
ปลูกสร้างที่เป็นแลนด์มาร์กตั้งอยู่ในจงั หวัดยะลา โดยชาวเมืองต้องการให้สร้างส่ิงปลูกสร้างที่มี
ความกว้าง ไม่เกินความกว้างของฐานท่ีกำหนดให้ (พลาสตกิ ลูกฟูกขนาด 20x20 เซนติเมตร) มี
ความสูง 2 ชั้นขึ้นไป แต่ละชั้นจะต้องสูงอย่างน้อย 15 เซนติเมตร และในแต่ละชั้นของสิ่งปลูก
สร้างจะต้องรับน้ำหนักถุงทราย 250 กรัม ได้อย่างน้อย 1 ถุงโดยที่ไม่พังและไม่ให้ถุงทรายหล่น
ขณะทดสอบกับเครื่องจำลองการเกิดแผ่นดินไหว ซึ่งทนต่อคลื่นไหวสะเทือนได้ดี และจะต้อง
สามารถรบั น้ำหนักที่กำหนดให้ได้”

2. สร้างสงิ่ ปลูกสรา้ ง (โครงสรา้ งตา้ นแผน่ ดินไหว) ให้มีความแข็งแรง และมีความม่นั คง โดยใช้
อปุ กรณ์ที่กำหนดให้

3. เมอ่ื สร้างเสร็จแล้ว ให้นำส่ิงปลูกสร้าง (โครงสรา้ งต้านแผน่ ดินไหว) มาทดสอบความแข็งแรง
โดยใชเ้ ครือ่ งจำลองการเกิดแผ่นดินไหว ซ่ึงจะใชเ้ วลาการส่นั อย่างนอ้ ย 1 นาที

4. หากส่งิ ปลูกสรา้ ง (โครงสร้างแผ่นดินไหว) ของกลมุ่ ใดไม่สามารถทนต่อแรงสน่ั ได้ ให้สามารถ
กลับไปแกแ้ บบได้ จากนน้ั นำมาทดสอบใหมภ่ ายในเวลา 5 นาที

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพันธ์ กลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชุดกจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 24
สำหรบั นักเรยี นชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 4 เล่มที่ 2 เรอ่ื ง แผน่ ดนิ ไหว

1. จากสถานการณ์ทีก่ ำหนดให้ จงระบปุ ญั หาทน่ี ักเรยี นจะต้องแก้ไข
ตอบ........................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

วทิ ยาศาสตร์ (S)
(S)

เทคโนโลยี (T)
(S)
(S)

วิศวกรรม (E)
(S)
(S)

ศิลปะ (A)
(S)
(S)

คณติ ศาสตร์ (M)
(S)
(S)

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพันธ์ กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 25
สำหรับนกั เรียนชนั้ มธั ยมศึกษาปที ี่ 4 เลม่ ที่ 2 เรอื่ ง แผน่ ดนิ ไหว

2. วาดภาพร่าง 3 มิติ ของสิ่งปลูกสร้างอยา่ งสร้างสรรค์ พร้อมทั้งระบุมาตราส่วนและขนาด รวมท้ัง
คำนวณปริมาณวสั ดุท่ีจะใชใ้ นการกอ่ สรา้ ง

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพันธ์ กล่มุ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรียะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 26
สำหรับนักเรยี นช้ันมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 4 เล่มที่ 2 เรอื่ ง แผน่ ดินไหว

บันทึกการแก้แบบ

ปญั หาที่นำไปสกู่ ารแกแ้ บบ และแนวทางการแก้ปัญหา

3. จากกจิ กรรมข้างตน้ นกั เรยี นสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวติ ประจำวนั ไดอ้ ย่างไร
ตอบ........................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพันธ์ กลุม่ สาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรียะลา

ชดุ กิจกรรมการเรียนรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 27
สำหรับนักเรยี นชนั้ มัธยมศึกษาปที ี่ 4 เล่มที่ 2 เรอื่ ง แผ่นดนิ ไหว

