รูปเล่มสารคดี_6270290_6270313

-1-

2. ศูนย์ดูแลสุนัขจรจัดหน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน_____

ดูแลสนุ ัขอยู่จานวน 424 ตัว ตั้งอยู่ที่หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน

ต.สัตหีบ อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี ชื่อเพจ Facebook : ศูนย์ดูแล

เมื่อแวะมาอาเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี หลายคนมักจะนึก สุนขั จรจัด ทร. โดยหนว่ ยบญั ชาการนาวกิ โยธนิ

ถึง "หาดทรายแก้ว“ ทะเลหาดทรายสีขาวสวยพร้อมด้วยน้าสีใส 3. ศูนย์ดูแลสุนัขจรจัดหน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและ

น่าเล่น_น่าแบกร่างมาพักผ่อนกายา_แต่น้อยคนนักที่จะรู้ว่า รักษาฝั่ง ดูแลสุนัขอยู่จานวน 229 ตัว และแมวจานวน_39 ตัว

ก่อนเดินทางถึงหาดทรายแก้วนั้น มีศูนย์ดูแลสุนัขและแมวจรจัด ตั้งอยู่ที่หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง ต.บางเสร่

เลก็ ๆ ต้งั อยู่ อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี ชื่อเพจ Facebook : ศูนย์ดูแลสุนัขและแมว

ศูนย์ดูแลสุนัขและแมวจรจัด_หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศ จรจัด ศูนย์ฝึกทหารใหม่

ยานและรักษาฝั่ง เป็นศูนย์ที่รับดูแลสุนัขและแมวจรจัดในพื้นที่ วตั ถปุ ระสงค์และเปา้ หมายของศูนย์ มดี งั นี้

ค่ายฝึกทหารใหม่และพื้นที่ใกล้เคียง_จากโครงการริเริ่มของ 1. สามารถควบคุมจานวนและควบคมุ ชีวติ ของสุนขั ให้มี

พลเรือเอกไกรสร_จันทร์สุวาณิชย์_อดีตผู้บัญชาการทหารเรือ มาตรฐานและเปน็ ทยี่ อมรบั

ที่ดาเนินการตามนโยบายการคุ้มครองสวัสดิภาพสัตว์เลี้ยง 2. ขจัดมลภาวะและผลกระทบเชิงลบทเ่ี กดิ จากสนุ ขั จรจดั ตอ่

โดยต้องการควบคุมประชากรสัตว์จรจัดอย่างมีคุณธรรม ชุมชน

ก่อให้เกิดการจัดตั้งศูนย์ดูแลสุนัขจรจัดจานวน_3_ศูนย์ 3. สามารถเพิม่ โอกาสให้กับสนุ ัขในการกระจายออกสู่สังคม

ต้ังแตป่ ี พ.ศ. 2557 เปน็ ต้นมา ได้แก่ ภายนอก

1. ศูนย์ดูแลสุนัขจรจัดกองเรือยุทธการ ดูแลสุนัขอยู่จานวน 4. สามารถเพมิ่ ความรใู้ ห้กับบุคคลที่เล้ียงสุนขั และเพ่มิ พนู

491 ตวั และแมวจานวน 246 ตวั ต้ังอยู่ที่กองเรอื ยุทธการ หมู่ 2 ความรบั ผดิ ชอบต่อสนุ ัขอยา่ งแทจ้ รงิ

ต.สัตหีบ อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี ชื่อเพจ Facebook : ศูนย์ดูแลสุนัข 5. สามารถบรหิ ารจดั การบรรลตุ ามวตั ถปุ ระสงคข์ อง

จรจดั ของกองเรอื ยุทธการ - 2 - กองทพั เรือ

-3-

ศูนย์นี้ตั้งอยู่ในโรงเรียนชุมพลทหารเรือ ศูนย์ฝึกทหารใหม่ ข้อควรระวังสาหรับผู้ที่มาครั้งแรก ถ้าหากมาตามที่ GPS

ซึ่งจะมีพี่ทหารเรือคอยแนะน าและให้บริการอยู่ บริเวณ บอกอาจจะไปตามเส้นทางเก่าที่เดินทางยากลาบากกว่าเดิมได้

ทางเข้า-ออก_ตลอดระยะเวลาที่เข้าไปทากิจกรรมต่าง ๆ ด้านใน ศูนย์ดูแลแห่งนี้อยู่ทางซ้ายมือก่อนถึงอ่างเก็บน้า_ไม่มีป้ายบอก

เนื่องจากมีหาดต่าง_ๆ_อยู่ในความดูแลของที่นี่ด้วย_จึงมี สถานที่อย่างชัดเจนใด_ๆ_แต่สามารถสังเกตรูปปั้นสุนัขกับแมว

นักท่องเที่ยวเข้ามาเยี่ยมชมอย่างไม่ขาดสาย_ก่อนเข้าไปในพื้นท่ี ยืนคู่กัน ที่ตั้งอยู่ข้างทางแทนได้_ฉันคิดว่าน่าจะเคยมีป้ายบอกทาง

นักท่องเที่ยวต้องแลกบัตรผ่านชั่วคราวบริเวณทางเข้า_ด้วยการให้ มาก่อนแต่อาจชารุดหรืออยู่ในระหว่างเปลี่ยนใหม่เพราะมี

ตัวแทนนาบัตรประชาชนหรือใบขับขี่จานวน 1 ใบ ไปที่จุดแลก โครงเหลก็ ไว้สาหรบั แขวนปา้ ยอยู่

บตั รและต้องนาบตั รมาคืนก่อนเวลา 18.00 น. ศูนย์ดูแลสุนัขและแมวจรจัด หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศ

พื้นที่ค่ายทหารนี้กาหนดให้รถยนต์ขับความเร็วไม่เกิน ยานและรักษาฝั่ง_แบ่งพื้นที่ออกเป็น_3_ส่วน_ได้แก่_คอกสุนัข

60_กิโลเมตรต่อชั่วโมง เนื่องจากเป็นถนนเส้นยาวและอยู่ในเขต บ้านแมว_และสถานบริบาล_โดยมีผู้ดูแลทั้งหมด_7_ท่าน

พื้นที่อุทยาน ขับรถตรงมาประมาณ 1-2 กิโลเมตร ใช้เวลาไม่นาน ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่ประจาศูนย์และนักเรียนทหารที่คอย

นักกถ็ ึงจุดหมาย ผลดั เปลย่ี นแวะเวียนกนั มาฝกึ ฝนงานอยู่เป็นประจาตลอดท้ังปี

-4-

นอกจากเป็นที่พักพิงใหเ้ หล่าสัตว์จรแล้ว_ศนู ยด์ ูแลสุนัขและ

แมวจรจัด_หน่วยบัญชาการต่อสู่อากาศยานและรักษาฝั่ง_ยังเปิด

ให้บุคคลทั่วไปสามารถใช้บริการเตาเผาและเก็บเถ้ากระดูกสุนัข

และสัตว์เลี้ยงทุกวันตั้งแต่เวลา_09.00_-_16.00_น._สามารถ ด้วยความจาเป็นที่ต้องดูแลสัตว์สี่ขาจรจานวนมาก

ติดต่อเจ้าหน้าที่ผ่านทางเพจเฟสบุ๊ก_:_ศูนย์ดูแลสุนัขและ ทางศูนย์จึงเปิดรับบริจาคสาหรับสิ่งของที่ทางยังขาดแคลน

แมวจรจัด_ศูนย์ฝึกทหารใหม่_หรือ_โทร_091-8871570 อยู่ประกอบด้วย อาหารสุนัข ข้าวสารสาหรับหุงให้สุนัข
อาหารสด อาหารแมว ทรายแมว อุปกรณ์ทาความสะอาด
โดยตอ้ งตดิ ต่อเจ้าหนา้ ทลี่ ่วงหน้าก่อน 2 ช่วั โมง คอก ผงซักฟอก แปรงขัดพื้น สาลี น้าเกลือหรืออุปกรณ์ทา

