ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงคำนวณ เล่ม 2

ชุดฝึกทักษะ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1

แนวคิดเชิงคำนวณกับการแก้ปัญหา

เรื่อง ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงคำนวณ
รายวิชาวิทยาการคํานวณรหัสวิชา ว22103
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

นางสุวิมล สว่างสุข
ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ

โรงเรียนไทรเดี่ยววิทยา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระแก้ว

1

คำนำ

เอกสารชุดฝึกทักษะ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 แนวคิดเชิงคำนวณกับการแก้ปัญหา เรื่อง ตัวอย่างการ
แก้ปัญหาแนวคิดเชิงคำนวณ จัดทำขึ้นเพื่อประกอบการเรียนการสอนรายวิชาวิทยาการคำนวณ
รหัสวิชา ว22103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาพื้นฐาน
ซึ่งผู้สอนได้จัดทำขึ้นเพื่อมุ่งเน้นพัฒนานักเรียนที่เรียนอ่อนและส่งเสริมนักเรียนที่เรียนเก่ง โดยให้นักเรียนได้
เรียนรู้ด้วยตนเองโดยมีครูคอยดูแลและคอยแนะนำ นักเรียนศึกษาไปทีละชุดตามลำดับจนครบทุกเนื้อหาเอกสาร
ชุดฝึกทักษะหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 แนวคิดเชิงคำนวณกับการแก้ปัญหามีทั้งหมด 2 ชุด ประกอบด้วย

ชุดที่ 1 องค์ประกอบของแนวคิดเชิงนามธรรม
ชุดที่ 2 ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงคำนวณ
การศึกษาชุดฝึกทักษะ นักเรียนสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง เน้นให้นักเรียนได้เรียนรู้ด้วยการปฏิบัติ
จริงด้วยตนเองตามความสามารถของแต่ละบุคคล และมีการวัดผลประเมินผลด้วยวิธีการที่หลากหลายตาม
สภาพจริง โดยนักเรียนจะต้องศึกษาอย่างเป็นระบบและทำกิจกรรมเป็นขั้นตอนด้วยความซื่อสัตย์ ซึ่งจะส่ง
ผลให้นักเรียนมีคุณลักษณะที่ดีต่อไป
ผู้สอนหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ชุดฝึกทักษะเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของเครื่องมือที่จะช่วยให้นักเรียนเกิดการ
เรียนรู้อย่างสมบูรณ์ มีประสิทธิภาพและเป็นประโยชน์แก่นักเรียนหรือผู้ที่สนใจ เพื่อเป็นพื้นฐานในการศึกษา
เรื่องอื่น ๆ ได้เป็นอย่างดี

นางสุวิมล สว่างสุข

สารบัญ 2

คํานํา 1
สารบัญ 2
คําชี้แจงเกี่ยวกับชุดฝึกทักษะ 3
คําแนะนําสําหรับครู 4
คําแนะนําสําหรับนักเรียน 5
มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 6
จุดประสงค์การเรียนรู้ 6
แบบทดสอบก่อนเรียน 7
กระดาษคําตอบแบบทดสอบก่อนเรียน 9
กรอบเนื้อหา 10
แนวคิดเชิงคํานวณ 11
แนวคิดการแยกย่อย 11
แนวคิดการจดจำรูปแบบ 12
แนวคิดเชิงนามธรรม 12
แนวคิดการออกแบบขั้นตอน 12
การแก้ปัญหาใหญ่ออกเป็นปัญหาย่อย 13
กิจกรรมชวนคิด 16
กรอบกิจกรรม 18
กิจกรรมที่ 1.2 19
แบบทดสอบหลังเรียน 21
กระดาษคําตอบแบบทดสอบหลังเรียน 23
ภาคผนวก 24
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 25
เฉลยกิจกรรมที่ 1.2 26
เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 28

3

คำชี้แจงเกี่ยวกับชุดฝึกทักษะ

เอกสารชุดฝึกทักษะ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 แนวคิดเชิงคำนวณกับการแก้ปัญหา เรื่อง ตัวอย่างการ
แก้ปัญหาแนวคิดเชิงคำนวณเล่มนี้ ใช้ประกอบการจัดกิจกรรการเรียนการสอนรายวิชาวิทยาการคำนวณ
รหัสวิชา ว22103 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนไทรเดี่ยววิทยาโดยมีขั้นตอนการจัดกิจกรรม
การเรียนรู้ ดังนี้

