บันทึกภูมิปัญญา ผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปี งบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน

บันทึกภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP
ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน

สำ นั ก ง า น พั ฒ น า ชุ ม ช น จั ง ห วั ด น่ า น

1

คำนำ



กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย มีภารกิจสำคัญในการส่งเสริมให้ชุมชน
ได้ตระหนักถึงความสำคัญในการอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นมาตั้งแต่ พ.ศ.
2549 โดยมีการสืบค้นภูมิปัญญาและบันทึกภูมิปัญญาของแต่ละชุมชนที่ได้มีการ
อนุรักษ์และสืบสานถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่นแล้วต่อมาได้มีการพัฒนาต่อยอดภูมิปัญญา
เพิ่มมูลค่าให้เป็นผลิตภัณฑ์ชุมชนหรือผลิตภัณฑ์ OTOP ตามโครงการหนึ่งตำบล หนึ่ง
ผลิตภัณฑ์ ส่งผลให้เกิดความภาคภูมิใจและก่อให้เกิดรายได้อย่างเป็นรูปธรรม เป็นการ
เพิ่มมูลค่าและเพื่อเป็นการสืบสานวัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่นไม่ให้สูญหายไปจาก
ชุมชน

หนังสือเล่มนี้ได้รวบรวมภูมิปัญญาท้องถิ่นผลิตภัณฑ์ OTOP ทั้ง 5 ประเภท
จำนวน 11 กลุ่ม เป็นผลิตภัณฑ์ชุมชนที่สามารถสร้างงาน สร้างอาชีพ และสร้างรายได้
ให้กับคนในชุมชนได้อย่างยั่นยืน สามารถพึ่งตนเองได้เป็นชุมชนที่เข้มแข็ง เศรษฐกิจ
ฐานรากมั่นคงได้ในที่สุด

สารบัญ 2


หน้า
ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ฝ้ายเงินฝ้ายทอง
ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP กลุ่มแปรรูปผลิตภัณฑ์บ้านกอก 3-4
ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP วิสาหกิจชุมชนขวัญธารา 5-6
ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP กลุ่มมะแขว่นล้านชา 7-8
ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP กลุ่มแปรรูปผลผลิตการเกษตร 9-10
จากอ้อยบ้านป่าคา 11-12
ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP วิสาหกิจชุมชนแปรรูป
ผลิตภัณฑ์อาหารบ้านเก็ต 13-14
ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP กลุ่มทอผ้าบ้านหล่ายทุ่ง
ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ศรีดาแฮนด์เมด 15-16
ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP บ้านไหมลายปัก 17-18
ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP น่านมอลต์ 19-20
ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP กลุ่มแปรรูปขนมบ้านห้วยแก้ว 21-22
23-24
คณะผู้จัดทำ 25

3

ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน
ฝ้ายเงินฝ้ายทอง ตำบลป่ากลาง อำเภอปัว



ความเป็นมาของกลุ่ม

ผ้าเขียนเทียนและงานหัตกรรมฝีมือชนเผ่า แนวคิดในการผลิตสินค้า ทุกอย่างเกิดจากชุมชน
ที่ตนเองอาศัยอยู่ นำวัฒนธรรม ภูมิปัญญา วิถีชีวิต มาออกแบบหลอมรวมให้เป็นผลิตภัณฑ์
เพื่อเผยแพร่ความเป็นอัตลักษณ์ สู้สังคมเมือง การสร้างความแตกต่างของแบนด์ กลุ่ม
ผลิตภัณฑ์ (Quadrant) C ระดับดาว 5 คุณภาพและมาตรฐานผลิตภัณฑ์มีมาตรฐาน
มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน

บันทึกภูมิปัญญาผ้าเขียนเทียน

(1) ประวัติความเป็นมา
ผ้าเขียนเทียนแบบโบราณ เป็นงานหัตถกรรมงานฝีมือของสตรีชาวม้ง โดยใช้ปากกาเขียนที่ผลิต
ขึ้นเอง สตรีชาวม้งทำผ้าเขียนเทียนเพื่อนำตัดเย็บเป็นเสื้อผ้าสวมใส่ในชีวิตประจำวันและสวมใส่ใน
ประเพณีปีใหม่ม้ง
(2) อัตลักษณ์/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
ผ้าเขียนเทียน อัตลักษณ์ ที่โดดเด่นของชนเผ่าม้ง จังหวัดน่าน สืบทอดมาจากภูมิปัญญาท้องถิ่น
ประเพณีวัฒนธรรมเฉพะชนเผ่าม้ง สร้างสรรค์ลวดลายจากสิ่งรอบตัวการดำรงชีพและวิถีชีวิตที่
แวดล้อมด้วยขุนเขาและธรรมชาติ ทำให้ลวดลายที่ออกมามีลักษณะคล้ายกับธรรมชาติรอบตัว
เช่น เหลี่ยม แสดงถึงภูเขา เส้นขีดลากยาวแสดงถึงแม่น้ำ
(3) ความสัมพันธ์กับชุมชน
ผ้าเขียนเทียน เป็นอัตลักษณ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นดั้งเดิมของชนเผ่า
ม้งบ้านป่ากลาง เป็นงานหัตกรรมที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษ ลวดลายของผ้าแต่ละผืนเป็นงาน
ฝีมือที่มีอัตลักษณ์เป็นรากเหง้าวัฒนธรรมอันโดดเด่น ชนเผ่าม้งทำผ้าเขียนเทียนเพื่อนำไปตัดชุด
สวมใส่ในประเพณีวันขึ้นปีใหม่ม้ง ชุมชนและวันขึ้นปีใหม่ม้ง

4

กระบวนการผลิต

(1) วัตถุดิบ/วัสดุ
ผ้าฝ้ายและเทียน คราม และแบบปั๊ ม
(2) ขั้นตอนการผลิต
1.สร้างรวดลายที่ทำจากแผ่นทองเหลืองมีด้ามจับเป็นมือ
2.จุ่มลงในน้ำเทียนที่ร้อนแล้ว
3.นำมาวาดลวดลายลงบนผ้าที่เตรียมไว้
4.นำไปย้อมในโอ่งน้ำฮ่อมที่เตรียมไว้จนได้สีเข้ม
5.นำไปต้มเพื่ อลอกเทียนออกแล้วจะได้ผ้าสีน้ำเงินเข้มลวดลายเป็นสีขาว
(3) เทคนิคเคล็ดลับ
เดิมใช้อุปกรณ์ที่ผลิตขึ้นเอง โดยทำจากแผ่นทองเหลืองและมีด้ามจับเป็นไม้ จุ่มลงในน้ำเทียนที่
ร้อนแล้วนำมาวาดลวดลายลงบนผ้าที่เตรียมไว้ เมื่อเสร็จแล้ว นำไปย้อมในโอ่งน้ำฮอมที่เตรียม
ไว้จนได้สีเข้มเสร็จแล้วนำมาต้มเพื่อลอกเทียนออก จะได้ผ้าสีน้ำเงินเข้มลวดลายเป็นสีขาว
(4) ความเป็นนวัตกรรม
การสร้างแบบปั๊ มทองเหลืองลวดลายชาวเขาที่ออกแบบและทำขึ้นเอง
(5) การนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์
ใช้ตัดเสื้อผ้า กระเป๋า กระโปร่ง ของใช้ต่างๆในบ้าน

