การพูดในงานอาชีพ (ต่อ)

วิชา ทักษะภาษาไทยเชิงวิชาชพี

รหัสวิชา ๓๐๐๐๐-๑๑๐๑
หลกั สตู รประกาศนยี บัตรวิชาชพี ชน้ั สูง

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

หนว่ ยที่ ๔

การพูดในงานอาชีพ

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com



๔.๕.๖ การพูดสาธติ

การพูดสาธิต หมายถึง การพูดอธิบายขั้นตอนหรือ
วิธีปฏิบัติสิ่งใดส่ิงหนึ่ง พร้อมท้ังใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์
ประกอบการพดู ใหเ้ ห็นเปน็ ตวั อย่าง

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

จุดประสงค์ของการพูดสาธติ

(๑) เพ่ือให้ความรู้ อธิบาย/บรรยายข้ันตอน
การปฏิบัติ กระบวนการทางาน ช่วยให้ผู้ฟังเข้าใจง่าย
รวดเร็ว และสามารถปฏิบัติตามได้อย่างถูกต้อง เช่น
สาธิตการต่อวงจรไฟฟ้า กระบวนการทางานของ
เครอ่ื งยนต์

 ขอบคณุ เครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

จุดประสงค์ของการพูดสาธิต

(๒) เพื่อโน้มน้าวใจ ได้รับความนิยมในวงการ
ธุรกิจ การโฆษณาสินค้าด้วยการสาธิตจะทาให้ผู้บริโภค
รู้จักสินค้า เห็นถึงประสิทธิภาพและประโยชน์ของสินค้า
จนเกิดความพอใจและตัดสนิ ใจซือ้ ในที่สดุ

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

หลกั การพดู สาธติ

(๑) กลา่ วทกั ทายผูฟ้ ัง ให้พิจารณาตามความ
เหมาะสม โดยทวั่ ไปใช้คาวา่ “สวสั ด”ี

(๒) บอกเร่อื งและจดุ ประสงค์ท่จี ะพูด เพื่อสรา้ ง
ความสนใจ และแจกเอกสารประกอบการสาธิต (ถา้ ม)ี

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

หลักการพูดสาธติ

(๓) บอกรายการสิ่งของท่ีต้องใช้ ปริมาณที่
แน่นอน อาจบอกแหล่งท่ีมาของส่ิงของเพ่ืออานวยความ
สะดวกแกผ่ ้ฟู ังท่สี นใจซื้อ

(๔) พูดเรียงตามลาดับขั้นตอน โดยอธิบาย
แต่ละข้นั ตอนอย่างละเอียดชดั เจน พร้อมกบั ลงมือปฏบิ ัติ

 ขอบคณุ เครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

หลักการพดู สาธติ

(๕) ใช้ภาษาพูดง่าย ๆ กระชับ รัดกุม หาก
จาเป็นต้องใช้ศัพท์วิชาการหรือศัพท์เฉพาะต้องอธิบาย
ความหมายให้ชัดเจน เนื้อหาไมว่ กวน

(๖) อาจใช้ตัวเลข แผนภูมิ กราฟ ตาราง
ประกอบการอธบิ าย เพอ่ื ความชดั เจน

หลกั การพดู สาธติ

(๗) สรุปจบด้วยการบอกประโยชน์ท่ีผู้ฟัง
จะไดร้ ับ

(๘) กลา่ วคาอาลา ตามความเหมาะสม

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

ข้อควรคานึงถึงในการพดู สาธิต

(๑) อปุ กรณ์หรอื เครอ่ื งมอื ทใ่ี ชม้ ปี ระโยชน์ตอ่
การพูด ตอ้ งช่วยให้การพูดนา่ สนใจและผู้ฟงั เข้าใจเนื้อหา
ได้ดยี ิ่งข้ึน

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

ข้อควรคานึงถงึ ในการพูดสาธิต

(๒) การใช้อุปกรณ์หรือเครื่องมือขณะสาธิต
ต้องให้ผู้ฟังเห็นเครื่องมืออย่างชัดเจน และไม่ควรใช้
เคร่ืองมือมากเกนิ ไปในการพูดแตล่ ะคร้งั

 ขอบคณุ เครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

ขอ้ ควรคานงึ ถึงในการพดู สาธิต

(๓) อุปกรณ์หรือเครื่องมือ ควรมีขนาดที่
พอเหมาะ อย่ใู นสภาพดี ไม่เสียหาย หากเป็นเคร่ืองมือแทน
ควรมีขนาด รปู ร่างคล้ายของจรงิ มสี สี นั สวยงาม