แบบทดสอบหลังเรยี น

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ท่ี 2 เรื่อง แผ่นดินไหว
คำช้แี จง 1. แบบทดสอบชดุ นี้ เปน็ แบบทดสอบแบบปรนัย 4 ตวั เลือก จำนวน 10 ขอ้

2. ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียว แล้วทำเครื่องหมาย X ลงใน
กระดาษคำตอบ (ใช้เวลา 10 นาที)

1. ขอ้ ใดกล่าวถกู ตอ้ ง 5. เครื่องมือในการตรวจจับแผ่นดินไหวคือ
ก. คลืน่ ทตุ ยิ ภูมเิ ป็นคลน่ื ตามยาว อุปกรณใ์ ด
ข. คลื่นพ้นื ผวิ เปน็ คล่นื ท่ีเดินทางผ่านศูนย์
ก. เทอร์โมมเิ ตอร์ ข. ไฮกรอมเิ ตอร์
เกิดแผน่ ดนิ ไหว ค. ไซโมกราฟ ง. แอนิมอมิเตอร์
ค. คลื่นปฐมภูมิสามารถเดินทางผ่าน
6. การวัดขนาดและความรุนแรงของ
ตัวกลางได้ทกุ สถานะ แผ่นดินไหวตามหน่วยเมอร์คัลลี ใช้หลักเกณฑ์
ง. คลื่นในตัวกลางจะแผ่ออกจากจุดเหนือ ใดในการวัด

ศูนย์เกดิ แผน่ ดินไหว ก. ความเสยี หาย และความรูส้ กึ ของคน
ข. เปรียบเทียบพลงั งานกับการระเบิดปรมาณู
2. การเกดิ แผ่นดินไหวแต่ละคร้ังท่ีเกิดความ ค. ปริมาณความรอ้ นทแี่ ผ่ออกมาจากใตผ้ วิ โลก
เสยี หายมากจะเปน็ บรเิ วณใด ง. ความถก่ี ารสั่นสะเทือนของแผน่ เปลอื กโลก

ก. บริเวณทเ่ี หนอื จุดศูนย์เกดิ 7. ตำแหน่งที่เป็นจุดกำเนิดคลื่นไหวสะเทือน
ข. บริเวณใกล้จุดศนู ย์ เรยี กวา่ อะไร
ค. บรเิ วณจุดศูนยก์ ลางโลก
ง. ตามผวิ โลก ก. ศูนย์เกิดแผ่นดนิ ไหว
ข. จดุ เหนือศูนย์เกิด
3. ขอ้ ใดไม่ใช่สาเหตุของการเกิดแผ่นดินไหว ค. คาบอุบตั ซิ ้ำ
ก. การสรา้ งเขอ่ื นหรืออ่างเกบ็ น้ำ ง. แผน่ ดนิ ไหวหลัก
ข. การสรา้ งบา้ นในท่ีราบลุ่ม
ค. การเคลือ่ นท่ีของเปลอื กโลก 8. มาตราที่ใช้บอกความเสียหายเนื่องจาก
ง. การสบู น้ำใต้ดนิ มาใช้

4. ธรณพี บิ ตั ิภยั ในข้อใด ไมม่ นี ้ำมาเกย่ี วขอ้ ง แผน่ ดินไหวคอื ขอ้ ใด

ก. สนึ ามิ ข. อทุ กภัย ก. รกิ เตอร์ ข. เมอรค์ ลั ลี

ค. โคลนถลม่ ง. แผน่ ดินไหว ค. โมห์ ง. เวนส์เวอรด์

โดย ครสู ุลกิฟลี โสพนั ธ์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรยี ะลา

ชุดกิจกรรมการเรยี นรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 29
สำหรบั นกั เรียนชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 4 เล่มท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดินไหว

9. ใครต่อไปนี้ที่ปฏิบัติไม่ถูกต้องหากเกิด 10. ศูนย์กลางแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นใน
แผน่ ดนิ ไหวขณะท่อี ยู่บนอาคารสูง ประเทศไทย สว่ นใหญ่เกิดบริเวณภาคใด

ก. ฮยอนซอกใชล้ ิฟต์เพ่อื ลงไปชน้ั ล่าง ก. ภาคใต้
ข. ฮารูโตะควบคุมสตไิ มใ่ ห้ต่ืนตกใจ ข. ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนือ
ค. แจฮยอกหมอบแอบอยู่ใต้โต๊ะที่ ค. ภาคเหนอื
แขง็ แรง ง. ภาคตะวันออก
ง. โดยองรบี หาทางออกจากอาคารทนั ที

ขอใหโ้ ชคดีในการตอบนะ่ ครชั ...
โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพนั ธ์ กลุม่ สาระการเรยี นร้วู ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรยี ะลา

ชุดกิจกรรมการเรียนรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 30
สำหรบั นักเรียนช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4 เลม่ ที่ 2 เรอื่ ง แผน่ ดินไหว

กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ท่ี 2 เรื่อง แผน่ ดนิ ไหว

ชอ่ื ............................................................................................ ช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4/....... เลขท่.ี ........

ข้อท่ี ก ข ค ง เกง่ มากครบั ...
1 ไม่ยากเกนิ ความ
2 พยายามของ
3 นักเรยี นใชไ่ หม...
4
5 ผา่ นกันไหมเอย.....
6
7
8
9
10

คะแนนทไี่ ด้………... ลงชอ่ื .....................................................ผูต้ รวจ
ผ่าน
ไมผ่ า่ น (.....................................................)
........./.............../............
เกณฑก์ ารประเมนิ
คะแนนเตม็ 10 คะแนน สรปุ ผลการทดสอบ
8 – 10 คะแนน = ดีเยี่ยม
5 – 7 คะแนน = ดมี าก ทดสอบกอ่ นเรยี นได.้ ............คะแนน
3 – 4 คะแนน = พอใช้ ทดสอบหลงั เรยี น ได.้ ............คะแนน
0 – 2 คะแนน = ปรบั ปรงุ ผลตา่ ง..................................คะแนน

ผลการประเมนิ ผา่ น

ไม่ผา่ น
เกณฑก์ ารประเมนิ

ผา่ นเกณฑ์ รอ้ ยละ 60

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพันธ์ กล่มุ สาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรยี ะลา

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 31
สำหรับนกั เรยี นช้นั มัธยมศึกษาปที ่ี 4 เลม่ ที่ 2 เรอื่ ง แผน่ ดินไหว

บรรณานุกรม

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้
วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ัน
พื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชมุ นุมสหกรณก์ ารเกษตรแหง่
ประเทศไทย จำกดั .

สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.). (2560). คู่มือครูหนังสือเรียนกระบวนการเปลี่ยนแปลงของ
โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 กลุ่มสาระการเรียนรู้
วิทยาศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการ ศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.2551.
กรุงเทพมหานคร: บริษัทพัฒนาคุณภาพวิชาการ(พว.).

จุฑาเทพ จิตวิลัย และชัยศาสตร์ คเชนท์สุวรรณ. (2560). สรุปหลักคิด พิชิตข้อสอบ โลก ดารา
ศาสตร์ อวกาศ ฉบับ TCAS มั่นใจเต็ม 100. (พิมพ์ครั้งที่ 1). นนทบุรี: บริษัท ไอดีซี
พรีเมยี ร์ จำกัด.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2551). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน
วิทยาศาสตร์ ดวงดาวและโลกของเรา. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพ: โรงพิมพ์ สกสค.
ลาดพร้าว.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2551). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานโลก
ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ (พมิ พ์ครง้ั ท่ี 8). กรงุ เทพ: โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพรา้ ว.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2554). หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติม โลก
ดาราศาสตร์ และอวกาศ เล่ม 1 (พิมพ์ครง้ั ที่ 1). กรงุ เทพ: โรงพมิ พ์ สกสค. ลาดพรา้ ว.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. ชุดการอบรมครูผู้ช่วยหรือครูบรรจุใหม่ วิชา
โลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย. สบื คน้ เมอ่ื 20 พฤษภาคม
2560, จากชอ่ื เวบ็ ไซต์ http://pd.ipst.ac.th/?p=1311