ช่องทางประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ติดต่อ

ผลิตภัณฑ์ช่องทางการตลาด ผู้ประกอบการ นางอรทัย อินรัง
รหัสผู้ประกอบการ 5505000033
- Shop บ่อเกลือวิวรีสอท ที่อยู่ เลขที่ 167 หมู่ที่ 1
- Shop ต้นน่านร้าน ร้านฝ้ายเงินฝ้ายทอง
- ขายส่ง kingpower ตำบลป่ากลาง อำเภอปัว
- ออนไลน์ Facebook ฝ้ายเงินฝ้ายทอง
จังหวัดน่าน
กลุ่มรักผ้าชนเผ่า เบอร์โทรศัพท์ 090-9712787
shopee ฝ้ายเงินฝ้ายทอง

5

ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน
วิสาหกิจชุมชนขวัญธารา ตำบลน้ำเกี๋ยน อำเภอภูเพียง



ความเป็นมาของกลุ่ม

มะไฟจีนได้ถูกนำมาปลูกในจังหวัดน่านนานกว่า 100ปี จนกลายเป็นสมุนไพรที่เป็นอัตลักษณ์
ของจังหวัดน่าน คุณธารารัตน์จึงนำมาไฟจีนมาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ดูแลผิวกาย ผม และผิว
หน้าที่ทำจากมะไฟจีน โดยสร้างกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขวัญธาราขึ้นมา เพื่อสร้างอาชีพให้กับชุมชน
ส่งเสริมให้คนในชุมชนมีรายได้ กระตุ้นระบบเศรษฐกิจชุมชนให้คนในชุมชนมีงานทำ ผลิตภัณฑ์
(Quadrant) A ระดับ 5 ดาว

บันทึกภูมิปัญญาเซรั่มบำรุงผิวหน้ามะไฟจีน

(1) ประวัติความเป็นมา
ต้องการสร้างจุดขายและความแปลกใหม่ในสินค้าประเภทเครื่องสำอาง โดยการสร้างผลิตภัณฑ์
จากมะไฟจีนที่เป็นอัตลักษณ์ของจังหวัดน่าน ทางขวัญธาราได้ทำวิจัยกับมหาวิทยาลัยพะเยาใน
เรื่องการลดเม็ดสีเมลานินและกระตุ้นคอลลาเจนใต้ผิวหนัง มีการคิดค้นสูตรตำรับโดยผู้
เชี่ยวชาญด้านเครื่องสำอางจากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ และมีอาจารย์คณะเภสัชจากมหาวิทยาลัย
เชียงใหม่เป็นที่ปรึกษา และมีผู้เชี่ยวชาญด้านเครื่องสำอางจากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงช่วยใน
การปรับสูตร จนได้ผลิตภัณฑ์เซรั่มบำรุงผิวหน้ามะไฟจีนขึ้นมา
(2) อัตลักษณ์/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
ขวัญธาราเป็นเจ้าแรกที่ผลิตผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางจากมะไฟจีนของจังหวัดน่าน ทางขวัญธารา
ได้ทำวิจัยกับมหาวิทยาลัยพะเยาในเรื่องการลดเม็ดสีเมลานินและกระตุ้นคอลลาเจนใต้ผิวหนัง มี
การคิดค้นสูตรตำหรับและให้คำปรึกษาโดยผู้เชี่ยวชาญด้านเครื่องสำอางจากมหาวิทยาลัยแม่โจ้
อาจารย์คณะเภสัชศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
(3) ความสัมพันธ์กับชุมชน
คนในชุมชนมีส่วนร่วมในการผลิต จึงเป็นการสร้างรายและส่งเสริมอาชีพให้กับชุมชน

6

กระบวนการผลิต

(1) วัตถุดิบ/วัสดุ
มะไฟจีนจากท้องถิ่น สารขึ้นรูป
(2) ขั้นตอนการผลิต
1. เตรียมวัตถุดิบ
2. ทำการชั่งตวงให้วัตถุดิบตรงตามสัดส่วนของสูตรแม่บด
3. เข้าสู่กระบวนการการผลิตโดยการตรวจวัดความเป็นกรด ด่าง ค่าph ความหนืด สี ฯลฯ อย่าง
ละเอียด
4. ทำการบรรจุลงในบรรจุภัณฑ์และจัดจำหน่าย
(3) เทคนิคเคล็ดลับ
ใช้เคมีภัณฑ์ให้น้อยที่สุด เน้นการใช้สารจากธรรมชาติ ใช้มะไฟจีนที่เป็นGPS (ปลอดสารเคมี)
(4) ความเป็นนวัตกรรม
ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากมะไฟจีนมีกลิ่นที่เป็นธรรมชาติมาก จึงมีการแต่งกลิ่นเพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีกลิ่นหอม
ตามความต้องการของผู้บริโภค และมีการทดสอบฤทธิ์ของผลิตภัณฑ์เพื่อปรับเนื้อของผลิตภัณฑ์ให้มี
ความคงที่ ปรับสี ปรับความหนืด ปรับกลิ่น และทำให้ผลิตภัณฑ์มีอายุ 2 ปีขึ้นไป ไม่ใช้สารเคมีที่ส่งผล
เสียต่อผิว
(5) การนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์
ใช้บำรุงผิวหน้า เติมความชุ่มชื้นให้ผิวหน้า เพื่อให้ผิวหน้ามีความเนียนนุ่ม เปล่งปลั่ง

ช่องทางประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ติดต่อ

ผลิตภัณฑ์ช่องทางการตลาด ผู้ประกอบการ นาง ธารารัตน์ ศรีจันทร์ดี
รหัสผู้ประกอบการ 5514000049
- ออนไลน์ Facebook ขวัญธารา ผลิตและ เลขที่ 138 หมู่ที่ 4 ตำบล น้ำเกี๋ยน

จำหน่ายเครื่องสำอางสมุนไพร อำเภอ ภูเพียง จังหวัดน่าน
- ศูนย์โอทอบดีเบส เบอร์โทรศัพท์ 088-1425521
- ศูนย์โอทอปเชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ

7

ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน
กลุ่มแปรรูปผลิตภัณฑ์บ้านกอก ตำบล ท่าน้าว อำเภอ ภูเพียง