แผล ผู้ใจบุญสามารถติดต่อขอบริจาคได้ที่ หน่วยบัญชาการ

ตอ่ สู้อากาศยานและรกั ษาฝัง่ ต.บางเสร่ อ.สตั หีบ จ.ชลบุรี

20251 รวมถึงยังรับบริจาคเป็นเงินที่สามารถโอนผ่านบัญชี

ธนาคารทหารไทยธนชาต หมายเลข 302-7-194059 บัญชี

ออมทรัพย์ สาขาสัตหบี ชื่อบัญชี TAKE CARE DOG

-5-

“ลงุ กฤษฎ”ิ์

เพอื่ นรกั และผดู้ แู ลเจา้ ส่ขี า

ก้าวแรกที่ฉันลงจากรถ_เสียงเห่าทักทายจากเจ้าถิ่นมากกว่า
100 ตัวในกรงดังขึ้นอย่างไม่ขาดสาย รวมถึงจากอีก_4_–_5_ตัว
ดา้ นนอกทเี่ ดินเขา้ มาคลอเคลยี อย่างเปน็ มิตร

สุนัขหางสั้นยาวแกว่งไกวไปมาอย่างตื่นเต้นที่ได้เห็นผู้มาเยือน
เดินเข้ามายังบริเวณลานถ่ายรูปที่ระลึก_ซึ่งเป็นพื้นที่ให้ผู้คนใจบุญ
ติดต่อบริจาคอาหาร ยา หรือสิ่งของจาเป็นให้กับเหล่าสุนัขและแมว
ของศูนย์

"คุณลุงกฤษฎิ์“_เจ้าหน้าที่ประจาศูนย์เป็นผู้พาชมสถานที่
ในวันนี้_ซึ่งคุณลุงเดินมาหาพวกเราในชุดเสื้อแขนยาวสีแดงกับ
กางเกงวอร์มสีกรมทึบ_ๆ_ท่าทางดูใจดีและมากประสบการณ์
เพียงคุณลุงเดินเข้ามาเท่านั้น ลูกสมุนหรือพวกสุนัขก็ยิ่งเห่ากันเสียง
ดงั เกรยี วกราวยงิ่ กวา่ เดิม น้อง ๆ ที่เข้ามาทักทายพวกเราก่อนหน้าก็
กึ่งเดินกึ่งวิ่งไปอ้อนคุณลุงให้เกาหัวอย่างคุ้นเคย_ระหว่างที่พาชม
คุณลุงบอกว่าแกดูแลที่นี่มานานกว่าสิบปีแล้ว_ซึ่งก่อนที่จะเข้ามา
ดูแลที่นี่_คุณลุงเคยดูแลในส่วนเจ้าหน้าที่จัดเลี้ยงทหารใหม่ของ
ทหารเรอื ในชว่ งปี พ.ศ. 2528 แต่สาหรับศูนยแ์ ห่งน้คี ณุ ลงุ
เร่ิมมาทางานต้ังแตป่ ที กี่ อ่ ต้ังคอื พ.ศ. 2557 ในสายตาแก
ทนี่ ่เี ปน็ มากกว่าคาวา่ รกั ย่ิงกวา่ คาวา่ ผกู พนั เสียอีก

พระเจ้าวรวงศเ์ ธอ_พระองค์เจา้ โสมสวลี_กรมหมื่นสทุ ธนารนี าถไดอ้ ปุ การะสนุ ขั จรจดั เหลา่ น้ีไว้
ประมาณ_100_กว่าตัว_แต่ตอนนี้จานวนก็เพิ่มบ้างลดบ้าง จากการที่มีผู้ใหญ่ใจดีมาอุปการะรับเลี้ยงไปหรือมีมาเพิ่ม
บ้างจากหลงทางมาหรอื รบั จากวัดญาณสังวรารามเทา่ นน้ั ไม่ได้รับจากภายนอกโดยตรง

-7-

พื้นที่ส่วนใหญ่ของศูนย์มีไว้สาหรับ
เหล่าสุนัขจรจัด_ที่ในปัจจุบันมีอยู่ทั้งหมด
120 ตัว และอาจเพิ่มข้ึนอีกในอนาคต

โดยมีกรงสุนขั แยกออกไปตาม
ประเภทตา่ ง ๆ เช่น

- สนุ ขั แรกเขา้
- สนุ ขั ปว่ ย
- สนุ ัขวดั ญาณฯ
- สนุ ัขยงั ไม่ไดท้ าหมนั
- สนุ ขั ฝกึ
ข้ันตอนการดแู ลสนุ ัขจรจัดของทีน่ ่ี_เริ่มแรกสุนัขที่มาใหม่ต้องนาเข้า
กรงแรกเข้า_แยกไว้เป็นสัดส่วนเนื่องจากต้องดูก่อนว่าตัวไหนทาหมัน
มาแล้วบ้าง_หากตรวจสอบประวัติเบื้องต้นจนทราบแล้วว่ามีการทาหมัน
เรียบร้อยจึงจะสามารถย้ายไปอยู่กรงรวมหรือรอฝึกต่อไปได้_ส่วนสุนัขท่ี
ยังไม่ได้ทาหมันนั้นต้องรอโรงพยาบาลสัตว์เกษตรหรือกรมปศุสัตว์มาทา
หมันให้ในแต่ละปี_เนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส
โควิด-19_ทาให้ปีนี้ยังไม่มีหน่วยงานใดเข้ามาทาหมันให้น้อง ๆ เลย
กรงแรกเข้าจึงยังมีสุนัขที่ยังไม่ได้ทาหมันอยู่มากกว่า 20 ตัว ในส่วนของ
แมวก็เช่นกันเพียงแต่ไม่ได้แยกเป็นกรงใหญ่เหมือนสุนัข เนื่องจากไม่ได้มี
จานวนมากเท่า_จึงมีแค่กรงแยกเล็ก_ๆ_ไว้สาหรับน้อง_ๆ_ที่ยังไม่ได้
ทาหมนั
หลังจากแยกกลุ่มสัตว์จรที่ทาหมันแล้ว_บางตัวที่ลักษณะดี_เชื่อง
หรือมีทีท่าว่าเข้าใจสิ่งที่มนุษย์พยายามสื่อสารด้วย_ก็จะถูกย้ายไปยัง
คอกสุนัขฝึก_เพื่อรอรับการฝึกจากพี่_ๆ_ทหารใหม่ของค่ายทหารเรือ
ซึ่งจะเป็นเพียงการฝึกให้นั่ง ให้คอย ให้หมอบ และฟังคาสั่งได้เท่านั้น
ไม่มกี ารฝกึ อย่างจรงิ จังเพอื่ ใช้ประโยชน์ทางการทหารแต่อย่างใด
สาหรับสุนัขป่วยจะนาไปอยู่กรงแยก_เนื่องจากป้องกันการถูกกัด
จากสุนัขตัวอื่นในกรงรวม_ทาให้สุนัขป่วยเหล่านี้นิสัยเชื่องมาก_บางตัว
สามารถปล่อยให้วิ่งเล่นด้านนอกได้_บางครั้งก็ทาหน้าที่เป็นเจ้าหน้าที่
ต้อนรับผู้ที่มาเยี่ยมเยียนศูนย์สัตว์จรจัดแห่งนี้_แน่นอนว่าสัตวแพทย์นั้น
ไม่ได้มาบ่อยนัก_ส่วนมากจะมาจากโรงพยาบาลต้นรักและจิตอาสาที่มา
ทาโครงการทาหมันให้ปลี ะครัง้ หรือสองคร้งั เท่านนั้

-8-

หลังจากคุณลุงพาเดินชมไปได้สักพัก_เราก็พบกับเจ้าสุนัขพันธุ์ ปังปอนด์
พิทบูล_หน้าตาดูดุดันขนสีน้าตาลเข้มชื่อว่า_“ปังปอนด์”_ซึ่งก่อนหน้า เอเลยี่ น
ตัวน้องยังคงต้องขึ้นป้ายสุนัขดุตามสัญชาตญาณนักล่าของสุนัขพันธุ์น้ี
น้องปังปอนด์เป็นสุนัขที่เคยป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดจนมีผู้ใจบุญช่วย
ออกคา่ รักษาให้จนหายดี เมือ่ อาการดขี ึ้นแลว้ จึงไดร้ ับการฝกึ จากพ่ี ๆ ทหาร
จนสามารถปลดปา้ ยสุนัขดไุ ด้