ขอ้ ควรคานงึ ถึงในการพูดสาธติ

(๔) เมอ่ื พดู สาธติ จบ หากเปิดโอกาสให้ผู้ฟงั ได้
ลองปฏิบตั ิ ผูพ้ ดู ต้องคอยดูแลอย่างใกลช้ ิดช่วยเหลือแกไ้ ข
ปญั หาตา่ ง ๆ เพ่ือให้การปฏบิ ัติบรรลตุ ามเปา้ หมาย และ
เพื่อความปลอดภยั ของผูฟ้ งั

ตวั อยา่ งการพดู สาธติ

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.youtube.com/watch?v=_U4e2Ck-rXA

 ขอบคุณเครดติ : สถาบนั พฒั นาสุขภาวะเขตเมอื ง https://www.youtube.com/watch?v=_U4e2Ck-rXA

๔.๕.๗ การพูดทางโทรศัพท์

โทรศัพท์ เป็นระบบการส่ือสารท่ีใช้อุปกรณ์
อิเล็กทรอนิกส์ช่วยให้พูดติดต่อถึงกันได้โดย ไม่จากัด
ระยะทาง

 ขอบคณุ เครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

หลักการพูดโทรศัพท์

มีขั้นตอนท่พี งึ ปฏบิ ตั ดิ ังนี้
๑. เตรียมความพร้อม เตรียมกระดาษ ดินสอ
หรอื ปากกาไวใ้ กล้มอื กรณมี ขี ้อความท่สี าคัญต้องจดบันทึก
ไว้ชว่ ยจาได้ทนั ที
๒. รีบรับโทรศัพทท์ ันทีทไี่ ด้ยนิ เสียงกร่งิ และไม่
ควรปลอ่ ยให้ตง้ั นานเกนิ ๓ คร้ัง

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

หลกั การพูดโทรศัพท์

๓. กล่าวทักทายตามธรรมเนียมที่ดีงามของไทย
ด้วยคาวา่ “สวัสด”ี

๔. แสดงตัวในการตอบรับ กล่าวช่ือผู้รับ
หากเป็นหน่วยงานให้กล่าวช่ือผู้รับและสถานที่ทางาน
เพื่อบอกใหผ้ โู้ ทรทราบว่าไดต้ อ่ โทรศัพท์มาถกู ต้องหรือไม่

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

หลกั การพดู โทรศพั ท์

๕. รับฟังเร่ืองราวด้วยความสนใจและตั้งใจ
จับจุดประสงค์ในการพดู ธรุ ะให้ได้ว่าพูดเร่ืองอะไร จะให้ทา
อะไร ทาอยา่ งไร เม่อื ไร ท่ไี หน เปน็ ต้น

๖. แสดงการรับรู้ ควรพูดตอบรับเพ่ือแสดง
ความเขา้ ใจและกาลังฟังอย่างสนใจ โดยใช้คาสนั้ ๆ

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

หลักการพูดโทรศัพท์

๗. หากตอ้ งโอนสายใหผ้ ู้อื่นเพือ่ ดาเนินการต่อ
ควรปฏิบัติดงั นี้

(๑) บอกผู้ทโี่ ทรมาให้ทราบวา่ จะตอ้ งดาเนินการอยา่ งไร
อธบิ ายเหตุผลให้ชดั เจน

(๒) หาหมายเลขโทรศัพท์ของผู้ที่จะตอ้ งโอนสายไปให้
แล้วโอนสายไปอย่างถูกต้อง

(๓) เมื่อโอนได้แล้ว ใหบ้ อกช่ือผูท้ ่โี ทรมาพรอ้ มจดุ ประสงค์

ที่ต้องการติดตอ่

 ขอบคณุ เครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

หลักการพดู โทรศพั ท์

๘. เมอื่ บุคคลทีผ่ ูโ้ ทรศัพท์ต้องการพดู ด้วยไมอ่ ยู่
หรือไมส่ ามารถรับสายได้ ควรปฏิบัติดงั น้ี

(๑) เสนอใหก้ ารชว่ ยเหลือหรอื รับฝากขอ้ ความ
(๒) บนั ทกึ รายละเอียดให้ชดั เจน
(๓) กอ่ นจบการสนทนาควรทบทวนข้อความที่บนั ทกึ

เพอ่ื ให้แน่ใจวา่ ถูกตอ้ ง
(๔) สง่ บนั ทึกข้อความไปยงั บคุ คลท่ีผ้โู ทรต้องการติดตอ่ ด้วย

