สำนวนสุภาษิต

ครไู ขม่ กุ

ความหมายของสำนวน

สำนวน หมายถงึ โวหาร ทำนองพดู ถ้อยคำท่ีเรียบเรียง เป็น
ลักษณะความหมายเชงิ อุปมาเปรียบเทยี บ ไมแ่ ปลความหมาย
ตามตัวอกั ษร จึงฟงั แล้วมักจะไม่ไดค้ วามหมายของตวั มนั เอง
ตอ้ งนำไปประกอบกบั เร่ือง หรือเหตุการณจ์ ึงจะได้ความหมาย
เป็นคตเิ ตอื นใจ เช่นเดียวกับคำทีเ่ ปน็ สภุ าษิต

ความหมายของคำพังเพย

คำพังเพย หมายถึง ถอ้ ยคำทเ่ี รียบเรียงข้ึนมาเป็นความหมาย
กลาง ๆ คอื ไมเ่ นน้ การสั่งสอน แต่กแ็ ฝงคตเิ ตือนใจหรือ ขอ้ คดิ
สะกดิ ใจให้นำไปปฏิบัตไิ ด้ และ เน้ือหาของใจความนั้นก็ไมจ่ ำเปน็
ว่าจะตอ้ งเปน็ ความดี หรอื ความจรงิ แทแ้ น่นอน เพื่อใหต้ ีความ
เข้ากับเร่ือง มคี วามหมายลกึ ซงึ้ กว่าสำนวน มลี ักษณะตชิ มหรือ
แสดงความเหน็ ในตัว แต่ยังไม่ไดว้ างหลกั ความจรงิ อนั เทยี่ ง
แท้ และยงั ไม่เปน็ คำสอน เช่น กระตา่ ยตื่นตมู ทำนาบนหลัง
คน ถลี่ อดตาชา้ ง หา่ งลอดตาเล็น เสียน้อยเสยี ยากเสียมากเสีย
ง่าย น้ำถงึ ไหนปลาถึงนัน้ เป็นต้น

มาดู สำนวน สภุ าษติ คำพงั เพย พร้อมความหมาย

สำนวน สุภาษิต คาํ พังเพย หมวด ก.
- เก็บเบ้ียใตถ้ ุนรา้ น หมายถงึ เกบ็ เลก็ ผสมนอ้ ย โนน่ บ้างน่ีบ้าง

จนสาํ เรจ็ เป็นรปู เป็นรา่ งขึ้นมา
- เก็บเล็กผสมน้อย หมายถงึ เกบ็ ไว้ทีละเล็กละน้อย
- เก็บหอมรอมรบิ หมายถงึ เกบ็ รวบรวมไว้ทีละเล็กละน้อย
- เกลยี ดตัวกินไข่ เกลยี ดปลาไหลกนิ นำ้ แกง หมายถงึ เกลียดตวั เขา

แตอ่ ยากไดผ้ ลประโยชนจ์ ากเขา
- เกลอื เปน็ หนอน หมายถึง ญาติมิตร สามภี รรยา บุตรธดิ า เพ่ือน

รว่ มงาน หรือคนในบา้ น คดิ คดทรยศ ไส้เปน็ หนอน ก็วา่
- เกลือจม้ิ เกลือ หมายถงึ ไม่ยอมเสยี เปรียบกัน แก้เผ็ดให้สาสมกัน
- แกงจดื จงึ รคู้ ณุ เกลอื หมายถึง จะรูค้ ่าของบางสงิ่ กต็ อ่ เมื่อ

เดอื ดร้อน
- แกวง่ เท้าหาเสย้ี น หมายถึง ข้าไปยุ่งกบั เรอ่ื งของผู้อื่นจนเกิดเปน็

เรอ่ื งกลับมาที่ตัวเอง
- แกะดำ หมายถงึ คนทท่ี ําอะไรผดิ เพอ่ื นผิดฝงู ในกลมุ่ น้นั ๆ
- ใกล้เกลอื กนิ ด่าง หมายถึง มองขา้ มของดีทอ่ี ย่ใู กล้ตวั ซ่งึ จะเปน็

ประโยชน์แก่ตน กลับไปแสวงหาสงิ่ อ่นื ที่ดอ้ ยกวา่
- ไกเ่ เกเ่ เม่ปลาชอ่ น หมายถงึ หญงิ คอ่ นข้างมีอายุ มมี ารยาและเลห่ ์

เหล่ียมมาก
- ไก่เหน็ ตีนงู งเู หน็ นมไก่ หมายถงึ ต่างฝา่ ยต่างรูค้ วามลบั ของกนั

และกนั
- ไก่ไดพ้ ลอย หมายถงึ ได้สิง่ ท่มี คี า่ แตไ่ มร่ ู้คณุ ค่า จงึ ไมเ่ กิดประโยชน์

แตอ่ ย่างใด
- ไกง่ ามเพราะขน คนงามเพราะแตง่ หมายถงึ ความสวยงาม

เกดิ ข้นึ ได้จากการปรุงแตง่
- ไก่ออ่ น หมายถงึ ออ่ นหดั , ยังไม่ชำนาญ
- ไกลปนื เทีย่ ง หมายถึง ไม่รอู้ ะไรเพราะอยู่ห่างไกลความเจริญ, ไม่

ทนั สมัยเพราะอยู่ไกลจากตวั เมอื ง
- กงกรรมกงเกวียน หมายถงึ เวรสนองเวร กรรมสนองกรรม ทำ

อย่างไรย่อมไดอ้ ยา่ งนัน้
- กบเลอื กนาย หมายถึง ผ้ทู ่ตี ้องการเปลี่ยนผูบ้ งั คับบัญชาเรื่อยๆ
- กบในกะลาครอบ หมายถงึ ผมู้ ีความรู้และประสบการณ์น้อย แต่

สำคัญตนวา่ มีความรู้มาก
- กรวดน้ำคว่ำขนั หมายถึง ตดั ขาดไมข่ อเก่ียวขอ้ งด้วย
- กระเชอกน้ รว่ั หมายถึง สรุ ุย่ สุร่าย ไม่ประหยัด

- กระดงั งาลนไฟ หมายถึง หญิงทเี่ คยผ่านผู้ชายมาแล้ว ย่อมร้จู ักชน้ั
เชิงดีกวา่ ผหู้ ญงิ ทีย่ ังไมเ่ คยแตง่ งาน

- กระดไ่ี ดน้ ้ำ หมายถึง อาการแสดงความดีใจ หรือตน่ื เตน้ จนตัวส่ัน
- กระดกู ขัดมนั หมายถึง ขเ้ี หนียวมากอย่างไม่ยอมให้อะไรแก่ใคร

ง่ายๆ
- กระตา่ ยขาเดยี ว หมายถงึ ยนื กรานไมย่ อมรับ
- กระตา่ ยต่นื ตมู หมายถึง คนท่ีแสดงอาการตน่ื ตกใจงา่ ยโดยไมท่ นั

สำรวจให้ถ่องแทก้ อ่ น
- กระตา่ ยหมายจันทร์ หมายถึง ผู้ชายหมายปองผหู้ ญิงทีม่ ีฐานะ

ดีกวา่
- กวา่ ถว่ั จะสุกงากไ็ หม้ หมายถงึ ลักษณะของการทำงานท่ีมีความ

ลังเลใจ ทำให้แกป้ ัญหาได้ไมท่ ันท่วงที
- กดั กอ้ นเกลอื กนิ หมายถึง ใช้ชวี ิตอย่างแร้นแคน้ มาก
- กาในฝงู หงส์ หมายถงึ ผ้ทู ี่ต่ำต้อยไม่มีเกยี รติ อยู่ท่ามกลางเจ้าขนุ

