ใบความรู้การอ่านจับใจความสำคัญ

๕

กรอบความรู้ท่ี ๑
การอา่ นจับใจความสาคญั

www.kroobannok.com การอ่านเพ่อื จบั ใจความสาคัญ หมายถึง การอ่านเพื่อเก็บสาระสาคญั ของเร่ืองท่ีอา่ น เช่น
เก็บจุดมุง่ หมายสาคัญของเรื่อง เก็บเน้ือเรื่องท่สี าคญั เก็บความรู้หรือข้อมูลท่นี ่าสนใจตลอดจน
แนวความคิดหรือทัศนะของผู้เขียน

ใจความสาคญั หมายถึง ใจความสาคัญและเดน่ ทส่ี ุดในย่อหนา้ เปน็ แก่นของย่อหนา้ ท่ี
สามารถครอบคลมุ เนื้อความในประโยคอืน่ ๆ ในย่อหน้านน้ั หรือเปน็ ประโยคท่สี ามารถเป็นหัวเรื่อง
ของย่อหนา้ นัน้ ได้ ถา้ ตัดเน้ือความของประโยคอืน่ ออกหมดหรือสามารถเป็นใจความหรือประโยค
เด่ยี ว ๆ ไดโ้ ดยไม่ต้องมีประโยคอ่ืนประกอบ ในแต่ละ ยอ่ หนา้ จะมปี ระโยคใจความสาคัญเพียง
ประโยคเดียวหรืออยา่ งมากไม่เกนิ ๒ ประโยค

พลความ คอื ข้อความทท่ี าหนา้ ท่ีขยายใจความให้ชดั เจน เดน่ ชัดขนึ้ ถ้าตดั พลความสาร
ก็ยงั ไมเ่ ปล่ียนแปลง พลความมกั จะเป็นการอธบิ าย การยกตวั อย่าง การเปรยี บเทยี บ การให้
เหตุผล เป็นต้น
ลักษณะของใจความสาคญั
๑. ใจความสาคญั เป็นข้อความท่ที าหน้าทค่ี ลมุ ใจความของข้อความอื่น ๆ ในตอน นนั้ ๆ ได้หมด
ข้อความนอกนั้นเปน็ เพยี งรายละเอียดหรือส่วนขยายใจความสาคญั เทา่ นัน้

๒. ใจความสาคญั ของข้อความหนงึ่ ๆ หรอื ยอ่ หน้าหนงึ่ ๆ สว่ นมากจะมีเพียงประการเดียว

๓. ใจความสาคญั ส่วนมากมีลักษณะเปน็ ประโยค อาจจะเปน็ ประโยคเดียวหรอื ประโยคซอ้ นก็ได้
แตใ่ นบางกรณใี จความสาคัญไมป่ รากฏเป็นประโยค เป็นเพียงใจความที่แฝงอยู่ในข้อความตอนนน้ั ๆ

๔. ใจความสาคญั ที่มีลักษณะเป็นประโยคสว่ นมากจะปรากฏอยูต่ น้ ข้อความ
ในการอ่านใด ๆ กต็ ามจุดมุ่งหมายเพื่อจบั ใจความสาคญั ของขอ้ ความที่ไดอ้ ่าน ดงั น้นั

ถา้ รู้จักสังเกตประโยคท่ีเป็นใจความสาคัญของขอ้ ความแตล่ ะข้อความและรู้จักแยกใจความหลักออก

จากใจความรองได้ กจ็ ะทาให้เราเข้าใจในสง่ิ ท่อี า่ นได้อย่างถูกต้องและรวดเรว็

เช้าวันรงุ่ ข้นึ เสียงไกข่ ัน เอ้ก อี้ เอ้ก เอ้ก ฉนั และน้องตื่นข้ึนแลว้ ชวนกนั ไป

อาบนา้ พอแตง่ ตัวเสร็จกอ็ อกไปวิง่ เลน่ ทส่ี นามหญ้าหนา้ บ้าน ฉนั พบเหด็ ดอกหนึง่ กาลงั บาน

มขี นาดใหญ่มาก ฉันกับน้องยนื ดดู ้วยความสนใจ คุณนา้ ซึ่งตืน่ เชา้ เชน่ กนั รีบเดนิ เขา้ มาห้าม