1. นักเรียนอ่านคำชี้แจงการใช้ชุดฝึกทักษะให้เข้าใจ
2. นักเรียนศึกษาขอบข่ายของเนื้อหา สาระสำคัญ และจุดประสงค์การเรียนรู้
3. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนเพื่อตรวจสอบความรู้พื้นฐาน
4. นักเรียนศึกษาเนื้อหาสาระโดยละเอียดทีละเรื่องตามลำดับและทำกิจกรรมท้ายเรื่อง
5. ทำแบบทดสอบหลังเรียนเพื่อตรวจสอบความก้าวหน้าหลังเรียน

เกณฑ์ผ่านการประเมิน

1. นักเรียนต้องได้คะแนนประเมินตนเองหลังเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 80
2. ถ้าได้คะแนนไม่ถึงร้อยละ 80 ให้กลับไปทบทวนความรู้เพิ่มเติม จนกว่าจะได้คะแนนไม่น้อยกว่า

ร้อยละ 80
3. นักเรียนต้องได้คะแนนแบบฝึกกิจกรรมที่ 1.2 รวมแล้วไม่น้อยกว่าร้อยละ 80

4

คำชี้แจงสำหรับครู

เอกสารชุดฝึกทักษะ เรื่อง หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 แนวคิดเชิงคำนวณกับการแก้ปัญหา เรื่อง ตัวอย่างการแก้
ปัญหาแนวคิดเชิงคำนวณเล่มนี้ รายวิชาการวิทยาการคำนวณ รหัสวิชา ว22103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชุดนี้ใช้ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน โดยมีขั้นตอน
การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ดังนี้

1. ครูชี้แจงการใช้ชุดฝึกทักษะให้นักเรียนทราบก่อนลงมือปฏิบัติ
2. ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน เพื่อดูว่านักเรียนมีพื้นฐานความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ
เรื่องนี้มากน้อยเพียงใด
3. ครูให้นักเรียนศึกษากรอบเนื้อหาหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 แนวคิดเชิงคำนวณกับการแก้ปัญหา
เรื่อง ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงคำนวณ แล้วปฏิบัติตามแบบฝึกกิจกรรมที่ 1.2 เพื่อให้นักเรียนได้ทบทวน
และเกิดความรู้ความเข้าใจถูกต้อง
4. ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน เพื่อดูว่านักเรียนมีความรู้ความเข้าใจหลังเรียนมากน้อย
เพียงใด
5. ครูสังเกตพฤติกรรม สมรรถนะหลักของนักเรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ แล้วบันทึกผล
6. ครูตรวจผลงานนักเรียนและแบบทดสอบ บันทึกผลลงในใบเก็บคะแนน
7. ครูแจ้งคะแนนให้นักเรียนทราบและชมเชยนักเรียน พร้อมให้คำแนะนำเพิ่มเติม

5

คำชี้แจงสำหรับนักเรียน

เอกสารชุดฝึกทักษะ เรื่อง หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 แนวคิดเชิงคำนวณกับการแก้ปัญหา
เรื่อง ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงคำนวณเล่มนี้ รายวิชาการวิทยาการคำนวณ รหัสวิชา ว22103
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชุดนี้ใช้ประกอบการจัดกิจกรรม
การเรียนการสอน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนไทรเดี่ยววิทยา โดยมีขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียน
การสอนดังนี้

