เอกสารประกอบการสอน เรื่อง โวหารการเขียน

โวหารการเขียน

โวหารการเขียนนา่ รู้ - บรรยายโวหาร
มี 6 ประเภท ดังนี้ - พรรณนาโวหาร
- อธิบายโวหาร
- สาธกโวหาร
- เทศนาโวหาร
- อปุ มาโวหาร

นิยาม
บรรยาย/บรรยายโวหาร หมายถึง การเล่าเร่ือง

อย่างธรรมดา ไมไ่ ด้ใส่รายละเอยี ดเท่าทีค่ วร

ตัวอยา่ งการบรรยาย!!
- รถยนต์จอดนิ่งอยู่หลายคัน แล่นต่อไปไม่ได้ต้อง
รอใหพ้ ายสุ งบกอ่ น

- ไฟฟ้าดับมืดตลอดแนวถนนเน่ืองจากเสาไฟฟ้าล้ม
เอยี งลงมาตามๆ กันร่วม 10 ต้น

- กิง่ ไมห้ กั เกล่ือนถนนหลายสายหลงั จากพายฝุ นสงบลง

นิยาม
พรรณนา/พรรณนาโวหาร หมายถึง การ

เล่าเรื่องโดยละเอียด เห็นภาพที่ชัดเจน ส่ือ
อารมณ์ความรู้สึกไดช้ ดั เจน

ตวั อย่างการพรรณนา!!
- นักร้องประสานเสียงเปล่งเสียงพร้อมเพรียงกัน
เป็นสามระดับตามทานองทีฝ่ กึ ฝนมาอยา่ งดี
- เพลงเอกของรายการดังกระหึ่มก้องหอประชุม
สะกดคนฟงั ใหเ้ คลิบเคล้มิ

- ทานองเพลงตอนท้ายเบาหวิววูบหายจนคนฟังต้อง
กลัน้ หายใจตามไปดว้ ย

นยิ าม
อธิบาย หมายถึง การเล่าถึงรายละเอียด

ขั้นตอนโดยละเอียด มีการจัดลาดับข้ันตอนของ
เร่อื งราว

ตัวอยา่ งการอธิบาย!!
รามเกียรต์ิ รัชกาลที่ 1 มีความมุ่งหมายเพื่อ

รวบรวมเรื่องรามเกียรต์ิ ซึ่งกระจัดพลัดพรายอยู่น้ัน
ให้คุมกันเข้าเป็นเร่ืองละเอียดลออ ทุกแง่ทุกมุม แม้
จะแต่งเป็นกลอนบทละคร แต่ก็มิได้คานึงถึงการ
นาไปแสดงละครเปน็ ประการสาคัญ

รามเกียรต์ิ รัชกาลที่ 2 มีความมุ่งหมายเพื่อ
ใช้เป็นบทละครในโดยตรง

นิยาม
สาธก หมายถึง การยกตัวอย่าง

เรื่องราวประกอบการเขียน เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจ
สารได้ชดั เจนยงิ่ ขึน้

ตวั อยา่ งการสาธก!!

“ถ้าเธอไม่อยากอยู่กับฉันจริงจริง ยินยอม
ทุกส่ิง ให้เธอท้ิงไป ฉันขอแค่เพียงให้เวลาหน่อยได้
ไหม อยากเล่านิทานให้ฟัง ชาวนาคนหน่ึงมีชีวิตลาพัง
ไปเจองเู ห่ากาลังใกล้ตายสงสาร จึงเกบ็ เอามาเลี้ยงโดย
ไมร่ ู้ สดุ ทา้ ยจะเปน็ อยา่ งไร...”

(สีฟา้ : ชาวนากบั งเู หา่ )

นิยาม
เทศนา หมายถึง การเขียนท่ีมุ่งเน้น

การสั่งสอน แนะนา โน้มน้าวใจให้ผู้อ่านรู้สึก
คล้อยตามเรือ่ งราว

ตัวอย่างการเทศนา!!