สถาบนั ส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี. (2561). คู่มือครรู ายวิชาเพิม่ เติมวิทยาศาสตร์
โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ ชันมัธยมศึกษาปีท่ี 4 เลม่ 1 (พิมพค์ รัง้ ท่ี 1). กรงุ เทพฯ:
โรงพมิ พ์ สกสค.

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพันธ์ กลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชดุ กิจกรรมการเรียนรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 32
สำหรับนักเรยี นชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 4 เลม่ ท่ี 2 เรอื่ ง แผน่ ดินไหว

บรรณานกุ รม (ตอ่ )

เว็บไซตอ์ า้ งอิงรูปภาพ
ภาพท่ี 2.1 การปะทขุ องภเู ขาไฟ ; ที่มา : www.leza.biz
ภาพท่ี 2.2 การทดลองระเบิดนวิ เคลยี ร์ ; ที่มา : www.leza.biz
ภาพที่ 2.3 กระบวนการเกดิ แผน่ ดนิ ไหว ; ที่มา : www.leza.biz
ภาพที่ 2.4 ความเค้น (แรงเค้น) ; ทีม่ า : www.leza.biz
ภาพที่ 2.5 คล่ืนปฐมภูมิ (P wave) และคล่นื ทุติยภมู ิ (S wave) ; ทมี่ า : www.leza.biz
ภาพที่ 2.6 คลนื่ พืน้ ผวิ ; ทม่ี า : www.leza.biz
ภาพท่ี 2.7 รอยเลอื่ นปกติ ทมี่ า : www.dmr.go.th/main.php?filename=case_eq
ภาพท่ี 2.8 รอยเลื่อนย้อน ท่ีมา : www.dmr.go.th/main.php?filename=case_eq
ภาพที่ 2.9 รอยเลือ่ นแนวระนาบ ท่ีมา : www.dmr.go.th/main.php?filename=case_eq
ภาพท่ี 2.10 รอยเลือ่ นมีพลงั ในไทย

ที่มา : twitter.com/kapok.com/status/463543349430214656?lang=bg
ภาพที่ 2.11 รอยเลอื่ นมีพลงั ในไทย

ท่ีมา : https://www.youtube.com/watch?v=W0MvmJ6rgv4

โดย ครสู ุลกิฟลี โสพนั ธ์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 33
สำหรับนกั เรยี นช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 เลม่ ที่ 2 เรอ่ื ง แผ่นดินไหว

ภาคผนวก

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพนั ธ์ กล่มุ สาระการเรียนร้วู ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 34
สำหรบั นกั เรียนช้ันมัธยมศกึ ษาปที ี่ 4 เลม่ ที่ 2 เรอ่ื ง แผ่นดินไหว

เฉลยแบบทดสอบกอ่ น - หลงั เรียน

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้
เล่มท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดนิ ไหว

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น แบบทดสอบหลงั เรยี น

ขอ้ ท่ี เฉลยคำตอบ ข้อที่ เฉลยคำตอบ
1ง 1ค
2ข 2ก
3ค 3ข
4ก 4ง
5ก 5ค
6ค 6ก
7ข 7ก
8ก 8ข
9ค 9ก
10 ก 10 ค

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพนั ธ์ กลุม่ สาระการเรียนร้วู ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 35
สำหรับนักเรียนช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี 4 เลม่ ท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดินไหว

