สมุดประจำตัวโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง

HN:
เลขที่:

สมุดประจำตัวผู้ป่วย

โรคเบาหวาน

โรคความดันโลหิต
สูง
โรคไตเรื้อรังระยะ.......

โรงพยาบาลดอกคำใต้
และ รพสต........................................

(เบอร์โทร 054-409500 ต่อ 117)

ชื่อ - สกุล: อายุ ปี

บ้านเลขที่: หมู่ที่ ตำบล

อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา

เบอร์โทร:

ประวัติการแพ้ยา: 1.

ประวัติการแพ้ยา: 2.

กรุ ณานำสมุดเล่มนี้มาแสดงทุกครั้งที่มาพบแพทย์

รพ.สต. HN

คำแนะนำ

1. โปรดนำสมุดนี้ติดตัวไปด้วยทุกครั้ง ในระหว่างเดิน
ทาง หรือไปติดต่อสถานพยาบาลใดๆ
2. อ่านและทำความเข้าใจในข้อที่ควรปฏิบัติ หากมีข้อ
สงสัย กรุณาสอบถามจากเจ้าหน้าที่ของสถานพยาบาล

ผู้ใกล้ชิดที่สามารถติดต่อได้
ชื่อ - สกุล:
ที่อยู่:

เบอร์โทรศัพท์:

สารบัญ

01 โรคเบาหวานและภาวะแทรกซ้อน
02 การปฏิบัติตัวในผู้ป่วยโรคเบาหวาน
03 ตัวอย่างปริมาณน้ำตาลในอาหาร
04 โรคความดันโลหิตสูงและภาวะแทรกซ้อน
05 การปฏิบัติตัวในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง
06 ตัวอย่างปริมาณโซเดียมในอาหาร
08 หน้าที่ของไต และโรคไตเรื้อรัง
09 โรคไตเรื้อรังเกิดจากโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงได้อย่างไร
10 การปฏิบัติตัวในผู้ป่วยเพื่อป้องกันโรคไตเรื้อรัง
11 การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์สมุนไพร/อาหารเสริม
12 ผลิตภัณฑ์ที่ควรหลีกเลี่ยงในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
20 ข้อมูลการรักษาของผู้ป่วย
24 การประเมินระดับการดูแลตัวเอง

โรคเบาหวาน

โรคเบาหวาน คือ โรคเรื้อรังที่เกิดความบกพร่องของฮอร์โมน
อินซูลิน ทำให้ร่างกายไม่สามารถนำน้ำตาลไปใช้ได้ และมีน้ำตาลใน
เลือดสูง หากผู้ป่วยไม่ควบคุมระดับน้ำตาลจะส่งผลทำให้เกิดอาการ
และภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดโรคแทรกซ้อนใน
อนาคต ผู้ป่วยต้องปฏิบัติ ดังนี้

ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในช่วง 70 - 130 มิลลิกัรม/เดซิลิตร
อายุน้อยกว่า 65 ปี ควบคุมความดันโลหิตไม่เกิน 130/79 มิลลิเมตรปรอท
อายุมากกว่า 65 ปี ควบคุมความดันโลหิตไม่เกิน 139/79 มิลลิเมตรปรอท

ภาวะแทรกซ้อน

แบ่งออกเป็น 2 ประเภท

ภาวะแทรกซ้อนเฉียบพลัน ภาวะแทรกซ้อนระยะยาว

ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ โรคหลอดเลือดสมอง
คลื่นไส้ หิว ใจสั่น เบาหวานขึ้นตา
อ่อนเพลีย เหงื่อออก ปวดหัว
โรคหลอดเลือดหัวใจ
ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง ไตวาย
คอแห้ง ฉี่บ่อย แผลหายช้า
อ่อนเพลีย หิวน้ำ ตาพร่ามัว แผลที่เท้า อาจต้องตัดเท้า