- เราโชคดีที่มีภาษาของตนเองแต่โบราณกาล
จึงสมควรอย่างยิ่งทจี่ ะรักษาไว้

- แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์ มันแสนสุดลึกล้าเหลือ
กาหนด

นยิ าม
อุปมา หมายถึง การเขียนท่ีใช้กลวิธี

การเปรียบเทียบเพื่อให้ผู้อ่านเช้าใจความรู้สึก
อารมณ์ หรือเหน็ ภาพที่ชัดเจนย่ิงข้นึ

ตัวอย่างการเทศนา!!

…รูปร่างงามหาตาหนิมิได้ ผมดาราวกับแมลงผึ้ง หน้าเปล่ง
ปลั่งด่ังดวงจันทร์ เนตรประหน่ึงตากวาง จมูกแม้นดอกงา
ฟันเทียบไข่มุก ริมฝีปากเพียงผลตาลึงสุก เสียงหวานปาน
นกโกกิลา ขาคือลากล้วย เอวเหมาะเจาะไม่อ้วนเกิน
เวลาย่างเดินแคล่วคล่องมีสง่าเสมอช้างทรง เพราะฉะนั้น
เจ้าจะหาทางตาหนิขดั ข้องมไิ ดเ้ ลย...

(เสฐียรโกเศศ: กามนิต)

ตัวอย่าง
ขอ้ สอบ O-Net

ข้อสอบ O-Net Q.2 ขอ้ ใดใช้พรรณนาโวหาร?
1) ฝนตกกระหน่าจนลืมหูลืมตาไม่ข้ึน เสื้อผ้าเปียกปอน
“นกภูหงอนหัวน้าตาลแดง เป็นนกที่มีขนาดเล็กมาก
ลบี เขา้ แนบลาตวั
ลาตัวผอมยาว ด้านบนลาตัวมีขีดลายสีขาว บริเวณหูสี 2) ไฟฟ้าดับมืดตลอดแนวถนนเน่ืองจากเสาไฟฟ้าล้ม

นา้ ตาลแดง” เอียงลงมาตามๆ กันรว่ ม 10 ต้น
3) กงิ่ ไม้หักเกลอื่ นถนนหลายสายหลงั จากพายุฝนสงบลง
Q.1 จากขอ้ ความน้จี ัดเป็นงานเขยี นประเภทใด ? 4) รถยนตจ์ อดนิ่งอยู่หลายคัน แล่นต่อไปไมไ่ ด้ต้องรอให้

1) พรรณนา 2) อธบิ าย พายุสงบกอ่ น

3) สาธก 4) บรรยาย

เฉลย 1. 2 2. 1

Q.3 ขอ้ ใดมลี กั ษณะเปน็ การเขียนแบบพรรณนา ? ข้อสอบ O-Net
1) ชายทะเลทอดเป็นแนวยาวสุดลูกหูลูกตา ทรายสีขาว
Q.4 ขอ้ ใดมีลกั ษณะเป็นการเขียนแบบบรรยาย ?
ตดั กับน้าทะเลสีเขียว 1) ฝนฟ้ากระหน่าพายุซา้ กรรโชก
2) แนวปะการังด้านหน้าเป็นท่ีอาศัยของฝูงปลาเล็ก ๆ 2) แสนวิปโยคอนิจจานา้ ตาเอ๋ย
3) ทุกส่ิงลว้ นไม่เปน็ เหมอื นเช่นเคย
หลากสี 4) ตวั เราเอยแสนอาภัพอับปัญญา
3) นักประดาน้าต่างว่ายวนไปมาเพื่อช่ืนชมความงามของ