มูลนายสงู ศกั ดิ์
- กาฝาก หมายถึง ผอู้ าศยั เกาะคนอน่ื กนิ
- กา้ งขวางคอ หมายถึง ผู้ทขี่ ดั ขวาง ไมใ่ หท้ ำอะไรไดส้ ะดวก
- กำข้ดี กี ว่ากำตด หมายถงึ ไดบ้ ้างดีกว่าไม่ไดอ้ ะไรเลย
- กำป้นั ทบุ ดิน หมายถึง ทำหรือพูดส่งเดชพอใหม้ นั พน้ ตวั
- กง้ิ กา่ ได้ทอง หมายถึง คนทไี่ ด้ลาภยศแล้วทะนงตนลมื ฐานะเดิม
- ก่งิ ทองใบหยก หมายถึง เหมาะสมกัน (ใช้แกห่ ญิงกับชายท่ีจะ

แตง่ งานกัน)
- กินทล่ี บั ไขทแี่ จ้ง หมายถงึ เปิดเผยเร่อื งท่ที ำกนั ในท่ลี ับ
- กินน้ำใต้ศอก หมายถงึ จำตอ้ งยอมเปน็ รองเขา, ไม่เทียมหนา้ เทียม

ตาเทา่
- กนิ บนเรอื นขี้บนหลงั คา หมายถึง เนรคุณ
- กนิ ปนู รอ้ นทอ้ ง หมายถงึ ทำอาการมีพริ ธุ ขน้ึ เอง, แสดงอาการ

เดือดรอ้ นข้ึนเอง
- กินอยา่ งหมู อยู่อยา่ งหมา หมายถึง เละเทะ ไมม่ รี ะเบยี บ
- กินอยกู่ บั ปาก อยากอยกู่ ับทอ้ ง หมายถึง รูด้ ีอยแู่ ลว้ แสร้งทำเป็น

ไมร่ ู้

สำนวนสุภาษิตไทย หมวด ข.
- เข้าเมอื งตาหล่วิ ต้องหลว่ิ ตาตาม หมายถงึ ประพฤติตนให้

เหมาะสมกับกาลเทศะ
- เข้ากนั เปน็ ปเี่ ป็นขล่ยุ หมายถึง ถูกคอกัน, เข้ากันได้ดี
- เขา้ ดา้ ยเข้าเขม็ หมายถึง คับขนั , สำคัญ
- เข้าตาจน หมายถงึ หมดทางไป หมดทางทีจ่ ะแกไ้ ข หมดหนทาง

หากิน.
- เขา้ ตามตรอก ออกทางประตู หมายถงึ การทำตามธรรมเนียม

ประเพณี
- เขียนเสอื ใหว้ ัวกลวั หมายถงึ ทำอยา่ งใดอย่างหนง่ึ เพอื่ ให้อีกฝา่ ย

หนง่ึ เสียขวญั หรือเกรงขาม
- เข้ยี วลากดิน หมายถึง มีความสามารถสงู จัดเจน เล่ห์เหล่ียมแพรว

พราว
- ไขใ่ นหนิ หมายถึง ของทีต่ ้องระมดั ระวงั ทะนถุ นอมอยา่ งยงิ่
- ขมนิ้ กบั ปูน หมายถงึ ชอบววิ าทกนั อย่เู สมอเม่อื อยู่ใกล้กนั ,

ไมถ่ ูกกนั
- ขว้างงูไม่พน้ คอ หมายถงึ ทำอะไรแลว้ ผลร้ายกลบั มาสูต่ วั เอง
- ขวานผา่ ซาก หมายถงึ โผงผางไมเ่ กรงใจใคร
- ของหายตะพายบาป หมายถึง ของหายหรอื เข้าใจว่าหายแลว้

เทีย่ วโทษผู้อ่นื
- ขา้ งนอกสุกใส ขา้ งในเปน็ โพรง หมายถึง ของท่ีดูภายนอกแล้ว

สวยงามดแี ต่แท้จริงแล้วภายในไม่ดีเลย
- ขายผา้ เอาหน้ารอด หมายถึง ทำใหส้ ำเร็จลุล่วงไป เพ่ือรกั ษา

ช่อื เสยี งของตนไว้
- ขา้ วแดงแกงรอ้ น หมายถึง บญุ คณุ
- ขา้ วใหม่ปลามัน หมายถึง อะไรทีเ่ ปน็ ของใหมก่ ถ็ อื ว่าดี
- ขิงก็ราขา่ ก็แรง หมายถึง ต่างไม่ยอมลดละกัน
- ข่ีชา้ งจับตก๊ั แตน หมายถึง ลงทุนมากแตไ่ ดผ้ ลนอ้ ย
- ขห้ี มรู า ขหี้ มาแห้ง หมายถงึ เร่ืองเลก็ ๆนอ้ ยๆ

สุภาษิตไทย หมวด ค.
- คับทอี่ ยู่ได้ คับใจอยยู่ าก หมายถึง ท่ีอย่แู มจ้ ะคับแคบก็อยไู่ ด้ถา้

สบายใจ แต่ถ้าลำบากใจแล้วแม้จะท่ีอย่กู ว้างขวางใหญโ่ ตก็
อยูไ่ ม่ได้ ไม่น่าอยู่
- เคราะหห์ ามยามรา้ ย หมายถึง เคราะห์ร้าย
- โคแกช่ อบกินหญ้าออ่ น หมายถึง ชายสงู อายทุ ่ีชอบผหู้ ญงิ ร่นุ สาว
- ใครมอื ยาวสาวไดส้ าวเอา หมายถงึ ตา่ งคนต่างฉวยโอกาส
แสวงหาประโยชน์ใส่ตัวโดยไมค่ ดิ ถงึ คนอ่นื
- คนเดยี วหวั หาย สองคนเพอ่ื นตาย หมายถึง เมอื่ ต้องทำอะไรที่มี
ความเสีย่ ง ทำสองคนยอ่ มดกี วา่ คนเดยี ว
- คนดผี คี ุ้ม หมายถึง คนทำดยี ่อมไม่มีภยั
- คนลม้ อย่าขา้ ม หมายถึง อย่าดูถกู หรือซ้ำเติมคนท่พี ลาดพลั้งเผลอ
- คบเดก็ สรา้ งบ้าน หมายถึง ทำงานการอะไรกับเด็กยอ่ มไม่เป็นผล
เพราะยังออ่ นประสบการณ์
- คบคนใหด้ หู นา้ ซ้อื ผ้าให้ดเู น้อื หมายถงึ จะคบใครใหพ้ จิ ารณา
เสยี กอ่ น เช่นเดยี วกับจะซ้ือผ้า
- คบคนพาลพาลพาไปหาผิด คบบณั ฑติ บัณฑติ พาไปหาผล
หมายถึง คบคนชั่วกถ็ กู ชักนำพาไปทำชวั่ คบคนดีก็จะพากัน
ทำดี
- คมในฝัก หมายถงึ มคี วามรู้ความสามารถแตเ่ มอ่ื ยงั ไม่ถงึ เวลากไ็ ม่
แสดงออกมาให้ปรากฏ
- คลมุ ถงุ ชน หมายถงึ การถกู จบั แต่งงานโดยไมไ่ ด้เตม็ ใจ
- ควำ่ บาตร หมายถงึ ไมย่ อมคบค้าสมาคมดว้ ย
- ความในอย่านำออก ความนอกอย่านำเข้า หมายถงึ ไมน่ ำเรอ่ื งไม่
ดีของพรรคพวกไปบอกคนอื่นและไมร่ ับเขา้ มาด้วย
- ความพยายามอยทู่ ไ่ี หน ความสำเรจ็ อยู่ทนี่ ัน่ หมายถงึ
ความสำเรจ็ ยอ่ มเกดิ กบั คนทีม่ ีความพยายาม
- ความรทู้ ว่ มหัวเอาตัวไม่รอด หมายถงึ มีความรู้มาก แตไ่ ม่รจู้ กั ใช้
ความรู้ให้เป็นประโยชน์
- ความววั ไม่ทนั หายความควายเข้ามาแทรก หมายถึง มีปัญหาใหม่
เข้ามาขณะทปี่ ญั หาเดมิ ยังแก้ไมห่ าย
- คอเปน็ เอน็ หมายถึง ขน้ึ เสียงเถียงโตอ้ ย่างไม่ยอมลดละ, เถียงเกง่
- คอทองแดง หมายถึง ดืม่ เหล้าเก่ง ไมเ่ มางา่ ยๆ
- คางคกข้ึนวอ หมายถงึ คนท่มี ฐี านะตำ่ ตอ้ ย พอไดด้ บิ ได้ดกี ม็ ัก
แสดงกริ ิยาอวดดี ลมื ตวั
- คาหนงั คาเขา หมายถงึ จบั ได้ในขณะท่กี ำลงั กระทำผดิ หรือพรอ้ ม
กับของกลาง