1. ศึกษาผลการเรียนรู้และจุดประสงค์การเรียนรู้
2. ทำแบบทดสอบก่อนเรียนชุดฝึกทักษะชุดที่ 2 เพื่อประเมินพื้นฐานของนักเรียน
จำนวน 10 ข้อ ใช้เวลา 10 นาที
3. ศึกษากรอบเนื้อหาอย่างละเอียดของชุดฝึกทักษะหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 แนวคิดเชิงคำนวณ
กับการแก้ปัญหา เรื่อง ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงคำนวณ
4. ทำแบบฝึกชุดกิจกรรมที่ 1.2
5. ทำแบบทดสอบหลังเรียน จำนวน 10 ข้อ ใช้เวลา 10 นาที เพื่อประเมินความก้าวหน้า
ของตนเอง
6. ตรวจคำตอบ แบบทดสอบก่อนเรียน/แบบฝึกชุดกิจกรรม/แบบทดสอบหลังเรียน
จากเฉลยภาคผนวก
7. สรุปผลคะแนนที่ได้ลงในกระดาษคำตอบเพื่อทราบผลการเรียนและผลการพัฒนา
8. ในการศึกษาทำกิจกรรมให้นักเรียนทำด้วยความมุ่งมั่นตั้งใจและมีความซื่อสัตย์
ต่อตนเอง โดยไม่เปิดดูเฉลยก่อน
9. ให้นักเรียนใช้เวลาในการศึกษาให้เหมาะสมและตรงต่อเวลา

6

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

ว 4.2 เข้าใจและใช้แนวคิดเชิงคำนวณในการแก้ปัญหาที่พบในชีวิตจริงอย่างเป็นขั้นตอนและ
เป็นระบบใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในการเรียนรู้ การทำงานและการแก้ปัญหาได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ รู้เท่าทันและมีจริยธรรม

ตัวชี้วัด

ม.2.1 ออกแบบอัลกอริทึมที่ใช้แนวคิดเชิงคำนวณในการแก้ปัญหา หรือการทำงานที่พบในชีวิตจริง

สาระสำคัญ

แนวคิดเชิงคำนวณเป็นกระบวนการที่มีลำดับขั้นตอนชัดเจนถูกนำมาใช้เพื่อแก้ปัญหาต่าง ๆ ที่เกิด
ขึ้นในชีวิตประจำวันอย่างเป็นระบบ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาการเข้าแถวตามลำดับความสูงของนักเรียน หรือ
ปัญหาการจัดเรียงเสื้อผ้า

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. บอกวิธีการแก้ปัญหาการเข้าแถวตามลำดับความสูงของนักเรียนให้เร็วที่สุดได้ (K)
2. บอกวิธีการแก้ปัญหาการจัดเรียงเสื้อผ้าให้หาง่ายที่สุดได้ (K)
3. เขียนวิธีการแก้ปัญหาโดยใช้แนวคิดเชิงคำนวณได้ (P)
4. เล็งเห็นถึงความสำคัญของการแก้ปัญหาโดยใช้แนวคิดเชิงคำนวณ (A)

7

แบบทดสอบก่อนเรียน

รายวิชา วิทยาการคำนวณ รหัสวิชา ว22103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 แนวคิดเชิงคำนวณกับการแก้ปัญหา
เรื่อง ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงนามธรรม





1.แนวคิดเชิงคํานวณ หมายถึงอะไร 4. Abstraction (แนวคิดเชิงนามธรรม) หมายถึงอะไร
ก. กระบวนการคิดในการแก้ไขปัญหาที่ทั้ง ก. แตกปัญหากระบวนการออกเป็นส่วนย่อย
มนุษย์และคอมพิวเตอร์สามารถเข้าใจร่วมกัน ข. ดูความเหมือน ความแตกต่างของรูปแบบการ
ข. แตกปัญหากระบวนการออกเป็นส่วนย่อย เปลี่ยนแปลง
ค. ดูความเหมือน ความแตกต่างของรูปแบบ ค. มุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจรายละเอียดที่
การเปลี่ยนแปลง ไม่จำเป็น
ง. มุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจ ง. แก้ปัญหาโดยการออกแบบกระบวนการทำงานอย่างเป็น
รายละเอียดที่ไม่จําเป็น ลำดับขั้นตอน