1

ข้อควรปฏิบัติตัวของผู้ป่วยโรคเบาหวาน

พบแพทย์และตรวจเลือดตามนัด กินยา/ฉีดอินซูลินตามแพทย์สั่ง
ไม่ปรับยาเอง

ควบคุมอาหาร รับประทานอาหารครบ ออกกำลังกายอย่างน้อย

3 มื้อ ตรงเวลา ขนาดพอเหมาะ สัปดาห์ละ 5 ครั้ง ครั้งละ 30-50 นาที

งดสูบบุหรี่ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พักผ่อนให้เพียงพอ ทำจิตใจให้สบาย
หลีกเลี่ยงความเครียด

ล้างเท้าให้สะอาด เช็ดเท้าให้แห้ง ทาโลชั่น

ตัดเล็บให้เป็นเส้นตรง ไม่เดินเท้าเปล่า พกน้ำตาล/ลูกอมติดตัวเพื่อป้องกันภาวะ

สวมถุงเท้าและรองเท้าที่ไม่คับ น้ำตาลต่ำ

ถ้ามีแผลหรือมีความผิดปกติใดๆ ควรปรึกษาแพทย์ทันที

2

ป ริ ม า ณ น้ำ ต า ล ใ น อ า ห า ร

ปริมาณน้ำตาลที่ควรบริโภคต่อวันไม่เกิน 6 ช้อนชา หรือ 25 กรัม

ส้มตำไทย 1 จาน ข้าวคลุกกะปิ 1 จาน ผัดไทยใส่ไข่ 1 จาน
น้ำตาล 4 ช้อนชา น้ำตาล 2 ช้อนชา น้ำตาล 3 ช้อนชา

ข้าวซอยไก่ 1 ถ้วย ข้าวหมูแดง 1 จาน แกงมัสมั่นไก่ 1 ถ้วย
น้ำตาล 2 ช้อนชา น้ำตาล 4 ช้อนชา น้ำตาล 5 ช้อนชา

ก๋วยเตี๋ยวต้มยำ ข้าวหมกไก่ 1 จาน แซนด์วิชหมูหยอง
สุโขทัย 1 ถ้วย น้ำตาล 2 ช้อนชา มายองเนส 1 ชิ้น
น้ำตาล 2 ช้อนชา น้ำตาล 2 ช้อนชา

ลอดช่องน้ำ ไอศกรีม 1 ถ้วย น้ำหวาน 1 แก้ว
กระทิ 1 ถ้วย (55 กรัม) น้ำตาล 6-8 ช้อนชา
น้ำตาล 2 ช้อนชา
น้ำตาล 3 ช้อนชา
3

โรคความดัน

ความดันโลหิตคืออะไร?
ความดันโลหิตเป็นแรงดันเลือดที่เกิดจากหัวใจสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกาย

วัดได้เป็น 2 ค่า คือ
- ความดันโลหิตค่าบน คือ แรงดันโลหิตขณะที่หัวใจบีบตัวเต็มที่
- ความดันโลหิตค่าล่าง คือ แรงดันโลหิตขณะที่หัวใจคลายตัวเต็มที่
- โดยทั่วไปจะมีค่าความดันปกติอยู่ที่ 120/80 มิลลิเมตรปรอท

ความดันโลหิตสูงคืออะไร?
ความดันโลหิตสูง (Hypertension) เป็นภาวะที่พบว่ามีความดันอยู่ในระดับ

สูงผิดปกติ คือ มากกว่าหรือเท่ากับ 140/90 มิลลิเมตรปรอท ซึ่งอาจไม่แสดง
อาการ แต่จะเป็นสาเหตุทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ตามมาได้

ภ า ว ะ แ ท ร ก ซ้ อ น จ า ก ค ว า ม ดั น โ ล หิ ต สู ง

4

ข้อควรปฏิบัติตัวของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง

BON APPETIT!