- คืนหมาหอน หมายถึง คนื สุดทา้ ยก่อนมกี ารเลอื กต้ัง ซึ่งจะมีการซ้อื
เสียงกนั มาก

สำนวน สภุ าษิต คาํ พังเพย หมวด ฆ.
- ฆ้องปากแตก หมายถงึ ปากโปง้ , เก็บความลบั ไม่อยู่, ชอบนำ

ความลบั ของผู้อน่ื ไปโพนทะนา
- ฆ่าไมต่ ายขายไมข่ าด หมายถึง ตดั เย่อื ใยไม่ขาด
- ฆ่าควายอย่าเสียดายพรกิ หมายถงึ ทำการใหญไ่ มค่ วรตระหน่ี
- ฆ่าช้างเอางา หมายถงึ ทำลายของใหญ่เพื่อให้ไดข้ องเล็กน้อยซง่ึ ไม่

คมุ้ ค่ากนั

สภุ าษติ คาํ พังเพย หมวด ง.
- เงียบเป็นเปา่ สาก หมายถึง ลักษณะทีเ่ งียบสนิท
- โง่เง่าเตา่ ตุ่น หมายถงึ โงท่ ีส่ ดุ
- งมเขม็ ในมหาสมุทร หมายถึง ทำกจิ ที่สำเร็จไดย้ าก
- งานหลวงไม่ให้ขาด งานราษฎร์ไมใ่ ห้เสยี หมายถึง ทำงานไม่

บกพร่องท้งั งานส่วนรวมและส่วนตัว
- งูกนิ หาง หมายถงึ เกย่ี วโยงกันไปเปน็ ทอดๆ
- งู ๆ ปลา ๆ หมายถึง รู้บ้างเล็กนอ้ ย ไม่ได้ร้จู ริงในเรื่องนั้น

สุภาษติ สำนวนไทย หมวด จ.
- เจ้าชปู้ ระตูดิน หมายถงึ เจ้าชมู้ าก จบี ได้ไม่เลอื กหนา้
- ใจซือ่ มือสะอาด หมายถึง ดำรงอยใู่ นทางท่ีชอบ ไม่เอนเอียง
- ใจดีสเู้ สอื หมายถงึ บงั คับใจให้กล้าเมื่อพบอนั ตราย
- ใจปลาซิว หมายถงึ ใจไม่สู้ ยอมแพง้ า่ ย
- จระเข้ขวางคลอง หมายถึง ทำอะไรขดั ขวางผอู้ ื่น
- จับเสอื มือเปลา่ หมายถึง แสวงหาประโยชนโ์ ดยตวั เองไมต่ อ้ ง

ลงทนุ
- จับแพะชนแกะ หมายถงึ ทำอยา่ งขอไปที ไมไ่ ดอ้ ย่างนี้ก็เอาอยา่ ง

นั้นเขา้ แทนเพ่อื ใหล้ ลุ ่วงไป
- จับงูขา้ งหาง หมายถงึ ทำสง่ิ ทเี่ ส่ียงตอ่ อนั ตราย
- จับปลาสองมอื หมายถึง มงุ่ หวังอยากจะได้ทีเดียวพร้อมๆ กนั ทัง้

สองอย่าง
- จบั ปใู สก่ ระดง้ หมายถงึ ซกุ ซนมาก ยากทีจ่ ะทำใหอ้ ย่นู งิ่ ๆ ได้

- จดุ ไตต้ ำตอ หมายถงึ พดู หรอื ทำสิง่ ใดสิ่งหน่ึงบังเอิญไปโดนเจา้ ตวั
โดยผู้พูดหรอื ผู้ทำไมร่ ตู้ วั

- เจยี มเน้ือเจยี มตัว หมายถึง รจู้ กั ประมาณตวั

สำนวนไทย หมวด ช.
- เชือดคอไกใ่ หล้ งิ ดู หมายถงึ การลงโทษใหด้ เู ปน็ ตวั อยา่ ง
- แช่งชกั หกั กระดกู หมายถึง แช่งด่ามุ่งรา้ ยให้ผู้อนื่ ได้รบั อนั ตราย

อย่างรา้ ยแรง
- ชกั แมน่ ้ำท้งั ห้า หมายถึง พูดจาหว่านล้อมยกยอบุญคุณเพื่อขอส่งิ ท่ี

ประสงค์
- ชกั ใบใหเ้ รอื เสยี หมายถึง พูดหรอื ทำขวางๆ ใหก้ ารสนทนาหรอื

การงานเขวออกนอกเร่ืองไป
- ชกั น้ำเขา้ ลกึ ชักศกึ เขา้ บ้าน หมายถึง ชักนำศตั รูเขา้ บา้ น
- ชกั หน้าไมถ่ ึงหลงั หมายถึง มรี ายไดไ้ มพ่ อกบั รายจ่าย
- ช้างเทา้ หนา้ หมายถึง เป็นหัวหนา้ หรอื ผูน้ ำ แลว้ ใหค้ นอ่ืนทำตาม

หรอื เป็นหวั หนา้ ครอบครัว
- ชา้ งตายท้ังตวั เอาใบบัวมาปดิ หมายถงึ ความช่ัวหรือความผดิ

ร้ายแรงท่คี นรทู้ ่วั กนั แล้ว จะปดิ อยา่ งไรกไ็ มม่ ดิ
- ชาวนากบั งเู ห่า หมายถึง เล้ียงไมเ่ ช่ือง
- ชา้ ๆ ไดพ้ รา้ สองเล่มงาม หมายถงึ คอ่ ยๆคิด ค่อยๆทํา แล้วจะ

สาํ เร็จผลอย่างดี
- ชิงสกุ กอ่ นห่าม หมายถงึ ทำสง่ิ ที่ยงั ไม่สมควรแก่วัย หรอื ยังไม่ถงึ

เวลา
- ชโ้ี พรงใหก้ ระรอก หมายถงึ ชี้ช่องทางชว่ั ใหค้ นไม่ดี
- ชุบมอื เปิบ หมายถึง ฉวยประโยชนจ์ ากคนอืน่ โดยทตี่ นเองไมไ่ ด้

ลงทนุ ลงแรง

คำพงั เพย หมวด ซ.
ซอ่ื กนิ ไมห่ มด คดกนิ ไมน่ าน หมายถึง ความซ่อื สัตย์นั้นกนิ ใช้ไม่มีวนั หมด มกี นิ ได้เรือ่ ย ๆ
ซอ่ื เหมอื นแมวนอนหวด หมายถึง คนทด่ี เู งยี บ ๆ ไมม่ พี ษิ มภี ยั