2. แนวคิดการแยกย่อย หมายถึงอะไร 5. Algorithm Design (แนวคิดการออกแบบขั้นตอน)
ก. แตกปัญหากระบวนการออกเป็นส่วนย่อย
ข. ดูความเหมือน ความแตกต่างของรูปแบบการ หมายถึงอะไร
เปลี่ยนแปลง
ค. มุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจราย ก. แตกปัญหากระบวนการออกเป็นส่วนย่อย
ละเอียดที่ไม่จําเป็น
ง. แก้ปัญหาโดยการออกแบบกระบวนการทำงาน ข. ดูความเหมือน ความแตกต่างของรูปแบบการ
อย่างเป็นลําดับขั้นตอนอย่างเป็นลำดับขั้นตอน
เปลี่ยนแปลง
3. Pattern Recognition (แนวคิดการจดจำรูปแบบ)
หมายถึงอะไร ค. มุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจรายละเอียดที่
ก. แตกปัญหากระบวนการออกเป็นส่วนย่อย
ข. ดูความเหมือน ความแตกต่างของรูปแบบการ ไม่จำเป็น
เปลี่ยนแปลง
ค. มุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจราย ง. แก้ปัญหาโดยการออกแบบกระบวนการทำงานอย่างเป็น
ละเอียดที่ไม่จำเป็น
ง. แก้ปัญหาโดยการออกแบบกระบวนการทำงาน ลำดับขั้นตอน
อย่างเป็นลำดับขั้นตอน 6. จากประโยคที่ว่า "การแยกแยะปัญหา โดยตะวันสามารถ

แยกแยะปัญหาได้เป็น 2 ประเด็น ได้แก่ 1.ยางรถแบน

2.น้ำมันรถใกล้หมด" เป็นแนวคิดเชิงคำนวณขั้นตอนใด

ก. Decomposition (แนวคิดการแยกย่อย)

ข. Pattern Recognition (แนวคิดการจดจำรูปแบบ)

ค. Abstraction (แนวคิดเชิงนามธรรม)

ง. Algorithm Design (แนวคิดการออกแบบขั้นตอน)

8

แบบทดสอบก่อนเรียน

รายวิชา วิทยาการคำนวณ รหัสวิชา ว22103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 แนวคิดเชิงคำนวณกับการแก้ปัญหา
เรื่อง ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงนามธรรม





7. จากประโยคที่ว่า "การเข้าใจรูปแบบ ตะวันควรต้อง 9. แนวคิดเชิงคำนวณ (Computational Thinking)
จัดการกับยางรถก่อนเติมน้ำมัน เนื่องจากน้ำมันที่เหลือ เป็นส่วนของวิชาอะไร
อยู่ไม่มากพอ ที่ตะวันจะขับรถยนต์ไปถึงสถานีบริการ ก. เทคโนโลยี วิทยาการคำนวณ
น้ำมัน ดังนั้น ตะวันควรมุ่งแก้ไขปัญหายางรถแบนก่อน" ข. เทคโนโลยี วิทยาการคำนวณ การออกแบบและ
เป็นแนวคิดเชิงคำนวณขั้นตอนใด เทคโนโลยี
ก. Decomposition (แนวคิดการแยกย่อย) ค. คณิตศาสตร์
ข. Pattern Recognition (แนวคิดการจดจำรูปแบบ) ง. คอมพิวเตอร์
ค. Abstraction (แนวคิดเชิงนามธรรม)
ง. Algorithm Design (แนวคิดการออกแบบ 10. ข้อใดกล่าวถึงแนวคิดเชิงคำนวณได้ไม่ถูกต้อง ข้อใด
ขั้นตอน) กล่าวถึงแนวคิด ชิงคำนวณได้ไม่ถูกต้อง
ก. เป็นการคิดเหมือนหุ่นยนต์
8. จากประโยคที่ว่า "หาแนวคิดรวบยอดของแต่ละปัญหา ข. เป็นการแก้ปัญหาแบบมีลำดับขั้นตอน
ย่อยเป็นการมุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจ ค. เป็นทักษะที่นักพัฒนาซอฟต์แวร์ต้องมี
รายละเอียดที่ไม่จำเป็น การคิดรวบยอดของปัญหาดัง ง. มีแนวคิดเชิงนามธรรมเป็นหนึ่งในทักษะย่อย
กล่าวจะได้ว่า ตะวันต้องทำการเปลี่ยนยางรถยนต์" เป็น
แนวคิดเชิงคำนวณขั้นตอนใด
ก. Decomposition (แนวคิดการแยกย่อย)
ข. Pattern Recognition (แนวคิดการจดจำรูปแบบ)
ค. Abstraction (แนวคิดเชิงนามธรรม)
ง. Algorithm Design (แนวคิดการออกแบบขั้นตอน)

9

กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน
รายวิชา วิทยาการคำนวณ รหัสวิชา ว22103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงนามธรรม





ชื่อ – สกุล ................................................................ ชั้น .................. เลขที่ ..........