ดาวเด่นที่นี่มีอยู่ไม่มากนัก_เนื่องจากหลายตัวเป็นสุนัขและแมวไร้ชื่อ
ส่วนพวกท่ีมีช่อื จะเปน็ กลุ่มท่ีอยู่มานานแล้ว_อย่างเจ้าเอเลี่ยน_สุนัขตาบอด
ที่เดินหลงเข้ามาในค่ายทหาร_ทางศูนย์เห็นว่าอาจจะสร้างความวุ่นวายจึง
รับดูแล_สภาพน้องก่อนที่จะมาอยู่ที่นี่นั้นแย่มาก_ผิวหนังถลอกเพราะเป็น
โรคผิวหนัง_มีรอยแผลถลอกเต็มตัวซึ่งไม่ทราบสาเหตุว่าเกิดจากอะไร
และดวงตาที่บอดสนิทยิ่งทาให้เจ้าเอเลี่ยนนี้ดูน่าสงสารมาก_แต่หลังจากที่
ได้รับการรักษาและดูแลจากศูนย์_สุนัขตัวนี้กลายเป็นพนักงานต้อนรับที่
เมื่อไหร่มีแขกไปใครมา_ก็มักจะพบเจ้าเอเลี่ยนออกมาเห่าทักทายผู้มา
เยี่ยมเยียนอยู่เสมอ_และเนื่องด้วยน้องเป็นสุนัขป่วยจึงได้อยู่ในกรงแยก
เพราะหากปลอ่ ยรวมกบั ตัวอนื่ แลว้ น้องอาจจะโดนกดั จนบาดเจ็บได้

-9-

นอ้ งถงุ เทา้ มสิ เหมยี ว

สาหรับฝั่งแมว_กรงจะอยู่ถัดจากสุนัขไปประมาณ_200_เมตร_เป็นลักษณะคล้าย
บ้านเล็ก_ๆ_หลังหนึ่ง_ที่มีการวาดรูปแมวเต็มข้างกาแพง_ที่นี่เรียกว่า_“อภิบาลแมว”
ที่พักพงิ แสนอบอนุ่ ของน้องแมวจรจัดจานวน 39 ตวั พอเปดิ ประตูกรงเหล็กเข้าไปน้อง ๆ
แทบทุกตัวรีบเข้ามาทักทายเอาหัวมุดคลอเคลียผู้มาเยือนอย่างเราพร้อมกับเสียงร้อง
เหมียวเหมียวที่ละลายหัวใจของทาสแมวจนต้องรีบก้มลงไปเกาหัว เกาคาง และเกาพุง
ให้น้อง ๆ อย่างปฏเิ สธไมไ่ ด้

บรรยากาศด้านในค่อนข้างโปร่งเพราะใช้ลูกกรงเหล็กมีซี่ถี่_รวมถึงมีมุมชมวิว
ธรรมชาติด้านขวาที่มีการปลูก_“กัญชาแมว”_พืชใบสีเขียวที่มีสารเนเปทาแลคโตน
(Nepetalactone)_อยู่ด้วย_โดยสารประเภทน้ามันหอมระเหยชนิดนี้จะทาให้แมวรู้สึก
สดชื่น_มีความสุข_และอารมณ์ดีได้นั่นเอง_ด้านโครงสร้างหลังคาจะเป็นแบบโปร่งใส
แดดส่องถึงได้ทาให้ด้านในดูสว่างและโล่ง_สาหรับห้องน้าจะมีกระบะทรายอยู่ทั้งหมด
3 กระบะให้น้อง ๆ ได้มาขับถ่าย ด้านอาหารการกินจะมีชามข้าว 4 ชาม_และถ้วยน้าอีก
___________5_ถ้วย วางไว้ อีกทั้งมีกรงแยกสาหรับแมวที่ยังไม่ได้ทาหมันเช่นกัน
_________________กบั สุนขั

และถ้าหากถามหาดาวเด่นของทน่ี ่กี ็ต้องเป็น_“เจ้าถุงเท้า”
คุณลุงกฤษฎิ์บอกว่าที่ได้ชื่อถุงเท้าเพราะน้องเป็นแมวตัวสีขาว
สลับดา บนลาตัวเป็นสีดา ส่วนตรงเท้าเป็นขาว เหมือนกับว่า
เจ้าแมวตัวนี้กาลังใส่ถุงเท้าอย่างไรอย่างนั้น_น้องถุงเท้ามา
พร้อมปลอกคอสีแดงหลุดลุ่ยสะดุดตา_คาดว่าอาจจะมี
กระทบกระทั่งกันบ้างกับแมวตัวอื่น ดูจากแววตาและสีหน้าก็
พอจะเดาออกว่าเป็นขาใหญ่คุมที่นี่_อย่างไรก็สามารถจับและ
เลน่ กับน้องถงุ เท้าและน้องตวั อ่ืน ๆ ไดท้ ุกตัว

- 10 -

แมจ้ ะอยู่ในพ้ืนที่ของค่ายทหารแต่ศูนย์ดูแลสุนัขและแมวจรจัด หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษา
ฝั่ง กลับไม่ได้รับงบประมาณสนับสนุนใด ๆ เลยแม้แต่น้อย ทาให้ได้เพียงแต่รอคอยให้ผู้ใจบุญมาบริจาคให้เท่านั้น
เนื่องจากมีสุนัขและแมวอยู่ในความดูและมากกว่า_300_ชีวิต_ทางศูนย์จึงขาดแคลนสิ่งของสาหรับดูแลเจ้าสัตว์จร
เหล่านี้อยู่หลายประการ_เช่น_อาหาร ทรายแมว อุปกรณ์ท าความสะอาด_และยารักษาเบื้องต้น
รวมถึงประสบปัญหาดา้ นค่าใช้จ่าย อาทิ คา่ รักษาพยาบาล ค่าฉดี วัคซนี และคา่ ทาหมัน

นอกจากนี้ยังมีเรื่องของความสะอาดและสุขอนามัยทั้งในกรงสุนัขและแมว_โดยมีกลิ่นไม่พึงประสงค์
เนื่องจากไม่ได้รับการทาความสะอาดอย่างทั่วถึงและบ่อยครั้ง อีกทั้งมีปัจจัยขาดแคลนคนดูแลร่วมด้วยเพราะที่นี่มี
คนดูแลอยู่ประมาณ 7 - 8 คนเท่านั้น เมื่อเทียบกับจานวนเจ้าสัตว์จรที่ต้องดูแลแล้วนั้นยังเกินความสามารถที่จะ
ดแู ลไดอ้ ยา่ งทัว่ ถงึ และทีส่ าคญั อกี ประการคือเรื่องของยารักษาโรค ท่พี บเห็นได้ชดั เลยคอื แมวบางตัวมพี ยาธิแต่ไม่มี
ยารักษา_จึงต้องปล่อยเอาไว้ก่อนจนกว่าจะมียา_ทาให้เห็นว่าคุณภาพชีวิตของน้อง_ๆ_ที่นี่อาจจะไม่ได้ดีมาก
แต่ดีกว่าเป็นสัตว์จรจัดอยู่ด้านนอกที่ไม่รู้ว่าภัยอันตรายจะมาถึงตัวตอน ไหน_อย่างน้อยศูนย์พักพิงแห่งนี้ก็ยังเป็น
ที่อยู่อาศัย_ให้น้อง ๆ สุนัขและแมวจรจัดได้หลบแดดหลบฝน_มีอาหารกิน_มีเพื่อน_ๆ_ให้เล่นด้วย
หรือเป็นที่พักพิงชั่วคราวเพื่อรอครอบครัวใหม่_ซึ่งในบางครั้งก็มีผู้ใจบุญมารับอุปการะน าไปเลี้ยง
แต่ท้ายที่สุดแล้วมีสุนัขและแมวจรจัดจานวนไม่น้อยที่ต้องอยู่กินที่สถานพักพิงต่อไปจนกว่าจะถึงวาระสุดท้าย
ของชีวิต_อย่างท่ีลุงกฤษฎเ์ิ คยกล่าวไวอ้ ย่างอบอนุ่ วา่ _“เราจะเลี้ยงเขาจนกว่าชีวิตเขาจะหาไม่”

ขอขอบคณุ
ศนู ย์ดูแลสนุ ขั และแมวจรจดั
หนว่ ยบญั ชาการตอ่ สู้อากาศยานและรกั ษาฝั่ง
ตาบลบางเสร่ อาเภอสตั หีบ จังหวดั ชลบุรี