สำนวนสภุ าษติ ไทย หมวด ด.
เดก็ เลี้ยงแกะ หมายถงึ คนชอบพดู โกหกจนไมม่ ใี ครเช่ือถือ
เด็กเสน้ หมายถงึ คนท่ีมเี สน้ สาย มีผมู้ อี ำนาจคอบหนนุ หลงั
เดด็ ดอกฟ้า หมายถึง การเอาหญิงทถ่ี อื ว่ามฐี านะสูงศักดกิ์ ว่ามาเป็นภรรยา
เดด็ บัวไมไ่ วใ้ ย หมายถึง ตัดขาด, ตัดญาตขิ าดมิตรกนั เด็ดขาด
เดนิ ตามหลงั ผู้ใหญห่ มาไมก่ ัด หมายถึง การประพฤติตามแบบอย่างผ้ใู หญย่ ่อมปลอดภัย
ได้ทีขีแ่ พะไล่ หมายถึง ซ้ำเติมเมอ่ื ผอู้ ่นื เพลี่ยงพลำ้ ลง
ได้หน้าได้ตา หมายถึง ได้เกยี รติ, ได้ชอ่ื เสยี ง
ไดห้ น้าลมื หลงั หมายถงึ หลงๆ ลมื ๆ ไดส้ ่งิ หน่ึงลืมสิ่งหนึง่
ดาบสองคม หมายถงึ มที ้งั คณุ และโทษ, อาจดอี าจเสียก็ได้
ดนิ พอกหางหมู หมายถึง งาน/ส่ิงตา่ งๆ ทีค่ ัง่ คา้ งพอกพูนขน้ึ เรอ่ื ยๆ
ดชู ้างใหด้ หู าง ดนู างใหด้ แู ม่ หมายถงึ ให้รจู้ กั พจิ ารณาลกั ษณะบคุ คลหรือหญิงที่จะเลอื กเป็นคู่ครอง

สำนวนสุภาษติ ไทย หมวด ต.
เต้ียอมุ้ ค่อม หมายถงึ คนทีม่ ีฐานะตำ่ ตอ้ ยหรือยากจน แตร่ บั ภาระเลยี้ งดูคนที่มฐี านะเช่นตนอีก
ตกกระไดพลอยโจน หมายถึง จำเปน็ ท่จี ะต้องยอมเขา้ ไปเกย่ี วข้องกับเหตกุ ารณท์ ่ีเกดิ ขึน้ เม่ือไม่มที างเลย่ี ง
ตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้ หมายถึง ตกอยใู่ นท่ีคับขันอย่างไรกไ็ ม่เปน็ อันตราย, ตกอยทู่ ่ใี ดก็ไม่สูญหาย
ตกมา้ ตาย หมายถงึ พลาดพลง้ั กอ่ นจะทำสำเรจ็
ตกล่องปล้องชิน้ หมายถงึ ตดั สินใจทจ่ี ะรว่ มมือ หรอื ร่วมชีวิตดว้ ย
ต่อหน้ามะพลับ ลบั หลงั ตะโก หมายถงึ ตอ่ หนา้ ทำเป็นดี แต่พอลับหลงั ก็นนิ ทาหรอื หาทางทำร้าย
ตักน้ำใสก่ ระโหลก ชะโงกดเู งา หมายถึง ให้รู้จักฐานะของตนและเจยี มตวั
ตักน้ำรดหัวตอ หมายถงึ แนะนำพรำ่ สอนเทา่ ไรกไ็ ม่ได้ผล
ตกั บาตรอย่าถามพระ หมายถงึ จะใหอ้ ะไรแก่ผทู้ ่ีเตม็ ใจรบั อยแู่ ล้วไมค่ วรถาม
ตดั ไฟแต่ต้นลม หมายถึง ตดั ต้นเหตุเพ่อื ไม่ให้เหตุการณล์ กุ ลามตอ่ ไป
ตดั หางปลอ่ ยวดั หมายถงึ ตัดขาดไม่เกย่ี วขอ้ ง ไมเ่ อาเป็นธุระอีกต่อไป
ตาบอดได้แวน่ หมายถงึ คนทีไ่ ด้สิ่งซ่ึงไม่เปน็ ประโยชนอ์ ะไรแก่ตน
ตำน้ำพริกละลายแม่นำ้ หมายถึง ลงทุนไปโดยไดผ้ ลประโยชน์ไม่คุ้มทนุ
ติเรือทง้ั โกลน หมายถงึ ตำหนสิ ิง่ ที่ยังทำไมเ่ สร็จหรือที่ยงั ไม่รู้ว่าอะไรเป็นอะไร
ตีตนไปกอ่ นไข้ หมายถงึ เร่อื งยงั ไม่เกดิ กต็ ืน่ เตน้ โวยวาย ตโี พยตีพายเกิดเหตุ
ตีปลาหน้าไซ หมายถงึ พูดหรอื ทำกจิ การของผู้อ่นื ซง่ึ กำลงั ไปด้วยดกี ลับเสยี ไป
ตวี วั กระทบคราด หมายถึง โกรธคนหนึ่งแตท่ ำอะไรเขาไม่ได้ ไพลไ่ ปรงั ควานอีกคนหนงึ่ ที่เกี่ยวขอ้ ง

สำนวนสุภาษติ ไทย หมวด ท.
เทนำ้ เทท่า หมายถงึ คลอ่ ง รวดเร็ว ไม่ตดิ ขัด
ทองแทย้ อ่ มไมแ่ พ้ไฟ หมายถงึ คนทีย่ ึดมัน่ และตง้ั มน่ั ในความดี ไม่มีอะไรมาเปลี่ยนได้
ทองแผ่นเดียวกนั หมายถึง เกยี่ วดองกันโดยการแต่งงาน
ทองไมร่ ู้รอ้ น หมายถึง เฉยเมย, ไมก่ ระตือรือรน้ , ไม่สะดุ้งสะเทือน
ทำคณุ บูชาโทษโปรดสตั วไ์ ด้บาป หมายถึง ทำคณุ แต่กลับเป็นโทษ ทำดแี ตก่ ลบั เป็นร้าย
ทำดไี ด้ดีทำชวั่ ไดช้ ัว่ หมายถงึ คนเราทำอย่างไรกจ็ ะไดอ้ ยา่ งนน้ั
ทำนาบนหลงั คน หมายถึง หาผลประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรดี ผูอ้ ่ืน
ทเ่ี ทา่ เเมวดิน้ ตาย หมายถงึ ท่ีดนิ หรือเนื้อที่เลก็ นอ้ ย
ทบุ หมอ้ ขา้ ว หมายถึง ตัดอาชพี , ทำลายอาชพี