123 Anywhere St., Any City, ST 12345
123-456-789ค0วบคุมอาหารไขมัน ลดการบริโภคเค็ม

ควบคุมน้ำหนักตัว ไม่ให้อ้วwนww.reallygreจaำtsกัiดteเ.กcลoืmอไม่เกิน 1 ช้อนชาหรือ 2000 mg ต่อวัน
[email protected]
@reallygreatsite

ออกกำลังกายสม่ำเสมอครั้งละ 30-50 นาที

อย่างน้อย 5 ครั้งต่อสัปดาห์ ไม่สูบบุหรี่ ไม่ดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์

พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่เครียด รับประทานยาตามแพทย์สั่ง ไม่ปรับยาเอง

หลีกเลี่ยงการใช้ยาสมุนไพรหรือยาแผนโบราณที่ มาตรวจตามแพทย์นัด หรือมาก่อนนัดหากเกิด
ยังไม่ได้พิสูจน์คุณภาพ เพราะอาจทำให้เกิดภาวะ อาการผิดปกติ

แทรกซ้อนได้
5

ปริมาณโซเดียมในเครื่องปรุ ง

ปริมาณโซเดียมที่ควรบริโภคต่อวัน ไม่เกิน 2000 mg

6

ปริมาณโซเดียมในอาหาร

ปริมาณโซเดียมที่ควรบริโภคต่อวัน ไม่เกิน 2000 mg

7

โ ร ค ไ ต เ รื้ อ รั ง

ไต โรคไตเรื้อรังคืออะไร

รู ปร่างคล้ายถั่ วแดง - ภาวะที่เนื้อไตถูกทำลายถาวร
ขนาดเท่ากำปั้ น มี 2 ข้าง - การทำงานของไตจะลดลงไป
อยู่บริเวณบั้นเอวด้านหลัง เรื่อย ๆ แบ่งเป็น 5 ระยะ

ระยะที่ 1 เริ่มตรวจพบความผิดปกติ
แต่ไตยังทำงานได้ดี

ระยะที่ 2 ไตทำงานได้ร้อยละ 60-90
ของค่าปกติ

ห น้ า ที่ ข อ ง ไ ต ระยะที่ 3 แบ่งได้เป็น 3a และ 3b
3a ไตทำงานได้ร้อยละ
- กรองของเสียของร่างกาย
แล้วขับออกมาทางปัสสาวะ 45-59
- ควบคุมความดันโลหิต 3b ไตทำงานได้ร้อยละ
- ควบคุมสมดุลน้ำ เกลือแร่
- สร้างฮอร์โมนที่เกี่ยวกับ 30-44
การสร้างเม็ดเลือดแดง
ระยะที่ 4 ไตทำงานได้ร้อยละ 15-29

ระยะที่ 5 ไตทำงานได้น้อยกว่าร้อยละ
15 (ไตวายระยะสุดท้าย)

โรคไตเรื้อรังระยะที่ 1,2 มักไม่แสดง
อาการผิดปกติแต่ไตมีความผิดปกติ
เกิดขึ้นแล้ว หากไม่ดูแลรักษาไตจะ
เสื่อมเพิ่มขึ้นและในระยะที่ 4-5
อาจมีความจำเป็นต้องฟอกไต

8

โรคไตเรื้อรังเกิดจากโรคเบาหวานและ
ความดันโลหิตสูงได้อย่างไร

โรคเบาหวาน

โรคเบาหวานทำให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดสูง ส่งผลให้เกิด
ความผิดปกติของหลอดเลือดทั้งขนาดเล็กและใหญ่ รวมถึง
หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงไต เมื่อเลือดไปเลี้ยงไตได้ไม่ดีจึงทำให้
ไตเสื่อม แล้วเกิดโรคไตวายเรื้อรังได้ โดยพบว่าโรคไตวาย
เรื้อรังสามารถเกิดได้ถึงร้อยละ 40 ของผู้ป่วยโรคเบาหวาน

โรคความดันโลหิตสูง

ความดันโลหิตเป็นแรงผลักดันเลือดให้ไปเลี้ยงอวัยวะต่างๆ
ของร่างกาย เมื่อระดับความดันโลหิตสูง จะส่งผลเสียต่อการ
ส่งเลือดที่ไปเลี้ยงไต ทำให้การทำงานของไตลดลง และเกิด
โรคไตวายเรื้อรังได้