- 11 -

“เราจะเลยี้ งเขา
จนกวา่ ชวี ติ เขาจะหาไม”่

ลงุ กฤษฎิ์
ผู้ดูแลประจาศนู ย์

- 12 -

หลังจากทไี่ ดเ้ หน็ เจา้ สนุ ัขจรจัดมากหนา้ หลายตา
ทส่ี ่วนใหญจ่ ะเปน็ สนุ ัขพันธุท์ างหรือพันธุ์ผสม
ทาใหห้ วนนกึ ถงึ ภาพยนตร์เรอื่ งมะหมาส่ขี าครับ
ทมี่ ตี ัวละครหลักเปน็ สนุ ัขจรจดั และตแี ผ่มมุ มอง

ของเจา้ สัตวส์ ขี่ านีไ้ ด้อยา่ งดเี ยี่ยม

- 13 -

ครบรอบ 15ปี ภาพยนตร์เล่าเรื่องราวถึง “มะขาม” สุนัขไทย
หลังอานที่ถกู เจา้ ของตดั หางปลอ่ ยวัดหลังจากที่ไปกัดเจ้า
"มะหมาส่ีขาครับ" แมวลูกรักจนต้องพาส่งโรงพยาบาล_มะขามพยายามวิ่ง
ตามรถของเจ้านายแต่ก็ไม่เป็นผล_จากสุนัขมีเจ้าของ
ผ ่ า น ม า แ ล ้ ว _15_ป ี _น ั บ ต ั ้ ง แ ต ่ _“ม ะ ห ม า ส ี ่ ข า ค ร ั บ ” กลายเป็นสุนัขจรจัดอย่างไม่ทันตั้งตัว_มะขามต้องเผชิญ
ออกฉายตามจอภาพยนตร์ให้ชาวไทยได้ชมครั้งแรกในปี_2550 โลกใบใหญ่ครั้งแรกตามลาพังจนกระทั่งได้พบกับ
ซึ่งประสบความสาเร็จเป็นอย่างมากและกวาดรายได้ไปเกือบ แก๊งสุนัขจรจัดที่ถูกทอดทิ้งไว้อย่างน่าเวทนาใน_
_60_ล้านบาท_อีกทั้งยังสามารถคว้ารางวัล “ปาล์มด็อก” “ชุมชนธูปหอม”_ชุมชนรกร้างที่ถูกทิ้งไว้หลังจาก
รางวัล ส าหรับภาพยนตร์ที่ ส ัตว์แ ส ดง _จาก ส มาคมนักวิจารณ์ เหตุการณ์ไฟไหมจ้ ากการไล่ที่ชาวบา้ นของนายทุน
ภาพยนตร์นานาชาติในปคี .ศ. 2007 อีกด้วย
แก๊งสุนัขจรจัดนาโดย_“ลุงกาแฟ”_หมาอาวุโสผู้
ภาพยนตร์เรื่อง _“มะหมาสี่ขาครับ”_ก ากับโดย อาบน้าร้อนมาก่อนจึงเป็นที่เคารพและผู้นาของเหล่า
พันธธุ์ มั ม์ ทองสังข์ และ สมเกียรติ วทิ ุรานชิ ผู้กากับภาพยนตร์ฝีมือดี สุนัขจร “เปี๊ยก” หมาดื้อจอมแก่น “เก่ง” หมาจอมกวน
ของวงการหนังไทย_ซึ่งความท้าทายครั้งใหญ่ของสองผู้กากับคือ ตัวตบมุกเพื่อนซี้เจ้าเปี๊ยก “พิกุล” สาวน่ารัก เรียบร้อย
การใช้สุนัขมาเป็นนักแสดงนาทั้งหมด_โดยภาพยนตร์เรื่องนี้มีสุนัข พูดน้อย_อ่อนหวาน_และ_“เซ็กซี่”_เจ้าพุดเดิ้ลตัวจีดดท่ี
เป็นนักแสดงนา 8 ตัวด้วยกัน ได้แก่ “มะขาม” สุนัขไทยหลังอาน แสบแซ่บไม่เกรงใจใคร
“น้าค้าง” และ “ทอมมี่” สุนัขพันธุ์คอลลี่ “เซ็กซี่” สุนัขพันธุ์พุดเดิ้ล
“ล ุ ง ก า แ ฟ ”_“เ ก ่ ง ”_“เ ป ี ๊ ย ก ”_แ ล ะ _“พ ิ ก ุ ล ”_ส ุ น ั ข พ ั น ท า ง
ถือเป็นการบุกเบิกประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่ใช้สุนัข
เป็นนักแสดงนา_และด้วยข้อจากัดทางเทคโนโลยี_ภาพยนตร์เรื่องน้ี
จึงไม่ได้ใช้เอฟเฟคใด_ๆ_ช่วยเหลือเลยซักนิดเดียว_ซึ่งถือว่าเป็น
ความยากและท้าทายสาหรับวงการภาพยนตร์ไทยเพราะต้องฝึกฝน
เ ห ล ่ า ส ุ น ั ข ใ ห ้ ส า ม า ร ถ แ ส ด ง ส ี ห น ้ า _ท ่ า ท า ง _อ า ร ม ณ ์ ค ว า ม ร ู ้ ส ึ ก
รวมถึงจังหวะการเห่า_ให้ตรงกับภาพในความคิดและความต้องการ
ของผกู้ ากบั

นา้ คา้ ง

มะขาม ลงุ กาแฟ
พิ กลุ
ทอมมี่ เป๊ ยี ก
เกง่
เซก็ ซี่

- 14 -

มีเสียงลือเสียงเล่าอ้างในเหล่าสี่ขาจรจัดว่า_“สุนัขวดี” “มะหมาสี่ขาครับ”_ยังสะท้อนให้เห็นถึงมุมมอง
เป็นสถานที่เปรียบดั่งวิมานสวรรค์_หากไปถึงจะมีที่ให้นอน คนไทยในสมัยนั้นต่อสัตว์จร_โดยสุนัขจรจัดถูกมองว่าเป็น
มีอาหารให้กิน_และไม่ต้องเสี่ยงอันตราย_ซึ่งมะขามและ สัตว์อันตราย_สกปรก_ส่งเสียงดัง_และสร้างความวุ่นวาย
ผองเพื่อนจะต้องข้ามถนนไปจึงจะถึงดินแดนสุนัขวดีที่ใฝ่ฝัน ไปทั่ว_จาเป็นต้องถูกจัดการอย่างเด็ดขาดด้วยการเรียกให้
แต่เรื่องราวมันไม่ง่ายอย่างที่คิดเมื่อต้องเสี่ยงอันตรายจากทั้ง เทศบาลมาจับตัวไป
รถยนต์และเง้อื มมือมนษุ ย์
ราวปีพ.ศ. 2559 “มะขาม” นักแสดงนาของเรื่อง
ภาพยนตร์เรื่องนี้เปี่ยมไปด้วยความสนุกจากมุกตลก ได้กลับดาวหมาอย่างสงบหลังจากที่ต้องเจ็บปวดกับโรค
สดุ ฮาและความซาบซ้งึ กินใจจากเรื่องราวความรักอลเวงทั้งทาง ตับอ่อนอักเสบอย่างรุนแรง_เหตุการณ์นี้สร้างความเสียใจ
จากฝั่งของเหล่าสุนัขและมนุษย์_อีกทั้งยังสอดแทรกให้ฉุกคิด แก่บรรดาแฟนหนงั และคนรกั สนุ ขั ไปตาม ๆ กนั
เกีย่ วกบั ปัญหาสุนัขจรจัดในไทย_ที่ไม่ได้รับการดูแลอย่างทั่วถึง
ทาให้ต้องตกระกาลาบากและเร่ร่อนไปสร้างความเดือดร้อน แม้จะเป็นระยะเวลากว่า_15_ปีแล้ว_หลังจากท่ี
ให้แก่ชาวบ้านในที่ต่าง_ๆ_อย่างในเรื่อง_เจ้าสี่ขาต้องเผชิญกับ ภาพยนตร์เรื่องนี้ออกฉาย_ปัญหาสัตว์จรจัดก็ยังคงเป็น
อนั ตรายทั้งจากรถยนต์และจากฝมี อื มนุษย์ใจร้ายเอง ซึ่งภายใน ปัญหาที่แก้ไม่ตกของเมืองไทย_มีสัตว์จรอีกมากที่ยังคง
เรื่องจะเห็นว่า_มะขามและเดอะแก๊งต้องข้ามถนน_10_เลน เร่ร่อน ไม่มีที่ซุกหัวนอน จาทนต้องอยู่ข้างถนน คุ้ยหา
เพื่อข้ามฝั่งไปยังสุนัขวดี_สถานที่ที่พวกเขาคิดว่าจะช่วยเหลือ อาหารจากถังขยะกิน เผชิญกับอันตราย และความหิวโหย
เขาได้_ซึ่งเป็นสิ่งที่เสี่ยงชีวิตและอันตรายมาก_การทดลองข้าม เพียงลาพัง ภาพยนตร์เรื่องนี้ทาให้เห็นว่าสถานพักพิงหรือ
ครั้งแรกเปน็ เหตุให้ลุงกาแฟต้องเสียขาไปจากการโดนรถชน ศูนย์ดูแลต่าง_ๆ_เปรียบดั่ง “สุนัขวดี”_ที่พึ่งพิงสุดท้าย
ของพวกเขานน่ั เอง