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

หลกั การพดู โทรศัพท์

๙. จบการสนทนาดว้ ยคาวา่ “สวัสด”ี
๑๐. หากต่อโทรศพั ทผ์ ิด ต้องกล่าวคาวา่ “ขอโทษ”

 ขอบคณุ เครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

๔.๕.๘ การสัมภาษณง์ าน

การสัมภาษณง์ าน หมายถงึ การสนทนาระหวา่ ง
บุคคล ๒ ฝ่าย ฝ่ายหน่ึงคือ ผู้สัมภาษณ์อีกฝ่ายคือ ผู้ให้
สมั ภาษณ์ โดยมีวตั ถุประสงคเ์ พ่ือคัดเลอื กบุคคลทเี่ หมาะสม
เข้าทางาน

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

๑. คาถามในการสมั ภาษณ์

คาถาม คือ หัวใจสาคัญของการสัมภาษณ์
ก า ร สั ม ภ า ษ ณ์ จ ะ ป ร ะ ส บ ผ ล ส า เ ร็ จ ห รื อ ไ ม่ ขึ้ น อ ยู่ กั บ
ประสิทธิภาพในการต้ังคาถาม คาถามที่ดีควรชัดเจน
สุภาพ ไมส่ รา้ งความอึดอัดให้กับผู้ให้สมั ภาษณ์ ผู้สมั ภาษณ์
จึงควรศึกษาลกั ษณะของคาถามดงั น้ี

๑. คาถามในการสัมภาษณ์

ควรศึกษาลักษณะของคาถามดงั น้ี
(๑) คาถามปลายเปิด คือ คาถามท่ีเปิดโอกาส
ใหผ้ ้ตู อบได้แสดงความคดิ เหน็ อยา่ งเต็มที่เหมาะสาหรับการ
สัมภาษณ์เรื่องทั่ว ๆ ไป เช่น คุณมีความคิดเห็นอย่างไรกับ
นโยบายของรัฐบาลเรอ่ื งการปฏริ ูปการศึกษา

๑. คาถามในการสมั ภาษณ์

ควรศกึ ษาลกั ษณะของคาถามดังน้ี
(๒) คาถามปลายปิด คอื คาถามทผี่ ู้ถามต้องการ
คาตอบเฉพาะอย่างใดอย่างหน่ึง หรือต้องการคาตอบส้นั ๆ
โดยไมต่ อ้ งการคาอธิบาย

๑. คาถามในการสัมภาษณ์

ขอ้ ดขี องคาถามปลายปดิ คอื
สัมภาษณ์บุคคลจานวนมาก ใช้เวลาไม่มาก มี
ความคงท่ีในการต้ังคาถาม คาตอบมักจะให้เลือกตอบว่า
ใช่หรือไม่ใช่ เลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น คุณเห็นด้วย
หรอื ไม่กับนโยบายของรัฐบาลเรือ่ งการปฏริ ปู การศกึ ษา

๒. เทคนิคการพูดใหส้ มั ภาษณ์

การพูดให้สัมภาษณ์ไม่ว่าจะเป็นการสัมภาษณ์
เพ่ือเข้าศึกษาต่อ เพื่อสมัครเข้าทางานหรือเรื่องใดก็ตาม
ผ้ใู ห้สัมภาษณ์ควรปฏิบตั ิดงั น้ี

 ขอบคณุ เครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

๒. เทคนคิ การพูดใหส้ มั ภาษณ์

(๑) พูดชัดถอ้ ยชดั คา ไมเ่ อามือป้องปากขณะ
พดู เพราะจะทาใหด้ ไู ม่มัน่ ใจ

(๒) พดู สั้น ๆ เฉพาะสาระสาคญั พรอ้ มเหตผุ ล
สนับสนุนคาตอบ

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

๒. เทคนิคการพูดให้สัมภาษณ์

(๓) พดู โตต้ อบตามธรรมชาติ หากตื่นเต้นให้
พูดชา้ ๆ ระมัดระวงั จนกวา่ จะผ่อนคลาย การพูดเร็วจะทา
ให้พูดผิดได้งา่ ยหรอื เปดิ เผยเรื่องท่ไี มต่ งั้ ใจพูดได้

๒. เทคนคิ การพดู ใหส้ ัมภาษณ์

(๔) พดู ให้มรี ะดบั เสยี งสงู ต่า เนน้ เสยี งหนักเบา
ให้น่าสนใจ มีชีวิตชวี า น้าเสยี งสภุ าพ