สำนวนสุภาษติ ไทย หมวด น.
ในนำ้ มีปลาในนามขี า้ ว หมายถึง ดนิ แดนที่มคี วามอดุ มสมบูรณ์
นกนอ้ ยในกรงทอง หมายถงึ มคี วามเพียบพร้อมแต่ขาดอิสระ
นกสองหวั หมายถงึ คนทีท่ ำตวั ฝักใฝ่เข้าดว้ ยทง้ั 2 ฝ่ายท่ีไม่เปน็ มิตร โดยหวงั ประโยชนเ์ พอ่ื ตน
น้ำทว่ มทุง่ ผกั บ้งุ โหรงเหรง หมายถงึ พดู มากแตไ่ ดเ้ นื้อหาสาระนอ้ ย
น้ำพ่ึงเรอื เสือพ่งึ ป่า หมายถงึ การพึ่งพาอาศยั กนั , ความสามัคคี
นายวา่ ข้ขี า้ พลอย หมายถึง พลอยพูดผสมโรงติเตยี นผู้อ่ืนตามนายไปดว้ ย
นำ้ กลงิ้ บนใบบอน หมายถงึ คนใจไม่แนน่ อน กบั กลอก
นำ้ ขน้ึ ใหร้ บี ตัก หมายถงึ มีโอกาสดคี วรรีบทำ
น้ำขุ่นไวใ้ นน้ำใสไวน้ อก หมายถึง แม้จะไม่พอใจกย็ ังแสดงสีหน้าย้ิมแย้ม
น้ำซึมบอ่ ทราย หมายถงึ หามาได้เรือ่ ยๆ
น้ำตาลใกลม้ ด หมายถึง ชายหญงิ ทใี่ กลช้ ิดกนั มากยอ่ มหา้ มใจไม่ใหร้ กั กันไดย้ าก
นำ้ ท่วมปาก หมายถงึ พูดไม่ออกเพราะเกรงจะมีภัยแกต่ นหรอื ผู้อน่ื
นำ้ ทว่ มหลงั เปด็ หมายถึง เป็นไปไม่ได้ เปน็ ไปไดย้ าก
นำ้ น้อยย่อมแพ้ไฟ หมายถึง ฝ่ายข้างน้อยยอ่ มแพ้ฝา่ ยขา้ งมาก
นำ้ นิง่ ไหลลึก หมายถึง คนท่มี ที า่ หงิม ๆ มักจะมีความคดิ ลกึ ซ้ึง
นำ้ ผึ้งหยดเดียว หมายถงึ เรือ่ งเลก็ ๆ กท็ ำใหม้ นั เปน็ เรือ่ งใหญไ่ ด้
น้ำพงึ่ เรอื เสอื พ่ึงป่า หมายถึง การพง่ึ พาอาศัยกัน, ความสามคั คี
นำ้ มาปลากินมด นำ้ ลดมดกนิ ปลา หมายถงึ ทีใครทมี นั
น้ำร้อนปลาเป็น นำ้ เย็นปลาตาย หมายถึง คำพูดทไี่ พเราะออ่ นหวาน ซ่ึงถูกใจผู้ฟงั แตอ่ าจเป็นโทษเป็นภัยได้
นำ้ ลดตอผุด หมายถึง เมื่อหมดอำนาจ ความชั่วทที่ ำไวก้ ป็ รากฏ

สำนวนสุภาษติ ไทย หมวด บ.
แบไต๋ หมายถึง ตีแผ่ บอกความลบั ใหค้ นอื่นรู้
บ่นเปน็ หมกี นิ ผงึ้ หมายถึง คนทีช่ อบบพ่ ึมพำอยู่เสมอ เหน็ อะไรก็บ่นไปหมด
บวั ใต้นำ้ หมายถงึ ผทู้ ่มี ีความคดิ มดื บอก ขุนไมข่ ึ้น
บวั พ้นนำ้ หมายถึง ผูท้ ม่ี คี วามคดิ ความอา่ นทีด่ ี รดู้ รี ู้ชัว่
บวั ไมใ่ ห้ชำ้ นำ้ ไม่ให้ข่นุ หมายถึง รู้จกั ผอ่ นปรนเข้าหากนั มใิ ห้กระทบกระเทือนใจกนั
บา่ งช่างยุ หมายถึง คนทีช่ อบพดู ส่อเสยี ดยยุ งให้เขาแตกกนั
บา้ นเมอื งมขี ือ่ มแี ป หมายถึง บ้านเมืองหรอื ประเทศย่อมมีกฎหมายค้มุ ครอง
บา้ นแตกสาแหรกขาด หมายถงึ ครอบครัวหรือบา้ นเมืองตอ้ งกระจดั กระจายพลดั พรากกนั
บ้าหอบฟาง หมายถึง บ้าสมบตั ิ เห็นอะไรเป็นของมีค่าจะเอาท้งั นั้น

สำนวนสุภาษิตไทย หมวด ป.
เปน็ ปเ่ี ปน็ ขลุย่ หมายถึง ถูกคอกนั , เขา้ กันไดด้ ี
ปล่อยไก่ หมายถงึ แสดงความโง่ออกมา
ปลาใหญก่ ินปลาเลก็ หมายถึง คนหรือผใู้ หญ่ทม่ี อี ำนาจ กดขีข่ ม่ เหงผอู้ ่อนแอหรอื ผูน้ ้อย
ปลาหมอตายเพราะปาก หมายถงึ คนที่พูดพล่อยจนไดร้ ับอันตราย
ปลกู เรอื นครอ่ มตอ หมายถึง กระทำส่งิ ซ่ึงล่วงล้ำ ก้าวกา่ ยสิทธขิ องผู้อื่น
ปลูกเรอื นตามใจผูอ้ ยู่ ผกู อตู่ ามใจผนู้ อน หมายถงึ ทำตามความพอใจของผทู้ ่ีจะได้รบั ผลโดยตรง
ปอกกล้วยเข้าปาก หมายถงึ งา่ ย, สะดวก
ปั้นน้ำเปน็ ตัว หมายถึง สรา้ งเรอื่ งเท็จให้เหน็ เป็นจริงเปน็ จังขน้ึ มา
ปากเปน็ เอกเลขเปน็ โท หมายถึง การพูดจาสำคญั กว่าวชิ าหนงั สอื
ปากไม่สน้ิ กล่นิ นำ้ นม หมายถึง ยงั เป็นเด็ก
ปากตำแย หมายถงึ ปากอยู่ไมส่ ขุ ชอบพูด ชอบฟอ้ ง
ปากปราศรยั นำ้ ใจเชอื ดคอ หมายถึง พูดดแี ต่ใจคิดร้าย
ปากวา่ ตาขยบิ หมายถงึ พูดอย่างหน่ึง แต่ทำอกี อยา่ งหน่งึ
ปิดทองหลงั พระ หมายถงึ ทำความดีแตไ่ มไ่ ด้รับการยกยอ่ ง เพราะไม่มใี ครเหน็ คุณค่า
ปดิ ประตตู ีแมว หมายถงึ รงั แกคนไม่มีทางสู้ และไมม่ ีทางหนีรอดไปได้

สำนวนสภุ าษติ ไทย หมวด ผ.
แผลเก่า หมายถึง ความเจ็บชำ้ ที่ฝงั ใจอยไู่ มร่ ู้ลมื
ไผ่ล่ลู ม หมายถงึ โอนออ่ นไปตามสถานการณ์
ผกั ชีโรยหน้า หมายถึง การทำความดเี พยี งผิวเผนิ
ผัดวันประกันพรุ่ง หมายถึง ขอเลอื่ นเวลาออกไปครง้ั แลว้ คร้ังเลา่
ผวั หาบเมยี คอน หมายถึง ชว่ ยกันทำมาหากินท้งั ผวั ท้ังเมยี
ผ้าขี้ร้ิวห่อทอง หมายถึง คนม่ังมแี ตแ่ ตง่ ตัวซอมซ่อ

ผไี มม่ ีศาล หมายถึง ไม่มที อ่ี ย่เู ป็นหลกั แหลง่
ผซี ำ้ ดำ้ พลอย หมายถึง ถกู ซ้ำเติมเมื่อพลาดพลั้งลง หรอื เมอื่ คราวเคราะหร์ ้าย
ผู้หญิงยงิ เรอื หมายถึง ผูห้ ญงิ นงั่ อยูห่ ัวเรอื (ในขณะที่ผ้ชู ายพายอยู่ทา้ ยเรอื ) เพี้ยนมาจากคำว่า ผหู้ ญงิ ริงเรือ