แหล่งอ้างอิง: คู่มือสำหรับประชาชน ทำอย่างไรไตไม่วาย. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ

9

ข้อควรปฏิบัติตัวของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง

งดสูบบุหรี่ ดื่มชา กาแฟ ยา ออกกำลังกายอย่างน้อย
สมุนไพร ยาต้ม ยาหม้อทุกชนิด สัปดาห์ละ 3 ครั้ง ครั้งละ 30 นาที

ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้ได้ ไม่ซื้อยารับประทานเอง และ
70-130 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร และ รับประทานยาให้ตรงเวลาที่แพทย์สั่ง
น้ำตาลสะสม (HbA1C) <7%

ระวังไม่ให้ท้องผูกเพราะจะทำให้ ควรทำอาหารเอง ต้องสด สุก
ความดันโลหิตสูงขณะออกแรงเบ่ง รับประทานอาหารที่เหมาะสม
รสจืด (น้ำปลาไม่เกิน 3 ช้อน/วัน)
จำกัดโปรตีนที่รับประทาน

10

การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์สมุนไพร/อาหารเสริม

อย่าหลงเชื่อคำโฆษณาของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ขึ้นทะเบียนกับ
อย. เนื่องจากอย. ไม่ได้รับรองสรรพคุณรักษาหรือป้องกันโรคใด ๆ

ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ก่อนเริ่มใช้ผลิตภัณฑ์

ศึกษารายละเอียดของผลิตภัณฑ์สมุนไพรแต่ละชนิดว่าเหมาะสม
ต่อการนำมาใช้หรือไม่ โดยคำนึงถึงหลักการใช้ถูกต้น ถูกส่วน
ถูกขนาด ถูกวิธีและถูกโรค

ควรจะรู้ส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด ประกอบด้วย
สมุนไพรอะไรบ้างเพื่อเฝ้าระวังการใช้

ไม่ใช้สมุนไพรติดต่อกันเป็นเวลานาน หากจำเป็นต้องใช้สมุนไพร
เป็นเวลานานควรตรวจการทำงานของตับและไตเป็นระยะ

หากเกิดอาการผิดปกติระหว่างการใช้สมุนไพรควรหยุดใช้และ
ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทันที

ระวังถูกคนหลอกลวง ยากินล้างไตไม่มีในโลกนี้
ยากินล้างไตเป็นน้ำผสมสมุนไพรที่มีฤทธิ์ขับปัสสาวะ
ไม่มียาสมุนไพรที่ได้รับการพิสูจน์ว่าบำรุ งไต

อย่างไรก็ตามในปัจจุบัน สมุนไพรที่จำหน่ายในท้องตลาดยังขาดการ
ศึกษาในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ดังนั้นจึงไม่มีข้อมูลว่าสมุนไพรหรือ
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารชนิดใดที่สามารถรักษาโรคไตเรื้อรังได้

11

ยาที่ควรหลีกเลี่ยงในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง

ชื่อยา ชื่อท้องถิ่น ตัวอย่างเม็ดยา

ยาแก้ปวดพาราเซตามอล (Paracetamol)

500 mg มากกว่า 8 เม็ดต่อวัน .........................................

ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด (NSAIDs)

ไอบรู โปรเฟน .........................................
(Ibuprofen) .........................................
มีเฟนนาหมิก .........................................
(Mefenamic) .........................................
ไดโคลฟีแหนก .........................................
(Diclofenac) .........................................
อินโดแมกธาซิน
(Indomethacin)
ไพรอกซิแคม
(Piroxicam)
ซิเลคอกสิบ
(Celecoxib)

ยาสเตียร์รอยด์ (Steroids)

เดกซาเมทาโซน .........................................
(Dexamethasone) .........................................
เพรดนิโซโลน
(Prednisolone)

ยาปฏิชีวนะบางตัว

เททราซัยคลิน .........................................
(Tetracycline)

ยาชุดหรือยาซอง

มักมียาสเตียร์รอยด์ผสมอยู่

.........................................

