Presentation1 dfs,kp

ภาพรวมเกยี่ วกบั องค์กรธรุ กจิ ตามกฎหมายไทย

ประเภทขององคก์ รธุรกจิ

ประเภทจดเภทจดทะเบียน ประเภทไม่จดทะเบียน
มสี ภาพเปน็ นิติบุคคล ไมม่ สี ภาพเปน็ นติ บิ คุ ล

ประเภทของบุคคล

บคุ คลธรรมดา นติ บิ คุ คล

บคุ คลธรรมดา ตามประมวลกฎหมายแพง่ และพาณชิ ยม์ าตรา15
หมายถงึ สภาพบลุ ลคยอ่ มเรมิ่ แต่เมค่ิ ลอดแลว้ อยรู่ อดเป็นทารก
และสน้ิ สดุ ลงเมอ่ื ตาย ทารกในครรภม์ ารดากส็ ามารถมสี ทิ ธติ์ ่างๆ
ไดห้ ากวา่ ภายหลงั คลอดแลว้ อยรู่ อดเป็นทารก

บคุ คลธรรมดา
หมายถงึ อะไร

กนั น๊า

นิตบิ คุ คล หมายถงึ บคุ คลทก่ี ฎหมายสมมตใิ หม้ สี ภาพบุคคล
เช่นเดยี วกบั บคุ คลธรรมดา ดงั นนั้ นิตบิ ุคคลจงึ มคี วามสามารร
เชน่ เดยี วกบั บุคคลธรรมดา เช่น ความสามารถในการทานติ กิ รรม
สญั ญาสทิ ธใิ นการเป็นเจา้ ของทรพั ยส์ นิ ต่างๆ เชน่ ทด่ี นิ เงนิ
หน้าทใ่ี นการเสยี ภาษกี ารเป็นเจา้ หน้ีลกู หน้ี

นติ ิบลุ คลหมายถงึ
อะไรกนั น๊า

ประเภทของนติ บิ ุลคล

นติ บิ คุ คลตามกฎหมายเอกชน นติ ิบคุ คลตามกฎหมายมหาชน
ห้างห้นุ สว่ นสามญั ห้าง
ห้นุ สว่ นสว่ นสามญั นติ ิบคุ คล
ห้างห้นุ สว่ นจากดั
บริษัทจาจดั
มลู นิธิ
สมาคม

องค์กรธุรกจิ ตามกฎหมายไทย

องค์กรธรุ กิจประเภทจดทะเบียน องค์กรธุรกิจประเภทไมจ่ ดทะเบียน

ห้างสว่ นสามญั นติ บิ คุ คล ห้างห้นุ สว่ นสามญั

ห้างห้นุ สว่ นจากดั

บริษัทจาจดั

หลกั การทวั่ ไปไหนการจัดตง้ั หา้ งห้นุ ส่วนสามญั

1ต้องมบี คุ คลตงั้ แต2่ คนขนึ ้ ไป
2 มีการตกลงเข้ากนั
3 กระทากิจกรรมร่วมกนั
4 ประสงค์จะแบง่ กาไรอนั พงึ จะได้จากกิจการทที่ านนั้

หลกั การทัว่ ไปไหนการจดั ตัง้ หา้ งหุ้นส่วนสามญั

1 ต้องมีบคุ คลตงั้ แต2่ คนขนึ ้ ไป
บคุ คล2คนขนึ ้ ไปจะเป็นบคุ คลธรรมดาหรือจะเป็นนติ ิบคุ คล
การแสดงเจตนา
จะเป็นด้วยวาจาหรือลายลกั ษณ์อกั ษรก็ได้

หลกั การทั่วไปไหนการจดั ตัง้ หา้ งห้นุ ส่วนสามญั

2 มีการตกลงเข้ากนั
หลกั เกณฑ์ข้อท2ี่ มีการตกลงเข้ากนั
การตกลงเข้าห้นุ ตามมาตรา1026ได้แก่