ความเป็นมาของกลุ่ม

เริ่มก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2538 เนื่องจากมะไฟจีนล้นตลาด กลุ่มแม่บ้านบ้านกอกจึงรวมตัวกันน้ำ
มะไฟจีนที่มีอยู่ในหมู่บ้านมาแปรรูปเป็นมะไฟจีนเชื่อมแห้ง พอเริ่มจำหน่ายแล้วเริ่มมีกำลังซื้อ
มากขึ้น จึงได้เพิ่มผลไม้อื่นๆที่เป็นผลในท้องถิ่น เช่น กระท้อน ขิง มะขามป้อม และ กระเจี๊ยบ
นำมาแปรรูปเพิ่ม สมาชิกในกลุ่มมีทั้งเกษตรกร ผลิต ผู้จัดจำหน่าย หลังจากนั้นได้จดทะเบียนใน
ชื่อ หจก.เพียงตะวัน ที่มาของชื่อเพียงตะวันมาจากกระบวนการผลิตที่ใช้เพียงแสงอาทิตย์
เท่านั้น ผลิตภัณฑ์ (Quadrant) D

บันทึกภูมิปัญญาไซรัปมะไฟจีน

(1) ประวัติความเป็นมา
สืบเนื่องจากการที่เพียงตะวันได้ผลิตมะไฟจีนอบแห้งอยู่แล้ว และในช่วงเดือนเมษายน พฤษภาคม
กรกฎาคม เป็นช่วงที่มีผลผลิตเยอะมาก และในช่วงดังกล่าวบางเดือนจะมีพายุ ฝน ที่ส่งผลกระทบกับ
กระบวนการผลิตในขั้นตอนการตากแห้ง ทำให้มะไฟจีนมีสีคล้ำ ไม่สวย จึงเกิดการปรึกษากันในกลุ่มเพื่อ
หาวิธีจัดสรรวัตถุดิบมะไฟจีนเหล่านี้ ด้วยต้นทุนที่มีอย่าง น้ำตาล แรงงาน เกลือ ประกอบกับคำแนะนำ
จากศาสตราจารย์ดร.สุภาวดี จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาน่าน ที่ได้ทำวิจัยเรื่องมะไฟจีน
จึงเป็นที่มาของไซรัปมะไฟจีน และได้คว้ารางวัลที่อุตสาหกรรมเขต1เชียงใหม่ จากนั้นก็ได้พัฒนามา
เรื่อยๆจนถึงปัจจุบัน
(2) อัตลักษณ์/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
มะไฟจีนมีคุณสมบัติเด่นเรื่องทำให้ชุ่มคอ แก้ไอ ช่วยขับลมในกระเพาะอาหาร แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ
สำหรับผลิตภัณฑ์ไซรัปมะไฟจีนนั้น นวัตกรรมที่ใช้เป็นเทคโนโลยีเอนไซม์ ช่วยในการย่อยสลาย
เซลลูโลส ทำให้ไฟเบอร์ที่อยู่ในมะไฟให้วิตามินดี แคลเซียม สูงมากกว่าผลิตภัณฑ์อื่นๆ และอาจจะ
มีการพัฒนาเพิ่มเป็นผลิตภัณฑ์แก้ไอต่อไปในอนาคต
(3) ความสัมพันธ์กับชุมชน
ใช้วัตถุดิบในชุมชน และสมาชิกของวิสาหกิจชุมชนก็เป็นคนในชุมชน

8

กระบวนการผลิต

(1) วัตถุดิบ/วัสดุ
ใช้มะไฟจีนอบแห้งที่มีสีดำคล้ำที่คัดไว้ ใช้น้ำ และเอมไซม์ 2 ตัว
(2) ขั้นตอนการผลิต
1.นำมะไฟจีนอบแห้งมาบดแล้วนำไปแช่น้ำตามอัตราส่วนที่กำหนด
2. นำมาปั่ น บด และเพิ่มเอนไซม์เข้าไป
3. กรองของเหลวที่ได้มากรองแล้วนำไปเคี่ยว ซึ่งขั้นตอนนี้จะใช้ดวลาค่อนข้างนาน เพราะต้องเคี่ยว
เรื่อยๆจนกว่าจะได้ตามระดับbrih(ค่าวัดความหวาน)ที่กำหนด
(3) เทคนิคเคล็ดลับ
การใช้เอนไซม์ 2 ตัวเข้ามาช่วยย่อยมะไฟจีนอบแห้ง ที่ช่วยในการย่อยสลายเซลลูโลส ทำให้ไฟเบอร์ที่
อยู่ในมะไฟให้วิตามินดี แคลเซียม สูงมากกว่าผลิตภัณฑ์อื่นๆ
(4) ความเป็นนวัตกรรม
การใช้เอนไซม์ 2 ตัวเข้ามาช่วยย่อยมะไฟจีนอบแห้ง ที่ช่วยในการย่อยสลายเซลลูโลส ทำให้ไฟเบอร์ที่
อยู่ในมะไฟให้วิตามินดี แคลเซียม สูงมากกว่าผลิตภัณฑ์อื่นๆ
(5) การนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์
นำไปจำหน่ายให้กับกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย เป็นผู้ประกอบการร้านอาหาร ร้านเครื่องดื่ม เพราะ นอกเหนือ
จากการชงกับน้ำเปล่า ร้านอาหารสามารถนำไปทำเป็นท็อปปิ้ งไอศกรีม ท็อปปิ้ งเบเกอร์รี่ หรือผสมกับ
เมนูอาหารและเครื่องดื่ มได้

ช่องทางประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ติดต่อ

ผลิตภัณฑ์ช่องทางการตลาด ผู้ประกอบการ นาง นาง วัฒนา ยศอาจ
รหัสผู้ประกอบการ 5514000012
- ออนไลน์ Facebook เพียงตะวัน น่าน เลขที่ 89 หมู่ที่ 1 ตำบล ท่าน้าว
Line official เพียงตะวัน
- ศูนย์โอทอบดีเบส อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน
- ศูนย์โอทอปเชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ เบอร์โทรศัพท์ 089-7594199
- ร้านerabica, ร้านบ้านถั่วลิสงค์

9

ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน
กลุ่มมะแขว่นล้านชา ตำบลฝายแก้ว อำเภอภูเพียง



ความเป็นมาของกลุ่ม

เริ่มจากคุณณัฐธยาน์ได้ไปชิมน้ำพริกมะแขว่นที่บ่อเกลือแล้วเกิดความสนใจ จึงได้คำแนะนำและ
สูตรมา คุณณัฐธยาน์จึงนำสูตรมาปรับเปลี่ยนเป็นสูตรของตนเองเพื่อให้น้ำพริกมะแขว่นมี
มาตรฐานและความอร่อยมากขึ้น จึงได้เริ่มก่อตั้งเป็นล้านชาน้ำพริกมะแขว่น ผลิตภัณฑ์
(Quadrant) D

บันทึกภูมิปัญญาน้ำพริกมะแขว่น

(1) ประวัติความเป็นมา
เริ่มจากคุณณัฐธยาน์ได้ไปชิมน้ำพริกมะแขว่นที่บ่อเกลือแล้วเกิดความสนใจ จึงได้คำแนะนำและสูตรมา