สำนวนสภุ าษิตไทย หมวด ฝ.
ฝนตกไมท่ ว่ั ฟา้ หมายถึง แจกจา่ ยของไมท่ วั่ ถงึ กนั
ฝนตกขหี้ มไู หล หมายถึง พลอยเหลวไหลไปดว้ ยกัน
ฝนทงั่ ใหเ้ ป็นเขม็ หมายถึง เพยี รพยายามสุดความสามารถจนกว่าจะสำเร็จผล
ฝนส่ังฟ้า ปลาสั่งหนอง หมายถึง ทำการอนั ใดท่ีเปน็ สง่ิ สำคญั เพ่อื ไวอ้ าลัยกอ่ นจากไป
ฝากปลายา่ งไว้กบั แมว หมายถึง ไวว้ างใจคนทีไ่ ม่ควรไวว้ างใจ

สภุ าษิตคำพังเพย หมวด พ.
แพ้เปน็ พระ ชนะเปน็ มาร หมายถึง การยอมแพท้ ำใหเ้ ร่อื งสงบ การไม่ยอมแพ้ทำใหเ้ ร่อื งไม่สงบ
แพะรบั บาป หมายถงึ คนทร่ี บั เคราะหก์ รรมแทนผูอ้ ื่น
พลกิ หนา้ มอื เป็นหลังมอื หมายถึง เปลยี่ นแปลงหรือทำให้ผิดไปจากเดิมอย่างตรงกันข้าม
พายเรอื ให้โจรน่ัง หมายถงึ การให้ความสนับสนนุ คนไม่ดี
พายเรอื ในอา่ ง หมายถึง คิด ทำ หรอื พดู วกวนกลบั ไปกลบั มา
พายเรือทวนน้ำ หมายถึง ทำด้วยความยากลำบาก
พูดไปสองไพเบ้ยี น่ิงเสยี ตำลึงทอง หมายถงึ พดู ไปไม่มีประโยชน์ น่งิ เสียดกี ว่า

สุภาษติ คำพงั เพย หมวด ฟ.
ไฟลนก้น หมายถงึ ตอ้ งทำอยา่ งรบี เร่ง เพราะเวลากระชน้ั เข้ามา
ฟังไม่ไดศ้ ัพท์ จับเอามากระเดียด หมายถงึ ฟังไมไ่ ด้ความแจม่ ชัด แลว้ เอาไปพูดต่อหรือทำผดิ ๆพลาดๆ
ฟังหูไว้หู หมายถงึ รบั ฟงั ไว้แตไ่ ม่เช่ือทัง้ หมด
ฟังหซู า้ ย ทะลุหขู วา หมายถึง คนทีไ่ ม่ย่อมจะฟังใคร พดู ไปคงเปล่าประโยชน์
ฟา้ หลงั ฝน หมายถงึ สง่ิ ดีงาม สบายใจ เมื่อผ่านพน้ ปัญหาใหญ่
ฟางเสน้ สดุ ท้าย หมายถึง มูลเหตหุ รอื ประเด็นหลังสุดซงึ่ กอ่ ให้เกิดเรอื่ งแตกหกั
ฟื้นฝอยหาตะเขบ็ หมายถึง การร้อื เอาเรื่องเกา่ ๆทีแ่ ลว้ ไปแล้ว มาพูดขึ้นให้เปน็ ทสี่ ะเทือนใจ

สุภาษิตคำพังเพย หมวด ม.
แมวเกา้ ชวี ิต หมายถงึ ผ่านความเป็นความตายมาหลายครง้ั แตก่ ย็ งั รอดมาได้
แมวไมอ่ ยูห่ นรู ่าเริง หมายถึง เมื่อผใู้ หญห่ รือผดู้ ูแลไม่อยู่ เดก็ ๆ ก็มักไม่มีระเบียบ ทำตัวกันตามสบาย
แมวนอนหวด หมายถึง ดซู ื่อ เช่อื ง ไมม่ ีพษิ มภี ยั แตค่ วามจรงิ แลว้ กลบั ซ่อนความรา้ ยกาจไวภ้ ายใน
แมวเฝา้ ปลาย่าง หมายถงึ การฝากใหผ้ อู้ น่ื เฝา้ ส่งิ ของทีเ่ ขาตอ้ งการอย่แู ลว้ ย่อมทำใหส้ ญู เสีย

แม่ศรเี รือน หมายถงึ แม่บา้ นแมเ่ รือน ผหู้ ญิงทเี่ ก่งงานบ้านงานเรือน
ไมเ้ บ่อื ไม้เมา หมายถึง ขัดกันตะพึดเพราะใจโกรธกนั มาก่อน
ไม่เป็นโล้เปน็ พาย หมายถึง ไมไ่ ด้เร่อื งได้ราว, ไม่เป็นหลกั เปน็ ฐาน, หาความแน่นอนไม่ได้
ไม่เอาถา่ น หมายถึง ไม่เป็นเร่อื ง, ไม่ไดค้ วาม, ทำอะไรไม่ถูกเรื่อง
ไมใ้ กลฝ้ ัง่ หมายถึง แก่ใกลจ้ ะตาย
ไมไ่ ดด้ ว้ ยเลหเ์ อาดว้ ยกล ไม่ไดด้ ว้ ยมนต์เอาด้วยคาถา หมายถึง ทำทกุ อยา่ งเพ่อื ใหไ้ ด้ดงั ใจ
ไม้ซีกงัดไม้ซุง หมายถึง คนผ้มู ฐี านะตำ่ ไปคัดคา้ นหรือไปกอ่ ความกบั ผ้มู อี ำนาจสูงกวา่
ไม่ดูตาม้าตาเรอื หมายถงึ ไมพ่ ิจารณาให้รอบคอบ, ไม่ระมดั ระวัง
ไมอ้ อ่ นดดั ง่าย ไม้เเกด่ ดั ยาก หมายถึง อบรมสง่ั สอนเด็กให้เด็กประพฤตดิ ไี ด้งา่ ยกว่าส่งั สอนผู้ใหญ่
มดแดงแฝงพวงมะม่วง หมายถึง ชายทป่ี องรักหญิงบา้ นใกล้หรือทอ่ี ยูใ่ กล้กนั
มะกอกสามตะกรา้ ปาไมถ่ กู หมายถึง พูดจาตลบตะแลงพลิกแพลงไปมาจนจบั คำพูดไม่ทนั
มะนาวไมม่ ีนำ้ หมายถึง คำพดู ที่ไม่ไพเราะ พูดห้วนๆ
มะพร้าวต่ืนดก หมายถึง เห่อหรือตนื่ เต้นในสิ่งท่ตี นไมเ่ คยมจี นเกนิ พอดี
มดั มือชก หมายถึง บังคับหรอื ใช้วิธกี ารใด ๆ ให้อีกฝ่ายหน่ึงตกอย่ใู นอำนาจแล้วจัดการเอาตามใจชอบ
มา้ ดดี กระโหลก หมายถงึ มกี ริ ยิ ากระโดกกระเดกลุกลนหรือไม่เรียบรอ้ ย มกั ใช้กับผหู้ ญิง
มา้ มดื หมายถงึ คู่แข่งทอ่ี ยู่เหนอื ความคาดหมาย ไม่อยู่ในสายตาของใครมาก่อน
มือไม่พายเอาเทา้ ราน้ำ หมายถึง ไม่ช่วยแล้วยังขดั ขวางการทำงานของผูอ้ น่ื
มือถอื สาก ปากถอื ศลี หมายถึง แสดงตวั วา่ เป็นคนมีศีลธรรม แตก่ ลบั ประพฤติชัว่