10

กรอบเนื้อหา
ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงคำนวณ

11

แนวคิดเชิงคำนวณ

แนวคิดเชิงคำนวณ คือ แนวคิดในการแก้ปัญหาต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ และเป็นกระบวนการที่มี
ลำดับขั้นตอนชัดเจน โดยกระบวนการแก้ปัญหาดังกล่าวนี้เป็นกระบวนการที่มนุษย์และคอมพิวเตอร์สามารถ
เข้าใจร่วมกันได้ ซึ่งแนวคิดเชิงคำนวณนี้เป็นแนวคิดที่สำคัญสำหรับการพัฒนาซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ เพราะ
การเขียนโปรแกรมถ้าไม่ได้เกิดขึ้นจากแนวคิดเชิงคำนวณ จะทำให้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ทำงานช้าไม่ตรงตาม
ที่ต้องการ ดังนั้น จึงควรนำแนวคิดเชิงคำนวณเข้ามาใช้ในการแก้ปัญหาเพื่อให้เกิดผลลัพธ์ของการแก้ปัญหาที่
มีประสิทธิภาพแนวคิดเชิงคำนวณ แบ่งออกเป็น 4 องค์ประกอบ ดังนี้







แนวคิดการแยกย่อย (Deeompositon)
คือ การย่อยปัญหาหรือระบบที่ซับซ้อนออกเป็น
ส่วนเล็ก ๆ เพื่อให้ง่ายต่อการจัดการและแก้
ปัญหา เช่น หากต้องการเข้าใจว่าระบบของ
รถยนต์ สามารถแยกแยะปัญหาได้เป็น 2 ประเด็น

- ยางรถแบน
- น้ำมันรถใกล้หมด

แนวคิดเชิงนามธรรม (Abstraction) 12
คือ กระบวนการคัดแยกคุณลักษณะที่สำคัญออก
จากรายละเอียดปลีกย่อยในปัญหา หรืองานที่ แนวคิดการจดจำรูปแบบ (Pattern Recognition)
กำลังพิจารณา เพื่อให้ได้ข้อมูลที่จำเป็นและเพียง คือ เมื่อเราย่อยปัญหาออกเป็นส่วนเล็ก ๆ ขั้นตอน
พอในการแก้ปัญหา เช่น ตะวันต้องทำการเปลี่ยน ต่อไปคือการหารูปแบบหรือลักษณะที่เหมือนกันของ
ยางรถยนต์ ปัญหาเล็ก ๆ ที่ถูกย่อยออกมา เช่น ตะวันต้องการ
จัดการกับยางรถก่อนเติมน้ำมัน เนื่องจากน้ำมันที่

เหลืออยู่มากพอที่จะขับรถยนต์ไปถึงสถานีบริการ
น้ำมัน ดังนั้น ตะวันควรมุ่งแก้ไขปัญหายางรถแบน

ก่อน











แนวคิดการออกแบบขั้นตอน (Algorithm Design)
คือ การออกแบบลำดับขั้นตอนการแก้ปัญหาด้วยการ
คิดเชิงอัลกอริทึม เป็นความคิดพื้นฐานในการสร้างชุด
ของลำดัลขั้นตอนวิธีง่าย ๆ ที่ทุกคนสามารถนำไปใช้
ในการแก้ปัญหาที่มีลักษณะแบบเดียวกัน เช่น ตะวัน
ต้องการออกแบบลำดับขั้นตอนในการเปลี่ยนยางดังนี้

หมุนบล็อคเพื่อคลายน็อต
ใช้แม่แรงยกรถขึ้นและถอดน็อตออก
ถอดล้อออก เปลี่ยนล้ออะไหล่แทนที่
ใส่น็อตแล้วปล่อยแม่แรง
ขันน็อตให้แน่น

13

ให้เพื่อนวาดภาพตามคำบอก โดยให้เพื่อนของนักเรียนวาดภาพตามที่นักเรียนบอก และไม่แสดงภาพให้เพื่อนเห็น









1 ช่อง = 10 หน่วย









การแบ่งปัญหาใหญ่ออกเป็นปัญหาย่อย (Decompositon)