คุณณัฐธยาน์จึงนำสูตรมาปรับเปลี่ยนเป็นสูตรของตนเองเพื่ อให้น้ำพริกมะแขว่นมีมาตรฐานและความ
อร่อยมากขึ้น
(2) อัตลักษณ์/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

มะแขว่นเป็นราชาเครื่องเทศของภาคเหนือและเป็นสมุนไพรที่มีกลิ่นหอม 1ปีสามารถเก็บเกี่ยว
ได้แค่ในช่วงเดือน พย. – กพ. โดยทางล้านชาได้นำมาแปรรูปเป็นน้ำพริกที่ไม่ใส่สารกันบูดที่
สามารถเก็บไว้ได้นานสูงสุดถึง7เดือน เพราะทำการอบแห้งไว้ และยังผสมสมุนไพรเพิ่มเติมคือ ข่า
ตะไคร้ ที่เป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณเยอะแยะมากมายมีคุณสมบัติต้านไวรัสโคโรนา(Covid-19) ได้
อีกด้วย
(3) ความสัมพันธ์กับชุมชน

ช่วยสร้างรายได้ให้ชุมชนโดยการอุ ดหนุนสมุนไพรจากชุมชนและจัดจ้างแรงงานจากชุมชนเพื่ อ
ช่วยส่งเสริมการสร้างอาชีพและรายได้ให้แก่ชาวบ้าน

10

กระบวนการผลิต

(1) วัตถุดิบ/วัสดุ
มะแขว่น กระเทียม หอมแดง พริกป่น ผงปรุงรส น้ำมัน ข่า ตะไคร้ หมู
(2) ขั้นตอนการผลิต
1.นำมะแขว่นดิบมาตากแห้ง
2.หากมะแขว่นแห้งได้ที่แล้วนำมาร่อนให้เหลือแค่ดอกมะแขว่น
3.นำดอกมะแขว่นมาอบ
4.นำดอกมะแขว่นมาปั่ น
5.ตั้งกระทะไฟอ่อนแล้วนำส่วนผสมและเครื่องปรุงไปคั่วในกระทะให้แห้งที่สุด
6.บรรจุในบรรจุภัณฑ์พร้อมจำหน่าย
(3) เทคนิคเคล็ดลับ
1.ให้ความสำคัญการลงวัตถุดิบก่อนหลังในกระทะ เพื่อความหอมอร่อย
2.การตั้งไฟในระดับพอดี
3.สัดส่วนทุกอย่างต้องมีมาตรฐาน
4.ทำทุกขั้นตอนให้แห้งสนิทเพื่ อทำให้น้ำพริกมีความกรอบอร่อยและอยู่ได้นาน
(4) ความเป็นนวัตกรรม
การเพิ่มสมุนไพรที่สรรพคุณช่วยต้านไวรัสโคโรนา(Covid-19) และเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์เพื่อให้
ผลิตภัณฑ์เก็บได้นานมากขึ้นด้วย
(5) การนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์
นำมารับประทาน เป็นของฝาก

ช่องทางประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ติดต่อ

ผลิตภัณฑ์ช่องทางการตลาด ผู้ประกอบการ นางณัฐธยาน์ ขจรบริรักษ์
รหัสผู้ประกอบการ 5514000112
- ออนไลน์ Facebook น้ำพริกมะแขว่น By.ล้านชา เลขที่ 477 หมู่ที่ 3 ตำบลฝายแก้ว
Line official 0809941929 จับจ่าย.com
- ศูนย์โอทอบดีเบส อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน
- ศูนย์โอทอปเชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ เบอร์โทรศัพท์ 080-9941929
- ร้านค้าวัดแช่แห้ง
- ถนนคนเดินข่วงเมืองน่าน

11

ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน
กลุ่มแปรรูปผลผลิตการเกษตรจากอ้อยบ้านป่าคา ตำบลบ่อสวก อำเภอเมืองน่าน




ความเป็นมาของกลุ่ม

เริ่มจากการปลูกอ้อยและผลิตผลผลิตจากอ้อยกันเองในครอบครัว เนื่องจากชาวบ้านในตำบลบ่อสวก
นิยมบริโภคอ้อยกันเป็นประจำอยู่แล้ว บริโภคเป็นเครื่องดื่มและนำมาประกอบอาหาร เพราะตำบลบ่อ
สวกเป็นพื้ นที่เดียวที่ปลูกอ้อยได้ผลอเนื่ องจากดินบริเวณพื้ นที่นี้มีดินหินปนทรายที่ทำให้ปลูกอ้อยไ้ด้ดี
มาก ส่งผลให้อ้อยมีรสหวาน จากนั้นจึงได้ชวนคนในชุมชนเข้ามารวมกลุ่มและแปรรูปผลิตภัณฑ์จาก
อ้อย จนได้เกิดเป็นกลุ่มแปรรูปผลผลิตการเกษตรจากอ้อยบ้านป่าคา ผลิตภัณฑ์ (Quadrant) D

บันทึกภูมิปัญญาน้ำตาลอ้อย

(1) ประวัติความเป็นมา
เริ่มจากการปลูกอ้อยและผลิตผลผลิตจากอ้อยกันเองในครอบครัว เนื่องจากชาวบ้านในตำบล

บ่อสวกนิยมบริโภคอ้อยกันเป็นประจำอยู่แล้ว บริโภคเป็นเครื่องดื่มและนำมาประกอบอาหาร
เพราะตำบลบ่อสวกเป็นพื้ นที่เดียวที่ปลูกอ้อยได้ผลอเนื่ องจากดินบริเวณพื้ นที่นี้มีดินหินปนทราย
ที่ทำให้ปลูกอ้อยไ้ด้ดีมาก ส่งผลให้อ้อยมีรสหวาน จากนั้นจึงได้ชวนคนในชุมชนเข้ามารวมกลุ่มและ
แปรรูปผลิตภัณฑ์จากอ้อย จนได้เกิดเป็นกลุ่มแปรรูปผลผลิตการเกษตรจากอ้อยบ้านป่าคา
(2) อัตลักษณ์/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

เป็นน้ำตาลธรรมชาติที่ได้จากผลผลิตที่ปลูกเองในพื้นที่ตำบลบ่อสวก มีความหวานจาก
ธรรมชาติ ไม่ใส่สารเจือปน
(3) ความสัมพันธ์กับชุมชน