(๕) ตอ้ งระมดั ระวงั การพูดถงึ งานอดิเรกหรอื
งานพิเศษในการใหส้ มั ภาษณ์สมคั รงาน เพราะอาจทาใหผ้ ู้
สมั ภาษณ์เข้าใจผิดวา่ สนใจงานอดิเรกมากกว่างานประจา

๒. เทคนิคการพูดใหส้ มั ภาษณ์

(๖) ไม่ใชเ้ วลาคดิ หาคาตอบนานเกนิ ไป เพราะ
จะทาใหด้ ูไมจ่ รงิ ใจ หากตอบไม่ได้ใหบ้ อกไปตรง ๆ ไมค่ วร
ออ้ มคอ้ ม หรอื ตอบผดิ ๆ เพราะจะทาให้ไม่นา่ เชื่อถือ

๓. การเตรียมตัวก่อนสมั ภาษณ์

การรบั พนักงานเข้าทางานในหน่วยงานต่าง ๆ
ส่วนมากจะมีการสอบคัดเลือกเพื่อหาบุคคลท่ี มี
ความเหมาะสมกับตาแหนง่ งาน

โดยจัดสอบทั้งข้อเขียนและสอบสัมภาษณ์
ผู้สอบสัมภาษณ์ต้องเตรียมตัวให้พร้อม จะได้เข้ารับการ
สมั ภาษณด์ ว้ ยความมน่ั ใจ

๓. การเตรยี มตัวก่อนสมั ภาษณ์

(๑) สอบถามวัน เวลา สถานที่สอบให้ถูกต้อง
ชัดเจน ควรไปดูสถานท่ีก่อนหรือไปถึงสถานท่ีสัมภาษณ์
กอ่ นเวลานดั หมาย

(๒) ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับหน่วยงาน องค์การ
หรือบรษิ ทั ทส่ี มคั รเขา้ ทางานใหม้ ากที่สุด

๓. การเตรียมตวั ก่อนสัมภาษณ์

(๓) ศึกษาหาความรูเ้ กีย่ วกับตาแหนง่ งานท่ี
สมคั รว่าตอ้ งทาหน้าทีอ่ ะไรบ้าง

(๔) หาความรรู้ อบตัวเกีย่ วกับขา่ วสารบา้ นเมือง
ทก่ี าลังอยู่ในความสนใจของคนในสังคม

(๕) เตรียมตวั ให้พรอ้ ม สร้างบุคลกิ ใหด้ ดู เี ปน็ ที่
ชน่ื ชอบแกผ่ พู้ บเห็น

๔. การปฏิบัตติ วั ระหวา่ งสัมภาษณ์

(๑) เม่ือถูกเรียกให้เข้าไปรับการสัมภาษณ์ ควร
แสดงความเคารพด้วยการไหว้และกล่าวว่า“สวัสดี” กับผู้
สมั ภาษณต์ ามมารยาทไทย

(๒) น่ังลงเมอื่ ได้รับอนญุ าต

๔. การปฏิบัตติ วั ระหว่างสมั ภาษณ์

(๓) ตั้งใจฟังคาถามและตอบคาถามทุกข้ออย่าง
ชัดเจน แต่ไม่พูดมากเกินความจาเป็น และหากไม่ทราบให้
บอกตามตรง ไม่ออ้ มคอ้ ม

(๔) ยมิ้ แยม้ แจม่ ใส

๔. การปฏิบัตติ วั ระหว่างสมั ภาษณ์

(๕) แสดงความกระตือรือร้นพูดเสยี งดังฟังชดั
(๖) เม่ือจบการสัมภาษณ์ควรกล่าวขอบคุณ
กล่าวคาอาลาด้วยคาว่า“สวัสดี” พร้อมกับยกมือไหว้อย่าง
สุภาพ

 ขอบคณุ เครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

๔.๕.๙ การพดู อภิปราย

การอภิปรายเป็นรูปแบบการสนทนารูปแบบหนึ่ง
จัดขึ้นในเชิงวิชาการ กาหนดจุดมุ่งหมายแน่นอน
มีกาหนดการแน่นอน เพ่ือระดมความคิด แก้ปัญหา
หาขอ้ สรปุ หรอื ตดั สินใจร่วมกัน

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

องคป์ ระกอบการพูดอภิปราย

(๑) ผ้พู ดู
(๒) ผฟู้ งั
(๓) หัวขอ้ เรอ่ื ง
(๔) สถานที่

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

ประเภทการอภิปราย

๑. การอภปิ รายกลุ่ม
มีกลุ่มคนมารว่ มอภิปราย ๕ – ๒๐ คน มกั จัดขึ้น
ในองคก์ ร หน่วยงาน โรงเรียน รฐั วิสาหกิจ