12

สมุนไพรหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
ที่ควรหลีกเลี่ยงในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง

ยาหอม ที่มีส่วนผสมของไคร้เครือ ห้ามใช้ทั่วโลก
ทำให้เกิดไตวาย
ยากษัยเส้น
สำหรับระบายที่มีส่วนประกอบของการบูร
มะเฟือง หากใช้ขนาดสูงหรือใช้เป็นเวลานานอาจเกิด
การสะสมของการบูรและเกิดพิษต่อไตได้
โสม
ชะเอมเทศ ทำให้ไตเป็นพิษจากออกซาเลต
และอาจเกิดนิ่วในไต
มะขามแขก
ทำให้ความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นเร็ว
ยาดำ
ลูกเหนียง ทำให้โพแทสเซียมในเลือดต่ำ
น้ำลูกยอ และความดันโลหิตสูง
สาหร่ายสไปรู ลินา
วิตามินซี ทำให้โพแทสเซียมในเลือดต่ำ
เกสรดอกไม้จากผึ้ง และไตวายเฉียบพลันได้
กลูโคซามีน
สำหรับระบาย ทำให้เกิดไตวายเฉียบพลัน
13
ทำให้เกิดไตวายเฉียบพลัน

โพแทสเซียมในเลือดสูง ทำให้หัวใจ
เต้นผิดปกติ

ทำให้ระดับกรดยูริกในเลือดสูงขึ้น
และเกิดนิ่วในไต
ขนาดมากกว่า 500 มิลลิกรัมต่อวัน
ทำให้เกิดนิ่วในไต

ในผู้ที่เกิดการแพ้ทำให้เกิดไตวายเฉียบพลัน

เกิดไตวายเฉียบพลัน

การจำกัดปริมาณน้ำในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง

200 ml 600 ml 1500 ml

ควรดื่มน้ำ 1500 ถึง 2000 มิลลิลิตรต่อวัน หรือ 8 ถึง 10 แก้วต่อวัน

การดื่มน้ำเปล่า ช่วยขับเกลือและของเสียต่าง ๆ
ออกจากร่างกายในรู ปของปัสสาวะได้

ในรายที่น้ำหนักเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ และตัวบวมควร
ลดปริมาณน้ำดื่มให้ใกล้เคียงกับปริมาณปัสสาวะ
หรือแพทย์เป็นผู้กำหนด ประมาณ 1000 ถึง 1200
มิลลิลิตรต่อวัน และกินอาหารจืดสนิท

14

อ า ห า ร ที่ ค ว ร ห ลี ก เ ลี่ ย ง ใ น ผู้ ป่ ว ย โ ร ค ไ ต เ รื้ อ รั ง

หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป เช่น อาหารแห้ง หมักดองทั้งหมด

หมวดเนื้อสัตว์

ไขมันสูง: ไข่แดง ไข่ปลา เครื่องใน หนังหมู หนังไก่

หนังเป็ด เป็ดย่าง หมูสามชั้น เนื้อวัวติดมัน

อาหารทะเลที่มีคอลเลสเตอรอลสูง: กุ้ง หอยนางรม ปลาหมึก

ส่งผลต่อไต: เอ็นหมู เอ็นวัว ข้อไก่ กระดูกอ่อน ตีนไก่ หูฉลาม

หมวดแป้ง

ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีท ขนมเม็ดขนุน ทองหยอด
ฝอยทอง เวเฟอร์

หมวดผลไม้ (มีโพแทสเซียมสูง)

กล้วยน้ำว้า กล้วยหอม มะขามหวาน มะปราง มะเฟือง
ทุเรียน
แก้วมังกร ลูกพลับ ลูกพรุน กระท้อน น้ำผลไม้รวม

ขนุน ฝรั่ง ลำไย ลูกเกด

หมวดผัก (มีโพแทสเซียมสูง)

กวางตุ้ง หัวปลี หยวกกล้วย ดอกกะหล่ำ บล็อกโคลี่
ขึ้นฉ่าย แครอท
ฟักทอง ใบกะเพรา โหระพา เผือก หน่อไม้ฝรั่ง