ใช้วัตถุดิบในชุมชน และสมาชิกของวิสาหกิจชุมชนก็เป็นคนในชุมชน

12

กระบวนการผลิต

(1) วัตถุดิบ/วัสดุ
อ้อยที่ปลูกเองภายในสวน
(2) ขั้นตอนการผลิต
1.นำมะไฟจีนอบแห้งมาบดแล้วนำไปแช่น้ำตามอัตราส่วนที่กำหนด
2.นำมาปั่ น บด และเพิ่มเอนไซม์เข้าไป
3.กรองของเหลวที่ได้มากรองแล้วนำไปเคี่ยว ซึ่งขั้นตอนนี้จะใช้ดวลาค่อนข้างนาน เพราะต้องเคี่ยว
เรื่อยๆจนกว่าจะได้ตามระดับbrih(ค่าวัดความหวาน)ที่กำหนด
(3) เทคนิคเคล็ดลับ
การคุมไฟในการเคี่ยว และการเลือกใช้อ้อยที่ปลูกบนดินลูกรัง ดินเหนียว ดินทราย ผสมกันเท่านั้น
จึงจะได้มาซึ่งอ้อยที่เหมาะสมกับการผลิตน้ำตาลอ้อย
(4) ความเป็นนวัตกรรม
จากเดิมที่มีการใช้เครื่องหีบอ้อยในการผลิต ได้เปลี่ยนแปลงมาเป็นเครื่องจักรในการผลิต ทำให้ได้
ผลผลิตปริมาณมากขึ้น
(5) การนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์
ใช้ประกอบอาหารทั้งอาหารคาวและหวาน เช่นน้ำปลาหวาน ขนมเทียน ขนมปาด

ช่องทางประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ติดต่อ
ผลิตภัณฑ์ช่องทางการตลาด
ผู้ประกอบการ นาย สุรพล วงค์ลังกา
- กลุ่มแปรรูปผลผลิตการเกษตรจากอ้อยบ้านป่าคา รหัสผู้ประกอบการ 5501000012
เลขที่ 116 ตำบล บ่อสวก อำเภอเมืองน่าน
จังหวัดน่าน เบอร์โทรศัพท์ 082-1951054

13

ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน
วิสาหกิจชุมชนแปรรูปผลิตภัณฑ์อาหารบ้านเก็ต ตำบลวรนคร อำเภอปัว

ความเป็นมาของกลุ่ม

เริ่มจากเดิมทีกลุ่มแม่บ้านได้มีการรวมกลุ่มทำขนมปาดจำหน่ายในงานมงคลเป็นประจำ จากนั้น
ได้มีการเดินทางไปศึกษาดูงานการผลิตกาละแมจากจังหวัดพะเยา จึงนำความรู้ที่ได้มาพัฒนา
และก่อตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มกาละแมไทลื้อสูตรโบราณ ผลิตภัณฑ์ (Quadrant) D

บันทึกภูมิปัญญากาละแมไทลื้ อสูตรโบราณ

(1) ประวัติความเป็นมา
เริ่มจากเดิมทีกลุ่มแม่บ้านได้มีการรวมกลุ่มทำขนมปาดจำหน่ายในงานมงคลเป็นประจำ จากนั้น

ได้มีการเดินทางไปศึกษาดูงานการผลิตกาละแมจากจังหวัดพะเยา จึงนำความรู้ที่ได้มาพัฒนาและ
ก่อตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มกาละแมไทลื้ อสูตรโบราณ
(2) อัตลักษณ์/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

ผลิตภัณฑ์ผลิตจากวัตถุดิบธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็น ใบเตย ดอกอัญชัน กาบมะพร้าว สีของ
ผลิตภัณฑ์ที่ได้นั้นเป็นสีที่ได้จากวัตถุดิบธรรมชาติเอง ไม่ใช้สีผสมอาหาร และยังมีการรักษา
มาตรฐานการผลิตโดยการใช้สัดส่วนที่พอดีสม่ำเสมอ ผลิตสดใหม่ตลอด และจัดจำหน่ายเฉพาะ
วัดภูเก็ตและบริเวรจำหน่ายสินค้าของฝากบ้านเก็ตเท่านั้น
(3) ความสัมพันธ์กับชุมชน

สมาชิกในกลุ่มวิสาหกิจล้วนแล้วแต่เป็นชาวบ้านในชุมชนบ้านเก็ต ช่วยเสริมสร้างรายได้ให้กับ
สมาชิกในชุมชน และช่วยส่งเสริมการค้าขายสร้างรายได้ให้แก่คนในชุมชนด้วย

14

กระบวนการผลิต

(1) วัตถุดิบ/วัสดุ
แป้งข้าวเหนียว น้ำตาล กะทิ กาบมะพร้าวเผา ใบเตย ดอกอัญชัน งาขาว
(2) ขั้นตอนการผลิต
1. นำดอกอัญชัน ใบเตย กาบมะพร้าวเผา มาคั้นแยกน้ำ
2. นำน้ำที่คั้นแล้วมาผสมกับแป้งข้าวเหนียว ตีให้เข้ากัน และผสม กะทิ น้ำตาล ลงไปในเครื่องกวน
3. กวนในเครื่องกวนโดยใช้เวลากวน 4-5 ชั่วโมงจนเหนียว
4. นำมาลงถาด ตัดกะละแม และทำการบรรจุใส่ในบรรจุภัณฑ์
(3) เทคนิคเคล็ดลับ

การใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติที่สดใหม่ ไม่ใส่สารกันบูด และรักษามาตรฐานการผลิตโดยใช้กำหนด
อัตราส่วนวัตถุดิบที่สม่ำเสมอ
(4) ความเป็นนวัตกรรม
มีการปรับเปลี่ยนสูตรให้อร่อยขึ้น ปรับเปลี่ยนมาเรื่อยๆจนได้สูตรที่ลงตัว
(5) การนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์
นำมารับประทาน

ช่องทางประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ติดต่อ

ผลิตภัณฑ์ช่องทางการตลาด ผู้ประกอบการ นาง พิสมัย ไพปัญญา
รหัสผู้ประกอบการ 5505000063
- ร้านค้าวัดภูเก็ต เลขที่ 211 ตำบล วรนคร อำเภอ ปัว
- วิสาหกิจชุมชนแปรรูปผลิตภัณฑ์อาหารบ้านเก็ต จังหวัดน่าน เบอร์โทรศัพท์ 081-0268380

15

ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน
กลุ่มทอผ้าบ้านหล่ายทุ่ง ตำบลปอน อำเภอทุ่งช้าง

ความเป็นมาของกลุ่ม

กลุ่มทอผ้าบ้านหล่ายทุ่งเกิดจากการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นจากบรรพบุรุษ ณ ปัจจุบันนี้
เป็นรุ่นที่3 โดยปู่ย่าตายายนั้นทอผ้าลายจด น้ำไหลไทลื้อและลายลื้อเมืองเงิน เพราะว่าบ้าน
หล่ายทุ่งอพยพมาจากเมืองเงิน จากนั้นย้ายมาอยู่ห้วยโก๋น เมื่อห้วยโก๋นแตกแล้วจึงย้ายมา
อยู่ที่บ้านหล่ายทุ่งตั้งแต่ พศ.2512 เริ่มแรกได้มีการรวมกลุ่มแม่บ้านโดยผลิตหน่อไม้อัดปี๊ ป
ทำนมถั่วเหลือง จากนั้นจึงตัดสินใจสืบทอดภูมิปัญญาบรรพบุรุษด้วยการทอผ้า จด
ทะเบียนOTOP ปี พ.ศ. 2546 มีหน่วยงานภาครัฐ ที่ได้เข้ามาช่วยส่งเสริม ให้โอกาสกลุ่มไป
อบรมเพื่ อพัฒนาการต่อยอดในช่องทางการตลาดจนถึงปัจจุบันจนทำให้ทางกลุ่มเป็น
สินค้าOTOPระดับ 5 ดาว ผลิตภัณฑ์ (Quadrant) D