เฉลยใบกจิ กรรมการเรยี นรู้ท่ี 2.1
เรอื่ ง กลไกการเกดิ แผ่นดินไหว

ตารางบนั ทกึ ผล

การ เสียงไม้หัก
มี/ไม่มี
ช้นั ตอน การเปลี่ยนลักษณะของไม้ สน่ั สะเทือน
-
1. ก่อนดันแผ่นไม้ มี/ไม่มี -
2. ขณะดนั แผน่ ไม้ -
3. ขณะท่ีแผ่นไมห้ กั --
4. หลงั จากแผน่ ไม้หัก มี
ไมเ้ กิดการโคง้ งอ มี

ไมเ้ ปล่ียนจากโค้งงอ เป็นแตกหกั ออกจากกัน มี

ไมแ้ ตกหกั ออกจากกัน แต่กลบั มาเป็นแผ่น -
ตรง ไม่โค้งงอเหมือนขณะทดี่ นั แผ่นไม้

สรปุ ผลการทำกจิ กรรม

เมื่อออกแรงกระทำกับแผ่นไม้ แผ่นไม้เริ่มเกิดการโค้งงอ เมื่อออกแรงกระทำกับแผ่นไม้
เพิ่มขึ้นทำให้แผ่นไม้โค้งงอมากขึ้นและเกิดการหักในที่สุด พลังงานที่สะสมอยู่ในแผ่นไม้จะถูก
ปลดปล่อยออกมาในรูปของการสั่นของแผ่นไม้และเสียงไม้หัก จะเห็นว่าแผน่ ไม้มีการปรับสภาพเป็น
แผ่นตรงเหมอื นก่อนท่ีจะมแี รงมากระทำ

คำถามท้ายกจิ กรรม

1. การที่แผน่ ไม้มกี ารโคง้ งอจนกระทง่ั หกั น้นั เน่อื งมาจากสาเหตุใด
ตอบ เนอ่ื งจากมีแรงมากระทำกับแผ่นไม้
2. เม่ือเริ่มต้นดันแผน่ ไม้จนกระท่งั แผ่นไม้หกั นกั เรียนออกแรงเทา่ กันหรอื ไม่
ตอบ ไมเ่ ท่ากนั แต่ออกแรงเพิ่มข้นึ อยา่ งตอ่ เนอ่ื ง
3. เม่ือแผ่นไม้ไมส่ ามารถทนต่อแรงที่มากระทำได้นั้น มีการเปลย่ี นลักษณะไปอยา่ งไร
ตอบ เกดิ การหัก
4. ขณะท่ีแผน่ ไมห้ กั มสี ิ่งใดเกดิ ข้ึนบา้ ง
ตอบ เกดิ การส่นั สะเทือนของแผ่นไม้ และเสยี งไม้หัก
5. หลงั จากแผ่นไม้หักออกจากกนั แล้ว แผ่นไมย้ งั คงโคง้ งออยูห่ รอื ไม่ และมีลกั ษณะอยา่ งไร
ตอบ เม่อื แผน่ ไม้หกั ออกจากกัน แผน่ ไม้ทเี่ คยโค้งงอจะกลับมาเป็นแผน่ ตรง

โดย ครสู ุลกิฟลี โสพันธ์ กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา

ชดุ กิจกรรมการเรียนรรู้ ายวิชาโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 36
สำหรับนักเรียนชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี 4 เล่มที่ 2 เรอื่ ง แผน่ ดนิ ไหว

เฉลยใบกิจกรรมการเรียนรู้ท่ี 2.2
เรือ่ ง เหตุการณแ์ ผน่ ดินไหวทีส่ นใจ

คำชี้แจง : ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์แผ่นดนิ ไหวที่นักเรยี นสนใจแล้วสรุปความรู้ใน
ประเด็นทก่ี ำหนดใหด้ งั นี้

เหตุการณ์แผ่นดินไหวเกดิ ข้ึนบรเิ วณใด และช่วงเวลาใด
…………………………………………………………………………………………………………………………………….……
…………………………………………………ด…ลุ …ยพ…นิ…จิ …ข…อ…งผ…้สู …อ…น………………………………………………………….…
…………………………………………………………………………………………………………………………………….……
..........................................................................................................................................................
.