มะเขือเทศ มันฝรั่ง มันเทศ

หมวดไขมัน เนยเทียม น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว มาการีน
เนยจากสัตว์

15

การจำกัดโปรตีน

อาหารกลุ่มโปรตีน ส่วนมากได้จากอาหารจำพวกเนื้อสัตว์
โปรตีนที่มีคุณภาพดี ได้แก่ ไข่ขาว ไก่ เนื้อหมู ปลาชนิดต่างๆ

โรคไตเรื้อรังควรจำกัดโปรตีนที่รับประทานให้อยู่
ประมาณ 30-50 กรัมต่อวัน

ตัวอย่างปริมาณอาหาร

= เนื้อสัตว์ 2 ช้อนโต๊ะ









= ไข่ไก่ 1 ฟอง









= ไข่ขาว 2 ฟอง









= ปลาทู(ตัวเล็ก) 1 ตัว

16

บันทึกยา/สมุนไพรอื่นๆ

ลำดับ รายการยา ขนาดและวิธีใช้ วัน/เดือน/ปี
1

2

3

4

5

6

7

8

17

บันทึกยา/สมุนไพรอื่นๆ

ลำดับ รายการยา ขนาดและวิธีใช้ วัน/เดือน/ปี
9

10

11

12
13

14

15

16

18

หลีกเลี่ยงการหลงเชื่อสื่อโฆษณา

คณะกรรมการอาหารและยา (อย.) พบการโฆษณาเกินจริง
ในผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เครื่องดื่มสมุนไพร น้ำผลไม้ผสม
สมุนไพร ยาแผนโบราณ ยาบำรุงร่างกาย ยาลูกกลอน
เป็นต้น
ข้อความที่ได้โฆษณามีการอ้างข้อมูลที่เกินจริง ตัวอย่างเช่น
สามารถรักษาโรคไขมันได้ ช่วยเผาผลาญไขมัน ดื่มแล้วลด
น้ำหนัก รักษาโรคเบาหวาน สามารถกำจัดและขับสารพิษ
เป็นต้น

วิธีป้องกันการหลงเชื่อสื่อโฆษณา

ตรวจสอบถึงความผิดปกติของผลิตภัณฑ์ เช่น
ใน 1 ผลิตภัณฑ์มีการอวดอ้างว่าสามารถรักษาได้สารพัดโรค
อวดอ้างว่าผลิตภัณฑ์ได้รับการรับรองว่าใช้แล้วเห็นผลจริง
แจ้งว่ามาจากธรรมชาติล้วน แต่ในความจริงไม่แน่นอนเสมอไป
อ้างว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่ความลับสุดยอด
อ้างถึงการรักษาที่เห็นผลในเวลาอันรวดเร็ว

หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับความน่าเชื่อถือของผลิตภัณฑ์
อาหารเสริม ยาและสมุนไพร สามารถปรึกษาแพทย์และ
เภสัชกร
แนะนำหากต้องการใช้ยานอกเหนือจากที่แพทย์สั่ง ควร
สอบถามแพทย์และเภสัชกรก่อนใช้ยาทุกครั้ง เพื่อตรวจ
สอบว่าสามารถใช้ได้หรือไม่ เนื่องจากอาจมีผลตีกับยาที่
ได้รับจนเกิดผลเสียต่อร่างกาย

19

ผลความดันโลหิตของท่านในวันนี้ 20
ผลระดับน้ำตาลในเลือดของท่านในวันนี้
ความดันโลหิต

วัน/เดือน/ปี

มีภาวะแทรกซ้อน
รุนแรงมาก BP > 180/110 mmHg

รุ นแรงปานกลาง
BP 160/100-179/109 mmHg

รุ นแรงน้อย
BP 140/90-159-99 mmHg
ดูแลตนเองได้ดี BP < 139/79 mg/dl

ระดับน้ำตาลในเลือด

วัน/เดือน/ปี

มีภาวะแทรกซ้อน
รุนแรงมาก FBS > 183 mg/dl

รุนแรงปานกลาง FBS 155-182 mg/dl
รุนแรงน้อย FBS 126-154 mg/dl
ดูแลตนเองได้ดี FBS < 125 mg/dl