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

ประเภทการอภิปราย

๒. การอภิปรายที่ประชุมชน
(๑) การอภิปรายเปน็ คณะ
ผู้พดู ผ้อู ภปิ ราย ๓ – ๕ คน
ผู้ฟัง (ฟังอยา่ งเดียว)

 ขอบคณุ เครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

ประเภทการอภิปราย

๒. การอภปิ รายที่ประชุมชน
(๒) การอภปิ รายซมิ โพเซียม
ผู้พูด ผอู้ ภิปราย ๓ – ๕ คน
ผู้ฟงั (ฟังอย่างเดยี ว)

*** ผู้อภปิ ราย ต้องมคี วามเชีย่ วชาญ ชานาญ มคี วามรู้
ในสาขานั้นอย่างชัดเจน

ประเภทการอภปิ ราย

๒. การอภิปรายที่ประชมุ ชน
(๓) การอภปิ รายซกั ถาม
ผู้พดู ผู้อภิปราย ๓ – ๕ คน
ผ้ฟู ัง (สามารถถามได)้

 ขอบคณุ เครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

๔.๕.๑๐ การพดู จูงใจ

แต่ละองค์กร ต้องอาศัยผู้นาท่ีมีอิทธิพลในการ
นาเสนอ โน้มน้าว จูงใจให้สมาชิกเคารพ นับถือ ศรัทธา
รกั และยาเกรง

ผู้พูดจึงต้องมีความเช่ือม่ันในตนเอง จริงจัง จริงใจ
บคุ ลอกลักษณะเขม้ แข็ง ใช้ถ้อยคาตรงึ ใจสมาชิก

 ขอบคุณเครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

คณุ ลักษณะของผพู้ ูดเพื่อจงู ใจ

(๑) บุคลิกดี ยืน น่ัง เดิน ต้องมั่นคง มีพลัง จริงใจ
จริงจงั เข้มแขง็ แตง่ กายดี เหมาะสม

(๒) คาพูดหนักแน่น คล่องแคล่ว รวดเร็ว กระชับ
ชัดเจน เสียงดัง มพี ลัง ชัดเจน มเี สยี งสูง – ตา่

(๓) สายตามนั่ คง กลา้ เผชิญหน้า

คณุ ลกั ษณะของผู้พดู เพื่อจูงใจ

(๔) พรงั่ พรอ้ มดว้ ยหลักฐาน
(๕) มีท่าทางแสดงออกท่ีเหมาะสม ใช้อวัจนภาษา
เพอ่ื ให้มนี ้าหนักนา่ เชื่อถือ

 ขอบคณุ เครดติ ภาพ : https://www.freepik.com

ขอ้ คานงึ ในการสร้างแรงจงู ใจ

(๑) เข้าใจธรรมชาติของคน

ธรรมชาติ วธิ ีการยอมรับ

๑. รู้สกึ ว่าตนสาคญั ๑. ใหค้ วามสาคญั ยกย่อง

๒. อยากมเี พื่อน พวกพ้อง ๒. สรา้ งความสมั พนั ธ์ คุ้นเคย

๓. สนใจตัวเอง ๓. พดู คุยเรื่องท่เี ขาสนใจ

๔. ชอบซกั ถาม ๔. ตอบ/อธิบายอย่างมีหลกั การ

๕. ตอ้ งการความเจรญิ กา้ วหน้า ๕. ให้การยอมรับ

ขอ้ คานึงในการสรา้ งแรงจงู ใจ

(๒) รบั รู้ เรยี นรู้ ความเช่ือ ทัศนคติ คา่ นยิ มของคน

เรือ่ งทคี่ วรพูดจงู ใจ
๑. รักษาสทิ ธิ เพื่อผลประโยชน์ของตนเอง/หมู่คณะ
๒. ความศรทั ธา ความชอบ ความเช่ือถอื ตอ่ ส่งิ ใดสิ่งหนงึ่
๓. แนวทางทีจ่ ะชว่ ยแกป้ ัญหา ความลาบาก ทกุ ขย์ าก
๔. ปลุกกาลงั ใจใหเ้ ขม้ แขง็ ไมท่ อ้ แท้ ท้อถอย จูงใจใหร้ วมพลัง
๕. ปรบั เปลีย่ นความคิด เปล่ียนวิถีชีวิตการทางาน สงั คม คนรอบขา้ ง