สาเหตทุ ี่ทำใหเ้ กดิ แผน่ ดนิ ไหว

……………………………………………………………………………………………………………………….…………..……
……………………………………………………ด…ุลย…พ…นิ …ิจ…ข…อง…ผ…ู้ส…อน……………………………..….…………………………

…………………………………………………………………………………………………………..….…………………………

…………………………………………………………………………………………………………………..….…………………

….

ผลกระทบทีเ่ กดิ จากแผน่ ดินไหว

…………………………………………………………………………………………………………………….....……….………
…………………………………………………ด…ลุ …ย…พ…ิน…จิ ข…อ…ง…ผู้ส…อ…น…………………………………………..……….………

………………………………………………………………………………………………………………………..……….………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………

.

ขนาดของแผน่ ดนิ ไหวท่ีเกดิ ข้นึ และวดั ได้ แหลง่ ข้อมลู ข่าว

ดุลยพินิจของผสู้ อน ดลุ ยพนิ ิจของผสู้ อน

โดย ครสู ุลกิฟลี โสพนั ธ์ กล่มุ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรยี ะลา

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 37
สำหรบั นกั เรยี นชั้นมัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 เล่มที่ 2 เรอื่ ง แผน่ ดินไหว

เฉลยใบกจิ กรรมการเรียนรู้ท่ี 2.3
เรอื่ ง โครงสรา้ งตา้ นแผน่ ดินไหว

1. จากสถานการณท์ ี่กำหนดให้ จงระบุปัญหาที่นักเรียนจะตอ้ งแกไ้ ข
ตอบ ต้องออกแบบสิง่ ปลูกสร้างให้กับเมืองทีอ่ ยู่ในพื้นท่ีเสีย่ งภัยแผ่นดินไหว โดยชาวเมืองต้องการให้
สิ่งปลูกสร้างที่มีความสูง 2 ชั้นขึ้นไป ทนต่อคลื่นไหวสะเทือน และจะต้องสามารถรองรับน้ำหนักที่
กำหนดใหไ้ ด้

วทิ ยาศาสตร์ (S) - แผ่นดนิ ไหวและรูปแบบของคล่ืนไหวสะเทอื น
(S) - การสน่ั พ้อง
- สภาพสมดลุ

เทคโนโลยี (T)

(S) การสืบคน้ ข้อมลู การเลือกใชว้ สั ดุท่ีเหมาะสมในการประดิษฐ์ชิ้นงาน
(S) และการวาดภาพร่างสามมิติ

วศิ วกรรม (E) กระบวนการออกแบบและประดษิ ฐ์ชิ้นงานเชิงวิศวกรรม
(S)

(S) การออกแบบและวาดแบบจำลอง หรือภาพรา่ ง 3 มติ ิ
ศิลปะ (A)

(S)

(S)
คณติ ศาสตร์ (M)

(S) การใชป้ ระโยชน์จากรปู เรขาคณติ ต่าง ๆ ในการออกแบบชน้ิ งาน

(S)

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพันธ์ กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรียะลา

ชุดกจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 38
สำหรับนกั เรียนชั้นมธั ยมศกึ ษาปีที่ 4 เลม่ ที่ 2 เรอ่ื ง แผ่นดินไหว

2. วาดภาพร่าง 3 มิติ ของสิ่งปลูกสร้างอยา่ งสร้างสรรค์ พร้อมทั้งระบุมาตราส่วนและขนาด รวมทั้ง
คำนวณปริมาณวสั ดทุ จี่ ะใชใ้ นการกอ่ สรา้ ง

