การกลั่นน้ำมันดิบ

กระบวนการ
ในโรงกลนั่ น้ามนั ดบิ

แหลง่ ผลติ น้ามนั ดบิ ผลติ ภณั ฑจ์ าก
ก๊าซธรรมชาติ ปิโตรเลยี ม

เหลว

ก๊าซธรรมชาติ

น้ำมนั ดิบ ธาตคุ ารบ์ อน 1-70 อะตอม
( Crude oil)
ความหนาแน่น 0.79-0.95
กรมั /ลบ.ซม.
ปรมิ าณคารบ์ อน รอ้ ยละ 82-87
โดยน้าหนกั
ปรมิ าณไฮโดรเจน รอ้ ยละ 11-
14 โดยน้าหนกั

โรงกลนั่ น้ำมนั ดิบ

กำรแยก
(Separation)

• กำรกลนั่ ลำดบั ส่วน
(Fractional Distillation)

• ผลิตภณั ฑก์ ลนั่ ตรง

กำรแยก
(Separation)

กำรแยกน้ำมนั ดิบอำศยั หลกั กำรที่สำรต่ำงๆในน้ำมนั มี จดุ
เดือดและจดุ ควบแน่นท่ีแตกต่ำงกนั ตำมจำนวน C ใน
โมเลกลุ

กิจกรรมท่ี 2.1 กำรกลนั่ ลำดบั ส่วน

กำรแยกน้ำ+แอลกอฮอล์
(หน้ำ58-59)

-สารทม่ี จี ดุ เดอื ดต่าจะกลนั่ ตวั ออกมากอ่ น
(น้ามจี ดุ เดอื ด 100 องศาC , แอลกอฮอลม์ จี ดุ เดอื ด 78.5 องศาC)

A
B

-แยกสารละลายทจ่ี ุดเดอื ดตา่ งกนั
เลก็ น้อย
-สารทม่ี จี ุดเดอื ดต่าจะกลนั่ ตวั
ออกมากอ่ น (น้ามจี ดุ เดอื ด 100
องศาC , แอลกอฮอลม์ จี ุดเดอื ด 78.5
องศาC)
-แอลกอฮอลจ์ ะระเหยกลายเป็นไอ
ก่อน ขณะเดอื ด และมไี อน้าระเหย
ตามมาดว้ ย
-เมอ่ื ไอลอยขน้ึ สคู่ อลมั น์แกว้
อณุ หภูมติ ่าจะลงเรอ่ื ยๆ ทาใหไ้ อน้า

คำถำม

1. ของเหลวจะปรากฏในขวดกน้ กลม B ทอ่ี ณุ หภมู เิ ทา่ ไหร่

2. ขณะทเ่ี รม่ิ มขี องเหลวในขวดกน้ กลม B ระดบั อุณหภมู เิ ป็น
อยา่ งไรเพราะเหตุใด

3. เพราะเหตุใดของเหลวในขวดกน้ กลม A จงึ ลดลงและมขี องเหลว
ปรากฏในขวดกน้ กลม B



หอกลนั่ น้ำมนั ดิบ

หอกลนั่ น้ำมนั ดิบ



กลนั่ น้ามนั ดบิ ---กลนั่ ลาดบั สว่ น
แยกน้า/สารปนเป้ือนออกก่อนเขา้ กลนั่
สง่ น้ามนั ดบิ ตามทอ่ เหลก็ ผา่ นเตาเผา
จดุ เดอื ดต่าสดุ กลนั่ ตวั ออกบนสดุ
จุดเดอื ดสงู สดุ กลนั่ ตวั อยใู่ นชนั้ ลา่ งสดุ
อณุ หภูมภิ ายในหอไมเ่ กนิ 370 องศาC
สงิ่ ทไ่ี ดเ้ รยี กวา่ ผลติ ภณั ฑก์ ลนั่ ตรง

Cน้อย ส่วนบนหอกลนั ่
Cมำก Gas

Liquid

Solid
ส่วนล่ำงหอกลนั ่

กำ๊ ซปิ โตรเลียม

< 30C แนฟทำ
60-100C
30-200C กำ๊ ซโซลีน
150-300C
เคโรซีน

น้ำมนั ดีเซล

150-400C น้ำมนั หล่อล่ืน

>300C น้ำมนั เตำ

>350C

ยำงมะตอย

หลกั กำรจำผลิตภณั ฑจ์ ำกกำรกลนั่

มเี ทน เบนซนิ แนฟทา ก๊าด ดเี ซล หลอ่ ลน่ื

ถ้ำมีรถเบนซน์ ัง่ กจ็ ะดีหล่อและ
บจี ะพำเต๋ำและต๋อยไปเที่ยว

จาระบี พาราฟิน น้ามนั เตา ยางมะตอย

กำรเปลี่ยนโครงสร้ำงทำงเคมี - โมเลกลุ ใหญ่
(Conversion) - ตลาดไมต่ อ้ งการ
- ราคาถกู
กำรแตกโมเลกลุ (Cracking) - สว่ นลา่ งของหอกลนั่

ให้โมเลกลุ ของผลิตภณั ฑม์ ีขนำดเลก็ ลง น้ามนั
เบนซนิ
กากน้ามนั เปลย่ี น น้ามนั ดเี ซล
โครงสรา้ ง

กำรปรบั ปรงุ คณุ ภำพ
(Treating)

กำรกำจดั ส่ิงเจือปนออกจำกผลิตภณั ฑ์

-ใช้กระบวนกำรทำงกำยภำพ เช่น กำรใช้สำรละลำย
-ใช้กระบวนกำรทำงเคมี (นิยมใช้) เช่น
กำรเปลี่ยนสำรท่ีมีฤทธ์ิกดั กร่อนให้ปลอดภยั

กำรเปล่ียนสำรเมอรแ์ คพแทน

- อย่ใู นน้ำมนั ดิบ มีธำตซุ ลั เฟอร์
- ดึงออกธำตซุ ลั เฟอรจ์ ำกโครงสร้ำง
- ได้สำรที่ไมเ่ ป็นพิษ ไม่กดั กร่อน

กำรผสม(Blending)

นำผลิตภณั ฑม์ ำเติมสำรบำงชนิด เพื่อให้ได้ผลิตภณั ฑส์ ำเรจ็ รปู ท่ีมีสมบตั ิ
ตำมมำตรฐำน

เตมิ สาร เพม่ิ คา่ ออกเทน
MTBE หรอื
เอทานอล