บันทึกภูมิปัญญาผ้าลายจกไทลื้ อ

(1) ประวัติความเป็นมา
กลุ่มทอผ้าบ้านหล่ายทุ่งเกิดจากการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นจากบรรพบุรุษ ณ ปัจจุบันนี้

เป็นรุ่นที่3 โดยปู่ย่าตายายนั้นทอผ้าลายจก น้ำไหลไทลื้อและลายลื้อเมืองเงิน เพราะว่าบ้านหล่าย
ทุ่งอพยพมาจากเมืองเงิน จากนั้นย้ายมาอยู่ห้วยโก๋น เมื่อห้วยโก๋นแตกแล้วจึงย้ายมาอยู่ที่บ้าน
หล่ายทุ่งตั้งแต่ พศ.2512 เริ่มแรกได้มีการรวมกลุ่มแม่บ้านโดยผลิตหน่อไม้อัดปี๊ ป ทำนมถั่ว
เหลือง จากนั้นจึงตัดสินใจสืบทอดภูมิปัญญาบรรพบุรุษด้วยการทอผ้า จดทะเบียนOTOP
(2) อัตลักษณ์/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

อัตลักษณ์คือลายมุกหมัด เขาสามไม้ เพราะมีความลายเยอะ ลายเต็มตัว จึงทำให้เป็นจุดเด่น
วัสดุที่ใช้ผลิตจะเป็นฝ้ายแท้ เส้นเล็ก เวลาสวมใส่แล้วจะรู้สึกนุ่ม
(3) ความสัมพันธ์กับชุมชน

สมาชิกของกลุ่มเป็นคนในชุมชนจำนวน 52 คน

16

กระบวนการผลิต

(1) วัตถุดิบ/วัสดุ
เส้นฝ้าย เส้นฝ้ายที่ใช้จะต้องเป็นเส้นฝ้าย 44/2 เป็นเส้นฝ้ายของหมู่บ้านสีทองหมดเลย เป็นเส้น
ฝ้ายที่ได้มาตรฐานในการย้อม สีไม่ตก ไม่หด
(2) ขั้นตอนการผลิต
นำฝ้ายให้สมาชิกว้น 1 เครือ โดยจะมีอุปกรณ์ในการว้นเครือ จากนั้นเอาฝ้าย 44/2 ของแต่ละสีที่
จะมาทำพื้น แล้วนำมาปั่ นเป็นหลอดเล็กในกระสวย โดยกระบวนการจะมีการทำทั้งจกลายอยู่ในตัว
นั้นเลย
(3) เทคนิคเคล็ดลับ

การทอผ้าของแต่ละที่จะมีเทคนิคไม่เหมือนกัน หรืออาจะมีเทคนิคอาจจะคล้ายๆกัน แต่ของทาง
กลุ่มทอผ้าบ้านลายทุกจะเป็นลายมุกกมัด และเขาป๊อก
(4) ความเป็นนวัตกรรม

จากเมื่อก่อนทางกลุ่มใช้ผ้าทูเล ซึ่งผ้าทูเลจะแข็ง เมื่อสวมใส่แล้วทำให้รู้สึกร้อน ไม่นิ่ม จึงได้พัฒนา
โดยการเอาเส้นฝ้ายจากโรงงานมาทอเป็นฝ้ายเส้นเล็กๆ เวลาสวมใส่จะนุ่ม
(5) การนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์
นำไปใช้สวมใส่ตามโอกาส

ช่องทางประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ติดต่อ

ผลิตภัณฑ์ช่องทางการตลาด ผู้ประกอบการ นาง ชนิกา โสดานาฎ
รหัสผู้ประกอบการ 5508000005
- ศูนย์การเรียนรู้กลุ่มทอผ้าบ้านหล่ายทุ่ง เลขที่ 8 หมู่ 3 ถนน ตำบลปอน อำเภอทุ่งช้าง
- facebook ชนิกาผ้าทอไทลื้อ
จังหวัดน่าน
เบอร์โทรศัพท์ 084-8091446

17



ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน
วิสาหกิจชุมชนศรีดาแฮนด์เมด ตำบลศิลาแลง อำเภอปัว



ความเป็นมาของกลุ่ม

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนศรีดาแฮนด์เมด เกิดจากความตั้งใจที่จะสร้างงานสร้างอาชีพกับ
คนในชุมชน และความต้องการที่จะสืบทอดภูมิปัญญาการทอผ้าของไทลื้อมิให้สูญหาย
ดังนั้นจงเกิดความคิดที่จะนำเอาผ้าทอไทลื้ อมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่สามารถใช้ในชีวิต
ประจำวันและยังใหม่ในวงการ OTOP จึงเกิดเป็นผลิตภัณฑ์แบรนด์ E-NANG ขึ้น

บันทึกภูมิปัญญาก๋วยสลาก

(1) ประวัติความเป็นมา
การถ่ายทอดวัฒนธรรม ประเพณี ความเชื่อของชาวล้านนาที่แสดงความระลึกถึงบรรพบุรุษ

ญาติมิตรผู้ล่วงลับไปแล้ว ด้วยการทำบุญอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลไปให้ผ่านสิ่งที่เรียกว่า “ก๋วย
สลาก” ซึ่งสานจากไม้ไผ่เป็นรูปทรงกระบอก (ชะลอม) กลุ่มจึงได้นำแนวคิดนี้มาพัฒนาเป็นกระ
เป๋าที่มีรูปทรงคล้ายก๋วยสลาก เพื่อเป็นเครื่องเตือนใจให้กับคนรุ่นหลังได้ระลึกถึงประเพณีที่ดี
งาม
(2) อัตลักษณ์/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

การผสมผสานวัฒนธรรมประเพณีความเชื่อโบราณและวิถีชีวิตของชาวไทลื้อ ถ่ายทอดผ่าน
ผลงานที่เข้าถึงได้ง่ายและสามารถใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน
(3) ความสัมพันธ์กับชุมชน

​กลุ่มวิสาหกิจชุมชนศรีดาแฮนด์เมดมีการใช้แรงงานท้องถิ่น​และใช้วัตถุดิบในท้องถิ่นโดยการ
รับซื้อผ้าทอจากคนในชุมชนแล้วเอามาสร้างสรรค์ผลงาน