1 ช่อง = 10 หน่วย

14

15

16

17

18

กรอบกิจกรรม
องค์ประกอบของแนวคิดเชิงนามธรรม

19

ใบกิจกรรมที่ 1.2
เรื่อง การแก้ปัญหาโดยใช้แนวคิดเชิงคำนวณ



คำชี้แจง : ให้นักเรียนบอกวิธีการแก้ปัญหาจากสถานการณ์ที่กำหนดให้ โดยใช้แนวคิดเชิงคำนวณ

สถานการณ์ที่ 1: คุณครูฉวีวรรณสั่งให้นายแดงจัดแถวเพื่อนร่วมชั้นตามลำดับความสูง ปรากฏว่านายแดง
จัดแถวได้ช้ามากทำให้เสียเวลาในการเรียน นักเรียนมีวิธีการแก้ปัญหาให้นายแดงอย่างไร

วิธีการแก้ปัญหาโดยใช้แนวคิดเชิงคำนวณ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

20

สถานการณ์ที่ 2: ฟ้าใสต้องการหาชุดกระโปรงสีชมพูในตู้เสื้อผ้าแต่ปรากฏว่าฟ้าใสหาไม่เจอ จึงต้องรื้อ เสื้อผ้าออกมากองไว้ข้าง
นอกตู้เสื้อผ้าทั้งหมด นักเรียนมีวิธีการจัดเรียงเสื้อผ้าให้ฟ้าใส อย่างไร เพื่อให้ฟ้าใสหาเสื้อผ้าได้ง่ายที่สุด

วิธีการแก้ปัญหาโดยใช้แนวคิดเชิงคำนวณ

..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

แบบทดสอบหลังเรียน 21

รายวิชา วิทยาการคำนวณ รหัสวิชา ว22103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 แนวคิดเชิงคำนวณกับการแก้ปัญหา
เรื่อง ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงนามธรรม





1. จากประโยคที่ว่า "การเข้าใจรูปแบบ ตะวันควรต้อง 4. ข้อใดกล่าวถึงแนวคิดเชิงคำนวณได้ไม่ถูกต้อง ข้อใด
จัดการกับยางรถก่อนเติมน้ำมัน เนื่องจากน้ำมันที่เหลือ กล่าวถึงแนวคิด ชิงคำนวณได้ไม่ถูกต้อง
อยู่ไม่มากพอ ที่ตะวันจะขับรถยนต์ไปถึงสถานีบริการ ก. เป็นการคิดเหมือนหุ่นยนต์
น้ำมัน ดังนั้น ตะวันควรมุ่งแก้ไขปัญหายางรถแบนก่อน" ข. เป็นการแก้ปัญหาแบบมีลำดับขั้นตอน
เป็นแนวคิดเชิงคำนวณขั้นตอนใด ค. เป็นทักษะที่นักพัฒนาซอฟต์แวร์ต้องมี
ก. Decomposition (แนวคิดการแยกย่อย) ง. มีแนวคิดเชิงนามธรรมเป็นหนึ่งในทักษะย่อย
ข. Pattern Recognition (แนวคิดการจดจำรูปแบบ)
ค. Abstraction (แนวคิดเชิงนามธรรม) 5. แนวคิดเชิงคํานวณ หมายถึงอะไร
ง. Algorithm Design (แนวคิดการออกแบบ ก. กระบวนการคิดในการแก้ไขปัญหาที่ทั้ง
ขั้นตอน) มนุษย์และคอมพิวเตอร์สามารถเข้าใจร่วมกัน
ข. แตกปัญหากระบวนการออกเป็นส่วนย่อย
2. แนวคิดเชิงคำนวณ (Computational Thinking) ค. ดูความเหมือน ความแตกต่างของรูปแบบ
เป็นส่วนของวิชาอะไร การเปลี่ยนแปลง
ก. เทคโนโลยี วิทยาการคำนวณ ง. มุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจ
ข. เทคโนโลยี วิทยาการคำนวณ การออกแบบและ รายละเอียดที่ไม่จําเป็น
เทคโนโลยี
ค. คณิตศาสตร์ 6. Pattern Recognition (แนวคิดการจดจำรูปแบบ)
ง. คอมพิวเตอร์ หมายถึงอะไร
ก. แตกปัญหากระบวนการออกเป็นส่วนย่อย
3. จากประโยคที่ว่า "หาแนวคิดรวบยอดของแต่ละปัญหา ข. ดูความเหมือน ความแตกต่างของรูปแบบการ
ย่อยเป็นการมุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจ เปลี่ยนแปลง
รายละเอียดที่ไม่จำเป็น การคิดรวบยอดของปัญหาดัง ค. มุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจราย
กล่าวจะได้ว่า ตะวันต้องทำการเปลี่ยนยางรถยนต์" เป็น ละเอียดที่ไม่จำเป็น
แนวคิดเชิงคำนวณขั้นตอนใด ง. แก้ปัญหาโดยการออกแบบกระบวนการทำงาน
ก. Decomposition (แนวคิดการแยกย่อย) อย่างเป็นลำดับขั้นตอน
ข. Pattern Recognition (แนวคิดการจดจำรูปแบบ)
ค. Abstraction (แนวคิดเชิงนามธรรม)
ง. Algorithm Design (แนวคิดการออกแบบขั้นตอน)