บรรณานกุ รม
thaicinema.org. (ม.ป.ป.). thaicinema. เข้าถงึ ได้จาก มะหมา 4 ขาครับ:

http://www.thaicinema.org/aboutus.php

คนมองหนัง. (1 กรกฎาคม 2562). คนมองหนัง | เม่อื “ผู้กำกับฯ ไทย” ไป

ทำหนัง “สนุ ขั ” ทเ่ี มอื งจีน. เข้าถึงไดจ้ าก มติชนสดุ สัปดาห์:

https://www.matichonweekly.com/column/article_20

- 15 - 6573

- 16 -

“”

ปัจจุบันผู้คนนิยมเสพสื่อโซเชียลเป็นอย่างมาก

เรียกได้ว่าท าเป็นกิจวัตรประจ าวัน_ส่วนคนที่เป็น

“ทาสหมา-ทาสแมว”_ก็มักจะเสพรูปภาพ_คลิปวิดีโอ

ที่มีหมาแมวหน้าตาจิ้มลิ้มและมีเสียงพากย์บรรยายน่ารัก_ๆ_

ดูแล้วเพลิดเพลินใจ_แต่เมื่อกลับมาเผชิญโลกความเป็นจริง

ตามข้างถนนหนทางหรือวัด_กลับเต็มไปด้วยหมา-แมวจรที่ดู

ทา่ จะเพม่ิ จานวนมากข้นึ ทุกวนั

แม้ยังไม่มีข้อมูลล่าสุดออกมาอย่างเป็นทางการ

ในปี 2562 จากการสารวจฐานขอ้ มูลเพอ่ื การขึ้นทะเบียนสุนัข

และแมวรอบที่_1_โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น_พบว่ามี

สุนัขและแมวที่มีเจ้าของจานวน_2,864,111_ตัว_และไม่มี

เจ้าของทั้งสิ้น 164,144 ตัว ปฏิเสธไม่ได้เลยว่ายังมีสัตว์จรจัด

อีกจานวนมากที่ไม่ได้ผ่านการตรวจสอบของเทศบาลและ

กาลังระหกระเหินเร่ร่อน_ใชช้ ีวติ ตามมตี ามเกิดไปวัน ๆ

จานวนสัตว์จรมีแนวโน้มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ยิ่งในช่วงปี_2562_–_ปัจจุบัน_ที่มีการระบาดของเชื้อไวรัส

โควิด_–_19_ผนวกกับภาวะเศรษฐกิจตกต่า_ประชาชนไม่มี

กาลังพอแม้จะซื้ออาหารให้สัตว์เลี้ยง_ทาให้เกิดปรากฏการณ์

สุ น ัข -แ มวถ ูก ท อดท ิ้ งจ า นวน ม าก _ท ั้ ง ใน พ ื้ น ที ่ กร ุ งเ ท พ ฯ

ปริมณฑล และตา่ งจังหวดั - 17 -

สถานการณ์สุนัขและแมวจรจัดในไทยค่อนข้าง ผลสารวจความคิดเห็นเกี่ยวกับสุนัขและแมวจรจัด
น่าเป็นห่วง_เนื่องจากจานวนไม่ลดลงเลยในแต่ละปี_ซึ่งสาเหตุ ในปี_2562_ของบ้านสมเด็จโพลล์_สถาบันวิจัยและพัฒนา
หลักของปัญหานี้เกิดจากการขาดความรับผิดชอบของ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา_ซึ่งเก็บตัวอย่าง
เจ้าของสัตว์เลี้ยง_ผู้เลี้ยงบางคนขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ จ า ก ป ร ะ ช า ช น ใ น ก ร ุ ง เ ท พ ม ห า น ค ร _พ บ ว ่ า _83.6_%
วิธีการเลี้ยงที่ถูกต้อง_ไม่มีกาลังทรัพย์ดูแลรักษายามป่วยไข้ อยากเห็นกรุงเทพมหานครไร้สุนัขและแมวจรจัดเพื่อความ
ไม่ควบคุมการขยายพนั ธ์ุ_และมีพื้นที่ไม่เพียงพอต่อการอยู่อาศัย ปลอดภัยของประชาชน_76.1_%_มองว่าสุนัข-แมวจรจัด
ของสัตว์ เป็นปัญหาสังคมที่ควรเร่งแก้ไขโดยด่วน และ 72.6 % คิดว่า
ภาครัฐควรจะขึ้นทะเบยี นหมาแมวให้เปน็ กจิ จะลักษณะเสียที
สาเหตุต่อมาคือการขาดความรับผิดชอบของ
หน่วยงานรัฐ_ที่ไม่จัดสรรพื้นที่การดูแลสุนัขและแมวจรให้เป็น เห็นไดว้ ่าปญั หานยี้ ังไม่สามารถแก้ไขได้อยา่ งสมบูรณ์
สัดส่วนชัดเจน_งบประมาณถูกตัดไปใช้ในส่วนอื่นมากกว่า_และ เนื่องจากความไม่พร้อมในหลาย_ๆ_ด้าน_โดยเฉพาะของ
ไม่ให้ความรู้เกี่ยวกับเรื่องวัคซีนและการทาหมันกับประชาชน หน่วยงานของรัฐที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ซึ่งทาให้เกิดการแก้ปัญหา
การขาดความรับผิดชอบของผู้เพาะพันธุ์ที่เพาะพันธุ์สัตว์มา ปลายเหตุขึ้นนั่นคือการจัดตั้งศูนย์ดูแลสุนัขและแมวจรจัด
แล้วแต่ไม่สามารถดูแลได้_รวมถึงการไร้ความรับผิดชอบของ ที่ไม่ว่าจะตั้งขึ้นกี่ศูนย์ต่อกี่ศูนย์ก็ไม่สามารถดูแลได้อย่าง
หน่วยงานอื่น ๆ ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ซึ่งสาเหตุดังกล่าวทาให้เกิด ทั่วถึงและแก้ปญั หาน้ไี ด้อยา่ งจริงจงั
ปัญหาท่ียังหาทางออกไมไ่ ดข้ องสังคมไทย
ปญั หาสุนัขและแมวจรจัดยังคงเป็นสิ่งที่สังคมไทยไม่
สุนขั และแมวจรจัดส่งผลกระทบต่อประชาชนทั่วไปเป็น อ า จ แ ก ้ ไ ข ใ ห ้ ห ม ด ไ ป ไ ด ้ _แ ม ้ ค น ไ ท ย บ า ง ส ่ ว น อ ย า ก เ ห ็ น
อย่างมากไม่ว่าจะเป็นการสร้างเหตุเดือดร้อนราคาญ บ้านเมืองในรูปแบบที่ปลอดจากปัญหาสัตว์จรก็ตาม_จะเป็น
ความเสียหายต่อทรัพย์สิน_มลพิษทางกลิ่น_ความสกปรก การดีถ้าหากทั้งทางภาครัฐ_แหล่งเพาะพันธุ์สัตว์_และ
มลภาวะทางเสียง_และยังเป็นพาหะนาโรคพิษสุนัขบ้ามาสู่คน ประชาชน_ร่วมมือกันแก้ไขปัญหา_เพื่อรักษาสภาพแวดล้อม
อกี ด้วย ท่สี ะอาดปลอดภยั และสร้างคุณภาพท่ดี ใี ห้แก่ทกุ ชวี ติ ในสงั คม