กระบวนการผลิต 18



(1) วัตถุดิบ/วัสดุ
ผ้าทอจากชุมชน หนังแท้ และอะไหล่กระเป๋าทำจากซิงค์อัลลอย

(2) ขั้นตอนการผลิต
1.สร้างแพทเทิร์น
2.ตัดผ้า
3.ตัดหนัง
4.เย็บขึ้นรูป

(3) เทคนิคเคล็ดลับ
รับฟังปัญหาจากลูกค้าและมีการปรับให้ตรงตามความต้องการของลูกค้าอย่างสม่ำเสมอ
(4) ความเป็นนวัตกรรม
เคลือบสิ่งทอให้มีคุณสมบัติพิเศษด้วยนาโนเทคโนโลยี
(5) การนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์
ใช้ใส่ของ ประดับตกแต่ง และเป็นของฝาก

ช่องทางประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ติดต่อ
ผลิตภัณฑ์ช่องทางการตลาด
ผู้ประกอบการ วิสาหกิจชุมชนศรีดาแฮนด์เมด
ร้านวิสาหกิจชุมชนศรีดาแฮนด์เมด รหัสผู้ประกอบการ 5505000061
Line ID : srida59 ที่อยู่ 104 หมู่ 6 ตำบลศิลาแลง อำเภอปัว จังหวัดน่าน
Facebook Fanpage : sridahandmade เบอร์โทรศัพท์ 091-6321623

19



ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน
บ้านไหมลายปัก ตำบลป่ากลาง อำเภอปัว



ความเป็นมาของกลุ่ม

ปี พ.ศ. 2541 หลังเรียนจบจึงกลับมาเปิดร้านตัดเย็บเสื้อผ้าและอุปกรณ์ปัก ต่อมาปี
พ.ศ. 2544 มีโครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) จึงหันมาทำงานผ้าปัก ประกอบ
กับในชุมชนมีคนปักผ้าจำนวนมาก จึงช่วยเป็นตลาดให้ชุมชนอีกทางหนึ่ง เดิมทีขายเป็นผ้า
ปักอย่างเดียว ทำให้ผ้าลายที่ได้รับความนิยมน้อยเหลือไม่ได้จำหน่าย จึงเกิดแนวคิดที่จะนำ
เอาผ้าปักจากชุมชนมาสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ ออกแบบเป็นเสื้อผ้าทำให้เข้าถึงลูกค้ามากขึ้น
ทำให้กลายเป็นเสื้ อผ้าปักในปัจจุบัน

บันทึกภูมิปัญญาผ้าปักชาวเขา

(1) ประวัติความเป็นมา
คนในชุมชนมีการปักผ้าเพื่อทำเครื่องนุ่งห่มมาแต่โบราณ จึงได้มีแนวคิดในการนำผ้าปักจาก

ชุมชนมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ที่สามารถสวมใส่ได้สำหรับคนทั่วไป บ้านไหมลายปักจึงได้
ออกแบบลวดลายต่างๆ ให้คนในชุมชนปักเพื่อสร้างความแปลกใหม่และได้ออกแบบเสื้อผ้าให้
สวยงามเพิ่มความหลากหลายให้ผลิตภัณฑ์มากยิ่งขึ้น
(2) อัตลักษณ์/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

ลายปักเอกลักษณ์ชนเผ่าม้ง
(3) ความสัมพันธ์กับชุมชน

บ​้านไหมลายปักมีการใช้แรงงานท้องถิ่น

กระบวนการผลิต 20


(1) วัตถุดิบ/วัสดุ
เส้นใยฝ้ายและใยกัญชง
(2) ขั้นตอนการผลิต

1. ออกแบบลายปัก
2. จัดสีลายปัก
3. ส่งปัก
4. ออกแบบชุด
5. ตัดชุด
(3) เทคนิคเคล็ดลับ
มีการซักฟอกผ้าก่อนตัดเย็บเพื่ อให้ผ้านุ่มและไม่มีการหดตัว
(4) การนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์
นำไปสวมใส่หรือเป็นของฝาก

ช่องทางประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ติดต่อ
ผลิตภัณฑ์ช่องทางการตลาด
ผู้ประกอบการ บ้านไหมลายปัก
ร้านบ้านไหมลายปัก ณ ดอยซิลเวอร์เครื่องเงิน รหัสผู้ประกอบการ 5505000026
FacebooK : Banmai Laipak ที่อยู่ 155 หมู่ 1 ตำบลป่ากลาง อำเภอปัว
Facebook Fanpage : บ้านไหมลายปัก จังหวัดน่าน
เบอร์โทรศัพท์ 085-7095350

21



ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน
น่านมอลต์ ตำบลกลางเวียง อำเภอเวียงสา



ความเป็นมาของกลุ่ม

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนน่านมอลต์ เริ่มก่อตั้งมาโดยมีความตั้งใจที่จะพัฒนาสินค้าเกษตรที่
มีอยู่ในพื้นที่จังหวัดน่าน โดยเลือกมอลต์มาพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความหลากหลาย เป็นทั้ง
ผู้แปรรูปและการตลาด แล้วยังมีการส่งเสริมสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกมอลต์ต้นน้ำ
ทำให้เกษตรกรมีอาชีพและรายได้ที่มั่นคงมากยิ่งขึ้น

บันทึกภูมิปัญญาซอลมอลต์

(1) ประวัติความเป็นมา
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนน่านมอลต์เดิมได้มีการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตซอสมอลต์สำหรับปรุงอาหารร่วมกับ

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาน่านโดยมุ่งหวังเพื่ อต้องการแปรรูปพืชกระกูลมอลต์ที่มีปลูกกันเป็น
จำนวนมากในพื้นที่และเป็นการส่งเสริมให้เกษตรกรมีช่องทางในการเพิ่มรายได้ และได้จำหน่ายมาระยะหนึ่งแล้วมี
ผลตอบรับจากลูกค้าค่อนข้างดี แต่เนื่องด้วยสถานการณ์ปัจจุบันแนวโน้มความนิยมผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพมี
ความนิยมกันเพิ่มมากขึ้นอย่างแพร่หลายจึงทำให้กลุ่มมีแนวคิดต้องการพัฒนาสินค้าของตนเองเพื่ อตอบโจทย์
กลุ่มตลาดดังกล่าว จึงได้เข้าร่วมโครงการ KBO และร่วมพัฒนาผลิตภัณฑ์กับที่ปรึกษาจากเดิมเป็นซอลมอลต์
สูตรทั่วไปเป็นซอสมอลต์สูตรโซเดียมต่ำแต่ยังคงรสชาติและความอร่อยคงเดิม
(2) อัตลักษณ์/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

มอลต์ ซอส สกัดจากมอลต์ 100% บ่มด้วยวิธีธรรมชาติ ควมคุมและผลิตด้วยกระบวนการดั้งเดิมที่มีความ
สะอาด จึงทำให้ซอสมีความหอม นุ่ม สามารถใช้เหยาะ หรือจิ้มกับอาหาร อีกทั้งมีโซเดียมต่ำ ดีต่อสุขภาพอีกด้วย
(3) ความสัมพันธ์กับชุมชน

​น่านมอลต์มีการใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น

กระบวนการผลิต 22



(1) วัตถุดิบ/วัสดุ
มอลต์ น้ำ และเกลือ (ไม่ใส่ไอโอดีน)