หลกั การทว่ั ไปไหนการจัดตั้งหา้ งหุ้นสว่ นสามญั

2 มกี ารตกลงเข้ากนั
การลงห้นุ เงิน หมายถงึ เงินสดทชี่ าระหนไี ้ ด้ตามกฎหมาย เช็ค
เงินสด หรือตว๋ั แลกเงิน หรือเคร่ืองมอื ทางการเงินอ่ืน ๆ
เทียบเทา่ เงินสดด้วย

ข้อสังเกต

เงินทลี่ งทนุ นอี ้ าจจะมกี ารคิดดอกเบยี ้ กนั ก็ได้ ถ้าได้มสี ญั ญา
กนั เอาไว้ในตอนตกลงจดั ตงั้ ห้างฯ หรือมีการตกลงแก้ไข
เพิ่มเตมิ สญั ญาจดั ตงั้ ห้างฯ แม้ทนุ นจี ้ ะคดิ ดอกเบีย้ ด้วยก็หา
ทาให้การลงทนุ นกี ้ ลายเป็นการก้ยู มื เงินกนั ไม่

หลักการทว่ั ไปไหนการจัดตง้ั หา้ งหนุ้ สว่ นสามญั

การลงห้นุ ทรัพย์สนิ เชน่ เอาท่ีดิน สานกั งาน เคร่ืองจกั รกล
ตลอดจนสทิ ธิอ่ืน ๆ ทีจ่ บั ต้องไมไ่ ด้ เช่น สทิ ธิเก็บกิน สทิ ธิ
อาศยั ลขิ สทิ ธ์ิ สทิ ธิในเคร่ืองหมายการค้า สทิ ธบิ ตั ร

ข้อสงั เกต

แตถ่ ้าสงิ่ ใดท่ไี มใ่ ชท่ รัพย์ แม้จะนาไปใช้ประโยชน์ได้สกั เทา่ ใด ผ้ทู ่ีลงสง่ิ
นนั้ ไมน่ บั วา่ เป็นห้นุ สว่ น เชน่ ผ้มู อี ทิ ธิพลคนหนง่ึ ไมไ่ ด้ลงแรงอะไร อยู่
เฉย ๆ ยอมให้ห้นุ สว่ นคนอ่นื ๆ เอาช่ือของตนไปอ้าง เขาไมไ่ ด้เป็น
ห้นุ สว่ นร่วมกนั คนอ่ืนด้วย ดงั นนั้ จะฟอ้ งเรียกเอากาไรในฐานะทต่ี นเป็น
ห้นุ สว่ นไมไ่ ด้ แตใ่ นทางตรงกนั ข้ามเขาอาจต้องรับผดิ ตอ่ บุคคลภายนอก
เพราะเหตทุ ไ่ี ด้แสดงออกให้คนภายนอกหลงเชื่อวา่ ตนเป็นห้นุ สว่ นตาม

มาตรา 1054 ได้

การลงหุน้ ดว้ ยทรพั ยส์ ินน้ันแบง่ ออกไดเ้ ป็น
2 ประการ คอื

โอนกรรมสทิ ธิ์ให้ในทรัพย์สนิ นนั้ ให้เป็นของห้างห้นุ สว่ น หรือ
อกี นยั หนง่ึ ก็คอื โอนไปยงั ผ้เู ป็นห้นุ สว่ นทกุ คน (เพราะไมเ่ ป็น
นติ ิบคุ คล) โดยไมต่ ้องมีพธิ ีรีตองในการโอนแตอ่ ยา่ งใด แม้จะ
เป็นอสงั หาริมทรัพย์ก็ตาม ก็ไมต่ ้องทาเป็นหนงั สือหรือจด
ทะเบยี นตอ่ พนกั งานเจ้าหน้าทแี่ ตอ่ ยา่ งใด