สุภาษติ คำพังเพย หมวด ย.
ยกเคา้ หมายถึง ขโมยทรพั ยส์ นิ ไปจนหมด
ยกธงขาว หมายถึง ยอมแพ้
ยกภูเขาออกจากอก หมายถึง โล่งอก หมดวิตกกังวล
ยอ้ มแมวขาย หมายถึง การตกแต่งคนหรอื ของท่ีไมด่ โี ดยมเี จตนาจะหลอกลวงให้ผ้อู ่นื เชื่อว่าดี
ยงิ ปืนนดั เดยี วได้นกสองตวั หมายถงึ การทาํ อย่างเดียวแต่ไดผ้ ล 2 อยา่ ง
ย่ืนหมูยืน่ แมว หมายถงึ แลกเปล่ยี นของของแต่ละฝ่ายในเวลาเดยี วกนั
ยุใหร้ ำ ตำใหร้ ่วั หมายถึง ยุใหแ้ ตกกัน ทำใหผ้ ิดใจกนั
ยงุ ไม่ให้ไต่ ไรไมใ่ หต้ อม หมายถึง ทะนถุ นอมเลีย้ งดูอยา่ งดี
ยุ่งเหมอื นยุงตกี นั หมายถึง ยงุ่ เหยงิ สบั สนปนเปกัน
ยแุ ยงตะแคงร่วั หมายถงึ พูดให้ทัง้ สองฝา่ ยแตกคอกัน

สภุ าษติ คำพังเพย หมวด ร.
เรือล่มในหนอง หมายถงึ คนในเครอื ญาตแิ ตง่ งานกันทําให้ทรพั ยม์ รดกไม่ตกไปอยกู่ ับผู้อ่นื
รักดหี ามจวั่ รักชวั่ หามเสา หมายถงึ ใฝด่ ีจะมคี วามสุขความเจริญ ใฝช่ ่วั จะไดร้ บั ความลําบาก
รักวัวให้ผูกรกั ลกู ใหต้ ี หมายถงึ รักสงิ่ ใดก็ตอ้ งระวงั ส่ิงนนั้ ให้ดี อยา่ ปล่อยตามใจ
รำไม่ดโี ทษปี่โทษกลอง หมายถึง ทาํ ไมด่ ีหรือทาํ ผิดแล้วไม่รับผิด กลบั โทษผ้อู น่ื
รดี เลือดกบั ปู หมายถงึ เค่ียวเขญ็ หรอื บบี บงั คับเอากับผ้ทู ่ไี มม่ ีจะให้
รไู้ ว้ใช่ว่า ใสบ่ ่าแบกหาม หมายถงึ เรยี นร้ไู ว้ไมห่ นกั เรยี่ วหนักแรงหรอื เสยี หายอะไร
รหู้ ลบเป็นปีก รูห้ ลกี เป็นหาง หมายถงึ รูจ้ กั เอาตัวรอดหรอื ปรบั ตวั ให้เขา้ กบั เหตุการณ์

สภุ าษิตคำพังเพย หมวด ล.
เลน่ กบั หมาหมาเลียปาก หมายถึง ลดตวั ลงไปหรอื วางตัวไม่เหมาะสมจึงถูกลามปาม
เลือดข้นกวา่ นำ้ หมายถึง ญาติพีน่ ้องยอ่ มดกี ว่าคนอื่น
ลงเรอื ลำเดียวกัน หมายถึง ทำงานรว่ มกัน รว่ มรับผลการกระทำด้วยกนั
ล้วงคองูเห่า หมายถงึ บงั อาจลักขโมยหรือล่อลวงเอาทรพั ยส์ นิ เปน็ ตน้ จากผทู้ น่ี า่ เกรงขาม
ลางเน้ือชอบลางยา หมายถึง ของสิ่งเดยี วกนั บางคนอาจชอบ แต่บางคนอาจจะไมช่ อบ
ลูกไก่ในกำมือ หมายถงึ อยู่ในอำนาจเหนอื กว่าจะทำอย่างไรกไ็ ด้
ลูกไมห้ ล่นไมไ่ กลต้น หมายถึง ลกู ย่อมไม่แตกต่างจากพอ่ แมม่ ากนัก

สุภาษิตคำพงั เพย หมวด ว.
วนั พระไม่ได้มหี นเดยี ว หมายถึง ครงั้ น้ีแพ้ ครง้ั หนา้ จะแกต้ ัวหรือแกแ้ ค้น
วัวเคยขา มา้ เคยข่ี หมายถึง คนท่ีเคยคุ้นกันมาอย่างดี รูใ้ จกัน
วัวแก่กนิ หญ้าออ่ น หมายถงึ ชายแกท่ ี่มีภรรยาสาวคราวลูกคราวหลาน
วัวลมื ตนี หมายถงึ ลืมกำพดื ตนเอง
วัวสนั หลังหวะ หมายถงึ คนท่มี คี วามผิดติดตวั ทําใหค้ อยหวาดระแวง
ววั หายล้อมคอก หมายถึง การคดิ หาทางแกไ้ ขหรือป้องกนั ภายหลงั จากไดเ้ กิดความเสียหายขึ้นแลว้
วานรได้แก้ว หมายถงึ ผทู้ ี่ไมร่ คู้ ณุ คา่ ของสิง่ มคี า่ ทไี่ ด้มาหรอื ทมี่ ีอยู่

สุภาษติ คำพังเพย หมวด ส.
เส้นผมบงั ภเู ขา หมายถึง เรือ่ งง่ายๆ แตค่ ดิ ไม่ออก
เสนห่ ์ปลายจวกั หมายถึง เสนห่ ท์ ี่เกดิ จากฝีมอื ปรุงอาหารให้โอชา
เสยี น้อยเสยี ยาก เสยี มากเสียงา่ ย หมายถึง เสียเพียงเลก็ น้อยไม่ยอมเสีย ปล่อยให้ลุกลามจนต้องเสียมาก
เสย้ี มเขาควายใหช้ นกนั หมายถึง ยุยงใหเ้ ขาเกดิ ววิ าทบาดหมางกนั
เสอื ตดิ จ่ัน หมายถึง อาการที่เดนิ งุ่นง่าน วนไปวนมา
เสอื สน้ิ ลาย หมายถึง คนที่หมดสภาพ ต่อสูใ้ ครไมไ่ ด้ คนแกท่ ชี่ ่วยเหลอื ตัวเองลำบากแล้ว

สมภารกนิ ไกว่ ดั หมายถงึ ผชู้ ายท่เี ปน็ หวั หน้ามีอะไรกับผู้หญิงท่ีเป็นลูกนอ้ ง
สร้างวิมานในอากาศ หมายถงึ ฝันหรือหวังในสิง่ ที่ไม่สามารถจะเป็นความจรงิ ได้
สาวไส้ให้กากิน หมายถึง นำความลบั ใดของตนนำไปบอกผ้อู น่ื
สิ้นไร้ไม้ตอก หมายถงึ ขัดสนหรอื ลำบากถงึ ทส่ี ดุ
สิบปากว่าไมเ่ ทา่ ตาเห็น หมายถงึ ไดย้ ินไดฟ้ งั มากส็ เู้ ห็นดว้ ยตาตนเองไมไ่ ด้
สีซอใหค้ วายฟงั หมายถึง คนโงเ่ ง่าหรอื ปญั ญาทึบ สอนเท่าไหรก่ ็ไมไ่ ด้เรอ่ื ง
สต่ี ีนยังรูพ้ ลาด นกั ปราชญย์ งั รู้พลง้ั หมายถงึ ผ้รู ู้ ผู้เชีย่ วชาญกย็ ังพลาดพลง้ั ได้
สุกเอาเผากนิ หมายถงึ ทำอะไรแบบลวกๆ ชยุ่ ๆ พอให้ผา่ นไป