โรคพิษสุนัขบ้ากลับมาระบาดอีกครั้ง ทาให้กรมควบคุม
โรคต้องตามเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด_ตามรายงานสถานการณ์
โรคพิษสุนัขบ้า ตั้งแต่วันที่ 5 เมษายน ถึง 5 พฤษภาคม 2565
พบว่ามีผู้ติดเชื้อพิษสุนัขบ้าแล้วทั้งหมด 9 ราย ซึ่งมีผู้ติดเชื้ออยู่
ในจังหวัดชลบุรี_เชียงราย_สงขลา_นครศรีธรรมราช_และ
อุบลราชธานี_โดยส่วนใหญ่เป็นการติดผ่านทางสุนัข_ซึ่งเป็นท่ี
ทราบกันดีอยู่แล้วว่า_โรคพิษสุนัขบ้าสามารถทาอันตรายได้
ถึงชีวิต_เพราะเชื้อไวรัสเรบีส์จะเข้าไปทาลายระบบประสาท
ส่วนกลาง_ตัวผู้ป่วยจะมีอาการทางสมองและไขสันหลังอักเสบ
กลัวแสงและลม หายใจไม่ออก ชักเกร็ง อัมพาต หมดสติ และ
เสียชีวติ ในท่สี ดุ

บรรณานกุ รม
Doctor Raksa. (ม.ป.ป.). โรคพษิ สุนัขบำ้ (Rabies). เข้าถึงไดจ้ าก

doctorraksa.com: https://www.doctorraksa.com/th-
TH/blog/rabies.html
พนมพร แสนประเสริฐ. (7 ฉบบั ท่ี 2). ปัญหาการทอดท้งิ สัตวใ์ นสงั คมไทย

- 18 - กับแนวคดิ ประโยชน์นยิ ม. วำรสำรสถำบนั วจิ ยั พมิ ลธรรม, 176-185.

- 19 -

การแก้

สตั วจ์ รจัดของไทย

ปัญหาสุนัขและแมวจรจัดกลายเป็นปัญหาเร้ือรังท่ียังไม่สามารถหา
ม า ต ร ก า ร จั ด ก า ร ร ะ ย ะ ย า ว อ ย่ า ง มี ป ร ะ สิ ท ธิ ภ า พ ไ ด้ _เ น่ื อ ง ด้ ว ย จ า น ว น สั ต ว์ จ ร
ท่ีเพ่ิ มขึ้นอย่างต่อเน่ือง_เป็นผลให้แม้ว่าผู้ท่ีเก่ียวข้องพยายามคิดหาวิธีจัดการ
ใหม่ ๆ เพิ่มเท่าไร กส็ ามารถแก้ปัญหาได้เพียงปลายเหตเุ ท่าน้นั

- 20 -

ปัจจุบันประเทศไทยดาเนินการแก้ไขปัญหาสุนัขและ
แมวจรจ ัดตามพระร าชบัญ ญัติโร คพิ ษสุ นัข บ้า_พ.ศ ._2535
มีหน่วยงานราชการที่มีบทบาทในจัดการสัตว์จรทั้งหมด
3_หน่วยงาน_ได้แก_่ องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่น รับผิดชอบ
โดยกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นกระทรวงมหาดไทย_
ท า ห น้ า ท ี ่ป ้ อ งกั น แ ล ะ ก ั ก ก ัน _เ พ ื่ อ ค ว บค ุ ม โ รค แ ล ะ จ า น ว น
ประชากรสัตว์จร_กรมปศุสัตว์_ของกระทรวงเกษตรและ
สหกรณ์_มีหน้าที่ฉีดวัคซีน_คุมกาเนิด_และจัดหาที่อยู่อาศัย
ใหแ้ ก่สตั ว์จร_และ_กรมควบคุมโรคของกระทรวงสาธารณสุข_
ซึ่งมีหน้าที่ในการให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสัตว์เลี้ยงอย่าง
ถูกต้อง_เพื่อให้มนุษย์และสัตว์เลี้ยงอยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุข
ปลอดภัยจากโรคพิษสนุ ขั บา้

นอกจากนี้ตามข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร
เรื่อง_การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสุนัข_ยังมีมาตรการ
“การฝังไมโครชิป”_แก้ปัญหาสุนัขถูกทอดทิ้งเพราะสามารถ
ตรวจสอบได้ว่าผู้ใดเป็นเจ้าของ_โดยไมโครชิปจะฝังเข้าไปท่ี
บริเวณต้นคอของสุนัข_ซึ่งอาจเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทาให้เจ้าของ
หลาย ๆ คนไม่กล้าพาสุนัขไปฝัง สุนัขที่ฝังไมโครชิปจะได้รับ
เลขบัตรประจาตัว 15 หลัก คล้ายกับบัตรประจาตัวประชาชน
ของคน_อย่างไรก็ตามแม้มาตรการนี้เป็นมาตรการที่ดีและ
สามารถแก้ปัญหาระยะยาวได้_แต่ด้วยการประชาสัมพันธ์ที่ไม่
ต่อเนื่อง_ท าให้ประชาชนพาสุนัขมาลงทะเบียนน้อย
จึงไม่สามารถควบคุมปรมิ าณสนุ ัขจรจัดไดต้ ามเคย

ชว่ งปี 2563 กรมปศสุ ัตว์ ไดจ้ ัดโครงการ “สนุ ัขชุมชน”
เพื่อเป็นอีกแนวทางหนึ่งในการแก้ไขปัญหาสุนัขจรจัด โดยจะมี
การจัดอาสาสมัครดูแลเรื่องการฉีดวัคซีน_การท าหมัน
กา ร ต ร ว จ สุ ข ภา พ _ก าร ร ั ก ษ า โร ค _ก า ร ก า จ ั ด เ ห ็บ ห ม ั ด แ ล ะ
ถ่ายพยาธิ การขึ้นทะเบียน และการทาเครื่องหมายประจาตัว
สุนัข_ซึ่งทาให้เหล่าสี่ขาสามารถอยู่ร่วมกับคนในชุมชนและ
สังคมไดอ้ ยา่ งปลอดภยั

- 21 -

ประเทศไทยยังไม่มกี ารใชม้ าตรการ_“ฆ่าล้างบาง_(Set Zero)”
เ น ื ่ อ ง จ า ก ข ั ด ก ั บ ค ว า ม เ ช ื ่ อ เ ร ื ่ อ ง เ ว ร ก ร ร ม _บ ุ ญ บ า ป _แ ล ะ ก า ร ไ ม่
เบียดเบียนชีวิตของผู้อื่นตามหลักค าสอนของศาสนาพุทธ
ศาสนาประจาชาติของไทย_แต่อย่างไรก็ตามเคยเกิดการฆ่าล้างบาง
ด้วยการวางยาเบื่อสุนัขที่วัดแห่งหนึ่งในจังหวัดนครศรีธรรมราช
โดยเป็นฝีมือของเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์_ทาให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์กับ
การกระทาดงั กล่าวอยา่ งแพรห่ ลาย

ศูนย์ดูแลสุนัขและแมวจรจัด_หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยาน
และรักษาฝั่ง อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี เป็นอีกหนึ่งศูนย์พักพิงที่มีจุดยืนว่าจะ
ไมม่ กี ารฆ่าล้างบางและการรุณยฆาตสัตว์เด็ดขาด_หากมีสัตว์ป่วยหรือ
บาดเจ็บหรือแก่ตัวลงตามอายุขัย_ทางศูนย์จะพยายามรักษาจนถึง
วาระสุดทา้ ยของชีวติ กอ่ นสุนัขและแมวจรจัดตัวน้ันกลบั ดาวไป

ปัญหาสุนัขและแมวจรสามารถแก้ที่ตนเองได้_หากเจ้าของสัตว์
เลี้ยงมีความรับผิดชอบอย่างดี_ไม่ทิ้งสัตว์ให้เป็นภาระของสังคม_
และรับสัตว์จรมาเลี้ยงแทนการซื้อเพิ่ม_ก็จะสามารถลดจานวนสัตว์จร
ไดอ้ กี ทาง