ผลการตรวจ

การตรวจ เป้าหมาย
วัน/เดือน/ปี การรักษา

ดัชนีมวลกาย (ฺBMI) 18.5-12.9 กก./ม.
ความดันโลหิต < 65 ปี < 130/79
> 65 ปี < 139/79
ระดับน้ำตาลสะสม (HbA1C)
ระดับน้ำตาลอดอาหาร (FBS) < 6.5-7%
ระดับไขมันโคเลสเตอรอลรวม
ระดับไขมันไตรกลีเซอไรด์ 70-130 มก./ดล.

ระดับไขมัน เอช ดี แอล <200 มก./ดล.
ระดับไขมัน แอล ดี แอล
<150 มก./ดล.
หน้าที่ของไต (BUN)
EGFR ชาย > 40 มก./ดล.
หญิง > 50 มก./ดล.
หน้าที่ของไต (ครีเอตินีน)
ไข่ขาวในปัสสาวะ (อัลบูมิน) <100 มก./ดล.

5-25 มก./ดล.

ชาย < 1.5 มล./นาที
หญิง < 1.2 มล./นาที

ไม่พบ

21

ของท่านในวันนี้

22

บันทึกการตรวจรักษาผู้ป่วย โรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง

วัน/เดือน/ปี น้ำหนัก ความดันโลหิต ชีพจร ระดับน้ำตาลในเลือด ผลการตรวจ การรักษา วันนัด ผู้บันทึก
(กก.) วินิจฉัยอื่นๆ
(กก.) (ครั้ง/นาที) (มก.%)

23

การประเมินพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วย

คะแนนการปฏิบัติตัว

เกณฑ์การประเมิน ทำเป็น 1 เดือนทำ 1 เดือนทำ 1 เดือนทำ ไม่เคยทำเลย
ประจำทุกวัน เกือบทุกวัน อาทิตย์ละครั้ง 1-2 วัน (1 คะแนน)
(5 คะแนน) (4 คะแนน) (3 คะแนน) (2 คะแนน)

รับประทานยาตามเวลาที่หมอสั่ง (5) (4) (3) (2) (1)

รับประทานยาตามจำนวนที่หมอสั่ง (5) (4) (3) (2) (1)

รับประทานยาทุกวัน (5) (4) (3) (2) (1)
ตามหมอสั่งไม่เคยลืม

ไม่หยุดการรับประทานยาเอง (5) (4) (3) (2) (1)

ไม่ซื้อยาหรือสมุนไพรมากินเอง (5) (4) (3) (2) (1)

โดยไม่ปรึกษาหมอหรือเภสัชกร

กินอาหารตามคำแนะนำ (5) (4) (3) (2) (1)

หลีกเลี่ยงอาหารที่ควรหลีกเลี่ยง (5) (4) (3) (2) (1)

ออกกำลังกายสม่ำเสมอ (5) (4) (3) (2) (1)

ไม่สูบบุหรี่ (5) (4) (3) (2) (1)

การแปลผล: นำคะแนนที่ได้ในแต่ละช่องมารวมกันแล้วนำมาแปลผล ดังนี้

คะแนน 9 - 21 คะแนน ผู้ป่วยมีพฤติกรรมในดูแลสุขภาพตนเองในระดับต่ำ
คะแนน 21 - 33 คะแนน ผู้ป่วยมีพฤติกรรมในดูแลสุขภาพตนเองในระดับปานกลาง
คะแนน 34 - 45 คะแนน ผู้ป่วยมีพฤติกรรมในดูแลสุขภาพตนเองในระดับดีเยี่ยม