การลงหุ้นดว้ ยทรพั ย์สินนน้ั แบ่งออกไดเ้ ป็น
2 ประการ คอื

การให้ใช้ทรัพย์สนิ การลงห้นุ โดยให้ใช้ทรัพย์สนิ นนั้ ทรัพย์สนิ ไมโ่ อนไปยงั
ห้างยงั คงเป็นของผ้ลู งห้นุ อยู่ เปรียบได้เสมือนหนงึ่ เอาทรัพย์สนิ มาให้ห้าง
เช่าโดยถือเอาคา่ เช่าเป็นเงินลงห้นุ นน่ั เองมใิ ชเ่ ป็นการให้ใช้เฉย
ผลในทางกฎหมายตา่ งกนั
โอนให้เป็นกรรมสทิ ธ์ิ กฎหมายให้นากฎหมายวา่ ด้วยสญั ญาซือ้ ขายมา
บงั คบั ( ม.1030) กลา่ วคอื ผ้เู ป็นห้นุ สว่ นเปรียบเสมือน “ผ้ขู าย” ซง่ึ มี
สทิ ธิหน้าท่ตี า่ ง ๆ ยกตวั อยา่ งเชน่

•ต้องสง่ มอบทรัพย์นนั้ ให้อยา่ งผ้ขู าย

การลงหุ้นดว้ ยทรพั ย์สนิ นนั้ แบง่ ออกไดเ้ ปน็

2 ประการ คือ

•ถ้าไมส่ ง่ มอบให้ก็ถือวา่ ผิดสญั ญา ผ้เู ป็นห้นุ สว่ นคนอื่นก็อาจฟอ้ งเรียกให้
สง่ มอบ หรือเรียกคา่ เสยี หาย หรืออาจขบั ออกจากการเป็นห้นุ สว่ นก็ได้
(มาตรา 1031) หรือ
•ทรัพย์ทส่ี ง่ มอบต้องซอ่ มแซมดแี ล้ว ไมช่ ารุดบกพร่อง ไมถ่ ูกรอนสทิ ธิใน
ภายหลงั มฉิ ะนนั้ ผ้เู ป็นห้นุ สว่ นก็ต้องรับผดิ เว้นแตจ่ ะมีข้อตกลงยกเว้น
ความรับผิดเหลา่ นนั้ ไว้
แตก่ รณีนาทรัพย์สนิ มาลงห้นุ โดยให้ใช้สอยประโยชน์จากทรัพย์สนิ นนั้
เทา่ นนั้ กฎหมายให้นากฎหมายเช่าทรัพย์มาใช้ (ม.1029) กลา่ วคือ ผ้ลู ง
ห้นุ เปรียบเสมือน “ผ้ใู ห้เช่า” ซงึ่ มีสทิ ธิหน้าทีต่ า่ ง ๆ ยกตวั อยา่ งเชน่
•หน้าทต่ี ้องสง่ มอบทรัพย์สนิ ในสภาพทซ่ี อ่ มแซมดแี ล้ว (มาตรา 546)

การลงหุ้นด้วยทรพั ย์สนิ นน้ั แบ่งออกไดเ้ ปน็
2 ประการ คือ

•หน้าท่ีต้องรักษาและซอ่ มแซมทรัพย์นนั้ ตลอด เว้นแตเ่ ป็นการบารุงรักษา
ตามปกติและเพ่ือซอ่ มแซมเลก็ น้อย (มาตรา 547) หรือต้องรับผิดในความ
ชารุดบกพร่องหรือการรอนสทิ ธิ (มาตรา 549-550)

ขอ้ สังเกต

1 หากพิจารณามาตรา 549 ก็จะเห็นวา่ กฎหมายเร่ืองเชา่
ทรัพย์ก็ไปใช้กฎหมายวา่ ด้วยซือ้ ขายมาบงั คบั ใช้โดยอนโุ ลม
อีกตอ่ หนง่ึ

ขอ้ สงั เกต

2 เนื่องจากการนาทรัพย์สนิ มาให้ใช้สอยทรัพย์สนิ นี ้กรรมสทิ ธ์ิ
ในทรัพย์สนิ ยงั เป็นของผ้เู ป็นห้นุ สว่ นอยเู่ พราะฉะนนั้ หากเกิด
การบบุ สลาย หรือสญู หายไปในระหวา่ งให้ใช้ทรัพย์สนิ นนั้ ถ้า
เป็นกรณีทไ่ี มอ่ าจโทษห้างห้นุ สว่ นได้ การบบุ สลายหรือสญู หาย
ก็ต้องตกเป็นพบั แกผ่ ้เู ป็นห้นุ สว่ นซง่ึ เป็นเจ้าของทรัพย์สนิ นนั้
และถ้าทรัพย์สนิ นนั้ มรี าคาเพ่ิมขนึ ้ หรือลดลงก็ตกเป็นผลแกผ่ ู้