ตัวอย่างการอ่าน เพอ่ื จบั ใจความ

ใจความสาคญั ของข้อความนี้ คอื เห็ด
ทีพ่ บอาจเป็นเห็ดมีพิษ

๖

เรอ่ื งน่ารเู้ ก่ยี วกบั การอ่านจับใจความ

การอ่านจบั ใจความสาคัญให้เขา้ ใจง่ายและรวดเรว็ ผอู้ ่านควรมแี นวทาง
และพืน้ ฐานดงั น้ี
๑. สารวจส่วนประกอบของหนังสือ เชน่ ชอ่ื เร่ือง คานา สารบัญ ฯลฯ เพราะ
สว่ นประกอบของหนังสือจะทาให้เกิดความเข้าใจเก่ียวกับเร่ืองหรือหนงั สือท่ีอา่ นได้กวา้ งขวางและ
รวดเรว็
๒. ตั้งจดุ มงุ่ หมายในการอ่านเพ่ือเป็นแนวทางใชก้ าหนดวิธีอ่านใหเ้ หมาะสมและจับใจความ
หรือหาคาตอบได้รวดเร็วขึ้น โดยจบั ใจความให้ได้ว่าใคร ทาอะไร ทไ่ี หน เม่ือไหร่ อย่างไร แล้ว
นามาสรุปเป็นใจความสาคัญ
๓. มที ักษะในการใชภ้ าษา สามารถเขา้ ใจความหมายของคาศพั ท์ตา่ ง ๆ มีประสบการณ์
หรือภูมิหลงั เก่ยี วกบั เรื่องท่ีอ่าน มคี วามเขา้ ใจลักษณะของหนังสือเพราะหนังสือแตล่ ะประเภทมี
รปู แบบการแต่งและเปูาหมายของเร่ืองที่แตกต่างกัน
๔. ใชค้ วามสามารถในดา้ นการแปลความหมายของคา ประโยค และข้อความต่าง ๆ
อย่างถูกต้องรวดเร็ว
๕. ใชป้ ระสบการณ์เกี่ยวกบั เร่อื งท่ีอา่ นมาประกอบจะชว่ ยให้เข้าใจและจับใจความไดง้ ่ายข้นึ
สรุปการอ่านจับใจความ สรุปการอา่ นจับใจความสาคญั หมายถงึ การอ่านท่ตี ้องการ
แยกแยะเร่อื งท่อี ่านให้ไดว้ า่ ส่วนใดเปน็ ใจความหรอื ข้อความทสี่ าคัญทสี่ ดุ และส่วนใดเปน็ ข้อความ
ประกอบ การจบั ใจความจะช่วยใหผ้ อู้ ่านเขา้ ใจวา่ ผเู้ ขียนต้องการสื่ออะไรอย่างถกู ต้อง โดยผอู้ า่ น
ต้องใชค้ วามสามารถทางภาษา ประสบการณห์ รือภมู ิหลังในด้านการแปลความหมายของคา
ข้อความ เพ่ือจบั ใจความได้รวดเร็วขน้ึ
www.kroobannok.com

๗

ทุกคนสามารถฝึกฝนการเป็นนักอา่ นจบั ใจความไดด้ ว้ ยวธิ ีการตอ่ ไปนี้
๑. สร้างนสิ ัยรักการอ่าน โดยพยายามฝึกอ่านขอ้ ความทุกประเภท แม้แตป่ ูายประกาศต่าง
ๆ กค็ วรอา่ น การฝึกอ่านบอ่ ย ๆ จะทาให้เกิดนสิ ยั รักการอา่ น อา่ นหนงั สอื ไดเ้ ร็ว ชา่ งสังเกต และ
จดจา ขอ้ ความตา่ ง ๆ ได้ดขี ้นึ
๒. หดั ใชพ้ จนานกุ รม เมอื่ อา่ นแล้วพบศัพท์ท่ีไมเ่ ข้าใจอย่าทอ้ ถอยหรอื ปลอ่ ยผ่าน การใช้
พจนานุกรมจะทาใหน้ ักเรียนรู้คาศัพทม์ ากขึน้
๓. จดบันทึกการอ่าน ขณะที่อ่านควรมสี มดุ จดบันทึก เพอ่ื บันทึกถ้อยคา ทนี่ ่าสนใจ แปลก
ใหม่ ไพเราะ มีคติ ข้อคิด ความรู้ใหม่ ๆ หรอื ข้อความท่นี กั เรยี นประทบั ใจ โดยบันทึกช่อื หนงั สือและ
ผเู้ ขียนไว้ด้วย และหากเป็นหนังสอื ท่นี ักเรียนต้องอา่ นบ่อย ๆ อาจใชป้ ากกาขีดเนน้ ข้อความ หรอื
แปะกระดาษสีค่ันหนา้ ท่ีมขี ้อความดงั กล่าว
๔. ฝกึ จับใจความสาคญั ทีละย่อหนา้ การอ่านจับใจความสาคญั นั้น ควรเรม่ิ ต้น
จากการจบั ใจความสาคัญในแต่ละย่อหน้าให้ได้ถูกต้องแม่นยา เสียกอ่ น เพราะงานเขียนที่ดนี ้ันแม้มี
ใจความหลายอย่างแตใ่ น ๑ ย่อหนา้ มีใจความสาคญั เพียง ๑ ใจความเทา่ นน้ั หากเร่ืองมีหลายย่อ
หนา้ แสดงว่ามใี จความสาคัญหลายใจความ เม่ือนาใจความสาคัญของแตล่ ะยอ่ หนา้ มาพิจารณา
รว่ มกนั ก็จะทา ใหส้ ามารถจบั ใจความสาคญั ของเรอ่ื งไดใ้ นท่ีสดุ
www.kroobannok.com
ไม่ยากอยา่ งที่คดิ ถา้ ไม่เข้าใจถามครู
ค่ะ หรอื เพือ่ นในชน้ั เรยี น

ได้เลยนะจะ๊

แหบนบูอฝยากึ กหทดั าแล้ว