ดลุ ยพินิจของผู้สอน

โดย ครสู ลุ กฟิ ลี โสพนั ธ์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรียะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 1 (ว30251) 39
สำหรบั นักเรยี นชน้ั มธั ยมศึกษาปีท่ี 4 เล่มที่ 2 เรอ่ื ง แผน่ ดินไหว

บนั ทึกการแกแ้ บบ

ดลุ ยพินิจของผสู้ อน

ปัญหาทีน่ ำไปสูก่ ารแกแ้ บบ และแนวทางการแกป้ ัญหา

ดลุ ยพินิจของผ้สู อน

3. จากกิจกรรมข้างตน้ นกั เรยี นสามารถนำไปประยุกตใ์ ชใ้ นชวี ิตประจำวันไดอ้ ยา่ งไร
ตอบ........................................................................................................................................................
.................................................................ด...ลุ ..ย..พ...ิน...ิจ..ข..อ...ง.ผ...ู้ส..อ..น...................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

โดย ครสู ุลกิฟลี โสพนั ธ์ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนสตรยี ะลา

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 40
สำหรบั นกั เรยี นชั้นมธั ยมศึกษาปที ี่ 4 เล่มที่ 2 เรอื่ ง แผ่นดนิ ไหว

ประวตั ยิ อ่ ผู้จดั ทำ

ชอื่ – ช่อื สกุล นายสุลกิฟลี โสพันธ์

วนั เดือน ปีเกิด 10 มิถุนายน 2528

สถานท่เี กิด จังหวดั ยะลา

สถานท่อี ยูป่ ัจจบุ ัน 56/40 ถนนบ้านเปาะยานิ หมู่ที่ 3 ตำบลสะเตงนอก อำเภอเมือง

จังหวดั ยะลา รหสั ไปรษณีย์ 95000

ตำแหน่งหน้าทก่ี ารงานปัจจบุ ัน ครู วทิ ยฐานะชำนาญการ

สถานท่ที ำงานปัจจุบัน โรงเรียนสตรยี ะลา อำเภอเมือง จังหวดั ยะลา รหัสไปรษณีย์ 95000

ประวัตริ บั ราชการ พนักงานราชการ ตำแหน่งครูผู้สอน โรงเรียนอาลาวียะห์วิทยา
พ.ศ. 2552 อำเภอบันนังสตา จังหวัดยะลา สังกัดสำนักงานการศึกษาเอกชน
จังหวัดยะลา
พ.ศ. 2554 ครูผู้ช่วย โรงเรยี นนิคมพัฒนวิทย์ อำเภอบันนงั สตา จังหวัดยะลา
พ.ศ. 2557 ครู ค.ศ.1 โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ ยะลา
อำเภอเมอื ง จังหวดั ยะลา
พ.ศ. 2560 ครู ค.ศ.2 โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ ยะลา
อำเภอเมอื ง จังหวัดยะลา
พ.ศ. 2560 – ปจั จบุ นั ครู ค.ศ.2 โรงเรยี นสตรยี ะลา อำเภอเมือง จังหวัดยะลา

ประวัตกิ ารศกึ ษา หลักสูตรวิทยาศาสตร์บัณฑิต (ศึกษาศาสตร์) สาขาวิชาฟิสิกส์
พ.ศ. 2552 มหาวิทยาลัยสงขลานครนิ ทร์ วิทยาเขตปตั ตานี จงั หวดั ปตั ตานี
หลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต สาขาการสอนวิทยาศาสตร์
พ.ศ. 2564 คณิตศาสตร์และคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขต
สงขลา จังหวดั สงขลา

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพันธ์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา

ชุดกิจกรรมการเรียนรรู้ ายวชิ าโลก ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ 1 (ว30251) 41
สำหรบั นักเรยี นชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4 เล่มท่ี 2 เรอ่ื ง แผน่ ดินไหว

โดย ครสู ุลกฟิ ลี โสพันธ์ กล่มุ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นสตรียะลา