แบบทดสอบหลังเรียน 22

รายวิชา วิทยาการคำนวณ รหัสวิชา ว22103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 แนวคิดเชิงคำนวณกับการแก้ปัญหา
เรื่อง ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงนามธรรม





7. แนวคิดการแยกย่อย หมายถึงอะไร 9. จากประโยคที่ว่า "การแยกแยะปัญหา โดยตะวันสามารถ

ก. แตกปัญหากระบวนการออกเป็นส่วนย่อย แยกแยะปัญหาได้เป็น 2 ประเด็น ได้แก่ 1.ยางรถแบน

ข. ดูความเหมือน ความแตกต่างของรูปแบบการ 2.น้ำมันรถใกล้หมด" เป็นแนวคิดเชิงคำนวณขั้นตอนใด

เปลี่ยนแปลง ก. Decomposition (แนวคิดการแยกย่อย)

ค. มุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจราย ข. Pattern Recognition (แนวคิดการจดจำรูปแบบ)

ละเอียดที่ไม่จําเป็น ค. Abstraction (แนวคิดเชิงนามธรรม)

ง. แก้ปัญหาโดยการออกแบบกระบวนการทำงาน ง. Algorithm Design (แนวคิดการออกแบบขั้นตอน)

อย่างเป็นลําดับขั้นตอนอย่างเป็นลำดับขั้นตอน 10. Algorithm Design (แนวคิดการออกแบบขั้นตอน)

8. Abstraction (แนวคิดเชิงนามธรรม) หมายถึงอะไร หมายถึงอะไร
ก. แตกปัญหากระบวนการออกเป็นส่วนย่อย ก. แตกปัญหากระบวนการออกเป็นส่วนย่อย

ข. ดูความเหมือน ความแตกต่างของรูปแบบการ ข. ดูความเหมือน ความแตกต่างของรูปแบบการ

เปลี่ยนแปลง เปลี่ยนแปลง

ค. มุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจรายละเอียดที่ ค. มุ่งเน้นความสำคัญของปัญหาโดยไม่สนใจรายละเอียดที่
ไม่จำเป็น
ไม่จำเป็น
ง. แก้ปัญหาโดยการออกแบบกระบวนการทำงานอย่างเป็น ง. แก้ปัญหาโดยการออกแบบกระบวนการทำงานอย่างเป็น
ลำดับขั้นตอน
ลำดับขั้นตอน

23

กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน
รายวิชา วิทยาการคำนวณ รหัสวิชา ว22103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงนามธรรม





ชื่อ – สกุล ................................................................ ชั้น .................. เลขที่ ..........

24

ภาคผนวก

25

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
รายวิชา วิทยาการคำนวณ รหัสวิชา ว22103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงนามธรรม

26

เฉลยกิจกรรมที่ 1.2



คำชี้แจง : ให้นักเรียนบอกวิธีการแก้ปัญหาจากสถ
านการณ์ที่กำหนดให้ โดยใช้แนวคิดเชิงคำนวณ






สถานการณ์ที่ 1: คุณครูฉวีวรรณสั่งให้นายแดงจัดแถวเพื่อนร่วมชั้นตามลำดับความสูง ปรากฏว่านายแดง
จัดแถวได้ช้ามากทำให้เสียเวลาในการเรียน นักเรียนมีวิธีการแก้ปัญหาให้นายแดงอย่างไร