24

คะแนนการประเมินพฤติกรรมสุขภาพเองของท่าน

การประเมินพฤติกรรมสุขภาพของท่าน

วัน/เดือน/ปี คะแนนที่ได้

ดีเยี่ยม ปานกลาง ต่ำ หมายเหตุ

25

การประเมินระดับการดูแลตนเองของผู้ป่วย

ระดับการดูแลตนเองของผู้ป่วย

เกณฑ์การประเมิน ABC

ความดันโลหิต < 140/90 > 140/90 > 160/100
(BP) mmHg (3 คะแนน) < 160/100 < 90/60
(2 คะแนน) (1 คะแนน)
(คะแนน) 70 - 130
(3 คะแนน) 130 - 150 > 150
ระดับน้ำตาลในเลือด (2 คะแนน) (1 คะแนน)
(FBS) mg/dL > 60
(คะแนน) หรือ stage 1-2 45-59 < 44
หรือ stage 3a หรือ stage 3b-5
การทำงานของไต (3 คะแนน)
(eGFR) ml/min/1.73m 2 (2 คะแนน) (1 คะแนน)
18.5-22.9
(คะแนน) (3 คะแนน) 23.0 - 24.9 > 24.9
(2 คะแนน) (1 คะแนน)
ดัชนีมวลกาย
(BMI)

(คะแนน)

การแปลผล: นำคะแนนที่ได้ในแต่ละช่องมารวมกันแล้วนำมาแปลผล ดังนี้

คะแนน 9-12 อยู่ในเกณฑ์ดี (A) ผู้ป่วยดูแลตนเองอยู่ในเกณฑ์ดี
ให้คำแนะนำทั่วไปปกติ
ปฏิบัติตัวได้เหมือนเดิม

คะแนน 5-8 อยู่ในเกณฑ์พอใช้ (B) มีภาวะเสี่ยง ต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
พบทีมสหวิชาชีพ (พยาบาล เภสัชกร โภชนาการ)
คะแนนต่ำกว่า 5 อยู่ในเกณฑ์แย่ (C)
ต้องได้รับการรักษา แก้ไขอาการผิดปกติจาก
อายุรแพทย์โรคไตหรืออายุรแพทย์และ
เปลี่ยนพฤติกรรม

26

คะแนนระดับการดูแลตนเองของท่าน

ระดับการดูแลตนเองของท่าน

วัน/เดือน/ปี คะแนนที่ได้ A B C หมายเหตุ

(ดี) (พอใช้) (แย่)

27

สาระน่ารู้โรคเบาหวาน

ลำดับ รายการ QR code

1 5 ความเชื่อเกี่ยวกับโรค
เบาหวาน

2 เบาหวานคืออะไร?

วิธีลดน้ำตาลในผู้ป่วยโรค
3 เบาหวาน

4 โภชนาการในผู้ป่วยโรค
เบาหวาน

5 หากน้ำตาลในเลือดต่ำควร
ทำอย่างไร

28

สาระน่ารู้โรคความดันโลหิตสูง

ลำดับ รายการ QR code

1 5 วิธี ลดความดันโลหิตสูง
| พบหมอมหิดล

ความดันโลหิตสูง ประตู...สู่
2 โรคร้าย | พบหมอมหิดล

3 6 วิธีเลือกอาหารสำหรับคน
เป็นโรคความดันโลหิตสูง

4 สอนวัดความดันโลหิต
ด้วยตนเองที่บ้าน

29

สาระน่ารู้โรคไตเรื้อรัง

ลำดับ รายการ QR code

เมื่อเป็นโรคไตแล้วนั้น ควร
1 ปฏิบัติตัวอย่างไร?

การออกกำลังกายสำหรับ
2 ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง

รวบรวมอาหาร ไตเรื้อรัง
3 ระยะ 1,2,3a เป็นเบาหวาน

หมอไตให้คำตอบ

เตือน! 5 ตัวยาที่มีผลกับไต
4 แต่คนส่วนใหญ่ไม่รู้

30

โรงพยาบาลดอกคำใต้

225 หมู่ 4 ถนน ดอกคำใต้-เชียงคำ ตำบล ดอนศรีชุม

อำเภอ ดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา 56120

โทร. 054-409500 ต่อ 117