ทั้งนี้การร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และประชาชนยังเป็น
สว่ นสาคัญทจี่ ะทาให้มาตรการต่าง ๆ ประสบความสาเร็จและสามารถ
แกไ้ ขปญั หาสุนัขและแมวจรจบสิ้นได้เสยี ที

เห็นได้ว่าประเทศไทยมีมาตรการจัดการสุนัขและแมวจรจัดที่
หลากหลาย_แต่กลับแก้ไขได้เพียงปลายเหตุ_เนื่องด้วยการขาดความ
รับผิดชอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่าง_ๆ_ที่ไม่จัดการอย่างจริงจัง
และต่อเนื่อง_รวมถึงการไม่ให้ความร่วมมือจากภาคประชาชน_ทาให้
ปัญหาสุนขั และแมวจรจดั ยงั คงมอี ยู่และซับซ้อนยุ่งเหยงิ ยิ่งขึน้ ทกุ ๆ ปี

- 22 -

บรรณานุกรม

ปริญญาวัน ชมเสวก. (2563). แนวทำงกำรแก้ไขปัญหำเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับสุนัขจรจัด : ศึกษำกรณี ที่มีกำร
ร้องเรียนตอ่ ผูต้ รวจกำรแผ่นดนิ . กรุงเทพฯ: สานกั งานผูต้ รวจการแผ่นดนิ , 2563
ยศนันท์ ปานาภรณ์. (2562). มำตรกำรทำงกฎหมำยในกำรจัดกำรปัญหำสุนัขจรจัดในประเทศไทย:ศึกษำกรณี
บทบำทของเจ้ำของสนุ ขั ผูป้ ระกอบกิจกำร และหน่วยงำนรฐั . สถาบันบณั ฑติ พัฒนบรหิ ารศาสตร.์
ศรัณยู ภกั ดีวงษ.์ (2560). องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นกับกำรแกป้ ัญหำสุนัขจรจัด. มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร.์
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. (2562). ฐำนข้อมูลเพื่อกำรขึ้นทะเบียนสุนัข-แมว. เข้าถึงได้จาก ระบบสารสนเทศเพื่อ

การเฝ้าระวงั โรคพิษสุนขั บ้า: http://164.115.40.46/petregister#

- 23 -

1 0 สิ่งควรรู้ก่อนและหลัง

รับสัตว์เลี้ยงมาดูแล

ก า ร ร ับ เ ลี ้ย ง ส ัต ว ์เ ป ็น ว ิธ ีก า ร ห นึ ่ง ที ่ส า ม า ร ถ
ล ด ป ัญ ห า ส ุน ัข -แ ม ว จ ร จ ัด ไ ด ้_แ ต ่ก ็ไ ม ่ใ ช ่เ รื ่อ ง ง ่า ย
เพราะผู้เลี้ยงต้องมีคุณสมบัติครบครันทั้งเรื่องของ
คว าม รู้_คว า มพ ร้อ ม _ส ถา น ที่_เ งินทุน _แล ะ เว ล า
ร ว ม ถ ึง สิ ่ง ที ่ส า ค ัญ ที ่ส ุด อ ย ่า ง _“ค ว า ม ร ับ ผ ิด ช อ บ ”
ซึ่ง_10_สิ่งที่ทาสหมา-ทาสแมวควรรู้ก่อนและหลังรับ
เจ้านายมาดูแล มีดังนี้

- 24 -

การมคี วามรแู ้ ละความเขา้ ใจ การเตรยี มพรอ้ มอปุ กรณ์
และสถานที ่
สัตว์เลี้ยงแต่ละตัวแต่ละสายพันธุ์จะมีลักษณะ
รูปร่างและนิสัยที่แตกต่างกันไป_ผู้เลี้ยงจะต้องรู้ถึงนิสัย เมื่อทาความรู้จักอย่างคร่าว_ๆ_แล้ว_สิ่งต่อไปคือ
และข้อมูลพื้นฐานของสัตว์ก่อนนามาเลี้ยง_ด้วยการ การเตรียมอุปกรณ์และสถานที่ให้พร้อมก่อนนาน้อง_ๆ_
สอบถามข้อมูลคร่าว_ๆ_จากสถานพักพิงหรือแหล่ง เข ้า บ้ าน _อุ ปก รณ ์ ใ นท ี่ นี ้ หม าย ถึ งชาม น ้า แล ะอ าห า ร
เ พ า ะ พ ั น ธ ุ ์ ส ั ต ว ์ เ ส ี ย ก ่ อ น _ว ่ า ส ั ต ว ์ ท ี ่ เ ล ื อ ก ม า น ั ้ น ปลอกคอ สายจูง กระบะทรายของน้องแมว_ถาดขับถ่าย
สายพนั ธุ์อะไร_อายุเท่าไหร่_เพศไหน_ขนาดตัวเล็กหรือ น้องหมา_ที่นอน_ซึ่งแน่นอนว่าพวกทาสจะชอบมีของ
ใหญ่_มีโรคประจาตัวหรือไม่_มีความเป็นมาอย่างไร อนื่ _ๆ_เพมิ่ เตมิ อยา่ งของเล่น_ขนม_และเสอ้ื ผา้ นา่ รกั _ๆ_
และสามารถเข้ากับเราหรือครอบครัวเราได้หรือไม่ มาให้น้อง_ๆ_ใส่อีกด้วย_ด้านสถานที่ต้องมีความ
เพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดที่อยู่และสิ่งอานวย กว้างขวางเพื่อพอสาหรับเป็นพื้นที่ให้น้อง_ๆ_ได้วิ่งเล่น
ความสะดวกให้เหมาะสมกับลักษณะกายภาพและ รวมถงึ ตอ้ งมีความสะอาดด้วย
นิสยั ของน้องหมา - น้องแมว

การเตรยี มเงนิ และเวลา การตรวจสอบความนา่ เชอื ่ ถอื

“แค่รักยังไม่พอ” เลี้ยงสัตว์ทั้งทีต้องมีทั้งเงินและ ผู้เลี้ยงควรตรวจสอบความน่าเชื่อถือของสถาน
เวลาด้วยนะ ค่าใช้จ่ายของน้อง ๆ แต่ละเดือนเยอะแยะ พักพิงหรือแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์ก่อนว่าได้รับมาตรฐาน
เชียวละ่ ทงั้ ค่าอาหาร ค่าวคั ซนี คา่ วิตามิน ค่าหยูกค่ายา จากกรมปศสุ ตั ว์หรอื ไม_่ ซ่ึงถ้าหากไม่มีมาตรฐานสัตว์ท่ี
ไ ห น จ ะ ค ่ า ข อ ง เ ล ่ น ท ี ่ เ ร า ซ ื ้ อ ม า ใ ห ้ น ้ อ ง _ๆ _เ ล ่ น อ ี ก รับมาเลี้ยงอาจจะเป็นสัตว์ที่ติดโรคหรือเป็นสั ตว์ที่
ไม่ต่างกับการเลี้ยงลูกคนนึงเลย และที่สาคัญต้องมีเวลา ไดร้ บั การผสมพันธแุ์ บบผิด_ๆ_จนกลายพันธเุ์ ปน็ สัตว์ท่ี
รักและเอาใจใส่เขามาก ๆ ไม่ใช่เอามาแล้วเลี้ยงทิ้งเลี้ยง มีลักษณะเด่นยีนส์ด้อย_ซึ่งด้วยความที่เป็นยีนส์ด้อย
ขว้าง_ให้อยู่ตามมีตามเกิด_เพราะอาจจะสร้างความ สัตว์เหล่านี้อาจมีโรคทางพันธุกรรม_รูปร่างหรือสีที่ผิด
เดอื ดรอ้ นให้กบั เพอื่ นบา้ นไปทว่ั ได้ ไปจากปกติ_ซึ่งมีส่วนทาให้ร่างกายอ่อนแอ_เจ็บป่วย
งา่ ย_และมอี ายุขัยส้นั ลงได้

- 25 -

การสอบถาม การเฝ้ าระวงั โรค
ประวตั สิ ขุ ภาพ (Quarantine Period)