สุภาษติ คำพงั เพย หมวด ห.
หายเข้ากลบี เมฆ หมายถึง หายไปอย่างไร้รอ่ งรอย
เห็นกงจกั รเป็นดอกบวั หมายถงึ การเห็นผิดเป็นชอบ หรอื เหน็ สง่ิ ท่ไี มถ่ กู ตอ้ งวา่ เปน็ ส่ิงท่ถี ูกตอ้ ง
เห็นขด้ี ีกวา่ ไส้ หมายถึง เหน็ คนอื่นดกี วา่ ญาตพิ นี่ อ้ ง
เห็นชา้ งขี้ขีต้ ามชา้ ง หมายถึง การกระทำตนเยี่ยงผู้อ่ืนท่ีมีฐานะและความพร้อมมากกวา่
เหยยี บเรอื สองแคม หมายถึง ทําทเี ข้าด้วยท้งั 2 ฝ่าย อยู่กับฝ่ายไหน ก็เห็นด้วยหรือแสดงทา่ ทเี ขา้ ขา้ งฝ่ายนั้น
เหยยี บขีไ้ กไ่ มฝ่ ่อ หมายถงึ คนเหยาะแหยะ ทำอะไรไมจ่ รงิ จัง ไมท่ ุ่มเท
ให้ทกุ ข์แกท่ า่ น ทกุ ขน์ ั้นถงึ ตวั หมายถึง ทำใหค้ นอนื่ เดอื ดร้อน แตผ่ ลกลับยอ้ นมาทำใหต้ วั เองเดอื ดร้อนไปด้วย
หนา้ ไหว้หลังหลอก หมายถงึ คนทีม่ พี ฤตกิ รรมตอ่ หนา้ เราอยา่ งหนึ่ง แตล่ บั หลงั กลับทำอกี อย่างหน่ึง
หน้าส่วิ หนา้ ขวาน หมายถงึ อยู่ในระยะอันตราย หรือในเหตกุ ารณว์ กิ ฤต
หนีเสอื ปะจระเข้ หมายถงึ การทหี่ นีอนั ตรายหรือสงิ่ เลวร้ายอย่างหน่งึ แต่กลบั เจออนั ตรายอกี อนั หน่ึง
หนตู กถงั ขา้ วสาร หมายถงึ ชายท่ีฐานะไมค่ ่อยดี แตง่ งานกบั หญิงทีร่ ำ่ รวย
หมองตู ายเพราะงู หมายถึง ชำนาญอะไรมกั ได้รบั ภัยจากหน้าท่นี ้ัน
หมาเห่าใบตองแหง้ หมายถึง พวกปากไว ไมท่ ันร้อู ะไรก็พูดไปก่อน
หมากัดอย่ากดั ตอบ หมายถึง อยา่ ลดตัวลงไปตอ่ สหู้ รือต่อปากต่อคำกบั คนพาลหรือคนท่มี ีศกั ดิ์ตำ่ กว่า
หมไู ปไก่มา หมายถึง ถ้อยทถี อ้ ยอาศัยตอบแทนกัน, ใหส้ ่ิงของแลกเปล่ยี นหรอื ตอบแทนกัน
หมูในอวย หมายถงึ สิ่งที่อยูใ่ นกํามอื หรอื อกี นยั หน่ึงหมายถงึ ส่ิงทต่ี กเป็นของของเราอย่างแน่นอน
หมูจะหามอย่าเอาคานเข้ามาสอด หมายถึง การท่เี ขา้ ไปขัดขวางผลประโยชนท์ ่ีผู้อน่ื กำลังจะสำเร็จอยูแ่ ลว้
หลังสฟู้ า้ หน้าสู้ดนิ หมายถงึ การตรากตรำทำงานหนกั ไม่ยอ่ ท้อ
หวงั น้ำบอ่ หน้า หมายถงึ ของท่ไี ดแ้ น่นอนแลว้ ไม่เอา กลบั ไปคาดหวังกบั ส่งิ ทีย่ ังมาไมถ่ งึ
หวานเป็นลมขมเป็นยา หมายถงึ คำหวานทำให้เหลิง คำเตือนมักทำให้ไดส้ ติ
หวานนอกขมใน หมายถึง แสดงให้เห็นว่าดีแตภ่ ายนอก แตภ่ ายในใจกลับตรงข้าม
หวา่ นพืชหวังผล หมายถึง ใหผ้ ลประโยชน์แก่ผอู้ ื่นเพ่อื หวงั ผลตอบแทน
หอกข้างแคร่ หมายถึง คนใกลช้ ดิ ท่ีอาจคดิ ร้ายได้ทกุ เวลา
หกั ดา้ มพรา้ ด้วยเข่า หมายถงึ หักโหมเอาดว้ ยกาํ ลัง ใชอ้ ํานาจบังคบั เอา
หัวเดยี วกระเทยี มลีบ หมายถงึ การอยู่คนเดยี ว ไม่มีเพอื่ นฝูงพวกพอ้ ง
หวั มงกุฏทา้ ยมงั กร หมายถึง ไมเ่ ขา้ กัน ไม่กลมกลนื

หัวลา้ นไดห้ วี หมายถงึ ผทู้ ไี่ ดส้ ิ่งซ่ึงไม่เปน็ ประโยชนแ์ กต่ น
หาเหาใสห่ วั หมายถงึ หาเร่ืองเดือดรอ้ นใหต้ นเอง
หุงขา้ วประชดหมา ปิง้ ปลาประชดแมว หมายถึง ทาํ ประชดหรอื แดกดัน

สุภาษติ ไทย หมวด อ.
เออออห่อหมก หมายถึง เห็นด้วยหรือพลอยเห็นตามไปดว้ ย
เอาใจเขามาใสใ่ จเรา หมายถึง รจู้ กั คิดถึงใจคนอืน่ เห็นใจคนอืน่
เอาพิมเสนไปแลกกบั เกลอื หมายถึง อย่าเอาความดีไปแลกความชวั่
เอามะพร้าวหา้ วมาขายสวน หมายถงึ คนที่รเู้ ท่าไม่ถงึ การณ์หรอื โง่เขลา
เอาหูไปนาเอาตาไปไร่ หมายถงึ แสร้งทำเปน็ ไมร่ ู้ไม่เหน็ ไม่รบั รู้ในส่ิงที่เกิดข้ึน
อดเปร้ียวไวก้ ินหวาน หมายถงึ อดใจไวก้ อ่ นเพราะหวังส่งิ ทีด่ กี วา่ ข้างหนา้
อยา่ ไว้ใจทาง อยา่ วางใจคน จะจนใจเอง หมายถงึ อย่าเชอื่ ใจผใู้ ดงา่ ยเกนิ ไป
อย่บู า้ นท่านอย่านง่ิ ดดู าย ป้นั ววั ป้ันควายให้ลกู ทา่ นเล่น หมายถึง อยู่บ้านผอู้ ่ืนไมค่ วรทำตัวเป็นคนอย่เู ฉยๆ ควร
ช่วยเหลืองานในบ้านเทา่ ที่จะทำได้
ออ้ ยเขา้ ปากชา้ ง หมายถึง สง่ิ หรอื ประโยชนท์ ต่ี กอยู่ในมอื แลว้ ยอ่ มได้คืนยาก
อัฐยายซื้อขนมยาย หมายถงึ ได้รับทรัพยส์ ินเงินทองจากบุคคลหนึง่ แลว้ นำกลับไปใหห้ รอื ซื้อของจากคนนนั้
อาบน้ำรอ้ นมาก่อน หมายถึง เกิดก่อนจงึ มีประสบการณ์มากกว่า
อา้ ปากกเ็ ห็นล้ินไก่ หมายถึง ร้เู ท่าทนั คำพดู ท่ีพูดออกมา