(2) ขั้นตอนการผลิต
1. เพาะข้าวมอลต์
2. ทำโคจิ 3-7 วัน
3. หมักในโอ่ง
4. เปิดฝาแล้วคนทุกๆเช้าเป็นเวลา 7 วัน
5. หมักต่อในโอ่ง 1 ปี
6. นำมาต้ม กรอง แล้วบรรจุ

(3) เทคนิคเคล็ดลับ
มีการใช้เทคโนโลยีชีวภาพใช้กระบวนการธรรมชาติทั้งหมด

(4) ความเป็นนวัตกรรม
หมักให้มีสภาวะการหมักอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมให้สามารถดึงคุณค่าทางสารอาหารออก

มาจากวัตถุดิบให้ได้มากที่สุด
(5) การนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์

นำไปเป็นของฝากและดื่ มรับประทาน

ช่องทางประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ติดต่อ
ผลิตภัณฑ์ช่องทางการตลาด
ผู้ประกอบการ น่านมอลต์
ร้านน่านมอลต์ ร้านขายของฝากจังหวัดน่าน รหัสผู้ประกอบการ 5507000017
โรงพยาบาล ร้านอาหาร ถนนคนเดิน และช่อง ที่อยู่ เลขที่ 459 หมู่ 4 ตำบลกลางเวียง
ทางออนไลน์ ได้แก่ Facebook Fanpage :
Nan Malt, Shopee และ Lazada อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน
เบอร์โทรศัพท์ 085-7095350

23



ภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน
กลุ่มแปรรูปขนมบ้านห้วยแก้ว ตำบลน้ำปั้ ว อำเภอเวียงสา



ความเป็นมาของกลุ่ม

กลุ่มแปรรูปขนมบ้านห้วยแก้ว เดิมเป็นกลุ่มทำขนมเริ่มทำที่อำเภอสันติสุข ก่อตั้งมา
ตั้งแต่เริ่มโครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ เริ่มจากความต้องการที่จะต่อยอดจากสิ่ง
ที่มีในชุมชน พัฒนาจนเป็นสินค้าเข้าร่วมโครงการฯ ต่อมาได้ย้ายถิ่นฐานมาอยู่ที่บ้านห้วย
แก้ว จึงได้จดทะเบียนเป็นกลุ่มแปรรูปขนมบ้านห้วยแก้วจนถึงปัจจุบัน

บันทึกภูมิปัญญาข้าวซี่

(1) ประวัติความเป็นมา
ข้าวซี่ เป็นขนมของคนโบราณ โดยนำข้าวเหนียวนึ่งสุกที่เหลือจากการบริโภคในชีวิต

ประจำวัน มาแปรรูปทำเป็นของว่างไว้ทานตอนที่มีงานตามประเพณีๆ ของชุมชน และได้มี
การพัฒนาโดยนำธัญพืช ที่มีประโยชน์หลายชนิดมาคลุกเคล้ากันจนได้รสกลมกล่อมจาก
ภูมิปัญญาชาวบ้าน จนกลายมาเป็นข้าวซี่ถั่วงาเพื่อสุขภาพ ในปัจจุบัน
(2) อัตลักษณ์/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

การสืบสานและต่อยอดผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาที่มีมาตั้งแต่โบราณโดยใช้วัตถุดิบที่มี
อยู่ในท้องถิ่น
(3) ความสัมพันธ์กับชุมชน

มีการใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น โดยการรับซื้อผลผลิตทางการเกษตรในพื้นที่ และเกิดการ
จ้างงานใช้แรงงานในชุมชน

กระบวนการผลิต 24



(1) วัตถุดิบ/วัสดุ
ข้าว น้ำอ้อย น้ำแตงโม งาดำ งาขาว งาม้อน เผือก ชาเขียว ลูกเกด ขนุน กล้วย

มัลเบอรี่ ถั่วลิสง และเมล็ดทานตะวัน

(2) ขั้นตอนการผลิต
1. แช่ข้าว 1 คืน
2. ล้าง นึ่งให้สุก
3. คลุกเคล้ากับน้ำอ้อย
4. ตากแดด แล้วเก็บไว้ 1-2 คืน
5. ทอดข้าวจนพอง คลุกเคล้าธัญพืช
6. เทลงบล็อก เพื่ออัดเป็นแผ่นแล้วตัดเป็นแท่ง บรรจุถุง

(3) เทคนิคเคล็ดลับ
ใช้ข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 และมีการเก็บข้าวใหม่ไว้นานมากกว่า 3 เดือนก่อนจะนำไป

แปรรูป เพื่อให้ได้ข้าวนุ่มพอดี

(5) การนำผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์
ใช้เป็นของทานเล่น ของฝาก และขนมสำหรับคนรักสุขภาพ

ช่องทางประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ติดต่อ
ผลิตภัณฑ์ช่องทางการตลาด
ผู้ประกอบการ กลุ่มแปรรูปขนมบ้านห้วยแก้ว
ฝากขายร้านจำหน่ายของฝากในจังหวัดน่าน รหัสผู้ประกอบการ 5507000009
Facebook : โอทอปกำนันณรงค์ ที่อยู่ 127 หมู่ 5 ตำบลน้ำปั้ ว อำเภอเวียงสา
จังหวัดน่าน
เบอร์โทรศัพท์ 081-2685724

25



คณะผู้จัดทำ



หนังสือ
บันทึกภูมิปัญญาผลิตภัณฑ์ OTOP
ประจำปีงบประมาณ 2565 จังหวัดน่าน

จัดทำโดย
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดน่าน
ศูนย์ราชการจังหวัดน่าน ถนนน่าน-พะเยา อำเภอเมืองน่าน
จังหวัดน่าน 55000 โทร 054-716428

ที่ปรึกษา พัฒนาการจังหวัดน่าน
นายชำนาญ บุดาสา ผู้อำนวยการกลุ่มงานส่งเสริมการพัฒนาชุมชน
นางณัฐนรี ศรีชัยยะ ผู้อำนวยการกลุ่มงานสารสนเทศการพัฒนาชุมชน
นายชัยยะ ศรีชัยยะ ผู้อำนวยการกลุ่มงานยุทธศาสตร์การพัฒนาชุมชน
นายธาดา ธีระวาทิน ผู้อำนวยการกลุ่มงานประสานและสนับสนุนการบริหารงานพัฒนาชุมชน
นางสาวธัญภรณ์ ณ น่าน

คณะผู้จัดทำ นักวิชาการพัฒนาชุมชนชำนาญการ
นางสาวกวินทิพย์ ดวงเดือนเป็ง นักส่งเสริมการพัฒนาชุมชน
นายพงศธร คำนาค นักพัฒนาชุมชน
นายคณันกร พลาอาด นักพัฒนาชุมชน
นางสาวภัทรวดี มีชัย

สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดน่าน
ศูนย์ราชการจังหวัดน่าน ถนนน่าน-พะเยา
อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน 55000
โทร 054 716428