เป็นเจ้าของนนั้ เอง ตามมาตรา 323 วรรคแรกเช่นกนั

ข้อสงั เกต

3 เวลาเลกิ ห้าง ผ้ทู ่เี อาทรัพย์มาให้ใช้สอยแทนการลงทนุ
ยอ่ มจะได้ทรัพย์คืนไปตามสภาพทเ่ี ป็นอยใู่ นเวลาเลกิ ห้าง เว้น
แตจ่ ะได้ตกลงกนั ไว้เป็นอยา่ งอ่นื เช่น อาจตกลงให้ห้างฯ ต้อง
ซอ่ มแซมทรัพย์สนิ นนั้ ให้อยใู่ นสภาพดกี อ่ นเวลาสง่ มอบคืน

ขอ้ สงั เกต

ทรัพย์สนิ ทจ่ี ะนามาลงห้นุ โดยการให้ใช้นนี ้ า่ จะต้องจากดั อยู่
เฉพาะทรัพย์ทอ่ี าจให้เช่าได้เทา่ นนั้ และต้องเป็นทรัพย์
ประเภทเดยี วกบั ทอ่ี าจให้ยมื ใช้คงรูปได้ มิใชท่ รัพย์ท่ีให้ยืมใช้
สนิ ้ เปลอื ง หรือโภคยทรัพย์ ซง่ึ กรณีหลงั นนี ้ า่ จะเป็นการให้เป็น
กรรมสทิ ธ์ิ มใิ ช้ให้ใช้ทรพั ย์

หลักการท่วั ไปไหนการจัดตัง้ หา้ งหนุ้ สว่ นสามญั

การลงห้นุ แรงงาน หมายถงึ การลงทนุ ด้วยกาลงั แรงหรือกาลงั
สมองก็ได้

หลักการทัว่ ไปไหนการจดั ตั้งหา้ งหนุ้ สว่ นสามญั

3 กระทากิจกรรมร่วมกนั
4 ประสงค์จะแบง่ กาไรอนั พงึ จะได้จากกิจการที่ทานนั้

การจัดการห้างหุ้นส่วน

สว่ นที่ 1 ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งห้างห้นุ สว่ นด้วยกนั
สว่ นที่ 2 ความส้มพนั ธ์ระหวา่ งบคุ คลภายนอก

การจัดการห้างหุ้นส่วน

สว่ นท่ี 1 ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งห้างห้นุ สว่ นด้วยกนั
เกี่ยวกบั การลงห้นุ มีสทิ ธ์ิทาได้ 3 กรณี
1.1เงิน ต้องเป็นเงินตราทีใ่ ช้ชาระหนกี ้ นั ได้ในปัจจบุ นั จะเป็น
เงินสกลุ ใดก็ได้

การจดั การห้างหุน้ สว่ น

1.2 ทรัพย์สนิ ควรตีราคาไว้วา่ มรี าคาเทา่ ใดหากไมไ่ ด้ตรี าคา
ไว้ให้ถือวา่ มีคา่ เทา่ กบั ผ้ทู ่ีลงห้นุ ด้วยเงิน

การจัดการหา้ งหุ้นสว่ น

1.3 แรงงาน (กาลงั แรงงาน กาลงั สมองฯ) ไมใ่ ช่ทนุ ที่แท้จริง
ดงั นนั้ ควรตกลงกนั ไว้วา่ มมี ลู คา่ เทา่ ใดเพป่ื ระโยชน์การแบง่
กาไร หากมไิ ด้กาหนดไว้ให้ถือวา่ มมี ลู คา่ เทา่ กับผลเฉลย่ี ของผู้
ลงห้นุ ด้วยเงินกบั ผ้ลู งห้นุ ด้วยทรัพย์สนิ