เมื่อตัดสินใจรับเลี้ยงแล้วควรสอบถามประวัติ ในช่วง 1 – 2 อาทติ ย์ ผู้เลี้ยงควรกักตัวสัตว์เลี้ยง
สุขภาพของสัตว์ที่รับมาก่อนว่ามีการฉีดวัคซีนตัวไหน เพื่อสังเกตสิ่งผิดปกติที่อาจแฝงมาในร่างกายของ
มาแล้วบ้าง_ทาหมันแล้วหรือยัง_และมีโรคประจาตัว น้อง ๆ ได้ เช่น โรคหัด โรคพิษสุนัขบ้า และเห็บหมัด
หรือไม่_เพื่อที่จะได้ไม่พาไปทาซ้า รวมถึงเช็คร่างกายว่า ในหมา-แมว_ซึ่งถ้าหากที่บ้านมีสัตว์เลี้ยงเดิมอยู่ก่อน
มีรอยบาดแผลหรือมีการติดเชื้อตรงไหนหรือเปล่า แล้วก็ควรแยกออกจากสัตว์ใหม่_เพื่อไม่ให้เกิด
เพอ่ื ทจี่ ะรกั ษาอยา่ งทนั ทว่ งที โรคติดตอ่ ระหวา่ งกัน

การตรวจสุขภาพ การฉีดวคั ซีน
ในสุนขั และแมว
การฉีดวัคซีนเป็นสิ่งจาเป็นสาหรับสุนัขและแมว
สุนัขและแมวมักจะเก็บซ่อนอาการป่วยไม่ให้ อย่างมาก สามารถฉีดได้ตั้งแต่อายุ 2 เดือนเป็นต้นไป
เราเห็น_หลังจากรับมาเลี้ยงควรพาไปตรวจสุขภาพ เพื่อป้องกันโรคร้ายแรงที่รักษายากและเสี่ยงเสียชีวิตสูง
เบื้องต้นที่คลีนิคใกล้บ้านหรือโรงพยาบาลสัตว์ทันที เช่น โรคหัด โรคพิษสุนัขบ้า โรคลาไส้อักเสบ โรคช่อง
ถ้าหากเลี้ยงมาซักพักแล้ว_ผู้เลี้ยงควรหมั่นพาสุนัขและ ท้องอักเสบ_โรคเอดส์_และโรคมะเร็ง_โดยวัคซีนที่
แมวไปเชค็ สุขภาพและตรวจเลือดอย่างสม่าเสมอทุก_ๆ น้อง_ๆ_ได้รับจะเป็นวัคซีนเชื้อเป็นซึ่งอาจเกิด
1 ปี เปน็ การตรวจวา่ สขุ ภาพร่างกายและสุขภาพจิตของ ผลข้างเคียงได้_หลังฉีดวัคซีนจึงต้องสังเกตอาการสัตว์
สตั ว์น้ันว่ามคี วามปกติและสมบรู ณห์ รือไม่ ซ่ึงสตั วแพทย์ เลย้ี งว่ามีอาการแพ้หรือไม่เสมอ
จะท าการตรวจภายนอก_น ้าหนัก_ตรวจเลือด
คา่ ไต_และฟังเสียงอวัยวะภายในเพื่อฟังจังหวะการเต้น
ของหวั ใจ เปน็ ต้น

- 26 -

การถา่ ยพยาธิ การอาบนา้
และการป้ องกนั เหบ็ หมดั
สนุ ขั
การถ่ายพยาธิและป้องกันเห็บหมัดเป็นสองสิ่งที่ ถ้าน้องหมาไม่สกปรกมากควรอาบน้าให้เพียง
ควรทาควบคไู่ ปกับการฉีดวคั ซีน
การถ่ายพยาธิ เราไม่อาจรู้ได้ว่าวัน ๆ น้อง ๆ แอบไป อาทิตย์ละ_1_ครั้ง_ป้องกันสิ่งสกปรกที่หมักหมม
กินของสกปรกอะไรตามพื้นตามหญ้ามาบ้าง_ซึ่งพยาธิ ในร่างกาย_โดยไม่ควรอาบน้าบ่อยเกินไปเพราะจะทา
อาจจะเข้าสู่กระเพาะและชอนไชอยู่ในลาไส้ได้_จึงควร ให้ผวิ แห้งและมีปัญหาเกยี่ วกับผวิ หนังไดง้ ่าย
ถ่ายพยาธิสุนัขและแมวสม่าเสมอเป็นประจาทุกสัปดาห์ แมว
หรอื ทกุ เดือนตามทสี่ ัตวแพทยแ์ นะนา
การป้องกันเห็บหมัด_สุนัขและแมวเป็นสัตว์ชอบเล่น แมวเป็นสัตว์กลัวน้าและมักจะเลียทาความ
ชอบผจญภัย ซึ่งอาจกลับบ้านมาพร้อมกับเห็บหรือหมัด สะอาดร่างกายตัวเองอยู่แล้ว จึงไม่จาเป็นต้องอาบน้า
ตัวเป้งก็เป็นได้ ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์กาจัดเห็บหมัดอย่าง บ ่ อ ย น ั ก _ถ ้ า ห า ก เ ป ็ น แ ม ว ท ี ่ เ ล ี ้ ย ง ร ะ บ บ ป ิ ด ย ิ ่ ง ไ ม่
หลากหลาย_ไม่ว่าจะเป็นยาแบบหยอดหลัง_แบบฉีด จาเป็นต้องอาบน้าหรืออาบเดือนละ 1 ครั้งก็เพียงพอ
แบบกนิ ปลอกคอ แป้งโรยตวั และแชมพูกาจัดเหบ็ หมดั แต่ถ้าเลี้ยงระบบเปิดแล้วคลุกฝุ่นคลุกดินก็ควร
ซ่ึงผเู้ ลย้ี งสามารถเลือกซ้ือได้อยา่ งเหมาะสมกับสัตว์เลี้ยง อาบอาทติ ย์ละ 1 ครง้ั ซึ่งการอาบน้าแมวต้องระวังเป็น
ของตนเอง อย่างมากเพราะอาจจะทาให้น้อง_ๆ_เครียดจนจิตตก
หรือถา้ เช็ดตัวไม่แห้งกอ็ าจเป็นปอดบวมได้

ขอกระซิบทรคิ ไมล่ บั วา่ ถา้ พาอาบนา้ ตง้ ั แตเ่ ดก็
จะทาให้น้อง ๆ รูส้ กึ กลวั นา้ น้อยลงและอาบนา้ งา่ ยขน้ึ

เมอื ่ เขา้ ใจสิง่ สาคญั เมอื ่ นาสตั ว์มาเลยี้ งท้งั 10 ขอ้ แลว้
กเ็ ตรยี มพาเจ้านายคนใหมม่ าอยูด่ ว้ ยไดเ้ ลย

แลว้ อยา่ ลมื วา่ ตอ้ งแบง่ เงนิ มาเลยี้ งตวั เองดว้ ยนะ
เจ้าทาสเอ๋ ย….
- 27 -

บรรณานุกรม
SUAREE NOON. (12 พฤศจกิ ายน 2565). ตรวจสุขภำพสนุ ัขจำเปน็ ไหม ทไ่ี หนด?ี อ่ำนก่อน

ตดั สินใจ . เขา้ ถึงไดจ้ าก jomopetfood:
https://www.jomopetfood.com/dogs/dogs-health/dog-health-
check-up/
บา้ นและสวน. (15 เมษายน 2564). เร่ืองต้องรกู้ ่อนจะ รับเลีย้ งสนุ ขั และแมวจรจัด. เข้าถงึ ได้
จาก บา้ นและสวน PETS:
https://www.baanlaesuan.com/228428/pets/lifestyle-pets/adopt-dog-
and-cat
โรงพยาบาลสตั ว์ ทองหล่อ. (21 พฤษภาคม 2565).
บริการฉดี วคั ซนี รวมสนุ ัข และฉีดวัคซีนแมว.
เข้าถึงไดจ้ าก thonglorpet:
https://www.thonglorpet.com/th/diary/69

จดั ทาโดย
น.ส. กลุ ธิดา คาขวญั รหสั นักศกึ ษา 6270290
น.ส. ปภสั รา สกั การี รหัสนกั ศึกษา 6270313
นกั ศึกษาสาขาวิชาภาษาไทย
คณะศลิ ปศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหดิ ล

- 28 -