วิธีการแก้ปัญหาโดยใช้แนวคิดเชิงคำนวณ



.1. แนวคิดการแยกย่อย (Decomposition)

ขั้นตอนที่ 1 กำหนดนักเรียนคนแรกเป็นนักเรียนตำแหน่งหลัก
ขั้นตอนที่ 2 แบ่งนักเรียนออกเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้

กลุ่มที่ 1 นักเรียนที่สูงน้อยกว่าตำแหน่งหลักให้ตั้งแถวอยู่ทางซ้ายของตำแหน่งหลัก
กลุ่มที่ 2 นักเรียนที่สูงมากกว่าหรือเท่ากับตำแหน่งหลักให้ตั้งแถวอยู่ทางขวาของตำแหน่งหลัก
ขั้นตอนที่ 3 ทั้ง 2 กลุ่มทำซ้ำจนแบ่งกลุ่มไม่ได้อีกและนักเรียนเข้าแถวเรียงตามลำดับความสูงได้ถูกต้อง
2. แนวคิดการหารูปแบบ (Pattern Recognition)
กลุ่มนักเรียนที่มีความสูงน้อยกว่าตำแหน่งหลัก ตำแหน่งหลักกลุ่มนักเรียนที่มีความสูงมากกว่า
หรือเท่ากับตำแหน่งหลัก
3. แนวคิดเชิงนามธรรม (Abstraction)
การเรียงลำดับความสูงของนักเรียนจะสนใจแค่ลำดับความสูงเท่านั้น และไม่สนใจสิ่งที่ไม่จำเป็น
ต่อการจัดแถวของนักเรียน เช่น ชื่อ นามสกุล เพศ อายุ น้ำหนัก เป็นต้น
4. แนวคิดการออกแบบขั้นตอนวิธี (Algorithm Design)
ลำดับขั้นตอนในการแก้ปัญหามีดังนี้
1. กำหนดนักเรียนคนแรกทางซ้ายสุดเป็นตำแหน่งหลัก
2. ทำการแบ่งกลุ่มนักเรียนโดยนักเรียนที่มีความสูงน้อยกว่าตำแหน่งหลักให้ตั้งแถวอยู่ทางซ้ายของ
ตำแหน่งหลัก และนักเรียนที่มีความสูงมากกว่าหรือเท่ากับตำแหน่งหลักให้ตั้งแถวอยู่ทางขวาของ ตำแหน่งหลัก
3. ทำซ้ำขั้นตอนที่ 1 และขั้นตอนที่ 2 ไปเรื่อยๆ จนกระทั่งไม่สามารถแบ่งกลุ่มได้อีก
และได้แถวที่เรียงลำดับความสูงจากน้อยไปหามาก

27

สถานการณ์ที่ 2: ฟ้าใสต้องการหาชุดกระโปรงสีชมพูในตู้เสื้อผ้าแต่ปรากฏว่าฟ้าใสหาไม่เจอ จึงต้องรื้อเสื้อผ้า
ออกมากองไว้ข้างนอกตู้เสื้อผ้าทั้งหมด นักเรียนมีวิธีการจัดเรียงเสื้อผ้าให้ฟ้าใสอย่างไรเพื่อให้
ฟ้าใสหาเสื้อผ้าได้ง่ายที่สุด

28

เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน
รายวิชา วิทยาการคำนวณ รหัสวิชา ว22103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ตัวอย่างการแก้ปัญหาแนวคิดเชิงนามธรรม

โโรรงงเเรรีียยนนไไททรรเเดีด่ีย่ยววววิิททยยาา สสัังงกกััดดอองงคค์์กกาารรบบรริิหหาารรสส่่ววนนจจัังงหหววััดดสสรระะแแกก้้วว
114411 หหฝฝมมูู่่ 22 ตตำำบบลลไไททรรเเดีด่ีย่ยวว ออำำเเภภออคคลลอองงหหาาดด จจัังงหหววััดดสสรระะแแกก้้วว 2277226600
โโททรรศศััพพทท์์//โโททรรสสาารร 003377--224477889966

: คร:ูK.มrาuด.าMมaห้dอaงmเรียห้นอองเอรีนยไนลอน์อนไลน์