ปะการังและปลา
4) เรือท่องเท่ียวขนาดกลางจอดรออยู่เหนือน้า โคลง

ไปมาตามแรงกระทบของคล่ืน

เฉลย 3. 1 4. 3

ข้อสอบ O-Net “ฉันยังจาได้เม่ือไปยุโรปคร้ังแรกใน พ.ศ. ๒๔๓๔
พระเจ้าไกเซอร์วิลเฮล์มท่ี ๒ ประเทศเยอรมนี เคยตรัสถาม
ฉันว่า ในเมืองไทย ห้ามยิงช้างหรือไม่ห้าม ฉันทูลว่าไทย
ถือว่าช้างเป็นสัตว์มีคุณ ในเมืองไทยห้ามมิให้ฆ่าช้างด้วย
ประการอย่างหนง่ึ อยา่ งใดมาแต่ดกึ ดาบรรพ์แล้ว"

"ถึงเมืองสมุทรปราการท่ีด่านพัก จอดสานัก Q.6 ขอ้ ความน้ีเปน็ การเขียนแบบใด ?
ประเดี๋ยวใจก็ไก่ขัน ไม่มีมุ้งยุงชุมต้องสุมควัน
จนสุริยันเรืองรองผ่องอาไพ" 1) อธิบาย 2) บรรยาย

3) พรรณนา 4) สาธก

Q.5 คาประพันธ์นีใ้ ช้การเขยี นแบบใด ?

1) อธบิ าย 2) บรรยาย

3) พรรณนา 4) สาธก

เฉลย 5. 3 6. 2

อ่านขอ้ ความต่อไปน้ีแล้วตอบคาถามขอ้ 9-10 ขอ้ สอบ O-Net
(๑) ตัวเมืองภูเก็ตส่วนมากเป็นตึกแบบสมัยเก่า สร้างแต่

คร้ังกิจการเหมืองแร่เร่ิมเจริญใหม่ ๆ / (๒) แต่ใน

ปัจจุบันตึกสูง ๆ แบบใหม่ ๆ มีมาก / (๓) ตัวเมือง

จึงมีลักษณะเหมือนคนแกก่ ับคนหนุม่ ยืนประจัญหน้ากันอยู่ Q.10 “ตัวเมืองจึงมีลักษณะเหมือนคนแก่กับคนหนุ่มยืนประจัญหน้า
กันอยู่” เราอาจเขียนบรรยายขอ้ ความนี้ได้ใหมต่ ามข้อใด?
/ (๔) นอกจากภูเก็ตจะมีชายหาดที่สวยงามแล้วยังมี 1) ตัวอาคารเก่าที่ถูกปล่อยให้รกร้างไปตามกาลเวลาแทรกอยู่
ขุนเขา นา้ ตกอันแสนงามอกี ด้วย

Q.9 การบรรยายตอนใดท่ีมีการใช้โวหารการ ระหว่างอาคารท่ถี กู สร้างขนึ้ ใหม่
2) บ้านเรือนของชาวพื้นเมืองภูเก็ตดั้งเดิม มองดูตัดกินอย่างส้ินเชิง
เขยี นตา่ งจากพวก ?
กบั ตึกรามบ้านช่องของผู้อพยพมาอยู่ใหม่
1) ตอนท่ี (๑) 2) ตอนท่ี (๒) 3) ตึกแถวอาคารบา้ นเรอื นสมยั เก่ายังมอี ยู่ และมีอาคารพาณิชย์ทัน

3) ตอนที่ (๓) 4) ตอนที่ (๔) สมยั ใหม่ ๆ ปลกู สรา้ งอย่ใู กล้ ๆ กัน

4) บ้านเรือนเก่าแก่ท่ีสร้างมาตั้งแต่ครั้งโบราณ และบ้านเรือนท่ี

เฉลย 9. 3 10. 3 สร้างขนึ้ ใหม่ถูกสรา้ งให้อย่คู นละฟากฝัง่ ของถนน

จดั ทาโดย

ครู กลุ่มสาระการเรยี นร้ภู าษาไทย
โรงเรียนพุทไ สง

สานกั งานเขตพ้นื ทก่ี ารศกึ ษามั ยมศึกษา เขต 32